# ذبح — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%A8%D8%AD/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%A8%D8%AD/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%A8%D8%AD.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ذبح

ذ ب ح
‏"‏ وفدينـاه بذبـح عظيـم ‏"‏ وهـو مـا يهيـأ للذبـح‏.‏
ونُهي عن ذبائح الجن وهي ما ذبح للطيرة‏:‏ نحو أن تشتري داراً فتذبح لتستخرج العين ولئلا يصيبك مكروه من جنها ولا تأكل ذبيحة مجوسي‏.‏
وأصابته الذبحة وهي داء في حلقه‏.‏
ومن المجاز‏:‏ ذبح العطار الفأرة‏:‏ فتقها‏.‏
قال رؤبة‏:‏ كأن بين فكّها والفكّ فأرة مسـك ذبحـت فـي سـك وقال أبو ذؤيب‏:‏ كأن عينيّ فيها الصاب مذبـوح ومسـك ذبيـح‏.‏
وقـد ذبحـه العطـش‏:‏ جهده‏.‏
وذبح الدن‏:‏ ببذله‏.‏
وهذا مذج السيل وهذه مذابح السيل وهي خدود يخدّها‏.‏
وذبحته العبرة‏:‏ خنغته وأخذت بحلقه‏.‏
وذبحـت فلانـاً لحيتـه إذا سالت عن الذقن‏.‏
قال الراعي‏:‏ من كـل أشمـط مذبـوح بلحيتـه بادي الأذاة على مركوّه الطحل على حوضه الكدر‏:‏ منعه ماءه فهجاه‏.‏
ويقال‏:‏ ستصيب ذلك وليس دونه نكبة ولا ذباح وهو شقاق في الرجل أي تصيبه عفواً‏.‏
والطمع ذباح وهو داء في الحلق وقيل نبات هو سم‏.‏
قال النابغة‏:‏ واليأس مما فـات يعقـب راحـة ولرب مطمعة تكون ذباحاً ومررت بمذبح النصارى وبمذابحهم وهي محاريبهم ومواضع كتبهم ونحوها المناسك للمتعبدات وهي في الأصل المذابح‏.‏
والتقى بنو فلان فأجلوا عن ذبيح أي قتيل‏.‏

### Türkçe

ذ ب ح
“Ve onu büyük bir **ذبح** ile fidye verdik”; ve o, **الذبح** için hazırlanandır.

Cinlerin kurbanları hakkında nehiy olundu; ve o, uğursuzluk için kesilendir: meselâ bir ev satın alırsın da gözü çıkarmak için ve onun cininden sana bir hoşlanılmayan şey isabet etmesin diye kesersin; ve bir Mecûsînin **ذبيحة**sini yeme.

Ona **الذبحة** isabet etti; ve o, boğazında bir hastalıktır.

Mecazdan: attar fareyi **ذبح** etti: onu yardı.

Rü’be dedi:
Sanki onun çenesi ile çene arasında, misk faresi vardır; **ذبحت** edilmiştir, bir **سك** içinde.

Ve Ebû Züeyb dedi:
Sanki iki gözümde, içinde **الصاب** **مذبوح** ve **مسك** **ذبيح** vardır.

Ve susuzluk onu **ذبح** etti: onu yordu.

Ve **ذبح** küp: onu dökmekle.

Ve bu, selin **مذح**’ıdır; ve bunlar selin **مذابح**’ıdır; ve o, onun oyduğu yanaklardır.

Ve gözyaşı onu **ذبح** etti: onu boğdu ve boğazından tuttu.

Ve bir kimsenin sakalı çeneden aşağı aktığı zaman: “Falancayı sakalı **ذبحت** etti” denir.

Râ‘î dedi:
Her bir ak saçlı, sakalıyla **مذبوح**, eziyeti görünen, dizinin üzerine (oturmuş), çamurlu, bulanık havuzunun başında: suyunu ondan men etti de onu hicvetti.

Ve denir: “Şu sana isabet edecek; onun önünde ne bir **نكبة** vardır ne de bir **ذباح**”; ve o, ayakta bir yarıktır; yani ona kendiliğinden isabet eder.

Ve tamah **ذباح**’tır; ve o, boğazda bir hastalıktır; ve denildi: bir bitkidir, o zehirdir.

Nâbiga dedi:
Geçenden ümit kesmek rahatlık getirir;
Ve nice tamah ettirici vardır ki **ذباح** olur.

Ve Hristiyanların **مذبح**’ına ve onların **مذابح**’ına uğradım; ve o, onların mihrapları ve kitaplarının yerleri ve benzeri, ibadet eden kadınlar için menâsiktir; ve o, aslında **المذابح**’dır.

Ve falan oğulları karşılaştı da bir **ذبيح**’ten, yani bir öldürülmüşten, uzaklaştırdılar.
