# دثع (د-ث-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%AB%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: د - ث - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%B9/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والدال مع الثاء
دعث ، عدث ، ثعد ، دثع : ( مستعملات ) .
دعث : أبو عبيد عن الأُمويّ : أول المَرَض الدَعْثُ ، وقد دُعِثَ الرجل . وقال شمر : قال محاربٌ : الدَعْثُ تدقيقك التراب على وجه الأرض بالقَدَم أو باليد أو غير ذلك ، تَدْعَثُهُ دَعْثاً . قال وكل شيء وَطِيء عليه فقد اندَعث ومَدَرٌ مَدْعُوثٌ . قال : وقال أبو عمرو الشيباني : الدَعْث : بقيّة الماء . وأنشد :
ومنهَلٍ ناءٍ صُوَاه دَارِسِ
وَرَرْتُهُ بِذُبَّل خوامِسِ
فاسْتَفْنَ دِعْثاً بَالِدَ المَكَارِسِ
دَلَّيْتُ دلوي في صَرًى مُشَاوِسِ
المَكَارِسِ مواضع الكِرْس والدِمْن . قال : المُشاوِس ، الذي لا يكاد يُرى من قِلَّتِه ، بَالِد المكارِس قديم الدِمْن . ثعلب عن ابن الأعرابي قال : الدِعْثُ والدِئْثُ : الذَحْل .
عدث : عُدْثان : اسمٌ . قال ابن دريد في كتاب ( الاشتقاق ) له : العَدْث سهولة الخُلُق ، وبه سُمِّي الرجل عُدْثَان .
دثع : قال ابن دريد : الدَثْع الوَطْء الشديد ، لغة يمانيَة . قال : والدَّعْثُ : الأرض السهلة . ويقال : الدَّعْث والدَثْع واحد . قلت : أرجو أن يكون ما قال أبو بكر محفوظاً ، ولا أحُقّه يَقِيناً .
ثعد : أبو عبيد عن الأصمعي قال : إذا دخل البُسْرَة الإرطابُ وهي صُلبة لم تنهضم بعد فهي جُمْسَة ، فإذا لانت فهي ثَعْدَة وجمعها ثَعْدٌ .

##### Türkçe

**باب العين والدال مع الثاء**
**دعث** ، **عدث** ، **ثعد** ، **دثع** : (kullanılanlar).

**دعث** : Ebû Ubeyd, el-Umevî’den: Hastalığın başlangıcı **الدَعْثُ**’tur; ve adam **دُعِثَ** olmuştur. Şemmer dedi: Muhârib dedi: **الدَعْثُ**; ayağıyla yahut eliyle yahut başka bir şeyle yer yüzü üzerindeki toprağı inceltmendir; onu **تَدْعَثُهُ** **دَعْثاً**. Dedi: Üzerine basılan her şey **اندَعث** olmuştur; ve **مَدَرٌ مَدْعُوثٌ**. Dedi: Ebû Amr eş-Şeybânî dedi: **الدَعْث**: suyun artığıdır. Şiir okudu:

ومنهَلٍ ناءٍ صُوَاه دَارِسِ
وَرَرْتُهُ بِذُبَّل خوامِسِ
فاسْتَفْنَ دِعْثاً بَالِدَ المَكَارِسِ
دَلَّيْتُ دلوي في صَرًى مُشَاوِسِ

**المَكَارِسِ**: **الكِرْس** ve **الدِمْن** yerleridir. Dedi: **المُشاوِس**; azlığından dolayı neredeyse görülmeyen (şey)dir; **بَالِد المكارِس**: **الدِمْن**’in eskisi. Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den dedi: **الدِعْثُ** ve **الدِئْثُ**: **الذَحْل**.

**عدث** : **عُدْثان**: bir isimdir. İbn Düreyd, kendisinin ( **الاشتقاق** ) kitabında dedi: **العَدْث** huyun kolaylığıdır; bununla adam **عُدْثَان** diye adlandırıldı.

**دثع** : İbn Düreyd dedi: **الدَثْع** şiddetli basmadır; Yemenî bir lehçedir. Dedi: ve **الدَّعْثُ**: kolay (yumuşak) arazidir. Ve denir ki: **الدَّعْث** ve **الدَثْع** birdir. Dedim: Ebû Bekr’in söylediğinin mahfuz olmasını umarım; onu kesin olarak doğrulamam.

**ثعد** : Ebû Ubeyd, el-Asma‘î’den dedi: **البُسْرَة**’ye **الإرطابُ** girdiğinde, o sert iken henüz hazmolunmamışsa o **جُمْسَة**’dir; yumuşadığında ise o **ثَعْدَة**’dir; çoğulu **ثَعْدٌ**’dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الدَّثْعُ: الوَطْء الشديد، لغة يمانية. قال: والدَّعْثُ
والدَّثْعُ واحد.

##### Türkçe

**الدَّثْعُ**: şiddetli basma/ayakla çiğneme; Yemenî bir lehçe. Dedi ki: **الدَّعْثُ** ile **الدَّثْعُ** birdir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AB%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الدثع، أهمله الجوهري، ونقل ابن دريد عن بعض: هي الأرض السهلة مقلوب الدعث. قال والدثع أيضا: الوطء الشديد، لغة يمانية، وقد دثع الأرض، كمنع: وطئها شديدا.

##### Türkçe

**الدثع**: el-Cevherî onu ihmal etti; İbn Düreyd bazı(ların)dan nakletti: o, **الدعث**’ın maklûbu (harfleri çevrilmişi) olarak “düz (kolay) arazi”dir. Dedi ki: **الدثع** ayrıca “şiddetli basma/çiğneme”dir; Yemenî bir lugattır. Ve “**دثع** yeri”, **كمنع**: onu şiddetle çiğnedi/bastı.
