# ديف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AF%D9%8A%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ديف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ديف

دياف، ككتاب، كتبه بالأحمر على أنه مستدرك على الجوهري، وليس كذلك، بل ذكره في )د و ف( لأن الياء عنده منقلبة عن واو، فالصواب كتبه بالأسود: ة بالشام، أو بالجزيرة، أهلها نبط الشام، قاله ابن حبيب، وعبارة الجوهري: موضع بالجزيرة، وهم نبط الشام، وهو من الواو، تنسب إليها الإبل والسيوف، فشاهد الإبل قول امرئ القيس:
  على ظهر عادي يحار به القطاإذا سافه العودم الديافي جرجرا قال ابن حبيب: وإذا عرضوا برجل أنه نبطي نسبوه إليها، قال الفرزدق يهجو عمرو بن عفراء:
  ولـكـن ديافـي أبـوه وأمـه                      بحوران يعصرن السليط أقاربه هكذا أنشد الجوهري، وقال: يعصرن إنما هو على لغة من يقول: أكلوني البراغيث، قال الصاغاني: وهذا يدل على أنها بالشام، لأن حوران من رساتيق دمشق، وقال جرير:
  إن سليطا كاسمه سليط
  لولا بنو عمرو وعمرو عيط
  قلت ديافيون أو نبيط أراد عمرو بن يربوع، وهم حلفاء بني سليط، وقال الأخطل:
  كأن بنات الماء في حجراتـه                      أباريق أهدتها دياف لصرخدا وأنشد ابن بري لسحيم عبد بني الحسحاس:
  كأن الوحوش به عـسـقـلا                      ن صادف في قرن حج ديافا أي صادف نبط الشا. أو ياؤها منقلبة عن واو، فهي كالتي قبلها، وهذا الذي ذهب إليه الجوهري. ومما يستدرك عليه: داف الشيء، يديفه: لغة في دافة، يدوفه، أي: خلطه. وفي الحديث: وتديفون فيه من القطيعاء أي: تخلطون، وفي حديث سلمان رضي الله عنه: دعا في مرشه بمسك، فقال لامرأته: أديفيه في تور. وجمل ديافي: ضخم جليل

### Türkçe

**دياف**, **كتاب** gibi; onu kırmızıyla, **الجوهري** üzerine bir müstedrek olduğu şeklinde yazdı; öyle değildir; bilakis onu **)د و ف(** içinde zikretti; çünkü **الياء** onun katında **واو**’dan dönmüştür; dolayısıyla doğrusu onu siyahla yazmaktır: Şam’da, yahut Cezîre’dedir; ahalisi Şam Nabatlarıdır; bunu İbn Habîb söyledi. **الجوهري**’nin ibaresi: Cezîre’de bir yerdir; onlar Şam Nabatlarıdır; o **واو**’dandır; ona develer ve kılıçlar nisbet edilir. Develerin şahidi, İmru’ul-Kays’ın sözü:
  عادي’nin sırtı üzerinde; onunla **القطا** şaşkın kalır; **العودم** **الديافي**’yi gürültüyle sürttüğünde.

İbn Habîb dedi: Bir adam hakkında onun Nabat olduğu arz olunduğunda onu ona nisbet ederler. el-Ferazdak, Amr b. Afra’yı hicvederek dedi:
  Fakat **ديافي**’dir onun babası ve annesi; Hauran’da; onun akrabaları **السليط**’i sıkarlar.

**الجوهري** böyle inşad etti ve dedi: **يعصرن** ancak “Beni pireler yediler” diyenin dili üzerinedir. es-Sâğânî dedi: Bu, onun Şam’da olduğuna delâlet eder; çünkü Hauran, Dımaşk’ın rustaklarındandır. Cerîr dedi:
  Şüphesiz **سليط** adı gibi **سليط**’tir
  Eğer Benû Amr ve Amr olmasaydı, Amr **عيط** olurdu
  Dedim: **ديافيون** yahut **نبيط**

Amr b. Yerbû‘u kastetti; onlar Benû **سليط**’in müttefikleridir. el-Ahtal dedi:
  Sanki su kızları onun odalarında; **دياف**’ın **صرخدا**’ya hediye ettiği ibriklerdir.

İbn Berrî, Suhaym Abd Benî el-Hasḥâs için inşad etti:
  Sanki vahşî hayvanlar onda **عسقلا**n; hac boynuzunda **ديافا**’ya rastlayan.

Yani Şam Nabatlarına rastlayan. Yahut onun **ياء**’sı **واو**’dan dönmüştür; o, ondan önceki gibidir; bu, **الجوهري**’nin gittiği şeydir. Ve onun üzerine müstedrek edilenlerdendir: **داف** الشيء, **يديفه**: **دافة**, **يدوفه**’de bir lugattır; yani: onu karıştırdı. Hadiste: “Ve onda **القطيعاء**’dan **تديفون**” yani: karıştırıyorsunuz. Selmân رضي الله عنه hadîsinde: **مرشه**’sinde misk ile dua etti; sonra karısına dedi: Onu bir **تور** içinde **أديفيه**. Ve **جمل ديافي**: iri, büyük.
