# دري — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%8A/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%B1%D9%8A/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%8A.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: دري

دَرَى الشيءَ دَرْباً ودِرْباً؛ عن اللحياني، ودِرْيَةً ودِرْياناً ودِرايَةً: عَلِمَهُ. قال سيبويه: الدَّرْيَةُ كالدِّرْيَةِ لا يُذْهَبُ به إلى المَرَّةِ الواحدة ولكنه على معنى الحال. ويقال: أَتى هذا الأَمْرَ من غير دِرْية أَي من غير عِلْمٍ. ويقال: دَرَيْت الشيءَ أَدْرِيهِ عَرَفْته، وأَدْرَيْتُه غيري إذا أَعْلَمْته. الجوهري: دَرَيْته ودَرَيْت به دَرْياً ودَرْية ودِرْيةً ودِراية أَي علمت له؛ وأَنشد: لاهُمَّ لا أَدْرِي، وأَنْت الدَّارِي،
كُلُّ امْرِئٍ مِنْك على مِقْدارِ
وأَدْراه به: أَعْلَمه. وفي التنزيل العزيز: ولا أَدْرَاكُمْ به، فأَما من قرأَ: أَدْرَأَكُم به، مهموز، فلَحْنٌ. قال الجوهري: وقرئ ولا أَدْرَأَكُم به؛ قال: والوجه فيه تَرْك الهمز؛ قال ابن بري: يريد أَنَّ أَدْرَيْته وأَدْرَاهُ، بغير همز، هو الصحيح؛ قال: وإنما ذكر ذلك لقوله فيما بعد مُدَاراة الناس، يهمز ولا يهمز. ابن سيده: قال سيبويه وقالوا لا أَدْر، فحذفوا الياءَ لكثرة استعمالهم له كقولهم لَم أُبَلْ ولَم يكُ، قال: ونظيره ما حكاه اللحياني عن الكسائي: أَقْبَلَ يَضْرِبُه لا يَأْلُ، مضمومَ اللامِ بلا واو؛ قال الأَزهري: والعرب ربما حذفوا الياء من قولهم لا أَدْرِ في موضع لا أَدْرِي، يكتَفُون بالكسرة منها كقوله تعالى: والليل إذا يَسْرِ؛ والأَصل يَسْري؛ قال الجوهري: وإنما قالوا لا أَدْرِ بحذف الياء لكثرة الاستعمال كما قالوا لَمْ أُبَلْ ولم يَكُ. وقوله تعالى: وما أَدراكَ ما الحُطَمة؛ تأْويله أَيُّ شيء أَعْلَمَك ما الحُطَمة. قال: وقولهم يُصيبُ وما يَدْرِي ويُخْطِئُ وما يدرِي أَي إصابَتَه أَي هو جاهلٌ، إن أَخطأَ لم يَعْرِفْ وإن أَصاب لم يَعْرِفْ أَي ما اخْتل
(* قوله «أي ما
اختل إلخ» هكذا في الأصل)، من قولك دَرَيْت الظباء إذا خَتَلْتَها. وحكى ابن الأَعرابي: ما تَدْرِي ما دِرْيَتُها أَي ما تَعْلَمُ ما علْمُها. ودَرَى الصيدَ دَرْياً وادَّرَاه وتَدَرَّاه: خَتَلَه؛ قال: فإن كنتُ لا أَدْرِي الظِّباءَ، فإنَّني
أَدُسُّ لها، تحتَ التُّرابِ، الدَّواهِيا
وقال: كيفَ تَرانِي أَذَّرِي وأَدَّرِي
غِرَّاتِ جُمْلٍ، وتَدَّرَى غِرَرِي؟
فالأَول إنما هو بالذال معجمة، وهو أَفْتَعِل من ذَرَيْت تراب المعدن، والثاني بدال غير معجمة، وهو أَفْتَعِل من ادَّراه أَي خَتَلَه، والثالث تَتَفَعَّل من تَدَرَّاه أَي خَتَلَه فأَسقط إحدى التاءين، يقول: كيف تراني أَذَّرِي التراب وأَخْتِل مع ذلك هذه المرأَة بالنظر إليها إذا اغتَرَّت أَي غَفَلَت. قال ابن بري: يقول أَذَّرِي التراب وأَنا قاعد أتشاغل بذلك لئلا ترتاب بي، وأَنا في ذلك أَنظر إليها وأَخْتِلُها، وهي أَيضاً تفعل كما أَفعل أَي أَغْتَرُّها بالنظر إذا غَفَلَت فتراني وتَغْتَرُّني إذا غَفَلْت فتَخْتِلُني وأَخْتِلُها. ابن السكيت: دَرَيْت فلاناً أَدْرِيه دَرْياً إذا خَتَلْتَه؛ وأَنشد للأَخطل:
فإن كُنت قَدْ أَقْصَدْتني، إذ رَمَيْتني
بسَهْمِك، فالرَّامي يَصِيدُ ولا يَدْرِي
أَي ولا يَخْتِلُ ولا يَسْتَتِرُ. وقد دارَيْته إذا خاتَلْته. والدَّرِيَّة: الناقة والبقرة يَسْتَتِرُ بها من الصيد فيختِلُ، وقال أَبو زيد: هي مهموزة لأَنها تُدْرأُ للصيد أَي تدفع، فإن كان هذا فليس من هذا الباب. وقد أْدَّرَيْت دَرِيَّة وتَدَرَّيت. والدَّرِيّة: الوحش من الصيد خاصة. التهذيب: الأَصمعي الدَّرِيّة، غير مهموز، دابَّة يستتر بها الصائد الذي يرمي الصيد ليصيده، فإذا أَمكنَه رمى، قال: ويقال من الدَّرِيّة ادَّرَيْت ودَرَيْت. ابن السكيت: انْدَرَأْتُ عليه انْدِراءً، قال: والعامة تقول انْدَرَيْت. الجوهري: وتَدَرَّاه وادَّراه بمعنى خَتَله، تَفَعَّل وافْتَعَل بمعنى؛ قال سُحَيم:
وماذا يَدَّرِي الشُّعَراءُ مِنِّي،
وقَدْ جاوَزْتُ رَأْسَ الأَرْبَعِينِ؟
قال يعقوب: كسر نون الجمع لأَن القوافي مخفوضة، أَلا ترى إلى قوله: أَخو خَمْسِين مُجْتَمعٌ أَشُدِّي،
ونَجَّذَني مُداوَرَةُ الشُّؤُونِ
وادَّرَوْا مكاناً: اعْتَمَدوه بالغارة والغَزْو. التهذيب: بنو فلان ادَّرَوْا فلاناً كأَنَّهم اعْتَمَدوه بالغارة والغزو؛ وقال سُحَيم بن وَثيل الرياحي:
أَتَتْنا عامِرٌ من أَرْضِ رامٍ،
مُعَلِّقَةَ الكَنائِنِ تَدَّرِينا
والمُدَارَاةُ في حُسْن الخُلُق والمُعاشَرةِ مع الناس يكونُ مهموزاً وغير مهموز، فمن همزه كان معناه الاتِّقاءَ لشَرِّه، ومن لم يهمزه جعله من دَرَيْت الظَّبْي أَي احْتَلْت له وخَتَلْته حتى أَصِيدَه. ودَارَيْته من دَرَيْت أَي خَتَلْت. الجوهري: ومُدَارَاة الناس المُداجاة والمُلايَنَة؛ ومنه الحديث: رأْس العَقْلِ بعدَ الإيمانِ بالله مُدَارَاةُ الناسِ أَي مُلايَنَتُهُم وحُسنُ صُحْبَتِهِم واحْتِمالُهُم لئَلاَّ يَنْفِروا عَنْكَ. ودَارَيت الرجلَ: لايَنْته ورَفَقْت به، وأَصله من دَرَيْت الظَّبْي أَي احْتَلْت له وخَتَلْته حتى أَصيدَه. ودَارَيْتُه ودَارأْته: أَبْقَيْته، وقد ذكرناه في الهمز أَيضاً. ودارأْت الرجلَ إذا دَافَعْتَه، بالهمز، والأَصل في التداري التَّدارُؤُ، فَتُرِكَ الهَمْز ونُقِلَ الحرف إلى التشبيه بالتقاضي والتداعي.
والدَّرْوانُ: ولَدُ الضِّبْعانِ من الذِّئْبة؛ عن كراع.
والمِدْرَى والمِدْراة والمَدْرِيَةُ: القَرْنُ، والجمع مَدارٍ ومَدارَى، الأَلف بدل من الياء. ودَرَى رَأْسَه بالمِدْرى: مَشَطَه. ابن الأََثير: المِدْرَى والمِدْرَاةُ شيء يُعْمَل من حديد أَو خشب على شكل سنٍّ من أَسْنان المُشْطِ وأَطْولُ منه، يُسَرَّحُ به الشَّعَر المُتَلَبِّدُ ويَستَعمله من لم يكن له مُشْط؛ ومنه حديث أُبيٍّ: أَن جاريةً له كانَت تَدَّري رأْسَهُ بِمِدْراها أَي تُسَرِّحُه. يقال: ادَّرَت المرأَة تَدَّرِي ادِّراءً إذا سَرَّحَتْ شعرها به، وأَصلها تَدْتَري، تَفْتَعِل من استعمال المِدْرى، فأُدغمت التاء في الدال. وقال الليث: المِدْراةُ حديدة يُحَكُّ بها الرأْس يقال لها سَرْخارَهْ، ويقال مِدْرىً، بغير هاء، ويُشَبَّه قَرْنُ الثَّوْرِ به؛ ومنه قول النابغة:
شَكَّ الفَرِيصَةَ بالمِدْرى فأَنْفَذَها،
شَكَّ المُبَيْطِرِ إذْ يَشْفِيِ مِنَ العَضَدِ
وفي حديث النبي، صلى الله عليه وسلم: أَنه كان في يَدِهِ مِدْرىً يَحُكُّ بها رأْسَه فَنَظَر إلَيْه رَجلٌ من شَقِّ بابهِ قال: لو عَلِمْتُ أَنَّك تَنْظُر لَطَعَنْتُ به في عَيْنِكَ. فقال: وربما قالوا للمِدْراةِ مَدْرِيَة، وهي التي حدِّدَت حتى صارت مِدْراةً؛ وحدث المنذري أَن الحربي أَنشده:
ولا صُوار مُدَرَّاةٍ مَناسِجُها،
مثلُ الفريدِ الذي يَجْري مِنَ النِّظْمِ
قال: وقوله مُدَرَّاة كأَنها هُيِّئَت بالمِدْرى من طول شعرها، قال: والفَرِيدُ جمع الفريدة، وهي شَذْرة من فضة كاللؤلؤ، شَبَّه بياض أَجسادها كأَنها الفضة. الجوهري في المِدْراةِ قال: وربما تُصْلِحُ بها الماشطة قُرُونَ المِّساء، وهي شيء كالمِسَلَّة يكون مَعَها؛ قال: تَهْلِكُ المِدْراةُ في أَكّْنافِه،
وإِذا ما أَرْسَلَتْهُ يَعْتَفِرْ
ويقال: تَدَرَّت المرأَة أَي سَرَّحت شعَرها. وقولهم جَأْبُ المِدْرى أَي غَلِيظ القَرْنِ، يُدَلّ بذلك على صِغَر سِنِّ الغزال لأَن قَرْنَه في أَول ما يطلع يغلظ ثم يدق بعد ذلك؛ وقول الهذلي:
وبالترك قد دمها
وذات المُدارأَة الغائط
(* قوله «وبالترك قد دمها إلخ» هذا البيت هو هكذا في الأصل.) المدمومة: المطلية كأَنها طليت بشحم. وذات المدارأَة: هي الشديدة النفس فهي تُدْرأُ؛ قال ويروى:
وذات المداراة والغائط
قال: وهذا يدل على أَن الهمز فيه وترك الهمز جائز.

### Türkçe

**دَرَى** şeyi **دَرْباً** ve **دِرْباً**; **اللحياني**’den; ve **دِرْيَةً** ve **دِرْياناً**
ve **دِرايَةً**: onu bildi. **سيبويه** dedi: **الدَّرْيَةُ** **كالدِّرْيَةِ**’dir; onunla tek bir defaya gidilmez, fakat hâl mânâsı üzerinedir. Ve denir: Bu işi, **دِرْية** olmaksızın yaptı; yani ilim olmaksızın. Ve denir: **دَرَيْت** şeyi **أَدْرِيهِ**: onu tanıdım; ve **أَدْرَيْتُه** başkasına, onu bildirdiğim zaman. **الجوهري**: **دَرَيْته** ve onunla **دَرَيْت**; **دَرْياً** ve **دَرْية** ve **دِرْيةً** ve **دِراية** (olarak); yani onun için bildim; ve inşad etti:
Allah’ım, ben bilmem, sen ise bilen’sin,
Sizden her kişi bir ölçü üzeredir.

Ve **أَدْراه** onunla: ona bildirdi. Aziz tenzilde: “ve sizi onunla bilgilendirmedi”; artık kim “**أَدْرَأَكُم** onunla” diye okursa, hemzeli, bu bir lahn’dır. **الجوهري** dedi: “ve sizi onunla **أَدْرَأَكُم**”; dedi: onda vech hemzeyi terk etmektir; **ابن بري** dedi: onun muradı şudur: **أَدْرَيْته** ve **أَدْرَاهُ**, hemzesiz, doğru olan odur; dedi: bunu ancak, daha sonra “**مُدَاراة** الناس” sözü için zikretti; hemzelenir ve hemzelenmez. **ابن سيده**: **سيبويه** dedi ve “**لا أَدْر**” dediler; onu çok kullanmaları sebebiyle yâ’yı hazfettiler; “**لَم أُبَلْ**” ve “**لَم يكُ**” demeleri gibi; dedi: onun benzeri, **اللحياني**’nin **الكسائي**’den hikâye ettiğidir: “**أَقْبَلَ يَضْرِبُه لا يَأْلُ**”; lâmı dammeli, vâvsuz; **الأَزهري** dedi: Araplar bazen “**لا أَدْرِ**” sözünden yâ’yı, “**لا أَدْرِي**” mevkiinde hazfederler; ondan kesre ile yetinirler; Allah’ın sözü gibi: “ve gece, yürüdüğü zaman”; aslında “yürür”; **الجوهري** dedi: “**لا أَدْرِ**” demeleri, yâ’yı hazf ile, çok kullanım sebebiyledir; “**لَمْ أُبَلْ**” ve “**لم يَكُ**” dedikleri gibi. Ve O’nun sözü: “ve sana ne bildirdi, **الحُطَمة** nedir”; onun te’vili: hangi şey sana bildirdi, **الحُطَمة** nedir. Dedi: ve onların “isabet eder ve bilmez; hata eder ve bilmez” sözleri; yani onun isabeti; yani o cahildir: hata ederse bilmez, isabet ederse bilmez; yani bilmez ki o saptı
(* “yani … saptı vb.” sözü, asılda böyledir), “**دَرَيْت** **الظباء**” sözünden; onları aldattığın zaman. **ابن الأَعرابي** hikâye etti: “**ما تَدْرِي ما دِرْيَتُها**”; yani onun ilmi nedir, bilmezsin.

Ve **دَرَى** avı **دَرْياً**; ve **ادَّرَاه** ve **تَدَرَّاه**: onu aldattı; dedi:
Eğer ben **الظِّباء**’ı aldatmıyorsam, şüphesiz ben
Onlar için, toprağın altında, felâketleri gizlerim.

Ve dedi:
Beni nasıl görürsün: **أَذَّرِي** ve **أَدَّرِي**,
Bir devenin aldanışlarını; ve benim aldanışlarımı **تَدَّرَى**?

Birincisi ancak ذال mu‘ceme iledir; o, “maden toprağını **ذَرَيْت**”ten **أَفْتَعِل**’dir. İkincisi, mu‘ceme olmayan دال iledir; o, “**ادَّراه**”tan **أَفْتَعِل**’dir; yani onu aldattı. Üçüncüsü, “**تَدَرَّاه**”tan **تَتَفَعَّل**’dir; yani onu aldattı; iki tâ’dan birini düşürdü. Diyor ki: beni nasıl görürsün; toprağı **أَذَّرِي** ederim ve bununla beraber bu kadını, ona bakmakla, o aldandığı zaman, yani gaflet ettiği zaman, aldatırım. **ابن بري** dedi: diyor ki: toprağı **أَذَّرِي** ederim, ben oturmuşum; bununla oyalanırım ki benden şüphelenmesin; ben bu esnada ona bakarım ve onu aldatırım; o da benim yaptığım gibi yapar; yani ben onu bakışla, o gaflet ettiği zaman aldatırım; o da beni görür ve ben gaflet ettiğim zaman beni aldatır; böylece beni aldatır ve ben onu aldatırım. **ابن السكيت**: **دَرَيْت** falanı **أَدْرِيه** **دَرْياً**; onu aldattığın zaman; ve **الأَخطل** için inşad etti:
Eğer beni hedeflediysen, beni attığın zaman
Okunla; artık atan avlar ve bilmez,
yani aldatmaz ve gizlenmez. Ve onu aldattığın zaman **دارَيْته** denir.

Ve **الدَّرِيَّة**: deve ve inek; avdan onunla gizlenir de aldatır. **أَبو زيد** dedi: o hemzelidir; çünkü av için **تُدْرأُ** edilir; yani itilir; eğer bu ise, bu bâbdan değildir. Ve bir **دَرِيَّة**’yi **أْدَّرَيْت** ve **تَدَرَّيت**. Ve **الدَّرِيّة**: özellikle avdan vahşî hayvan.

**التهذيب**: **الأَصمعي**: **الدَّرِيّة**, hemzesizdir; avcı onunla gizlenir; avı vurur ki avlasın; ona imkân bulunca attı. Dedi: **الدَّرِيّة**’den “**ادَّرَيْت**” ve “**دَرَيْت**” denir. **ابن السكيت**: “**انْدَرَأْتُ** عليه **انْدِراءً**”; dedi: avam “**انْدَرَيْت**” der. **الجوهري**: ve **تَدَرَّاه** ve **ادَّراه**, “onu aldattı” mânâsındadır; **تَفَعَّل** ve **افْتَعَل** aynı mânâda; **سُحَيم** dedi:
Şairler benden neyi **يَدَّرِي** eder,
Hâlbuki kırkın başını geçtim?

**يعقوب** dedi: cem‘ nûnunu kırdı; çünkü kafiyeler mecrûrdur; onun sözüne bakmaz mısın:
Elli’nin kardeşi, kuvvetlerim toplanmış,
İşlerin **مُداوَرَة**’si beni dişledi.

Ve “bir yeri **ادَّرَوْا** ettiler”: onu baskın ve gazve ile dayanak edindiler. **التهذيب**: filân oğulları filânı **ادَّرَوْا** ettiler; sanki onu baskın ve gazve ile dayanak edindiler; ve **سُحَيم بن وَثيل الرياحي** dedi:
Bize **عامِرٌ**, **رامٍ** toprağından geldi,
Kınları asılı; bizi **تَدَّرِينا** eder.

Ve **المُدَارَاةُ**, güzel ahlâkta ve insanlarla iyi geçinmede, hemzeli ve hemzesiz olur: kim hemzelerse mânâsı onun şerrinden sakınmadır; kim hemzelemezse onu “**دَرَيْت** **الظَّبْي**”den yapar; yani ona hile yaptım ve onu aldattım ki onu avlayayım. Ve **دَارَيْته** “**دَرَيْت**”tendir; yani aldattım. **الجوهري**: ve insanların **مُدَارَاة**’si, **المُداجاة** ve **المُلايَنَة**’dir; ve ondan hadis: “Allah’a iman’dan sonra aklın başı, insanların **مُدَارَاة**’sidir”; yani onlara yumuşak davranmak, onlarla iyi arkadaşlık etmek ve onları yüklenmek; ta ki senden ürkmesinler. Ve “adamı **دَارَيت**”: ona yumuşak davrandın ve ona rıfk ettin; aslı “**دَرَيْت** **الظَّبْي**”dendir; yani ona hile yaptım ve onu aldattım ki onu avlayayım. Ve onu **دَارَيْتُه** ve **دَارأْته**: onu bıraktım; bunu hemz bahsinde de zikrettik. Ve adamı **دارأْت** ettiğin zaman: onu defettin; hemze ile. Ve **التداري**’nin aslı **التَّدارُؤُ**’dur; hemze terk edildi ve harf, **التقاضي** ve **التداعي**’ye benzetme ile nakledildi.

Ve **الدَّرْوانُ**: **الضِّبْعانِ**’ın, **الذِّئْبة**’den olan yavrusu; **كراع**’dan.

Ve **المِدْرَى** ve **المِدْراة** ve **المَدْرِيَةُ**: boynuz; cem‘i **مَدارٍ** ve **مَدارَى**; elif, yâ’nın bedelidir. Ve başını **المِدْرى** ile **دَرَى**: onu taradı. **ابن الأََثير**: **المِدْرَى** ve **المِدْرَاةُ**, demirden yahut ağaçtan, tarağın dişlerinden bir diş şeklinde ve ondan daha uzun olarak yapılan bir şeydir; onunla keçeleşmiş saç taranır; tarağı olmayan kimse onu kullanır. Ve ondan **أُبيٍّ** hadisi: onun bir câriyesi vardı; başını **بِمِدْراها** ile **تَدَّري** ederdi; yani onu tarardı. Denir: kadın, onunla saçını taradığı zaman **ادَّرَت**; **تَدَّرِي**; **ادِّراءً**. Aslı **تَدْتَري**’dir; **المِدْرى**’yı kullanmaktan **تَفْتَعِل**; sonra tâ, dâl’e idğam edildi. **الليث** dedi: **المِدْراةُ**, başın kaşındığı bir demirdir; ona **سَرْخارَهْ** denir; ve **مِدْرىً** denir, hâ’sız; ve öküzün boynuzu ona benzetilir; ve ondan **النابغة**’nin sözü:
**الفَرِيصَةَ**’yi **بالمِدْرى** ile deldi de onu geçirdi,
Baytarın delişi gibi; **العَضَد**’den şifâ buldururken.

Ve Peygamber’in, صلى الله عليه وسلم, hadisinde: elinde bir **مِدْرىً** vardı; onunla başını kaşırdı; kapısının yarığından bir adam ona baktı; dedi: “Baktığını bilseydim, onunla gözünü delerim.” Dedi: ve bazen **المِدْراة**’ye **مَدْرِيَة** derler; o, sivriltilip **مِدْراةً** oluncaya kadar keskinleştirilmiş olandır. Ve **المنذري** rivayet etti ki **الحربي** ona inşad etti:
Ne de dokumaları **مُدَرَّاةٍ** olan bir **صُوار**,
Diziden akan o tek inci gibi.

Dedi: ve “**مُدَرَّاة**” sözü, sanki saçının uzunluğundan dolayı **بالمِدْرى** ile hazırlanmış gibidir. Dedi: ve **الفَرِيدُ**, **الفريدة**’nin cem‘idir; o, inci gibi gümüşten bir parça; bedenlerinin beyazlığını, sanki gümüşmüş gibi benzetti. **الجوهري** **المِدْراة** hakkında dedi: ve bazen onunla, saç örgücüsü kadınların boynuzlarını düzeltir; o, yanında bulunan, **المِسَلَّة** gibi bir şeydir; dedi:
**المِدْراةُ** onun yanlarında helâk olur,
Onu salıverdiği zaman yuvarlanır.

Ve denir: kadın **تَدَرَّت**; yani saçını taradı. Ve onların “**جَأْبُ المِدْرى**” sözleri: yani boynuzu kalın; bununla, ceylanın yaşının küçüklüğüne delâlet edilir; çünkü boynuzu ilk çıktığında kalınlaşır, sonra bundan sonra incelir. Ve **الهذلي**’nin sözü:
Ve **الترك** ile, kanı sürülmüş,
Ve **ذات المُدارأَة** olan **الغائط**
(* “Ve … vb.” bu beyit asılda böyledir.)

**المدمومة**: yağlanmış; sanki iç yağ ile sıvanmış gibi. Ve **ذات المدارأَة**: o, nefsi şiddetli olandır; artık o **تُدْرأُ** edilir. Dedi: ve şöyle rivayet olunur:
Ve **ذات المداراة** ve **الغائط**

Dedi: bu, onda hemzenin ve hemzeyi terk etmenin câiz olduğuna delâlet eder.
