# دوج — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%AC/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%88%D8%AC/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دوج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%AC.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: دوج

الدُّوَّاجُ: ضربٌ من الثياب؛ قال ابن دريد: لا أَحسبه عربيّاً صحيحاً، ولم يفسره.
وقالوا الحاجةُ والدَّاجَةُ، حكاه الزجاجي قال: فقيل: الداجةُ الحاجة نفسها، وكرر لاختلاف اللفظين؛ وقيل: الدَّاجَةُ أَخف شأْناً من الحاجة؛ وقيل: الداجة إِتباع للحاجة؛ قال ابن سيده: وإِنما حكمنا أَن أَلفها واو لأَنه لا أَصل لها في اللغة يعرف به أَلفه فحمْله على الواو أَولى، لأَن ذلك أَكثر على ما وصَّانا به سيبويه. وجاءَ رجل إِلى النبي، صلى الله عليه وسلم، فقال: ما تَرَكْتُ مِنْ حاجَةٍ ولا داجَةٍ إِلا أَتَيْتُ؛ أَراد أَنه لم يدع شيئاً دعته إِليه نفسه من الشهوات إِلا أَتاها. ويقال: داجة إِتباع لحاجة كما يقال: حَسَنٌ بَسَنٌ. ويقال: الدَّاجَة ما صَغُرَ من الحوائج، والحاجة: ما عَظُمَ منها، ويروى بتشديد الجيم وقد تقدم. ابن الأَعرابي: داجَ الرجلُ يَدُوج دَوْجاً إِذا خَدَمَ.

### Türkçe

**الدُّوَّاجُ**: elbiselerden bir tür; İbn Düreyd dedi ki: Onun sahih bir Arapça olduğunu sanmıyorum, ve onu açıklamadı.

Ve dediler: **الحاجةُ** ve **الدَّاجَةُ**; bunu Züccâcî nakletti; dedi ki: Böylece denildi: **الداجةُ** **الحاجةُ**’nin kendisidir, ve iki lafzın farklılığından dolayı tekrar edildi; ve denildi: **الدَّاجَةُ** **الحاجةُ**’den daha hafif bir şe’ndir; ve denildi: **الداجة** **الحاجة**’ye tâbidir; İbn Sîde dedi ki: Biz ancak onun elifinin vav olduğuna hükmettik; çünkü dilde onun elifini kendisiyle bilinecek bir aslı yoktur; böylece onu vav üzerine hamletmek daha evlâdır; çünkü bu, Sîbeveyh’in bize vasiyet ettiği şeye göre daha çoktur. Ve bir adam Peygamber’e, sallallahu aleyhi ve sellem, geldi de dedi ki: “**حاجَةٍ** ve **داجَةٍ**’den hiçbir şey bırakmadım ki ancak geldim”; muradı: nefsinin onu şehvetlerden kendisine çağırdığı hiçbir şeyi bırakmadı, ancak ona geldi. Ve denilir: **داجة** **حاجة**’ye tâbidir; nitekim denilir: **حَسَنٌ بَسَنٌ**. Ve denilir: **الدَّاجَة** hacetlerden küçülen şeydir, ve **الحاجة** onlardan büyüyen şeydir; cîmin şeddeli okunmasıyla da rivayet olunur, ve daha önce geçti.

İbnü’l-A‘râbî: **داجَ** adam **يَدُوج** **دَوْجاً**; hizmet ettiğinde.
