# دثث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%AB%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: دثث

دُثَّ الرجلُ دَثًّا، ودُثَّ دَثَّةً: وهو الْتِواءٌ في جَنْبه، أَو بعضِ جَسده، من غير داء.
والدَّثُّ والدَّفُّ: الجَنْبُ. والدَّثُّ: الضَّرْبُ المُؤلم. ودَثَّته الحُمَّى تَدُثُّه دَثًّا: أَوْجَعَتْه. ودَثَّه بالعَصا: ضَرَبه.
والدَّثُّ: الرَّمْيُ بالحجارة.
ودَثَّه بالعصا والحَجر: رماه. ودَثَّه يَدُثُّه دَثًّا: رماه رَمْياً مُتقارِباً مِن وراء الثياب، وكذلك دَثَثْتُه، أَدُثُّه دَثًّا. وفي الحديث: دُثَّ فلانٌ: أَصابه الْتِواء في جَنْبِه. والدَّثُّ: الرَّمْيُ والدَّفْع. والدَّثُّ والدِّثاثُ: أَضعفُ المَطر وأَخَفُّه، وجَمْعُه دِثاثٌ. وقد دَثَّتِ السماءُ تَدِثُّ دَثّاً، وهي الدَّثَّة، للمطر الضعيف. وقال ابن الأَعرابي: الدَّثُّ الرَّكُّ من المَطر؛ أَنشد ابن دريد، عن عبد الرحمن، عن عمه:
قِلْفَعُ رَوْضٍ، شَرِبَ الدِّثاثا
مُنْبَثَّةً، يَفُزُّها انْبِثاثا
ويروى: شَرِبَتْ دِثاثا. والقِلْفَع: الطينُ الذي إِذا نَضَبَ عنه الماءُ يَبِسَ وتَشَقَّقَ.
ودَثَّتهم السماءُ تَدُثُّهم دَثّاً. قال أَعرابي: أَصابَتنا السماءُ بدَثٍّ لا يُرْضي الحاضِرَ، وُيُؤْذي المُسافر. وأَرضٌ مَدْثوثة، وقد دُثَّتْ دَثّاً.
أَبو عمرو: الدُّثَّةُ الزُّكام القليلُ. والدُّثَّاثُ: صَيَّادو الطيرِ بالمِحْذَفَة. وفي حديث أَبي رِئالٍ: كنتُ في السُّوسِ، فجاءَني رجلٌ به شِبْهُ الدَّثانِيةِ؛ قال ابن الأَثير: هو الْتِواءٌ في لسانه؛ قال: كذا قاله الزمخشري.

### Türkçe

**دُثَّ** adam **دَثًّا** olarak, ve **دُثَّ دَثَّةً** olarak: o, bir hastalık olmaksızın, yan tarafında yahut bedeninin bir kısmında bir bükülme/çarpılmadır.

**الدَّثُّ** ve **الدَّفُّ**: yan taraf. **الدَّثُّ**: acı veren vurma.

**ودَثَّته** **الحُمَّى** **تَدُثُّه دَثًّا**: ona acı verdi. **ودَثَّه بالعَصا**: onu sopayla vurdu.

**والدَّثُّ**: taşlarla atma.

**ودَثَّه بالعصا والحَجر**: onu attı. **ودَثَّه يَدُثُّه دَثًّا**: onu, elbiselerin arkasından birbirine yakın bir atışla attı; aynı şekilde **دَثَثْتُه، أَدُثُّه دَثًّا**. Hadiste: **دُثَّ فلانٌ**: yan tarafında bir bükülme/çarpılma ona isabet etti. **والدَّثُّ**: atma ve itme. **والدَّثُّ** ve **الدِّثاثُ**: yağmurun en zayıfı ve en hafifi; onun çoğulu **دِثاثٌ**dur. Ve gök **دَثَّتِ** **تَدِثُّ دَثّاً**; o, zayıf yağmur için **الدَّثَّة**dir. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الدَّثُّ** yağmurdan **الرَّكُّ**tur; İbn Düreyd, Abdurrahman’dan, amcasından naklen şu beyti okudu:

قِلْفَعُ رَوْضٍ، شَرِبَ **الدِّثاثا**
مُنْبَثَّةً، يَفُزُّها انْبِثاثا

Ve şöyle de rivayet olunur: شَرِبَتْ **دِثاثا**. **والقِلْفَع**: su ondan çekildiği zaman kuruyan ve çatlayan çamurdur.

**ودَثَّتهم السماءُ تَدُثُّهم دَثّاً**. Bir bedevî dedi: “Gök bize, hazır bulunanı hoşnut etmeyen, yolcuya da eziyet eden bir **دَثٍّ** ile isabet etti.” Ve **أَرضٌ مَدْثوثة**; ve **دُثَّتْ دَثّاً**.

Ebû Amr: **الدُّثَّةُ** az **الزُّكام**dır. **والدُّثَّاثُ**: **بالمِحْذَفَة** ile kuş avcılarıdır. Ebû Ri’âl’in hadisinde: “Ben **السُّوسِ**’ta idim; derken bana, **شِبْهُ الدَّثانِيةِ** bulunan bir adam geldi.” İbnü’l-Esîr dedi: O, dilinde bir bükülme/çarpılmadır; dedi: Zemahşerî onu böyle söylemiştir.
