# ذأر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%A3%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%A3%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذأر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%A3%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ذأر

ذَئِرَ عَلَيْهِ
1 ذَئِرَ عَلَيْهِ ذ , (S, * K, * TA,) aor. ذَاََ , (K,) inf. n. ذَأَرٌ, (M,) He was angry with him: (M, * K, * TA:) he was enraged against him, namely his enemy, and prepared to spring upon him. (Lth.) ― -b2- He became emboldened against him. (S * K, * TA.) ― -b3- ذَئِرَ, aor. ذَاََ , He became contracted in his bosom, and evil in his disposition. (Ibn-Es-Seed.) ― -b4- He was frightened, or terrified; he feared, or was afraid. (M, K.) ― -b5- He was disdainful, or averse [from a person or thing]; or he disdained, or scorned: (K:) he became affected with aversion and disapprobation: 'Obeyd Ibn-El-Abras says,
ذَئِرُوا لِقَتْلَى عَامِرٍ وَتَغَضَّبُوا
meaning They became affected with aversion and disapprobation on account of the slain of 'Ámir [and became angry]: (T, S:) or, as some say, were disdainful, or averse, thereat. (T.) ― -b6- ذَئِرَهُ, (aor. ذَاََ , TA,) He disliked, or hated, it, and turned away, or back, from it. (S, K.) ― -b7- ذَئِرَتْ عَلَىزَوْجِهَا, (As, S, K,) and ↓ ذَآءَرَتْ, (K,) contracted by El-Hoteiäh into ذَارَتْ, (TA,) [see also art. ذر,] She was disobedient to her husband, and hated him; (As, S, K;) was averse from him; and became emboldened against him. (As, S.) ― -b8- ذَئِرَ بِالشَّىْءِ He became accustomed, or habituated, to the thing. (S, K.) -A2- ذأَرَ النَّاقَةَ He smeared the she-camels' teats with ذِئَار, that her young one might not such her. (K.)

ذَآءَرَتْ
3 ذَآءَرَتْ ذ : see 1. ― -b2- Also She (a camel) was averse from her young one when she brought it forth. (TA.)

أَذْأَرَهُ عَلَيْهِ
4 أَذْأَرَهُ عَلَيْهِ ذ He made him angry with him. (M, K. *) A 'Obeyd has transposed, and then changed, one of its letters, saying أَذْرَانِى, which is a mistake. (M.) ― -b2- اذأرهُ, (inf. n. اـِذْآرٌ, AZ, S,) He excited him to animosity; (AZ, T, S;) incited him; (AZ, S, M, K;) emboldened him; (K;) بِصَاحِبِهِ [against his companion]. (AZ, S, M.) ― -b3- اذأرهُ اـِلَى شَىْءٍ, (M, K, *) and اذأرهُ شَيْئًا, (TA,) He constrained or compelled or necessitated him to have recourse to, or to do, a thing. (M, K, * TA.)

ذَئِرٌ
ذَئِرٌ ذ : see ذَائِرٌ, in two places. ― -b2- اـِنَّ شُؤُونَكَ لَذَئِرَةٌ (S, K *) Verily thy tears are accompanied by a breathing, or sighing, (تَنَفُّس,) like that of the angry. (K.)

ذِئَارٌ
ذِئَارٌ ذ Fresh camels' or similar dung, (بَعَر,) mixed with dust, or earth, with which a she-camel's teats are smeared, that she may not be sucked. (M, * K, * TA.) [See also art. ذير.]

ذَائِرٌ
ذَائِرٌ ذ Angry; (IAar, T, K;) as also ↓ ذَئِرٌ. (K.) ― -b2- Contracted in the bosom, and evil in disposition. (Ibn-Es-Seed.) ― -b3- Disdaining, or averse [from a person or thing]: disdainful; scornful. (IAar, T.) ― -b4- A woman disobedient to her husband, and hating him; (S, K;) averse from him; and emboldened against him; (S;) as also ↓ ذَئِرٌ, and ↓ مُذَائِرٌ: (K:) [all without ذَائِرٌ:] and in a similar sense ذَائِرٌ is applied to a man. (S, * TA.)

مُذَائِرٌ
مُذَائِرٌ ذ : see ذَائِرٌ. ― -b2- Also, [without ة,] A she-camel averse from her young one when she has just brought it forth: (A 'Obeyd, S, K:) or that makes a show of affection with her nose [by smelling her young one] (تَرْأَمُ بِأَنْفِهَا), and has not true love: (S, M, K:) or evil in disposition. (M.)

### Türkçe

**ذَئِرَ عَلَيْهِ**
1 **ذَئِرَ عَلَيْهِ** ذ , (S, * K, * TA,) muzâri‘ı **ذَاََ** , (K,) mastarı **ذَأَرٌ**, (M,) O, ona öfkelendi: (M, * K, * TA:) yani düşmanına karşı hiddetlendi ve onun üzerine atılmaya hazırlandı. (Lth.) ― -b2- Ona karşı cesaretlendi. (S * K, * TA.) ― -b3- **ذَئِرَ**, muzâri‘ı **ذَاََ** , Göğsünde daraldı ve huyunda kötü oldu. (Ibn-Es-Seed.) ― -b4- Korktu yahut dehşete düştü; korktu yahut ürktü. (M, K.) ― -b5- İğrendi yahut [bir kişiden veya şeyden] yüz çevirdi; yahut iğrendi, yahut hor gördü: (K:) tiksinme ve hoşnutsuzlukla etkilenmiş oldu: 'Obeyd Ibn-El-Abras der ki,
**ذَئِرُوا لِقَتْلَى عَامِرٍ وَتَغَضَّبُوا**
mânâsı: 'Âmir’in öldürülenleri sebebiyle tiksinme ve hoşnutsuzlukla etkilenmiş oldular [ve öfkelendiler]: (T, S:) yahut, bazılarının dediğine göre, orada iğrendiler yahut yüz çevirdiler. (T.) ― -b6- **ذَئِرَهُ**, (muzâri‘ı **ذَاََ** , TA,) Onu sevmedi yahut ondan nefret etti ve ondan yüz çevirdi yahut geri döndü. (S, K.) ― -b7- **ذَئِرَتْ عَلَىزَوْجِهَا**, (As, S, K,) ve ↓ **ذَآءَرَتْ**, (K,) El-Hoteiäh tarafından **ذَارَتْ**’e kısaltılmıştır, (TA,) [ayrıca bk. madde **ذر**,] Kocasına karşı itaatsiz oldu ve ondan nefret etti; (As, S, K;) ondan yüz çevirdi; ve ona karşı cesaretlendi. (As, S.) ― -b8- **ذَئِرَ بِالشَّىْءِ** Şeye alıştı yahut ünsiyet etti. (S, K.) -A2- **ذأَرَ النَّاقَةَ** Dişi develerin memelerini **ذِئَار** ile sıvadı; ta ki yavrusu onu emmesin. (K.)

**ذَآءَرَتْ**
3 **ذَآءَرَتْ** ذ : bk. 1. ― -b2- Ayrıca O (bir deve) yavrusunu doğurduğunda ondan yüz çevirdi. (TA.)

**أَذْأَرَهُ عَلَيْهِ**
4 **أَذْأَرَهُ عَلَيْهِ** ذ Ona karşı onu öfkelendirdi. (M, K. *) A 'Obeyd, yerini değiştirmiş, sonra da harflerinden birini değiştirmiştir; **أَذْرَانِى** diyerek; bu ise bir hatadır. (M.) ― -b2- **اذأرهُ**, (mastarı **اـِذْآرٌ**, AZ, S,) Onu düşmanlığa sevk etti; (AZ, T, S;) onu kışkırttı; (AZ, S, M, K;) onu cesaretlendirdi; (K;) **بِصَاحِبِهِ** [arkadaşına karşı]. (AZ, S, M.) ― -b3- **اذأرهُ اـِلَى شَىْءٍ**, (M, K, *) ve **اذأرهُ شَيْئًا**, (TA,) Onu bir şeye başvurmaya yahut bir şeyi yapmaya zorladı veya mecbur etti yahut gerekli kıldı. (M, K, * TA.)

**ذَئِرٌ**
**ذَئِرٌ** ذ : iki yerde **ذَائِرٌ**’e bak. ― -b2- **اـِنَّ شُؤُونَكَ لَذَئِرَةٌ** (S, K *) Şüphesiz senin gözyaşların, öfkeli olanınki gibi bir soluk alma yahut iç çekme ( **تَنَفُّس** ) ile beraberdir. (K.)

**ذِئَارٌ**
**ذِئَارٌ** ذ Taze deve yahut benzeri dışkısı ( **بَعَر** ), toz yahut toprakla karıştırılmış; bununla dişi devenin memeleri sıvanır; ta ki emilmesin. (M, * K, * TA.) [ayrıca bk. madde **ذير**.]

**ذَائِرٌ**
**ذَائِرٌ** ذ Öfkeli; (IAar, T, K;) ve ayrıca ↓ **ذَئِرٌ**. (K.) ― -b2- Göğüste daralmış ve huyda kötü. (Ibn-Es-Seed.) ― -b3- İğrenen yahut [bir kişiden veya şeyden] yüz çeviren: iğrenici; hor gören. (IAar, T.) ― -b4- Kocasına itaatsiz olan ve ondan nefret eden kadın; (S, K;) ondan yüz çeviren; ve ona karşı cesaretlenen; (S;) ve ayrıca ↓ **ذَئِرٌ**, ve ↓ **مُذَائِرٌ**: (K:) [bunların hepsi **ذَائِرٌ** olmaksızın:] ve benzer bir mânâda **ذَائِرٌ** erkeğe de uygulanır. (S, * TA.)

**مُذَائِرٌ**
**مُذَائِرٌ** ذ : **ذَائِرٌ**’e bak. ― -b2- Ayrıca, [ة olmaksızın,] yeni doğurduğunda yavrusundan yüz çeviren dişi deve: (A 'Obeyd, S, K:) yahut burnuyla sevgi gösterisi yapan [yavrusunu koklayarak] ( **تَرْأَمُ بِأَنْفِهَا** ), fakat gerçek sevgisi olmayan: (S, M, K:) yahut huyu kötü. (M.)
