# دحرض (د-ح-ر-ض) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AD%D8%B1%D8%B6
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%AD%D8%B1%D8%B6

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: د - ح - ر - ض
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AD%D8%B1%D8%B6/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الدُّحْرُضان: موضعان أَحدهما دُحْرُضٌ والآخر وسِيعٌ؛ قال عنترة: شَرِبَتْ بماءِ الدُّحْرُضَينِ، فأَصْبَحَتْ
زَوْراءَ تَنْفِرُ عنْ حِياضِ الدَّيْلَمِ
وقال الجوهري: الدُّحْرُضان اسم موضع، وأَنشد بيت عنترة وقال بعد البيت: ويقال وَسِيعٌ ودُحْرُضٌ ماءَان ثنّاهما بلفظ الواحد كما يقال القَمران؛ قال ابن بري: الصحيح ما قاله أَخيراً. وحكي عن أَبي محمد الأَعرابي المعروف بالأَسود قال: الدُّحْرُضان هما دُحْرُضٌ ووَسِيعٌ وهما ماءَان، فدُحْرُضٌ لآل الزِّبْرقانِ بن بَدْر، ووسيع لبني أَنْفِ النّاقة؛ وأَما قوله عن حِياضِ الدَّيْلم فهي حياض الديلم بن باسِلِ ابن ضَبَّةَ، وذلك أَنه لما سار باسِلٌ إِلى العراق وأَرض فارس استخلف ابنه على أَرض الحجاز فقام بأَمر أَبيه وحَمَى الأَحْماء وحَوَّضَ الحِياضَ، فلما بلغه أَن أَباه قد أَوغل في أٌَّض فارس أَقبل بمن أَطاعه إِلى أَبيه حتى قدم عليه بأَدْنَى جبال جَيْلانَ، ولما سار الديلم إِلى أَبيه أَوْحَشَتْ دِيارُه وتَعَفَّتْ آثاره فقال عنترة البيت يذكر ذلك.

##### Türkçe

**الدُّحْرُضان**: iki yer; bunlardan biri **دُحْرُضٌ**, diğeri **وسِيعٌ**’dir; **عنترة** dedi:
شَرِبَتْ بماءِ **الدُّحْرُضَينِ**، فأَصْبَحَتْ
زَوْراءَ تَنْفِرُ عنْ حِياضِ **الدَّيْلَمِ**
**الجوهري** dedi: **الدُّحْرُضان** bir yer adıdır; **عنترة**’nin beytini şahit getirdi ve beyitten sonra dedi:
ve denilir ki **وَسِيعٌ** ve **دُحْرُضٌ** iki sudur; ikisini, **القَمران** denildiği gibi, tekil lafzıyla ikilemiştir;
**ابن بري** dedi: doğru olan, onun en son söylediğidir. **أَبي محمد الأَعرابي**’den,
**الأَسود** diye bilinen, nakledildi; dedi: **الدُّحْرُضان** ikisi **دُحْرُضٌ** ve **وَسِيعٌ**’dir ve ikisi iki sudur;
böylece **دُحْرُضٌ**, **آل الزِّبْرقانِ بن بَدْر**’indir; **وسيع** ise **بني أَنْفِ النّاقة**’nındır; **عن حِياضِ الدَّيْلم** sözüne gelince, o, **الديلم بن باسِلِ ابن ضَبَّةَ**’nin havuzlarıdır; bu da şundandır ki:
**باسِلٌ** Irak’a ve Fars toprağına yürüdüğünde, oğlunu Hicaz toprağı üzerine halef bıraktı; o da
babasının işini yürüttü, korulukları korudu ve havuzları havuzlaştırdı; sonra kendisine, babasının
Fars toprağında iyice ilerlediği ulaştığında, kendisine itaat edenlerle babasına doğru geldi; nihayet onun yanına,
**جَيْلانَ** dağlarının en yakınına vardı; **الديلم** babasına yürüdüğünde, onun diyarları ıssızlaştı
ve izleri silindi; bunun üzerine **عنترة**, bunu anarak beyti söyledi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%AD%D8%B1%D8%B6/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

دحرض، بالضم، ووسيع: ماءان  عظيمان وراء الدهناء لبني مالك بن سعد. فدحرض لآل الزبرقان بن بدر، ووسيع لبني أنف الناقة.  وثناهما عنترة بن شداد  العبسي بلفظ الواحد، كما يقال: القمران، وهو القول الأخير للجوهري. وصوبه ابن بري، وحكى عن أبي محمد الأعرابي المعروف بالأسود ما ذكرناه،  فقال:
  شربت بماء الدحرضين فأصبحت                      زوراء تنفر عن حياض الديلم قال أبو محمد الأسود: حياض الديلم هي حياض الديلم بن باسل بن ضبة، وذلك أنه لما سار باسل إلى العراق وأرض فارس استخلف ابنه على أرض الحجاز، فقام بأمر أبيه، وحمى الأحماء وحوض الحياض، فلما بلغه أن أباه قد أوغل في أرض فارس أقبل بمن أطاعه إلى أبيه حتى قدم عليه بأدنى جبال جيلان. ولما سار الديلم إلى أبيه أوحشت دياره وتعفت آثاره فقال عنترة البيت يذكر ذلك.

##### Türkçe

**دحرض** (ötre ile) ve **وسيع**: Benî Mâlik b. Sa‘d için, **الدهناء**’nın arkasında iki büyük sudur. **دحرض** Âl-i **الزبرقان** b. Bedr’indir; **وسيع** ise Benî **أنف الناقة**’nındır. **عنترة بن شداد العبسي** ikisini de tekil lafızla andı; tıpkı “**القمران**” denildiği gibi. Bu, **الجوهري**’nin son sözüdür. **ابن بري** onu doğru buldu ve **أبي محمد الأعرابي** diye bilinen **الأسود**’dan, zikrettiğimizi nakletti; şöyle dedi:

شربت بماء **الدحرضين** فأصبحت                      زوراء تنفر عن حياض **الديلم**

**أبو محمد الأسود** dedi ki: **حياض الديلم**; **الديلم** b. Bâsil b. **ضبة**’nin havuzlarıdır. Şu sebeple ki: Bâsil Irak’a ve Fars diyarına yürüyünce, oğlunu Hicaz toprağı üzerine halef bıraktı; o da babasının işini yürüttü, korulukları korudu ve havuzların havuzunu (su biriktirme yerini) korudu. Babasının Fars toprağında iyice ilerlediği kendisine ulaşınca, kendisine itaat edenlerle babasına yöneldi; nihayet Cîlân dağlarının en yakınında onun yanına vardı. **الديلم** babasına yürüyünce, onun diyarları ıssızlaştı ve izleri silindi; bunun üzerine **عنترة** bu beyti, bunu anarak söyledi.
