# درقل (د-ر-ق-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: د - ر - ق - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والدال
دردق: الدَّرْدَقُ، والجميع: الدِّرادِق: وهو صغار الإبل والناس.
والدَّرْداق: دك صغير متلبد.
دملق: حجر دُمَلِقٌ ودُمالِقٌ مُدَمْلَقٌ دُمْلوقٌ. أي: شديد الاستدارة، قال:
يرفض منه الجندل الدُّمالِقُ
قرمد: القَرْمَدُ: كل شيء يطلى به، نحو الجص، حتى يقال: ثوب مُقَرْمَدٌ بالزعفران والطيب.
القِرْميدُ: اسم الأروية.
قردم: القُرْدُمانيّ: ضرب من الدروع. قال لبيد:
فخمة ذفراء ترتى بالعرى		قُرْدمانيّاً، وتركاً كالبصل
درقل: الدِّرَقْلُ: ثياب شبه الأرمينية.
قندل: القَنْدَلُ: الضَّخْمُ والرأس من الإبل والدواب. قال:
شذب عن عاناته القنابلا
أثناءها والربع القنـادِلا
قوله: قنابلا واحدها قَنْبَلَةٌ، وهي طائفة من الخيل.
والقِنديلُ: معروف، وجمعه: القناديل.
فندق: الفندق: حمل شجرة مدحرج كالبُنْدُق يكسر عن لب كالفستق.
والفُنْدق: خان من هذه الخانات التي ينزل بها الناس في الطرق والمدائن، بلغه الشام. والفُنداق: صحيفة الحساب.
بندق: البُنْدُق، والواحدة: بُنْدُقة: ما يرمى به.
قندد: القِنْدِيد: الورس الجيد، قال:
كأنها في سياع الدن قِنْديدُ
قفند: القَفَنَّدُ: الشديد الرأس.
نقرد: النِّقْرِدُ: الكرويا.

##### Türkçe

**القاف** ve **الدال**

**دردق**: **الدَّرْدَقُ**, ve hepsi: **الدِّرادِق**: o, develerin ve insanların küçükleridir.
Ve **الدَّرْداق**: küçük, birbirine yapışmış (keçe gibi) bir tümsek.

**دملق**: **حجر دُمَلِقٌ** ve **دُمالِقٌ**; **مُدَمْلَقٌ**; **دُمْلوقٌ**. Yani: şiddetli yuvarlaklık. Dedi ki:
ondan **الجندل** **الدُّمالِقُ** dökülür

**قرمد**: **القَرْمَدُ**: her şey ki onunla sıvanır; alçı gibi; hatta denilir: **ثوب مُقَرْمَدٌ** safran ve güzel koku ile.
**القِرْميدُ**: **الأروية**’nin adıdır.

**قردم**: **القُرْدُمانيّ**: zırhlardan bir tür. Lebîd dedi ki:
iri, keskin kokulu; halkalarla bağlanır		**قُرْدمانيّاً**, ve Türkî (zırh) soğan gibi

**درقل**: **الدِّرَقْلُ**: Ermenîye benzer elbiseler.

**قندل**: **القَنْدَلُ**: iri olan; ve develerden ve binek hayvanlarından baş (olan). Dedi ki:
**القنابلا**’yı onun sağrı kemiklerinden budadı
onların esnasında ve çeyrek (kısmı) **القنـادِلا**

Onun sözü: **قنابلا**; onun teki **قَنْبَلَةٌ**’dir; ve o, atlardan bir taifedir.
Ve **القِنديلُ**: bilinen (şey); ve onun çoğulu: **القناديل**.

**فندق**: **الفندق**: bir ağacın yükü; **البُنْدُق** gibi yuvarlanmış; **الفستق** gibi içten kırılır.
Ve **الفُنْدق**: bu hanlardan bir han; insanlar yollarda ve şehirlerde ona inerler; Şam’a ulaştı. Ve **الفُنداق**: hesap sahifesi.

**بندق**: **البُنْدُق**, ve teki: **بُنْدُقة**: onunla atılan şey.

**قندد**: **القِنْدِيد**: iyi **الورس**; dedi ki:
sanki o, küpün genişliğinde **قِنْديدُ**’dür

**قفند**: **القَفَنَّدُ**: başı şiddetli (olan).

**نقرد**: **النِّقْرِدُ**: **الكرويا**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الدِرَقْلُ: ضربٌ من الثياب.

##### Türkçe

**الدِرَقْلُ**: elbiselerden bir tür.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن سيده: الدِّرَقْل ثياب شِبْه الأَرْمِينِيَّة، وقيل:
الدِّرَقْل ثياب، ولم تُحَلَّ، التهذيب في الرباعي: الدِّرَقْل مِثال سِبَحْل ثياب، وفي الصحاح: ضرب من الثياب. قال شمر: لم أَسمع الدِّرَقْل إِلاَّ هنا. أَبو تراب: سمعت الغَنَوي يقول دَرْقَلَ القومُ دَرْقَلة ودَرْقَعوا دَرْقَعة إِذا مَرُّوا مَرّاً سريعاً. ودَرْقَل: رَقَص. قال شمر: قال محمد بن إِسحق قدم فِتْيةٌ من الحَبَشة على رسول الله، صلى الله عليه وسلم، يُدَرْقِلون أَي يرقصون؛ قال: والدَّرْقَلة الرَّقْص. والدِّرَقْلة: لُعْبة للعجم مُعَرَّبة.

##### Türkçe

İbn Sîde: **الدِّرَقْل** Ermenîye benzeri elbiselerdir; ve denildi ki: **الدِّرَقْل** elbiselerdir ve çözülmemiştir. Tehzîb’de rubâʿî bahsinde: **الدِّرَقْل** **سِبَحْل** misali (bir vezinde) elbiselerdir. Sıhâh’ta: elbiselerden bir türdür. Şemr dedi: **الدِّرَقْل**’i ancak burada işittim.

Ebû Turâb: Ğanavî’nin “**دَرْقَلَ** kavim **دَرْقَلة** ile ve **دَرْقَعوا** **دَرْقَعة** ile” dediğini işittim; hızlı bir geçişle geçtikleri zaman. Ve **دَرْقَل**: raks etti. Şemr dedi: Muhammed b. İshâk dedi ki: Habeşistan’dan bir grup genç Resûlullah’a, sallallahu aleyhi ve sellem, geldi; **يُدَرْقِلون** yani raks ediyorlar. Dedi ki: **الدَّرْقَلة** raks etmektir. **الدِّرَقْلة**: Acemlere ait, Arapçalaştırılmış bir oyundur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%82%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الدرقل، كسبحل: ثياب عن أبي عبيد، وقال غيره: كالإرمينية. الدرقلة بهاء: لعبة للصبيان. ويقال: الدرقلة، كشرذمة، والكاف لغة فيه، كما سيأتي. قال ابن الفرج: درقل الرجل درقلة: مر سريعا كدرقع. درقل له: أطاع وأذعن. درقل الصبي: لعب الدرقلة، وذلك إذا: رقص وبه فسر الحديث:  أنه قدم عليه فتية من الحبشة يدرقلون  أي يرقصون. قيل: درقل: إذ تفحج. قال ابن عباد: درقل: إذا تبختر في المشي.

##### Türkçe

**الدرقل**، **كسبحل**: Ebû Ubeyd’den: elbiseler; başkası dedi ki: **كالإرمينية** gibi.

**الدرقلة** (هاء ile): çocuklar için bir oyun.

Ve denilir: **الدرقلة**، **كشرذمة** gibi; ve **الكاف** onda bir dildir (lehçedir), ileride geleceği üzere.

İbnü’l-Ferec dedi: **درقل** adam **درقلة**: **كدرقع** gibi hızlı geçti.

**درقل** ona: itaat etti ve boyun eğdi.

**درقل** çocuk: **الدرقلة** oynadı; ve bu, şu olduğu zaman (olur): raks etti; ve bununla hadis tefsir edildi: “Ona Habeşistan’dan gençler geldi, **يدرقلون**” yani raks ediyorlar.

Denildi: **درقل**: bacaklarını açtığı zaman.

İbn Abbâd dedi: **درقل**: yürüyüşte salına salına yürüdüğü zaman.
