# دوي — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%8A/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%88%D9%8A/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [دوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D9%8A.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: دوى

دَوِىَ
1 دَوِىَ دواية دوى دوي , (S, M, Msb, K,) aor. يَدْوَى, (Msb,) inf. n. دَوًى, He was, or became, diseased, disordered, distempered, sick, or ill: (S, M, Msb, K:) and he was, or became, affected with consumption, or ulceration of the lungs. (M.) ― -b2- [Hence,] دَوِىَ صَدْرُهُ (assumed tropical:) His bosom was, or became, affected with rancour, malevolence, malice, or spite. (S.)

دوّى
2 دوّى دواية دوى دوي , (T, S, M, K,) inf. n. تَدْوِيَةٌ, (T, S, K,) He, or it, made a sound; or what is termed دَوِىّ; (T, M;) [i. e., a confused and continued sound; such as the rustling, or murmuring, of the wind; and the rustling of a bird; and the humming, or buzzing, of bees; and the rumbling of thunder; or the distant sound of rain and of thunder;] accord. to some, particularly said of thunder [as meaning it made a rumbling sound]; (M;) or it (a cloud) thundered: (KL:) and he (a stallioncamel) brayed so as to make a [rumbling] sound such as is termed دَوِىّ to be heard. (T, S, K.) -A2- [Also,] said of a bird, It circled in the air without moving its wings: (Msb:) or, accord. to As, one says of a dog, دوّى فِى الأَرْضِ [he went round upon the ground]; like as one says of a bird, دَوَّمَ فِىالسَّمَآءِ, meaning “ it circled in its flight, rising: ” he says that التَّدْوِيمُ is not upon the ground, nor التَّدْوِيَةُ in the sky; and he finds fault with the first of the verses of Dhu-r-Rummeh cited in the second paragraph of art. دوم: but some say that the two verbs are dial. vars., both meaning he went round about. (S. [See also دَوَّمَ, in two places.]) ― -b2- See also 2 in art. دو. -A3- Also, (T, S, M, K,) and the like, (K,) and of broth, (T, S, M,) It was, or became, overspread with the thin skin termed دَوَايَةٌ. (T, S, M, K.) And, said of water, It was, or became, overspread with what was raised and scattered by the wind, (M, K,) resembling what is termed دُوَايَة. (M.) ― -b2- And [hence,] دَوَّتِ الأَرْضُ (assumed tropical:) The land became overspread with various herbage; as though it were the دُوَايَة of milk. (T.) -A4- دَوَّيْتُهُ, (inf. n. as above, TA,) I gave him the دُوَايَة of milk, (M, K,) or of broth, to eat it. (M.) -A5- And دوّى He sold [and app. made also (see مُدَوٍّ)] what is called دَوَاة. (TA.)

دَاوَيْتُهُ
3 دَاوَيْتُهُ داوى داويته داويتة , (T, S, M, Msb, K,) inf. n. مُدَاوَاةٌ (T, S, Msb) and دِوَآءٌ, (T, S,) the latter allowable, (T,) I treated him medically, curatively, or therapeutically; (S, K;) I cured him [مِنْ مَرَضِهِ of his disease]; (T;) بِالدَّوَآءِ [with the remedy]: (M, K:) and I tended him carefully, or treated him; syn. عَانَيْتُهُ; (K, TA; [in the CK, erroneously, عَايَنْتُهُ;]) namely, المَرِيضَ [the sick person]. (M, * TA.) You say, هُوَ يُدْوِىوَيُدَاوِى: see 4. And, of a person, (T,) or thing, (S,) دُووِىَ, without idghلm, to distinguish between the measures فُوعِلَ and فُعِّلَ; (T, S;) meaning [He or] it was treated medically, &c.: (S:) and دُووِىَ بِأَدْوِيَةٍ [referring to hair] It was treated (عُونِىَ) with remedies, such as oils and the like. (M.) ― -b2- And داوى فَرَسَهُ, inf. n. دِوَآءٌ, with kesr to the د, He fattened his horse, and fed him with fodder that showed its effect upon him: (T:) or دَاوَيْتُ الفَرَسَ I tended the horse well; or took good care of him. (M.) [See also دَوَآءٌ.]

ادواهُ
4 ادواهُ ادواه ادواة i. q. أَمْرَضَهُ [which signifies He rendered him diseased, disordered, distempered, sick, or ill: and also he found him to be so]. (S, K.) You say, ↓ هُوَ يُدْوِى وَيُدَاوِى [He renders, or finds one to be, diseased, &c., and treats medically, &c., or cures]. (S.) -A2- And (assumed tropical:) He suspected him; thought evil of him; a dial. var. of أَدْوَأَهُ. (AZ, TA.) -A3- And ادوى He became a companion to a sick person. (K.)

تداوى بِدَوَآءٍ
6 تداوى بِدَوَآءٍ تداوي بدوآء , (Msb,) or بِالشَّىْءِ (S,) He treated himself medically, curatively, or therapeutically, [or he cured himself, with a remedy, or] with the thing. (S.)

اِدَّوَيْتُ
8 اِدَّوَيْتُ ادويت I ate the thin skin, termed دُوَايَة, upon milk [or broth]: (S:) or اِدَّوَىالدُّوَايَةَ He took and ate the دواية. (M, K.)

دَوًى
دَوًى دواية دوى دوي Disease, disorder, distemper, sickness, illness, or malady: (S, M, K:) and consumption, or ulceration of the lungs: (M:) or internal disease in the chest; whereas دَآءٌ signifies such as is external or internal. (Lth, T.) [Being properly an inf. n., it is app. used alike as sing. and pl. in all its senses: or it may, when signifying as explained above, have for its pl. أَدْوَآءٌ, which is pl. of دَآءٌ.] -A2- See also دَوٍ, below, in three places. ― -b2- Also Foolish; stupid; or unsound, dull, or deficient, in intellect; (S, M, K;) applied to a man. (S.) ― -b3- And (so applied, TA) Cleaving to his place; (M, K;) not quitting it. (M.) -A3- See also دَوَاةٌ.

دَوٍ
دَوٍ دو and ↓ دَوًى (applied to a man, S) Diseased, disordered, distempered, sick, or ill: (T, M, K:) or whose جَوْف [i. e. chest, or belly,] is in a bad, or corrupt, state, by reason of a disease: (S:) the former word has a dual form and a pl., [which is دَوُونَ,] and a fem., (M,) which is دَوِيَةٌ: (S:) but ↓ دَوًى is used alike as masc. and fem. and sing. (S, M) and dual (M) and pl., (S, M,) being originally an inf. n. (S.) A poet uses ↓ the latter as meaning disordered, or ill, by reason of intense drowsiness. (M.) ― -b2- [Hence,] one says, اـِنَّهُ لَدَوِى الصَّدْرِ [meaning (assumed tropical:) Verily he is one whose bosom is affected with rancour, malevolence, malice, or spite: see 1, second sentence]: and a poet says,
وَعَيْنُكَ تُبْدِى أَنَّ صَدْرَكَ لِى دَوِىْ
[(assumed tropical:) And thine eye shows that thy bosom is affected with rancour towards me]. (Lth, T.) ― -b3- أَرْضٌ دَوِيَةٌ A land in which are diseases: (As, T, S:) a land that is unsuitable [or unhealthy]; as also ↓ دَوِيَّةٌ and ↓ دُوِيَّةٌ. (M, K.)

دَوَاةٌ
دَوَاةٌ داهية دواه دواة دوى [vulgarly دَوَايَة, An ink-bottle; and, more commonly, an inkhorn; i. e. a portable case with receptacles for ink and the instruments of writing, so formed as to be stuck in the girdle; the most usual king is figured in my work on the Modern Egyptians, ch. ix.;] a certain thing, (S, M, Msb, K,) well known, (M, K,) from which one [takes the ink and instruments with which he] writes: (S, Msb:) pl. ↓ دَوًى, (S, M, K,) [or rather this is a coll. gen. n.,] and دُوِىٌّ, (T, S, M, K,) which is pl. of دَوًى, (S, TA,) as also دِوِىٌّ, (M, K,) and دَوَيَاتٌ, (S, Msb,) which is applied to a number from three to ten [inclusive]. (S.) -A2- Also The rind, or skin, of the colocynth, and of the grape, and of the melon; and so ذَوَاةٌ. (K.)

دَوَآءٌ
دَوَآءٌ دوآء (T, S, M, Msb, K) and ↓ دِوَآءٌ (S, M, K, said in the Msb to be a subst. from دَاوَيْتُهُ,) and ↓ دُوَآءٌ, (M, K,) the last on the authority of El-Hejeree, and the first that which is commonly known, (TA,) A medicine; a remedy: (T, M, Msb, K:) pl. أَدْوِيَةٌ. (T, S.) The following verse is related as presenting an ex. of the second of these dial. vars.:
يَقُولُونَ مَخْمُورٌوَهٰذَا دِوَاؤُهُ
عَلَىَّ اـِذْنَ مَشّىٌ اـِلَى البَيْتِ وَاجِبٌ
[they say, “ He is affected with the remains of intoxication; ” and this is his remedy: on me, if the case be so, walking to the House of God is incumbent]: meaning that they said, “ Flogging, and chastisement, is his دِوآء: ” but he says, “ On me is incumbent a pilgrimage walking if I have drunk it: ” but it is said [by some] that دِوَآءٌ is only an inf. n. of دَاوَيْتُهُ, like مُدَاوَاةٌ. (S.) ― -b2- دَوَآءٌ also signifies Food. (M, TA.) ― -b3- And The means by which a horse is treated, consisting in what are termed تَضْمِيرٌ and حَنْذٌ [explained in the second paragraph of art. ضمر and the first of art. حنذ]: and the means by which a young woman, or female slave, is treated in order that she may become fat: and also applied to milk; because they used to effect the تضمير of horses by the drinking of milk, and to treat therewith the young woman, or female slave: and it is likewise called قَفِيَّةٌ; because she has it given to her in preference, like as the guest has, and the child. (S, TA.)

دُوَآءٌ
دُوَآءٌ دوآء : see the next preceding paragraph.

دِوَآءٌ
دِوَآءٌ دوآء : see دَوَآءٌ, in two places.

دَوِىٌّ
دَوِىٌّ دواية دوى دوي : A sound: (M:) or a confused and continued sound (حَفِيفٌ); as [the rustling, or murmuring,] of the wind; and [the rustling] of a bird; and [the humming, or buzzing,] of bees: (S, K:) and the distant sound of rain and of thunder: (T:) or, as some say, particularly the [rumbling] sound of thunder: (M:) [and a ringing in the ears; as in the saying] خَلَا بَطْنِىمِنَ الطَّعَامِ حَتَّىسَمِعْتُ دِوَيًّا لِمَسَامِعِى [My belly became empty of food so that I heard a ringing in my ears]. (T.) -A2- [It is also an epithet; whence] أَرْضٌ دَوِّيَةٌ: see دَوٍ, last sentence.

دُوِىٌّ
دُوِىٌّ دواية دوى دوي [an epithet; whence] أَرْضٌ دُوِيَّةٌ: see دَوٍ, last sentence.

دُوَايَةٌ
دُوَايَةٌ دوايه دواية A thin skin, (S, M,) a substance that resembles the pellicle of the egg, (Lh, M, K,) that overspreads the surface of milk (Lh, S, M, K) and of broth (S, M) and of [the kind of pottage called] هَرِيسَة (Lh, M, K) and the like (K) when the wind blows upon it; (Lh, M, K;) as also ↓ دِوَايَةٌ. (S, M, K.) ― -b2- And in, or upon, the teeth, A greenness. (M, K.)

دِوَايَةٌ
دِوَايَةٌ دوايه دواية : see the next preceding paragraph.

دَوَاتِىٌّ
دَوَاتِىٌّ دواة دواتى دواتي دواتيي and ↓ دَوَوِىٌّ (MA) and داوى (TA [app. ↓ دَاوِىٌّ]) The bearer of the دَوَاةٌ. (MA, TA.) [In recent times, the Pers. word دَوِيدَارْ, or دَوَادَارْ, has generally been used instead, as the appellation of a certain office-bearer in several Eastern courts, having different functions in different instances.]

دَوَوِىٌّ
دَوَوِىٌّ دووى دووي : see what next precedes: -A2- and see also art. دو.

دُووِىٌّ
دُووِىٌّ دووى دووي : see art. دو.

دَوِّىٌّ
دَوِّىٌّ دواية دوى دوي : see art. دو.

دُوِّىٌّ
دُوِّىٌّ دواية دوى دوي : see art. دو.

دَوِّيَّةٌ
دَوِّيَّةٌ دواية دوي دويه دوية : see art. دو.

دَاوٍ
دَاوٍ داو Much, or abundant, food; as also ↓ مُدَوٍّ. (M, K. [The latter word erroneously written in the CK مُدْوٍ.]) ― -b2- Milk having upon it what is termed دُوَايَة, like the pellicle of the egg: (K, TA:) and water overspread with a slight coat [of particles blown upon it by the wind]; as also ↓ مُدَوٍّ. (T.) And مَرَقَةٌ دَاوِيَةٌ and ↓ مُدَوِّيَةٌ A mess of broth having much grease [floating upon its surface]. (M.)

دَايَةٌ
دَايَةٌ داي دايه داية , mentioned in this art. in the M and TA: see art. دأى.

دَاوِىٌّ
دَاوِىٌّ داوى داوي : see دَوَاتِىٌّ.

دَاوِيَةٌ
دَاوِيَةٌ داويه داوية and دَاوِيَّةٌ: see art. دو.

مُدَوٍّ
مُدَوٍّ مدو مدوي , applied to clouds (سَحَابٌ, S, K), Thundering: (K:) or vehemently, or loudly, thundering, and in a state of commotion. (S.) -A2- See also دَاوٍ in three places. ― -b2- [Hence,] أَرْضٌ مُدَوِّيَةٌ (assumed tropical:) Land overspread with various herbage; as though it were the دُوَايَة of milk: or having abundant herbage of which nothing has been eaten. (T.) ― -b3- And أَمْرٌ مُدَوٍّ (assumed tropical:) An affair that is [as though it were] covered: (K:) or an affair of which one knows not what is behind it; as though it were covered and concealed by a دُوَايَة. (M.) -A3- Also The maker, or manufacturer, of the دَوَاة. (TA: but there written مدوِى.)

### Türkçe

**دَوِىَ**
1 **دَوِىَ** **دواية** **دوى** **دوي** , (S, M, Msb, K,) muzâri‘i **يَدْوَى**, (Msb,) mastar ismi **دَوًى**, Hastalandı, bozuldu, mizacı bozuldu, hasta oldu, ya da rahatsız oldu: (S, M, Msb, K:) ve veremle, yahut akciğerlerin ülserleşmesiyle etkilenmiş oldu. (M.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **دَوِىَ صَدْرُهُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Göğsü kin, kötü niyet, kötülük, yahut garez ile etkilenmiş oldu ya da oldu. (S.)

**دوّى**
2 **دوّى** **دواية** **دوى** **دوي** , (T, S, M, K,) mastar ismi **تَدْوِيَةٌ**, (T, S, K,) O, yahut o (şey), bir ses çıkardı; yahut **دَوِىّ** diye adlandırılan şeyi çıkardı; (T, M;) [yani, karışık ve devamlı bir ses; rüzgârın hışırtısı yahut uğultusu; ve bir kuşun hışırtısı; ve arıların vızıltısı; ve gök gürültüsünün uğultusu; yahut yağmurun ve gök gürültüsünün uzaktan gelen sesi;] bazılarına göre, özellikle gök gürültüsü hakkında söylenir [yani uğultulu bir ses çıkardı anlamında]; (M;) yahut o (bulut) gürledi: (KL:) ve o (erkek deve) **دَوِىّ** diye adlandırılan [uğultulu] bir ses işitilecek şekilde anırdı. (T, S, K.) -A2- [Ayrıca,] bir kuş hakkında söylenir: Kanatlarını oynatmadan havada daire çizdi: (Msb:) yahut As’a göre, bir köpek hakkında şöyle denir: **دوّى فِى الأَرْضِ** [yerde dolaştı]; tıpkı bir kuş hakkında **دَوَّمَ فِىالسَّمَآءِ** denildiği gibi; “uçuşunda daire çizdi, yükselerek” anlamında: o der ki **التَّدْوِيمُ** yerde değildir, ne de **التَّدْوِيَةُ** göktedir; ve دوم maddesinin ikinci paragrafında zikredilen Zû-r-Rumme’nin beyitlerinin ilkinin kusurunu bulur: fakat bazıları iki fiilin lehçe varyantları olduğunu, ikisinin de “çevresinde dolaştı” anlamına geldiğini söyler. (S. [Ayrıca iki yerde **دَوَّمَ**’a bak.]) ― -b2- Ayrıca دو maddesinde 2’ye bak. -A3- Ayrıca, (T, S, M, K,) ve benzeri, (K,) ve et suyu hakkında, (T, S, M,) Üzerine **دَوَايَةٌ** denilen ince zar yayıldı, yahut yayıldı oldu. (T, S, M, K.) Ve su hakkında söylenir: Rüzgârın kaldırıp saçtığı şeyle kaplandı, yahut kaplandı oldu, (M, K,) **دُوَايَة** diye adlandırılana benzeyen. (M.) ― -b2- Ve [bundan dolayı,] **دَوَّتِ الأَرْضُ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Arazi çeşitli otlarla kaplandı; sanki sütün **دُوَايَة**’siymiş gibi. (T.) -A4- **دَوَّيْتُهُ**, (mastar ismi yukarıdaki gibi, TA,) Ona sütün **دُوَايَة**’sini, (M, K,) yahut et suyununkini, onu yemesi için verdim. (M.) -A5- Ve **دوّى** O, **دَوَاة** denilen şeyi sattı [ve görünüşe göre ayrıca yaptı da (bk. **مُدَوٍّ**)]. (TA.)

**دَاوَيْتُهُ**
3 **دَاوَيْتُهُ** **داوى** **داويته** **داويتة** , (T, S, M, Msb, K,) mastar ismi **مُدَاوَاةٌ** (T, S, Msb) ve **دِوَآءٌ**, (T, S,) ikincisi caizdir, (T,) Onu tıbbî olarak tedavi ettim, iyileştirici olarak tedavi ettim, yahut terapötik olarak tedavi ettim; (S, K;) onu [**مِنْ مَرَضِهِ** hastalığından] iyileştirdim; (T;) **بِالدَّوَآءِ** [ilaçla]: (M, K:) ve ona özenle baktım, yahut onu tedavi ettim; eş anlamlısı **عَانَيْتُهُ**; (K, TA; [CK’de hatalı olarak **عَايَنْتُهُ**;]) yani **المَرِيضَ** [hasta kişiyi]. (M, * TA.) Şöyle dersin: **هُوَ يُدْوِىوَيُدَاوِى**: 4’e bak. Ve bir kişi hakkında, (T,) yahut şey hakkında, (S,) **دُووِىَ**, idğamsız, فُوعِلَ ile فُعِّلَ vezinleri arasını ayırt etmek için; (T, S;) anlamı: [O yahut] o (şey) tıbbî olarak tedavi edildi, vb.: (S:) ve **دُووِىَ بِأَدْوِيَةٍ** [saça dair] Yağlar ve benzeri gibi ilaçlarla tedavi edildi (**عُونِىَ**). (M.) ― -b2- Ve **داوى فَرَسَهُ**, mastar ismi **دِوَآءٌ**, **د**’ye kesra ile: Atını semirtti ve ona etkisi görünen yemle besledi: (T:) yahut **دَاوَيْتُ الفَرَسَ** Atla iyi ilgilendim; yahut ona iyi baktım. (M.) [Ayrıca **دَوَآءٌ**’a bak.]

**ادواهُ**
4 **ادواهُ** **ادواه** **ادواة** **أَمْرَضَهُ** ile aynı anlamdadır [ki “onu hasta etti, bozulmuş kıldı, mizacı bozulmuş kıldı, hasta ya da rahatsız kıldı” demektir: ve ayrıca onu öyle buldu]. (S, K.) Şöyle dersin: ↓ **هُوَ يُدْوِى وَيُدَاوِى** [O, birini hasta eder yahut onu hasta vb. bulur; ve tıbbî olarak tedavi eder vb., yahut iyileştirir]. (S.) -A2- Ve (mecaz olduğu varsayılarak:) Ondan şüphelendi; onun hakkında kötü düşündü; **أَدْوَأَهُ**’nun bir lehçe varyantıdır. (AZ, TA.) -A3- Ve **ادوى** O, bir hasta kişiye arkadaş oldu. (K.)

**تداوى بِدَوَآءٍ**
6 **تداوى بِدَوَآءٍ** **تداوي بدوآء** , (Msb,) yahut **بِالشَّىْءِ** (S,) O, kendini tıbbî olarak tedavi etti, iyileştirici olarak tedavi etti, yahut terapötik olarak tedavi etti, [yahut bir ilaçla kendini iyileştirdi, yahut] şey ile. (S.)

**اِدَّوَيْتُ**
8 **اِدَّوَيْتُ** **ادويت** Sütün [yahut et suyunun] üzerindeki **دُوَايَة** denilen ince zarı yedim: (S:) yahut **اِدَّوَىالدُّوَايَةَ** O, **دواية**’yi aldı ve yedi. (M, K.)

**دَوًى**
**دَوًى** **دواية** **دوى** **دوي** Hastalık, bozukluk, mizac bozukluğu, hastalık hali, rahatsızlık, yahut illet: (S, M, K:) ve verem, yahut akciğerlerin ülserleşmesi: (M:) yahut göğüste iç hastalık; hâlbuki **دَآءٌ** dış yahut iç olanı ifade eder. (Lth, T.) [Aslen bir mastar ismi olduğundan, bütün anlamlarında tekil ve çoğul olarak aynı şekilde kullanıldığı anlaşılıyor: yahut yukarıda açıklandığı üzere anlam verdiğinde, çoğulu **أَدْوَآءٌ** olabilir; bu da **دَآءٌ**’un çoğuludur.] -A2- Aşağıda **دَوٍ**’e de bak, üç yerde. ― -b2- Ayrıca Ahmak; aptal; yahut akılda sağlam olmayan, donuk, yahut eksik; (S, M, K;) bir erkeğe uygulanır. (S.) ― -b3- Ve (böyle uygulanınca, TA) Yerine yapışık; (M, K;) ondan ayrılmayan. (M.) -A3- **دَوَاةٌ**’a da bak.

**دَوٍ**
**دَوٍ** **دو** ve ↓ **دَوًى** (bir erkeğe uygulanır, S) Hasta, bozulmuş, mizacı bozulmuş, hasta yahut rahatsız: (T, M, K:) yahut **جَوْف**’u [yani göğsü yahut karnı] bir hastalık sebebiyle kötü yahut bozuk durumda olan: (S:) birinci kelimenin ikili şekli ve bir çoğulu vardır, [ki o **دَوُونَ**’dur,] ve bir müennesi vardır, (M,) ki o **دَوِيَةٌ**’dir: (S:) fakat ↓ **دَوًى** müzekker ve müennes ve tekil (S, M) ve ikil (M) ve çoğul (S, M) olarak aynı şekilde kullanılır; aslen bir mastar ismi olduğundan. (S.) Bir şair ↓ ikincisini, şiddetli uyuklama sebebiyle bozulmuş yahut hasta anlamında kullanır. (M.) ― -b2- [Bundan dolayı,] şöyle denir: **اـِنَّهُ لَدَوِى الصَّدْرِ** [anlamı (mecaz olduğu varsayılarak:) Şüphesiz o, göğsü kin, kötü niyet, kötülük yahut garez ile etkilenmiş olan kimsedir: 1’in ikinci cümlesine bak]: ve bir şair şöyle der,
وَعَيْنُكَ تُبْدِى أَنَّ صَدْرَكَ لِى دَوِىْ
[(mecaz olduğu varsayılarak:) Ve gözün, göğsünün bana karşı kin ile etkilenmiş olduğunu gösterir]. (Lth, T.) ― -b3- **أَرْضٌ دَوِيَةٌ** İçinde hastalıklar bulunan bir arazi: (As, T, S:) uygun olmayan [yahut sağlıksız] bir arazi; bunun gibi ↓ **دَوِيَّةٌ** ve ↓ **دُوِيَّةٌ**. (M, K.)

**دَوَاةٌ**
**دَوَاةٌ** **داهية** **دواه** **دواة** **دوى** [halk arasında **دَوَايَة**, bir mürekkep şişesi; ve daha yaygın olarak bir divit; yani mürekkep ve yazı aletleri için gözleri olan, kuşağa sokulacak şekilde yapılmış taşınabilir bir kılıf; en yaygın türü Modern Mısırlılar adlı eserimde, ix. bölümde resmedilmiştir;] belli bir şeydir, (S, M, Msb, K,) iyi bilinen, (M, K,) ondan kişi [mürekkebi ve onunla yazdığı aletleri] alır: (S, Msb:) çoğulu ↓ **دَوًى**, (S, M, K,) [yahut daha doğrusu bu bir cins topluluk ismidir,] ve **دُوِىٌّ**, (T, S, M, K,) ki bu **دَوًى**’nın çoğuludur, (S, TA,) bunun gibi **دِوِىٌّ**, (M, K,) ve **دَوَيَاتٌ**, (S, Msb,) ki üçten ona [dahil] kadar olan sayıya uygulanır. (S.) -A2- Ayrıca Kabak (colocynth) kabuğu yahut zarı; ve üzümün ve kavunun kabuğu yahut zarı; ve böylesi **ذَوَاةٌ**. (K.)

**دَوَآءٌ**
**دَوَآءٌ** **دوآء** (T, S, M, Msb, K) ve ↓ **دِوَآءٌ** (S, M, K, Msb’de **دَاوَيْتُهُ**’dan bir isim olduğu söylenir,) ve ↓ **دُوَآءٌ**, (M, K,) sonuncusu El-Hejeree’nin rivayetine göre, ve birincisi yaygın olarak bilinen, (TA,) Bir ilaç; bir deva: (T, M, Msb, K:) çoğulu **أَدْوِيَةٌ**. (T, S.) Aşağıdaki beyit, bu lehçe varyantlarının ikincisine örnek olarak rivayet edilir:
يَقُولُونَ مَخْمُورٌوَهٰذَا دِوَاؤُهُ
عَلَىَّ اـِذْنَ مَشّىٌ اـِلَى البَيْتِ وَاجِبٌ
[derler ki, “O, sarhoşluğun kalıntılarıyla etkilenmiştir;” ve bu onun devasıdır: eğer durum böyle ise, Allah’ın Evi’ne yürüyerek gitmek bana vaciptir]: anlamı, onların “Kırbaçlama ve cezalandırma onun **دِوآء**’udur” demeleridir: fakat o der ki, “Eğer onu içmişsem, yürüyerek hac bana vaciptir”: fakat [bazılarınca] denir ki **دِوَآءٌ** sadece **دَاوَيْتُهُ**’nun bir mastar ismidir; tıpkı **مُدَاوَاةٌ** gibi. (S.) ― -b2- **دَوَآءٌ** ayrıca Yiyecek anlamına gelir. (M, TA.) ― -b3- Ve Bir atın tedavi edilmesinin vasıtası; **تَضْمِيرٌ** ve **حَنْذٌ** diye adlandırılan şeylerden oluşan [ضمر maddesinin ikinci paragrafında ve حنذ maddesinin birincisinde açıklanmıştır]: ve genç bir kadının yahut cariyenin şişmanlaması için tedavi edilmesinin vasıtası: ve ayrıca süte uygulanır; çünkü atların **تضمير**’ini süt içirmekle yaparlardı ve genç kadını yahut cariyeyi onunla tedavi ederlerdi: ve ona **قَفِيَّةٌ** de denir; çünkü misafire ve çocuğa olduğu gibi, ona öncelikle verilir. (S, TA.)

**دُوَآءٌ**
**دُوَآءٌ** **دوآء** : Bir önceki paragrafa bak.

**دِوَآءٌ**
**دِوَآءٌ** **دوآء** : İki yerde **دَوَآءٌ**’a bak.

**دَوِىٌّ**
**دَوِىٌّ** **دواية** **دوى** **دوي** : Bir ses: (M:) yahut karışık ve devamlı bir ses (**حَفِيفٌ**); rüzgârın [hışırtısı yahut uğultusu] gibi; ve bir kuşun [hışırtısı]; ve arıların [vızıltısı]: (S, K:) ve yağmurun ve gök gürültüsünün uzaktan gelen sesi: (T:) yahut bazılarınca, özellikle gök gürültüsünün [uğultulu] sesi: (M:) [ve kulakta çınlama; şu sözde olduğu gibi] **خَلَا بَطْنِىمِنَ الطَّعَامِ حَتَّىسَمِعْتُ دِوَيًّا لِمَسَامِعِى** [Karnım yemekten boşaldı da kulaklarımda bir çınlama işittim]. (T.) -A2- [Ayrıca bir sıfattır; buradan] **أَرْضٌ دَوِّيَةٌ**: **دَوٍ**’e bak, son cümle.

**دُوِىٌّ**
**دُوِىٌّ** **دواية** **دوى** **دوي** [bir sıfat; buradan] **أَرْضٌ دُوِيَّةٌ**: **دَوٍ**’e bak, son cümle.

**دُوَايَةٌ**
**دُوَايَةٌ** **دوايه** **دواية** Sütün yüzeyini kaplayan (Lh, S, M, K) ve et suyunun (S, M) ve [**هَرِيسَة** denilen türden] pürenin (Lh, M, K) ve benzerlerinin (K) üzerine, rüzgâr estiğinde yayılan; (Lh, M, K;) ince bir zar, (S, M,) yumurta zarına benzeyen bir madde, (Lh, M, K,): bunun gibi ↓ **دِوَايَةٌ**. (S, M, K.) ― -b2- Ve dişlerde, yahut dişlerin üzerinde, Bir yeşillik. (M, K.)

**دِوَايَةٌ**
**دِوَايَةٌ** **دوايه** **دواية** : Bir önceki paragrafa bak.

**دَوَاتِىٌّ**
**دَوَاتِىٌّ** **دواة** **دواتى** **دواتي** **دواتيي** ve ↓ **دَوَوِىٌّ** (MA) ve **داوى** (TA [görünüşe göre ↓ **دَاوِىٌّ**]) **دَوَاةٌ**’nin taşıyıcısı. (MA, TA.) [Yakın zamanlarda bunun yerine, birkaç Doğu sarayında belirli bir görev sahibinin unvanı olarak, farklı örneklerde farklı işlevleri olan Farsça kelime دَوِيدَارْ yahut دَوَادَارْ genel olarak kullanılmıştır.]

**دَوَوِىٌّ**
**دَوَوِىٌّ** **دووى** **دووي** : Bir öncekinin anlattığına bak: -A2- ve ayrıca دو maddesine de bak.

**دُووِىٌّ**
**دُووِىٌّ** **دووى** **دووي** : دو maddesine bak.

**دَوِّىٌّ**
**دَوِّىٌّ** **دواية** **دوى** **دوي** : دو maddesine bak.

**دُوِّىٌّ**
**دُوِّىٌّ** **دواية** **دوى** **دوي** : دو maddesine bak.

**دَوِّيَّةٌ**
**دَوِّيَّةٌ** **دواية** **دوي** **دويه** **دوية** : دو maddesine bak.

**دَاوٍ**
**دَاوٍ** **داو** Çok yahut bol yiyecek; bunun gibi ↓ **مُدَوٍّ**. (M, K. [İkincisi CK’de hatalı olarak مُدْوٍ yazılmıştır.]) ― -b2- Üzerinde yumurta zarı gibi **دُوَايَة** denilen şey bulunan süt: (K, TA:) ve üzerinde hafif bir tabaka [rüzgârın üfleyip getirdiği parçacıklardan] bulunan su; bunun gibi ↓ **مُدَوٍّ**. (T.) Ve **مَرَقَةٌ دَاوِيَةٌ** ve ↓ **مُدَوِّيَةٌ** Yüzeyinde çok yağ [yüzen] bir et suyu yemeği. (M.)

**دَايَةٌ**
**دَايَةٌ** **داي** **دايه** **داية** , bu maddede M ve TA’da zikredilmiştir: دأى maddesine bak.

**دَاوِىٌّ**
**دَاوِىٌّ** **داوى** **داوي** : **دَوَاتِىٌّ**’e bak.

**دَاوِيَةٌ**
**دَاوِيَةٌ** **داويه** **داوية** ve **دَاوِيَّةٌ**: دو maddesine bak.

**مُدَوٍّ**
**مُدَوٍّ** **مدو** **مدوي** , bulutlara uygulanır (**سَحَابٌ**, S, K), Gürleyen: (K:) yahut şiddetle yahut yüksek sesle gürleyen ve çalkantı halinde olan. (S.) -A2- Üç yerde **دَاوٍ**’a da bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **أَرْضٌ مُدَوِّيَةٌ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Çeşitli otlarla kaplı arazi; sanki sütün **دُوَايَة**’siymiş gibi: yahut bol otlu, ondan hiçbir şey yenmemiş olan. (T.) ― -b3- Ve **أَمْرٌ مُدَوٍّ** (mecaz olduğu varsayılarak:) Örtülü [sanki örtülüymüş gibi] bir iş: (K:) yahut arkasında ne olduğu bilinmeyen bir iş; sanki bir **دُوَايَة** ile örtülmüş ve gizlenmiş gibi. (M.) -A3- Ayrıca **دَوَاة**’nin yapıcısı yahut imalatçısı. (TA: fakat orada مدوِى yazılmıştır.)
