# دملق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%84%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%85%D9%84%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دملق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%84%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: دملق

الدملق، كعلبط ، وعلابط وعصفور: الأملس المستدير الشديد الاستدارة من الحجارة قاله الليث، وأنشد:
  وعض بالناس زمان عارق
  يرفض منه الحجر الدمالق وقال أبو خيرة: الدملوق: الحجر الأملس ملء الكف، وزاد غيره: الصلب. وجمع دمالق، دماليق، وقد دملق، وفي حديث ثمود:  رماهم الله بالدمالق  أي: بالحجارة الملس. كالمدملق وهو من الحجر والحافر: الأملس المدور، مثل المدملك، والمدملج، نقله الجوهري، وأنشد لرؤبة:
  بكل موقوع النسور أورقا
  لأم يدق الحجر المدملقـا وقال الزفيان:
  وحافر صلب العجى مدملق
  وساق هيق أنفها مـعـرق وأنشد ابن بري لأبي النجم:
  وكل هندي حديد الرونـق
  يفلق رأس البيضة المدملق وقال النضر: رجل دمالق الرأس أي: محلوقه.
 وقال ابن عباد: فرج دمالق أي: واسع زاد غيره: عظيم، قال جندل بن المثنى:
  جاءت به من فرجها الدمالق وقال ابن عباد: الدملوق وقال أبو حنيفة: الدمالق، من الكمأة: أصغر من العرجون وأقصر ما يكون في الرمل والروض وهو طيب، وقلما يسود، وهو الذي كأن رأسه مظلة. ومما يستدرك عليه: حجر دملق، كجعفر، مثل دملوق. ودملقه، ودملكه: إذا ملسه وسواه. وشيخ دمالق، أي: أصلع.

### Türkçe

**الدملق**، **كعلبط**، و**علابط** و**عصفور**: taşlardan pürüzsüz, yuvarlak, pek şiddetli yuvarlak olan; bunu Leys söyledi. Ve inşad etti:
  İnsanlara ısırdı bir zaman, çıplak (yoksun)
  Ondan taş **الدمالق** dökülür dedi Ebû Hayra: **الدملوق**: avuç dolusu pürüzsüz taş; başkası da ekledi: katı/sert. Çoğulu **دمالق**، **دماليق**; ve **قد دملق**. Semûd hadîsinde:  Allah onları **بالدمالق** ile attı; yani: pürüzsüz taşlarla. **كالمدملق**; o, taştan ve toynaktan: pürüzsüz, yuvarlatılmış; **مثل المدملك** ve **المدملج**; bunu Cevherî nakletti. Ve Ru’be’ye ait olarak inşad etti:
  Her düşüş yerinde, akbabaların, yeşilimsi
  Taşı **المدملقـا** parçalayan bir ana için dedi Züfyân:
  Sert, kaba (kalın) toynaklı **مدملق**
  Ve uzun bacak; burnu damarlı (çizgili) diye İbn Berrî, Ebû’n-Necm için inşad etti:
  Ve her Hintli, parlaklığı keskin demir
  **المدملق** yumurtanın başını yarar dedi Nadr: **رجل دمالق الرأس**; yani: tıraşlısı.
 Ve İbn Abbâd dedi: **فرج دمالق**; yani: geniş; başkası ekledi: büyük. Cendel b. el-Müsennâ dedi:
  Onu, ferci **الدمالق** olanından getirdi dedi İbn Abbâd: **الدملوق**. Ve Ebû Hanîfe dedi: **الدمالق**; keme’den: **العرجون**’dan daha küçük ve kumda ve çayırlıkta olabildiğince kısa olan; ve o hoştur; ve nadiren kararır; ve o, başı şemsiye gibi olan şeydir. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **حجر دملق**; **كجعفر**; **مثل دملوق**. Ve **دملقه** ve **دملكه**: onu pürüzsüzleştirip düzlediği zaman. Ve **شيخ دمالق**; yani: kel.
