# دنن — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%86/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%86%D9%86/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%86.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: دنن

باب الدال والنون
د ن، ن د يستعملان
دن:
الدَّنُّ ما عَظُم من الرَّواقيد كهيئةِ الحُبِّ، إلاّ أنّه طويل مُستَوى الصَّنْعةِ في أسفله كهيئةِ قَوْنَس البَيْضةِ.
والدَّنينُ والدَّنينةُ: أصوات النَّحْل والزَّنابير ونحوها وأنشد: لدَنْدَنة النَّحل في الخَشرَم والدَّنْدَنةُ من هَيْنَمةِ الكلام الذي لا يُفهَم.
والدِّنْدِنْ: أصولُ الشَّجَر البالي، وجمعه دَنادِن.
ند:
النِّدُّ: ما كانَ مثل الشيءِ يُضادُّه في أموره.
والنَّديد والنِّدُّ سَواءٌ، وجمع النِّدِّ أنْدادٌ.
ونَدَّ البعيرُ نُدوداً انفرَدَ واستَعْصَى، وأَنَدْتُ البعيرَ فنَدَّ.
ويوم التَّناد: يومُ التَّناص أي يُنادي بعضُهم بعضاً، أصحابُ الجنةِ أصحابَ النارِ، وقُرِىءَ يوم التنادِّ بتشديد الدال أي يَندِّون فيَنْفِرون، هكذا في بعض التفسير.
والتَّنديد: أن تُنَدِّدَ بإنسانٍ أي تُسمعَ الناسَ بعًيوبه وتَشتِمَه.
ويَنْدَد: اسم موضع، قال:
لو كنت بالشَّرْوَيْنِ شَرْوَى يَنْدَدِ
والنَّدُّ: ضَرْبٌ من الدُّخْنِة من غير فِعْلٍ.

### Türkçe

باب **الدال** و**النون**
**د ن**، **ن د** kullanılırlar.

**دن**:
**الدَّنُّ**: **الرَّواقيد**’den büyüyen şeydir; **الحُبِّ** heyeti gibidir; ancak o, uzun, alt tarafında sanatı düz (müstewî) olup **قَوْنَس** **البَيْضةِ** heyeti gibidir.
**الدَّنينُ** ve **الدَّنينةُ**: arıların, eşek arılarının ve benzerlerinin sesleridir; ve inşad etti:
**لدَنْدَنة** **النَّحل** في **الخَشرَم**
ve **الدَّنْدَنةُ**: anlaşılmayan sözün **هَيْنَمة**’sindendir.
**والدِّنْدِنْ**: eskiyen ağacın kökleridir; çoğulu **دَنادِن**’dir.

**ند**:
**النِّدُّ**: bir şeyin misli olup onun işlerinde ona zıt olan şeydir.
**والنَّديد** ve **النِّدُّ** eşittir; **النِّدِّ**’in çoğulu **أنْدادٌ**’dır.
**ونَدَّ** **البعيرُ** **نُدوداً**: ayrıldı ve inat edip güçleşti; ve ben **أَنَدْتُ** **البعيرَ**; böylece **فنَدَّ**.
**ويوم التَّناد**: **يومُ التَّناص**’tır; yani onların bazısı bazısına nida eder: cennet ehli, ateş ehline; ve **يوم التنادِّ** diye **الدال**’ı şeddeli okuyundu; yani **يَندِّون** de böylece ürküp kaçarlar; bazı tefsirde böyle(ce).
**والتَّنديد**: bir insan hakkında **تُنَدِّدَ** etmen; yani insanlara onun ayıplarını işittirmen ve ona sövmen.
**ويَنْدَد**: bir yer adıdır; dedi:
لو كنت بالشَّرْوَيْنِ شَرْوَى **يَنْدَدِ**
**والنَّدُّ**: fiilsiz olarak **الدُّخْنِة**’den bir tür darbedir.
