# دغغ (د-غ-غ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%BA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D8%BA%D8%BA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: د - غ - غ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%BA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والدال
غ د، د غ مستعملان غد: أَغَدَّتِ الإبلُ أي صار لها غُدَدٌ بين الجلد واللحم من داء، الواحدةُ غُدَّةٌ. ويكون في الشحم وغيره، قال:
لا برئت من أغَدّا
دغ: الدَّغْدَغَةُ في البضع، قال الشاعر:
علي إني لست بالمُدَغْدَغِ

##### Türkçe

باب **الغين** و**الدال**
**غ د**، **د غ** kullanımdadır: **غد**: **أَغَدَّتِ الإبلُ** yani, hastalıktan dolayı derinin ve etin arasında **غُدَدٌ** oldu; teki **غُدَّةٌ**dur. Yağda ve başkasında da olur, dedi ki:
لا برئت من **أغَدّا**
**دغ**: **الدَّغْدَغَةُ** yarma/yarıkta, şair dedi ki:
علي إني لست بالمُدَغْدَغِ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%BA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الدَّغْدَغةُ في البُضْعِ وغيره. التحْرِيكُ. ويقال للمَغْمُوزِ في حسَبه أَو نسَبه: مُدَغْدَغٌ. ويقال: دَغْدَغَه بكلمة إذا طَعن عليه؛ قال رؤبة:
علَيَّ إنِّي لَسْتُ بالمُدَغْدَغِ
(* قوله «عليّ إلخ» قبله:
واحذر أقاويل العداة النزغ)
أَي لا يُطْعَن في حَسبي.

##### Türkçe

**الدَّغْدَغةُ**: cinsel birleşmede ve onun dışında. Hareket ettirme. Ve hakkında yahut nesebi hakkında dürtülmüş olana: **مُدَغْدَغٌ** denir. Ve denir ki: Ona bir sözle **دَغْدَغَه**; ona dil uzattığı zaman; Rü’be dedi ki:

علَيَّ إنِّي لَسْتُ بالمُدَغْدَغِ

(* Onun “علَيّ إلخ” sözü, ondan önce:
واحذر أقاويل العداة النزغ)

Yani: benim hakkımda dil uzatılmaz.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%BA%D8%BA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

دغدغه بكلمة، دغدغة: طعن عليه، نقله الأصمعي وهو مجاز، وفي الأساس: طعنه بها في عرضه، وقال رؤبة:
  واحذر أقاويل العداة النزع
  علي إني لست بالمدغـدغ وقال أيضا:
  والعبد عبد الخلق المدغدغ
  كالفقع إن يهمز بوطء يثلغ والدغدغة: مثل الزغزغة في معانيها، وبه يروى أيضا قول رؤبة في رواية: لست بالمزغزغ.
 والدغدغة: حركة وانفعال في نحو الإبط والبضع والأخمص، ومنه دغدغة الثدي وقد لا يكون لبعض الناس، وقد دغدغه، قال ابن دريد: الدغدغة مستعملة، وأحسبها عربية.
 وقال الأصمعي: يقال للمغموز في حسبه أو نسبه: مدغدغ مبنيا للمفعول، قال رؤبة:
  ..... وعرضي ليس بالمدغدغ أي: لا يطعن في حسبي.

##### Türkçe

**دغدغه** bir kelime ile, **دغدغة**: ona ta’n etti; bunu el-Asma‘î nakletti ve bu mecazdır; ve aslında: onun ırzı hakkında onunla onu ta’n etti. Ru’be dedi ki:
  Düşmanların çekip-çıkaran sözlerinden sakın;
  bana karşı; çünkü ben **المدغـدغ** değilim. Ve yine dedi ki:
  Ve kul, yaratılmışların **المدغدغ** kuludur;
  **الفقع** gibi; eğer bir basışla dürtülürse yarılır. Ve **الدغدغة**: mânâlarında **الزغزغة** gibidir; ve bununla Ru’be’nin sözü de rivayet olunur, bir rivayette: **لست بالمزغزغ**.

Ve **الدغدغة**: koltuk altı ve **البضع** ve ayak tabanının çukuru gibi şeylerde bir hareket ve bir etkilenmedir; bundan da **دغدغة الثدي** (memenin **دغدغة**’si) vardır; ve bazı insanlar için olmayabilir; ve onu **دغدغه**. İbn Düreyd dedi ki: **الدغدغة** kullanımdadır; ve ben onu Arapça sayıyorum.

El-Asma‘î dedi ki: hasabında veya nesebinde dürtülmüş olana, mef‘ûl için bina edilmiş olarak **مدغدغ** denir. Ru’be dedi ki:
  ..... ve ırzım **بالمدغدغ** değildir; yani: hasabımda ta’n edilmez.
