# دمم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%85%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: دمم

الدِمامُ بالكسر: دواءٌ تطلى به جبهةُ الصبيّ وظاهرُ عينيه. وكلُّ شيءٍ طُلي به فهو دِمامٌ. وقال يصف سهماً:
قَرَنْتُ بحَقْوَيْهِ ثلاثاً فلـم يَزُغْ		عن القصد حتى بَصَّرَتْ بدِمامِ
وقد دَمَمْتُ الشيء أَدُمُّهُ بالضم، إذا طليتَه بأيِّ صبغٍ كان. والمَدْمومُ: الأحمرُ. والمَدْمومُ: الممتلئ شحماً من البعير وغيره. وقد دُمَّ بالشحم، أي أُوقِرَ. قال ذو الرمة يصف حماراً:
حتّى انْجَلى البردُ عنه وهو مُحْتَقِرٌعَرْضَ اللِوى زَلِقُ المَتْنَيْنِ مَدْمومُ
 وقِدْرٌ مَدْمومَةٌ ودَميمٌ، أي مطليَّةٌ بالطِحال. والدَمِيمُ: القبيحُ. وقد دَمَمْتَ يا فلان تَدِمُّ وتَدُمُّ دَمامَةً، أي صرتَ دَميماً. والدُمَّةُ: لُعبةٌ. والدُمَّةُ: الطريقةُ. والدِمَّةُ: بالكسر: البَعْرَةُ. والدامَّاءُ: إحدى جِحَرَةِ اليربوع، مثل الراهطاء. والجمع دَوامُّ على فواعلَ. وكذلك الدُمَّةُ والدُمَمَةُ أيضاً. ودَمَّ اليربوعُ جحْرَهُ، أي كَبَسَهُ.والدَيْمومَةُ: المفازة لا ماءَ بها. والمُدَمَّمُ: المطويّ من الكِرار.

### Türkçe

**الدِمامُ** kesre ile: çocuğun alnına ve gözlerinin dışına sürülen bir ilaçtır. Ve onunla sürülen her şey **دِمامٌ**’dır. Ve bir oku vasfederek dedi ki:
قَرَنْتُ بحَقْوَيْهِ ثلاثاً فلـم يَزُغْ		عن القصد حتى بَصَّرَتْ بدِمامِ
Ve **دَمَمْتُ** şeyi, onu damme ile **أَدُمُّهُ**: onu herhangi bir boya ile sürdüğün zaman. Ve **المَدْمومُ**: kırmızıdır. Ve **المَدْمومُ**: deveden ve başkasından yağ ile dolu olandır. Ve yağ ile **دُمَّ** olundu; yani yükletildi. Zû’r-Rumme bir eşeği vasfederek dedi ki:
حتّى انْجَلى البردُ عنه وهو مُحْتَقِرٌعَرْضَ اللِوى زَلِقُ المَتْنَيْنِ مَدْمومُ
Ve **قِدْرٌ مَدْمومَةٌ** ve **دَميمٌ**; yani dalak ile sürülmüş. Ve **الدَمِيمُ**: çirkindir. Ve sen, ey falan, **دَمَمْتَ**; **تَدِمُّ** ve **تَدُمُّ** **دَمامَةً**; yani **دَميماً** oldun. Ve **الدُمَّةُ**: bir oyuncaktır. Ve **الدُمَّةُ**: yoldur. Ve **الدِمَّةُ**: kesre ile: tezek parçasıdır. Ve **الدامَّاءُ**: jerboanın deliklerinden biridir; **الراهطاء** gibi. Ve çoğulu **دَوامُّ**’dur, **فواعلَ** vezni üzere. Ve yine **الدُمَّةُ** ve **الدُمَمَةُ** de böyledir. Ve jerboa deliğini **دَمَّ** etti; yani onu bastırdı. Ve **الدَيْمومَةُ**: suyu olmayan çöldür. Ve **المُدَمَّمُ**: **الكِرار**dan katlanmış olandır.
