# دنر — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D8%B1/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%86%D8%B1/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دنر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D8%B1.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: دنر

دنر
دَنَرَ - يَدْنِرُ - دِيْنَار
دَنَرَ - يَدْنِرُ + الكائن أوالشيئ: يشرق ويتلألأ بلون أسود فيه شهبة
دَنَّرَ - يُدَنِّرُ +كائن + شيئاً: على وزن " فـَعـَّل" من " دَنَرَ - يَدْنِرُ "يجعله " يَدْنِرُ ": يصكه على شكل دينار
دِيْنار: على وزن " فـِعلال": الشيء المتألق واللامع بشدة بلونه الأسود: وهو اصطلاحاً: العملة المصكوكة على شكل قطع معدنية لامعة: آلة أو وسيلة لتقدير ثمن الأشياء تصنع غالباً من معدن الذهب على شكل قطع ذات وزن محدد وشكل محدد
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " إصدار الأجسام للضياء بعكسها وصدها له بدرجاته "، وهي:
دَرَّ - يَدِرُّ، لأْلأَ - يُلَأْلِئ، كَوْكَبَ - يُكَوْكِبُ، زَهَرَ - يَزْهَرُ، شَرَقَ - يَشْرُقُ، دَنَرَ - يَدْنِرُ
دينار
	﴿ومن أهل الكتاب من إن تأمنه بقنطار يؤده إليك ومنهم من إن تأمنه بدينار لا يؤده إليك إلا ما دمت عليه قائما ذلك بأنهم قالوا ليس علينا في الأميين سبيل ويقولون على الله الكذب وهم يعلمون(75)﴾ آل عمران
معجم الفرائد القرآنية
د ن ر
"دِينَارٍ" في قوله تعالى " وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائـِماً " (75) آل عمران
الدِينار: نقد من الذهب، وقد يختلف وزنه من عصر إلى آخر، ومن دولة إلى أخرى . والمقصود الإشارة إلى خفة الوزن في مقابل القنطار الذي ذكر في الآية الكريمة .
الراغب
دنر
- قال تعالى: }من إن تأمنه بدينار{ [آل عمران/75]، أصله: دنار، فأبدل من إحدى النونين ياء، وقيل: أصله بالفارسية دين آر، أي: الشريعة جاءت به.
ملخص اللسان
1.     الدِّيْنَارُ: فارسي مُعَرَّبٌ، وأَصله دِنَّارٌ،
2.     ورجل مُدَنَّرٌ: كثير الدَّنانير.
3.     ودِينارٌ مُدَنَّرٌ: مضروب
4.     وفرس  مُدَنَّرٌ: فيه تَدْنِيرٌ سوادٌ يخالطه شُهْبَةٌ.
5.     المُدَنَّرُ من الخيل الذي به نُكَتٌ فوق البَرَشِ.
6.    ودَنَّرَ وَجْهُه: أَشرق وتلألأَ كالدِّينار.
لسان العرب
● - دنر: الدِّيْنَارُ: فارسي مُعَرَّبٌ، وأَصله دِنَّارٌ، بالتشديد، بدليل  قولهم دَنانِير ودُنَيْنِير فقلبت إِحدى النونين ياء لئلاَّ يلتبس  بالمصادر التي تجيء على فِعَّالٍ، كقوله تعالى: وكذبوا بآياتنا كِذَّاباً؛  إِلاَّ أَن يكون بالهاء فيخرّج على أَصله مثل الصِّنَّارَةِ والدِّنَّامَة  لأَنه أَمن الآن من الإِلتباس، ولذلك جمع على دنانير، ومثله قِيراط ودِيباج  وأَصله دِبَّاجٌ. قال أَبو منصور: دينار وقيراط وديباج أَصلها أَعجمية  غير أَن العرب تكلمت بها قديماً فصارت عربية.  ورجل مُدَنَّرٌ: كثير الدَّنانير. ودِينارٌ مُدَنَّرٌ: مضروب. وفرس  مُدَنَّرٌ: فيه تَدْنِيرٌ سوادٌ يخالطه شُهْبَةٌ. وبَرْذَوْنٌ مُدَنَّرُ  اللون: أَشهبُ على مَتْنَيْهِ وعَجُزهِ سوادٌ مستدير يخالطه شُهْبَةٌ؛ قال  أَبو عبيدة: المُدَنَّرُ من الخيل الذي به نُكَتٌ فوق البَرَشِ.  ودَنَّرَ وَجْهُه: أَشرق وتلألأَ كالدِّينار. ودِينارٌ: اسم.
مقاييس اللغة:
(دنر) الدال والنون والراء كلمةٌ واحدة، وهي الدِّينار. ويقولون: دَنَّرَ وَجْهُ فُلانٍ، إذا تلأْلأَ وأشْرَق. والله أعلم.‏
القاموس المحيط:
الدِّينارُ، معربٌ، أصلُهُ دِنَّارٌ، فَأُبْدِلَ من إحداهُما ياءٌ لِئِلاَّ يَلْتَبِسَ بالمَصادِرِ، ككِذَّابٍ وتفسيرُهُ في ح ب ب.
والدِّينارِيُّ: فَرَسٌ. ودِينارٌ الأَنصارِيُّ: صحابيٌّ. وعَمْرُو بنُ دِينارٍ: تابِعيٌّ، وأبوهُ قيل: صحابِيٌّ.والدِّينَوَرُ، بكسر لدال: د.والمُدَنَّرُ: فرسٌ فيه نُكَتٌ فوقَ البَرَشِ.ودَنَّرَ وجْهُهُ تَدْنيراً: تلألأَ.ودينارٌ مُدَنَّرٌ: مَضْروبٌ.ودُنِّرَ، بالضم، فهو مُدَنَّرٌ: كثُرَ دَنانيرُهُ.
تاج العروس:
د ن ر
الدِّينارُ بالكَسْر مُعَرّبٌ واختُلِف في أَصِله فقال الرّاغِب : دِين آر أَي الشريعةُ جاءَتْ به وقيل أَصلُه دِنّارٌ بالتَّشْدِيد بدَليل قولهم دَنَانِير ودُنَيْنِير فأُبْدِل من إحداهُما ياءٌ ولا يَخْفَى لو قال : فقُلِبَت إحداهما يَاءً كان أَحْسَن لِئَلاَّ يَلتَبِس بالمَصَادِرِ التي تَجِئُ على فِعّال ككِذَّابٍ في قوله تعالى : " وكَذَّبُوا بآياتِنَا كِذَّاباً " إلاّ أَن يكون بالهَاءِ فيَخْرج على أَصْله مثل الصِّنَّارَة والدِّنّامِة لأنَه أُمِن الآن من الالْتِباس ولذلك جُمِعَت على دَنَانير . ومِثْله قِيرَاطٌ ودِيباجٌ . وقال أبو مَنْصُور : دِينَارٌ وقِيرَاطٌ ودِيباجٌ أَصلها أَعجَمِيّة غير أَنّ العَرَب تَكلَّمتْ بها قدِيماً فصارت عَربِيَّة . وقد مرَّ تفسيره في ح ب ب فراجعْه . والدِّينارِيُّ : فَرَس بَكْرِ بن وائل وهو ابن الهُجَيْسُ فَرَس بَنِي تَغْلب ابْنِ زادِ الرَّكْبِ فَرَسِ الأَزْدِ الذي دَفَعه إليهم سُليمانُ عليه السّلامُ كذا في أَنساب الخيلِ لمحمّد بن السائب الكَلْبِيّ وهذا الكتاب عندي بخط قَدِيم كُتِب في مصر سنة 522 يقول في آخره : وعامَّة خَيْل الجاهليّة والإسلام تُنْسَب إلى الهُجَيْسِ والدّينَارِيّ وزَاد الرَّكْب وجَلْوَى الكُبْرَى وجَلْوَى الصُّغْرَى وذي المُوتَة والقَسَامَة وسَوادَة . والفَيَّاض وذلِك مائِةٌ وسَبْعَةٌ وخَمْسُون فَرَساً سوابِقُ مَشْهُورةٌ في الجاهِلِيَّة والإسلام سِوَى خَيْلِ رسول الله صلى الله عليه وسلم . ودينارٌ الأنَصارِيُّ : صحابيٌّ وهو جَدُّ عَدِيّ بْنِ ثابِتِ بن دِيْنارٍ قاله ابن مُعِين وقيل اسْمُه قَيس كذا في معجم ابن فَهْد
قلت : والضَّمِير في قوله " اسمُه " راجعٌ إلى جَدِّ عَدِيّ بدَلِيلِ ما في تَحْرِير المُشْتَبِه للحافِظِ ابن حَجَر : وقيل : اسم جَدِّه قَيْسٌ . وعَمْرُو بن دِينَارٍ : تابعيٌّ . وأَبوهُ ديِنَارٌ هذا قيل صَحَابِيُّ هكذَا أَوردَه عَبْدَان في الصَّحَابَة مَجَّرداً وليس بصحيح . قلت : وإِليه نُسِب أبو بَكْر مُحَمَّد بن زَكَرِيّا بن يَحْيَى بن عَبْدِ الله بْنِ ناصِحِ بن عَمْرِو بن دِينَارٍ الدِّينَارِيّ ويقال فيه الحارِثّي أَيضاً حَدَّث عن هانئِ بن النَّضْر ومُحَمَّد بن المُهَلَّب وتوفي سنة 302 . وبقي عليه : دِينارُ بن عَمْرٍو الأَسَدِيّ أبو عَمْرٍو البَزَّار الكُوفيّ . ودِينارٌ الخُزَاعِيّ القَرَّاط . وديِنارٌ الكُوفيّ والدُ عيسَى . ودِينارٌ والدُ سُفْيَانَ العُصْفِريّ . ودِينارٌ أبو حازِم : مُحَدِّثُون . والدِّيَنَورُ بكسر الدال وفتح النون كذا ضَبَطَه ابنُ خلِّكان وضَبَطه السَّمْعَانيّ وغيرُه بفتح الدّال وضَمّ النون وفَتْحها أيضاً : د من أَعمال الجَبَلِ بَيْن المَوْصِلِ وأَذْرَبِيجَانَ بينهما وبين هَمَذَانَ نَيِّفٌ وعِشْرُون فَرْسَخاً كَثِيرةْ الزُّروعِ والثِّمَار . وقال ابنُ الأثَير : عند قَرْمِيسِينَ . وقد خَرجَ منه عُلماءُ أَجِلَّةٌ ذَكَرهم أَهْلُ الأَنساب . والمُدَنَّرُ كمُعَظَّم : فَرسٌ فيه نُكَتٌ فوقَ البَرَشِ قاله أَبو عُبَيْدة . وقال غيرُه : فُرْسٌ مُدَنَّرٌ : فيه تَدْنِيرٌ : سَوادٌ تُخَالِطه شُهْبَةٌ . وبِرْذَوْن مُدَنَّرُ اللَّونِ : أَشْهَبُ عَلَى مَتْنَيْه وعَجُزهِ سَوَادٌ مُسْتَدِيرٌ يُخَالِطُه شُهْبَةٌ . وفي الأسَاس : بِرْذَوْن مُدَنَّرُ اللَّوْنِ أَشْهَبُ مُفَلَّسٌ بَسَوادٍ وهو مَجَاز . ومن المَجَاز أيضاً : " دَنَّرَ وَجْهُه تَدْنِيراً : تَلأْلأَ كالدِّينار . ويقال : كلَّمتُه فتَدَّنَر وَجْهُه أَي أَشرَقَ . ودِينَارٌ مُدَنَّرٌ : مَضْروبٌ وكذا ذَهَبٌ مُدَنَّرٌ . ودُنِّرَ الرَّجلُ بالضَّمّ فهو مُدَنَّرٌ : كَثُرَ دَنانِيرُهُ كالمُفلس لمَنْ كثُرَ فَلسُه
ومما يستدرك عليه :
الشَّرَاب الدِّينَاريّ نِسْبَةٌ لابنِ دِينارٍ الحَكِيم ذَكَرَه داَوودُ وغَيْرُه أو لأنّه كالدِّينار في حُمْرَته . ومَالِكُ بن دِينَار : زاهِدٌ مشهورٌ . وأبو عَبْد الله مُحَمَّد بْنُ عَبْد الله بنِ دِيَنارٍ النَّيْسَابُوِريُّ ذكرَه ابنُ الأَثيِر . وأبوُ الفَتْح مُحَمَّد بنُ الحَسَن الدِّينَارِيّ من وَلَد ديِنارِ بن عَبْد الله . وابنُه أبو الحَسَن حَدَّثاً . ودينار آباد : قرية باستراباذ . ودَرْبُ دِينارٍ : مَحلَّةٌ ببغدادَ
ودِينَارُ بن النَّجَّارِ بن ثَعْلَبَة : بَطْنٌ من الأَنْصَار . وأبو العَبَّاس أَحمدُ بن بَيّان بن عَمْرِو بن عَوفٍ الديِّنَاريّ لأنَّ أبَا أُمّه أَحْدَثَ الدِّينَار المُتَعامَلَ به بما وراءَ النَّهْرِ للأَمِيرِ السامانيّ . وأُمّ دِينَارٍ : قريتانِ بمصر إِحداهما بالجِيزة وقد رأَيتُها والثانِيَة بالغرْبِيّة . وزُمَيْلُ بنُ أُمِّ دِينَارٍ في فَزَارةَ وهو قاتلُ سالِمِ بْنِ دارَةُ لأنه هَجاه فقال :
أَبِلغْ فَزَارةَ أنِّي لن أُصالِحها ... حتى يَنِيكَ زُمَيْلٌ أُمَّ دِينَارِ وأَبُو دِينَارٍ : قَرْيَة بالبُحَيْرة من مصر

### Türkçe

دنر
**دَنَرَ** - **يَدْنِرُ** - **دِيْنَار**

**دَنَرَ** - **يَدْنِرُ** + canlı veya şey: içinde kırçıllık bulunan siyah bir renkle parlar ve ışıldar.

**دَنَّرَ** - **يُدَنِّرُ** + canlı + bir şeyi: “**فـَعـَّل**” vezninde, “**دَنَرَ - يَدْنِرُ**”den; onu “**يَدْنِرُ**” yapar: onu dinar biçiminde damgalar.

**دِيْنار**: “**فـِعلال**” vezninde: siyah rengiyle şiddetle parıldayan ve parlayan şey; ve ıstılahta: parlak metal parçalar şeklinde basılmış para: eşyaların fiyatını takdir etmeye yarayan bir alet veya vasıta; çoğunlukla altın madeninden, belirli ağırlıkta ve belirli biçimde parçalar şeklinde yapılır.

Ve lafız, “cisimlerin ışığı, onu yansıtıp geri çevirmek suretiyle dereceleriyle yaymaları” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**دَرَّ - يَدِرُّ**، **لأْلأَ - يُلَأْلِئ**، **كَوْكَبَ - يُكَوْكِبُ**، **زَهَرَ - يَزْهَرُ**، **شَرَقَ - يَشْرُقُ**، **دَنَرَ - يَدْنِرُ**

Dinar
	﴿Ehl-i kitaptan öylesi vardır ki ona bir kantar emanet etsen onu sana öder; onlardan öylesi de vardır ki ona bir dinar emanet etsen, başında dikilip durmadıkça onu sana ödemez; bu, onların “ümmi(ler) hakkında bize bir yol yoktur” demeleri sebebiyledir; Allah’a karşı yalan söylerler, hâlbuki bilirler (75)﴾ Âl-i İmrân

Kur’ânî Ferîdeler Sözlüğü

د ن ر
“**دِينَارٍ**”, Yüce Allah’ın şu sözünde: “**وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائـِماً**” (75) Âl-i İmrân

**الدِينار**: altından bir nakit; ağırlığı bir çağdan diğerine, bir devletten diğerine değişebilir. Maksat, kerim ayette zikredilen kantara karşılık ağırlığın hafifliğine işaret etmektir.

Râgıb

دنر
- Yüce Allah dedi ki: }**من إن تأمنه بدينار**{ [Âl-i İmrân/75]; aslı: **دنار**; iki **النون**dan birinden **ياء** bedel kılındı. Ve denildi ki: aslı Farsçada **دين آر**dır; yani: şeriat onu getirdi.

Lisân’ın özeti

1. **الدِّيْنَارُ**: Farsça olup Arapçalaştırılmıştır; aslı **دِنَّارٌ**dur.
2. **مُدَنَّرٌ** adam: dinarları çok olan.
3. **دِينارٌ مُدَنَّرٌ**: basılmış.
4. **مُدَنَّرٌ** at: onda **تَدْنِيرٌ** vardır; kırçıllığın karıştığı bir siyahlık.
5. Atlardan **المُدَنَّرُ**: **البَرَشِ**in üstünde benekleri olan.
6. **دَنَّرَ وَجْهُه**: dinar gibi parladı ve ışıldadı.

Lisânü’l-ʿArab

● - دنر: **الدِّيْنَارُ**: Farsça olup Arapçalaştırılmıştır; aslı, şeddeli olarak **دِنَّارٌ**dur; delili, onların **دَنانِير** ve **دُنَيْنِير** demeleridir. İki **النون**dan biri, **فِعَّالٍ** vezninde gelen masdarlarla karışmasın diye **ياء**ya çevrildi; Yüce Allah’ın sözü gibi: “**وكذبوا بآياتنا كِذَّاباً**”. Ancak **الهاء** ile olursa aslı üzere çıkarılır; **الصِّنَّارَةِ** ve **الدِّنَّامَة** gibi; çünkü artık karışma emniyete alınmıştır. Bu yüzden **دنانير** üzere cem edildi. Bunun benzeri **قِيراط** ve **دِيباج**tır; aslı **دِبَّاجٌ**dur. Ebû Mansûr dedi ki: **دينار** ve **قيراط** ve **ديباج**ın aslı yabancadır; ancak Araplar onu eskiden konuştu da Arapça oldu. **مُدَنَّرٌ** adam: dinarları çok olan. **دِينارٌ مُدَنَّرٌ**: basılmış. **مُدَنَّرٌ** at: onda **تَدْنِيرٌ** vardır; kırçıllığın karıştığı bir siyahlık. **بَرْذَوْنٌ مُدَنَّرُ اللون**: sırtının iki yanında ve sağrısında, kırçıllığın karıştığı yuvarlak bir siyahlık bulunan; Ebû Ubeyde dedi ki: Atlardan **المُدَنَّرُ**: **البَرَشِ**in üstünde benekleri olan. **دَنَّرَ وَجْهُه**: dinar gibi parladı ve ışıldadı. **دِينارٌ**: isimdir.

Mekâyîsü’l-Luğa:

(دنر) **الدال** ve **النون** ve **الراء** bir tek kelimedir; o da **الدِّينار**dır. Ve derler ki: **دَنَّرَ وَجْهُ فُلانٍ**; yani parıldayıp aydınlandığı zaman. Allah daha iyi bilir.

el-Kâmûsü’l-Muhît:

**الدِّينارُ**: Arapçalaştırılmıştır; aslı **دِنَّارٌ**dur; masdarlarla karışmasın diye ikisinden birinden **ياء** bedel kılındı; **كِذَّابٍ** gibi; bunun açıklaması **ح ب ب**’dedir.
Ve **الدِّينارِيُّ**: bir attır. Ve **دِينارٌ الأَنصارِيُّ**: sahâbîdir. Ve **عَمْرُو بنُ دِينارٍ**: tâbiîdir; babası hakkında “sahâbîdir” denilmiştir. Ve **الدِّينَوَرُ** ( **الدال**ın kesresiyle): d.و. Ve **المُدَنَّرُ**: **البَرَشِ**in üstünde benekleri olan bir attır. Ve **دَنَّرَ وجْهُهُ تَدْنِيراً**: parıldadı. Ve **دينارٌ مُدَنَّرٌ**: basılmıştır. Ve **دُنِّرَ** (zamm ile), o hâlde o **مُدَنَّرٌ**dur: dinarları çoğaldı.

Tâcü’l-ʿArûs:

د ن ر
**الدِّينارُ** (kesre ile) Arapçalaştırılmıştır; aslında ihtilaf edilmiştir. **الرّاغِب** dedi ki: **دِين آر**; yani şeriat onu getirdi. Ve denildi ki: aslı, şeddeli olarak **دِنّارٌ**dur; delili onların **دَنَانِير** ve **دُنَيْنِير** demeleridir; ikisinden birinden **ياء** bedel kılındı. Gizli değildir ki “ikisi(n)den biri **ياء**ya çevrildi” deseydi daha iyi olurdu; **فِعّال** vezninde gelen masdarlarla karışmasın diye; Yüce Allah’ın şu sözündeki **كِذَّابٍ** gibi: “**وكَذَّبُوا بآياتِنَا كِذَّاباً**”. Ancak **الهَاءِ** ile olursa aslı üzere çıkar; **الصِّنَّارَة** ve **الدِّنّامِة** gibi; çünkü artık karışma emniyete alınmıştır; bu yüzden **دَنَانير** üzere cem edilmiştir. Bunun benzeri **قِيرَاطٌ** ve **دِيباجٌ**tır. Ebû Mansûr dedi ki: **دِينَارٌ** ve **قِيرَاطٌ** ve **دِيباجٌ**ın aslı yabancadır; ancak Araplar onu eskiden konuştu da Arapça oldu. Açıklaması **ح ب ب**’de geçti; ona müracaat et.
Ve **الدِّينارِيُّ**: Bekr b. Vâil’in atıdır; o, el-Huceys’in oğludur; Benî Tağlib’in atı, Zâd er-Rakb’in oğlu; Ezd’in atı ki Süleyman عليه السلام onu onlara vermiştir; Muhammed b. es-Sâib el-Kelbî’nin **أَنساب الخيل**’inde böyledir. Bu kitap bende, Mısır’da 522 yılında yazılmış eski bir yazıyla(dır); sonunda şöyle der: Câhiliye ve İslâm atlarının çoğu **الهُجَيْسِ**e ve **الدّينَارِيّ**ye ve **زَاد الرَّكْب**e ve **جَلْوَى الكُبْرَى**ya ve **جَلْوَى الصُّغْرَى**ya ve **ذي المُوتَة**ye ve **القَسَامَة**ye ve **سَوادَة**ye ve **الفَيَّاض**a nisbet edilir; bu, câhiliye ve İslâm’da meşhur koşucu yüz elli yedi attır; رسول الله صلى الله عليه وسلم’in atları hariç.
Ve **دينارٌ الأنَصارِيُّ**: sahâbîdir; **عَدِيّ بْنِ ثابِتِ بن دِيْنارٍ**ın dedesidir; bunu İbn Muʿîn söyledi. Ve denildi ki adı **قَيس**tir; İbn Fehd’in muʿceminde böyledir.
Dedim ki: “**اسمُه**” sözündeki zamir, **عَدِيّ**nin dedesine râcidir; bunun delili, hâfız İbn Hacer’in **تَحْرِير المُشْتَبِه**’sinde olan şudur: “Ve denildi ki: dedesinin adı **قَيْسٌ**tur.”
Ve **عَمْرُو بن دِينَارٍ**: tâbiîdir. Ve babası **ديِنَارٌ**; bunun sahâbî olduğu söylenmiştir; **عَبْدَان** onu sahâbede mücerred olarak böyle zikretti; doğru değildir. Dedim ki: Ona nisbet edildi: **أبو بَكْر مُحَمَّد بن زَكَرِيّا بن يَحْيَى بن عَبْدِ الله بْنِ ناصِحِ بن عَمْرِو بن دِينَارٍ الدِّينَارِيّ**; ona **الحارِثّي** de denir; **هانئِ بن النَّضْر** ve **مُحَمَّد بن المُهَلَّب**’den rivayet etti; 302 yılında vefat etti.
Ve geriye kaldı: **دِينارُ بن عَمْرٍو الأَسَدِيّ**; **أبو عَمْرٍو البَزَّار** el-Kûfî. Ve **دِينارٌ الخُزَاعِيّ القَرَّاط**. Ve **ديِنارٌ الكُوفيّ**; Îsâ’nın babası. Ve **دِينارٌ**; Sufyân el-ʿUsferî’nin babası. Ve **دِينارٌ أبو حازِم**: muhaddislerdir.
Ve **الدِّيَنَورُ**: **الدال**ın kesresi ve **النون**un fethiyledir; bunu İbn Hallikân böyle ضبط etti; es-Semʿânî ve başkaları **الدّال**ın fethi ve **النون**un zammı ve fethiyle de ضبط etti: Cebel amellerinden bir beldedir; Musul ile Azerbaycan arasında; onunla Hemedân arasında yirmi küsur fersah vardır; ekinleri ve meyveleri çoktur. İbnü’l-Esîr dedi ki: Karmîsîn yanındadır. Ondan, neseb ehlinin zikrettiği büyük âlimler çıkmıştır.
Ve **المُدَنَّرُ** ( **مُعَظَّم** gibi): **البَرَشِ**in üstünde benekleri olan bir attır; bunu Ebû Ubeyde söyledi. Başkası dedi ki: **فُرْسٌ مُدَنَّرٌ**: onda **تَدْنِيرٌ** vardır: kırçıllığın karıştığı bir siyahlık. Ve **بِرْذَوْن مُدَنَّرُ اللَّونِ**: sırtının iki yanında ve sağrısında, kırçıllığın karıştığı yuvarlak bir siyahlık bulunan. Ve **الأسَاس**’ta: **بِرْذَوْن مُدَنَّرُ اللَّوْنِ**: siyahlıkla beneklenmiş kırçıl; bu mecazdır.
Ve mecazdan olarak da: “**دَنَّرَ وَجْهُه تَدْنِيراً**: dinar gibi parıldadı.” Ve denir: Onunla konuştum da yüzü **تَدَّنَر** etti; yani aydınlandı. Ve **دِينَارٌ مُدَنَّرٌ**: basılmıştır; aynı şekilde **ذَهَبٌ مُدَنَّرٌ**. Ve **دُنِّرَ الرَّجلُ** (zamm ile), o hâlde o **مُدَنَّرٌ**dur: dinarları çoğaldı; çok **فَلس**i olana **المُفلس** denildiği gibi.

Ve ona ek olarak istidrâk edilenler:
**الشَّرَاب الدِّينَاريّ**: İbn Dînâr el-Hakîm’e nisbet; bunu Dâvûd ve başkası zikretti; yahut kızıllığında dinar gibi olduğu için. Ve **مَالِكُ بن دِينَار**: meşhur bir zâhiddir. Ve **أبو عَبْد الله مُحَمَّد بْنُ عَبْد الله بنِ دِيَنارٍ النَّيْسَابُوِريُّ**: onu İbnü’l-Esîr zikretti. Ve **أبوُ الفَتْح مُحَمَّد بنُ الحَسَن الدِّينَارِيّ**: **ديِنارِ بن عَبْد الله** soyundandır. Ve oğlu **أبو الحَسَن**: rivayet etti. Ve **دينار آباد**: Esterâbâd’da bir köydür. Ve **دَرْبُ دِينارٍ**: Bağdat’ta bir mahalledir.
Ve **دِينَارُ بن النَّجَّارِ بن ثَعْلَبَة**: Ensâr’dan bir batındır. Ve **أبو العَبَّاس أَحمدُ بن بَيّان بن عَمْرِو بن عَوفٍ الديِّنَاريّ**: çünkü annesinin babası, Mâverâünnehir’de Sâmânî emir için, onunla muamele edilen **الدِّينَار**ı ihdas etti. Ve **أُمّ دِينَارٍ**: Mısır’da iki köydür; biri Cîze’dedir, onu gördüm; ikincisi Garbiyye’dedir. Ve **زُمَيْلُ بنُ أُمِّ دِينَارٍ** Fezâre’dedir; **سالِمِ بْنِ دارَةُ**’nin katilidir; çünkü onu hicvetti de şöyle dedi:

Fezâre’ye ulaştır: ben onunla barışmayacağım ... ta ki **زُمَيْلٌ** **أُمَّ دِينَارِ**’ı cima edinceye kadar

Ve **أَبُو دِينَارٍ**: Mısır’ın Buhayra’sında bir köydür.
