# دجب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AC%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%AC%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دجب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AC%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: دجب

باب الجيم والدال والباء معهما
ج د ب، د ج ب، د ب ج، ب ج د مستعملات
جدب:
جَدَبَ المكانُ جُدُوبةً فهو جَدبٌ. وأجدَبَ القوم والأرض والسَّنةُ.
والجادبُ: الكاذبُ، لم أسمع له فعلاً، والجادبُ: العاتبُ.
وجَدَبَ عُمَرُ السَّمَر أي ذمَّه وعايه، قال ذو الرُمّة:
فيا لك من خدٍ أسيل ومنطقٍ		رحيمٍ ومن خلق تعلَّل جادِبُه
دجب:
الدَّجوبُ: جُويلقٌ يكون مع المرأة في السَّفَر خفيف.
دبج:
الدَّيباج أصوب من الدَّيباج.
ودِيباجَةُ الوجهِ حسنه وماؤه.
ورجلٌ مُدبَّجٌ: قبيحُ الرأسِ والخِلقَةِ في موقٍ.
والمّدَبَّجُ: ضرب من الهام، وضربٌ من طير الماء يقال له: أغثرُ:
مدَبَّجُ:
الرأسِ قـبـيح الـهـامـه		يكون في الرأسِ مع النُّحامَة
ودِيباجةُ الشِّعر أول قصيدةٍ يقولها الشاعرُ.
بجد:
البِجاد كساءُ ويقال للدليل الهادي الذي كأنه ولد ونشأ بها: هو ابن بجدَتِها، والنون لغةٌ.
وقال في البِجاد: أو الشيء الملقَّف في البِجادِ

### Türkçe

باب **الجيم** و**الدال** و**الباء** معهما
**ج د ب**، **د ج ب**، **د ب ج**، **ب ج د** kullanımdadırlar.

**جدب**:
Mekân **جَدَبَ**; **جُدُوبةً** (kuraklık) (oldu); o hâlde o **جَدبٌ**’dur. Kavim, yer ve sene **أجدَبَ** (kuraklığa uğradı).
Ve **الجادبُ**: yalancı; onun için bir fiil işitmedim. Ve **الجادبُ**: azarlayan.
Ve **جَدَبَ** Ömer **السَّمَر**’i; yani onu yerdi ve ayıpladı. Zû’r-Rumme dedi ki:
فيا لك من خدٍ أسيل ومنطقٍ		رحيمٍ ومن خلق تعلَّل جادِبُه

**دجب**:
**الدَّجوبُ**: seferde kadınla birlikte bulunan, hafif bir **جُويلقٌ**.

**دبج**:
**الدَّيباج** **الدَّيباج**’dan daha isabetlidir.
Ve yüzün **دِيباجَةُ**’si: onun güzelliği ve suyu (parlaklığı).
Ve **مُدبَّجٌ** bir adam: başı ve yaratılışı çirkin; **موقٍ** içinde.
Ve **المّدَبَّجُ**: **الهام**’dan bir tür; ve su kuşundan bir tür; ona **أغثرُ** denir:
**مدَبَّجُ**:
الرأسِ قـبـيح الـهـامـه		يكون في الرأسِ مع النُّحامَة

Ve şiirin **دِيباجةُ**’si: şairin söylediği ilk kaside.

**بجد**:
**البِجاد** bir örtüdür. Ve sanki onda doğmuş ve onda yetişmiş gibi olan, yol gösteren delile denir: o, onun **بجدَتِها**’sının oğludur; ve **النون** bir lehçedir.
Ve **البِجاد** hakkında dedi ki: yahut **البِجادِ** içinde kapılıp alınan şey.
