# درز — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D8%B2/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%B1%D8%B2/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [درز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D8%B2.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: درز

الدرز، بالفتح: نعيم الدنيا ولذاتها، عن ابن الأعرابي، قال: ودرز الرجل، كفرح، وكذلك ذرز، بالدال والذال، إذا تمكن منها أي من نعيمها. الدرز: واحد دروز الثوب ونحوه، م، معروف، وهو فارسي معرب. ويقال: درز الثوب: زئبره وماؤه. وبنات الدروز: القمل والصئبان، وهو مجاز. وأولاد درزة: السفلة والسقاط والغوغاء من الناس، قاله ابن الأعرابي، وكذلك أولاد ترنى، وهذا كما يقال للفقراء: بنو غبراء. أولاد درزة أيضا: الخياطون، وبه فسر قول الشاعر يخاطب زيد بن علي رضي الله عنهما:
  أولاد درزة أسلموك وطاروا

  وكانوا قد خرجوا معه فتركوه وانهزموا، وقيل: أراد به السفلة. يقال: أولاد درزة هم الحاكة، وهم من أسافل الناس، كما صرح به المفسرون في قوله تعالى:  واتبعك الأرذلون  . ومما يستدرك عليه: درز الخياط الدروز، أي دققها. وأم درز: كنية الدنيا. وابن درزة: الدعي، أو ابن أمة تساعي، فجاءت به من المساعاة ولا يعرف له أب. قاله المبرد. والدرزي، بالفتح: الخياط. وأبو محمد عبد الله الدرزي صاحب دعوة الحاكم بأمر الله الفاطمي، وإليه نسبت الطائفة الدرزية الخارجة عن جادة الشريعة، الكائنة بجبال الشام، وهم الإسماعيلية، كذا في شفاء الغليل للخفاجي، والعامة تضم الدال ويقولون في الجمع الدروز، والصواب: الدرزة، محركة، وبنو دراز، كسحاب: قبيلة بمكة، ومعناه الطويل بالفارسية.

### Türkçe

**الدرز**، fetha ile: dünya nimetleri ve lezzetleri; İbnü’l-A‘râbî’den. Dedi ki: ve adam **درز** etti, **كفرح** gibi; ve yine **ذرز** ( **الدال** ve **الذال** ile), ondan yani onun nimetinden (dünya nimetinden) iyice yerleşip sağlamlaştığı zaman.

**الدرز**: elbisenin ve benzerinin **دروز**’undan biri; m; bilinen; ve o, Farsça mu‘arrebdir.

Ve denilir: **درز الثوب**: onun **زئبره**’si ve suyu.

Ve **بنات الدروز**: bit ve sirke; ve o mecazdır.

Ve **أولاد درزة**: insanlardan aşağı tabaka, düşkünler ve ayak takımı; bunu İbnü’l-A‘râbî söyledi; ve yine **أولاد ترنى**; ve bu, fakirlere “**بنو غبراء**” denildiği gibidir.

**أولاد درزة** ayrıca: terziler; ve onunla, şairin Zeyd b. Ali’ye (Allah ikisinden de razı olsun) hitap ederek söylediği sözü tefsir edildi:
  **أولاد درزة** seni teslim ettiler ve uçup gittiler

  Ve onlar onunla birlikte çıkmışlardı da onu bırakıp bozguna uğrayıp kaçtılar; ve denildi ki: onunla aşağı tabakayı kastetti.

Denilir: **أولاد درزة** dokumacılardır; ve onlar, müfessirlerin Allah Teâlâ’nın sözü hakkında açıkça belirttikleri üzere, insanların en aşağılarındandır:  **واتبعك الأرذلون**  .

Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **درز الخياط الدروز**; yani onları inceltti.

Ve **أم درز**: dünyanın künyesi.

Ve **ابن درزة**: nesebi iddia edilen (dâ‘î); yahut “tesâ‘î eden bir câriyenin oğlu”; böylece onu, musâ‘âtadan getirdi ve onun için bir baba bilinmez. Bunu el-Müberred söyledi.

Ve **الدرزي**, fetha ile: terzi.

Ve Ebû Muhammed Abdullah **الدرزي**, el-Hâkim bi-Emrillâh el-Fâtımî’nin davetinin sahibidir; ve ona nispetle, şeriat yolunun çizgisinden çıkan, Şam dağlarında bulunan **الدرزية** taifesi nispet edildi; ve onlar İsmâ‘îliyye’dir; el-Hafâcî’nin **شفاء الغليل**’inde böyle.

Ve avam **الدال**’ı damme ile okur ve cem‘de **الدروز** der; ve doğru olan: **الدرزة**’dir, harekeli.

Ve **بنو دراز**, **كسحاب** gibi: Mekke’de bir kabile; ve onun manası Farsçada “uzun”dur.
