# دعدع — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D8%AF%D8%B9/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%B9%D8%AF%D8%B9/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دعدع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%B9%D8%AF%D8%B9.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: دعدع

الدَعْدَعَةُ: تحريكُ المكيال ونحوه لِيَسَعَهُ الشيءُ. ودَعْدَعْتُ الشيءَ: ملأته. وجفنةٌ مُدَعْدَعَةٌ، أي مملوءةٌ. قال لبيد يصف ماءين التقيا من السيل:
فدَعْدَعا سُرَّةَ الزِكاءِ كمـا		دَعْدَعَ ساقي الأعاجمِ الغَرَبا
قال أبو زيد: يقال للمعز خاصّةً: دَعْدَعْتُ بها دَعْدَعَةً، إذا دعوتها. قال: والدَعْدَعَةُ أن تقول للعاثر: دَعْ دَعْ! أي قُمْ فانتعشْ، كما يقال: لعاً. وأنشد:
لَحى اللهُ قوماً لم يقولوا لِعاثـرٍولا لابْنِ عَمٍّ ناله الدهْرُ دَعْ دَعا
ودَعْدَعَ الرجل دَعْدَعَةً ودَعْداعاً، أي عَدا عَدْواً فيه بطءٌ والتواءٌ.

### Türkçe

**الدَعْدَعَةُ**: ölçeği ve benzerini, şey ona sığsın diye hareket ettirmektir. Ve **دَعْدَعْتُ الشيءَ**: onu doldurdum. Ve **جفنةٌ مُدَعْدَعَةٌ**; yani dolu. Lebîd, selden iki suyun buluşmasını vasfederek dedi ki:
فدَعْدَعا سُرَّةَ الزِكاءِ كمـا		دَعْدَعَ ساقي الأعاجمِ الغَرَبا
Ebû Zeyd dedi: özellikle keçiler için denir: **دَعْدَعْتُ بها دَعْدَعَةً**; onu çağırdığım zaman. Dedi ki: ve **الدَعْدَعَةُ**; tökezleyene: **دَعْ دَعْ!** demendir; yani “kalk da canlan!”, nitekim: **لَعاً** denildiği gibi. Ve şu beyit okundu:
لَحى اللهُ قوماً لم يقولوا لِعاثـرٍولا لابْنِ عَمٍّ ناله الدهْرُ دَعْ دَعا
Ve **دَعْدَعَ** adam **دَعْدَعَةً** ve **دَعْداعاً**; yani içinde yavaşlık ve kıvrılma bulunan bir koşuşla koştu.
