# دغص — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%B5/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%BA%D8%B5/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دغص](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%B5.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: دغص

الداغصة: العظم المدور المتحرك في رأس الركبة، كما في الصحاح، وقيل: يديص ويموج فوق رضف الركبة، وقال ابن دريد، هثو العظم في باطن الركبة الذي يكتنفه العصب، وقال غيره: هو عظم في طرفه عصبتان على رأس الوابلة، كل ذلك اسم، كالكاهل والغارب. والداغصة: الماء الصافي الرقيق، عن ابن دريد، ج: دواغص. ودغصت الإبل، كفرح تدغض دغصا، إذا استكثرت من الصليان والنوى، فالتوى في حيازيمها وغلاصمها، وغصت به، ومنعها أن تجتر. وإبل دغاصي، وهي تدغص بالصليان من بين أجناس الكلإ. وقال ابن عباد: الدغص محركة: الامتلاء من الأكل، ومن الغضب أيضا. وأدغصه: ملأه غيظا. وفي النوادر: أدغصه الموت: ناجزه، كأدعصه. والدغصان: الغضبان. وقال أبو عمرو: المداغصة: الاستعجال. ومما يستدرك عليه: الداغصة: الشحمة التي تحت الجلدة الكائنة فوق الركبة، ويقال: هي العصبة. والداغصة أيضا: اللحم المكتنز قال: عجيز تزدرد الدواغصا ودغصت الدابة، إذا سمنت غاية السمن، ويقال للرجل إذا اكتنز لحمه: كأنه داغصة. ويقال: أخذته مداغصة، أي مغازة.

### Türkçe

**الداغصة**: **الصحاح**’ta olduğu gibi, diz kapağının başında bulunan yuvarlak, hareketli kemik; ve “diz kapağının **رضف**’i üzerinde ezilir ve dalgalanır” denilmiştir. İbn Düreyd dedi ki: “O, dizin iç tarafında, sinirin kuşattığı kemiktir.” Başkası dedi ki: “O, ucunda iki sinir bulunan, **الوابلة**’nin başı üzerindeki bir kemiktir.” Bütün bunlar bir isimdir; **الكاهل** ve **الغارب** gibi.

Ve **الداغصة**: İbn Düreyd’den (rivayetle), duru ince su; çoğulu: **دواغص**.

Ve **دغصت الإبل**, **فرح** gibi, **تدغض دغصا**: **الصليان** ve **النوى**’dan çokça aldığı zaman; böylece onun **حيازيم**’lerinde ve **غلاصم**’larında bükülür; onunla tıkanır; ve onu geviş getirmekten alıkoyar.

Ve **إبل دغاصي**: o, ot cinsleri arasından **الصليان** ile **تدغص** eder.

İbn Abbâd dedi ki: **الدغص** (harekeli): yemekten doluluk; ve öfkeden de.

Ve **أدغصه**: onu kinle doldurdu.

Ve **النوادر**’de: **أدغصه الموت**: ona ansızın yetişti; **أدعصه** gibi.

Ve **الدغصان**: öfkeli olan.

Ebû Amr dedi ki: **المداغصة**: acele etme.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **الداغصة**: dizin üstünde bulunan derinin altında olan içyağı; ve “o, sinirdir” denilir.

Ve **الداغصة** ayrıca: sıkılaşmış et. Dedi ki:
عجيز تزدرد **الدواغصا**

Ve **دغصت الدابة**: en ileri derecede semirdiği zaman.

Ve erkeğe, eti sıkılaşıp toplandığı zaman denilir: “Sanki o, **داغصة** gibidir.”

Ve denilir: **أخذته مداغصة**; yani, **مغازة**.
