# ذرأ — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%A3/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%B1%D8%A3/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%A3.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ذرأ

ذرأ الله الخلق يذرؤُهُمْ ذرْءاً. خَلَقَهُمْ. ومنه: الذُرِّيَّةُ، وهي نَسْلُ الثَّقَلَيْنِ، إلا أنَّ العرب تركت همزها، والجمع: الذَّرارِيّ. وفي الحديث: "ذَرْءَ النَّارِ"، أي: أنهم خُلِقوا لها، ومن قال: ذَرْوَ النَّارِ بغير همز: أراد أنهم يُذْرَونَ في النار. والذَرَأُ بالتحريك: الشيْبُ في مُقَدَّمِ الرأس. رجل أَذْرَأُ وامرأة ذَرْآءُ. وذرئ شعره، وذرأ لغتان. قال الراجز:
رأين شيخاً ذَرِئَتْ مَجـالـيهْيَقْلي الغَواني والغَواني تَقْلِيْه
والاسم الذُرْأَةُ بالضم. وقال أبو نُجَيْلَةَ السَّعْدِيُّ:
وقد عَلَتْني ذُرْأَةٌ بادي بَديوَرَثْيَةٌ تَنْهَضُ في تَشَدُّدي
وفرسٌ أذْرَأُ، وجَدْيٌ أَذْرَأُ، أي أَرْقَشُ الأُذُنَيْنِ، وسائِرُهُ أسودُ. وعَناقٌ ذَرْآءُ، وهو من شِياتِ المَعَزِ دون الضَّأْنِ. ومِلْحٌ ذَرَآنيٌّ وذَرْآنِيٌّ بتحريك الراء وتسكينها للمِلأْح الشديد البياض، وهو مأخوذ من الذُرْأةِ. وحكى بعضهم ذَرَأْتُ الأرض أي بَذَرْتُها، وزَرْعٌ ذَريءٌ. وأنشد:
شَقَقْتِ القَلْبَ ثم ذَرَأْتِ فيههَواكِ فَليمَ فالتَأَمَ الفطورُ
والصحيح ثم ذَرَيْتِ غير مهموز.

### Türkçe

**ذرأ** Allah yaratılmışları **يذرؤُهُمْ** **ذرْءاً** yarattı. Onları yarattı. Ondan: **الذُرِّيَّةُ**; o, iki ağırlığın neslidir; ancak Araplar onun hemzesini terk etmiştir; çoğulu: **الذَّرارِيّ**. Ve hadiste: "**ذَرْءَ النَّارِ**", yani: onların onun için yaratılmış oldukları. Ve kim "**ذَرْوَ النَّارِ**" (hemzesiz) dedi ise: onların ateşin içine savrulduklarını kastetti. Ve harekeli **الذَرَأُ**: başın ön kısmındaki aklıktır. **أَذْرَأُ** bir adam ve **ذَرْآءُ** bir kadın. Ve **ذرئ** onun saçı; ve **ذرأ** iki lehçedir. Râciz dedi ki:
Bir ihtiyar gördüler; onun şakakları **ذَرِئَتْ**;
genç kadınları kızartır, genç kadınlar da onu kızartır.

Ve isim **الذُرْأَةُ** (ötre ile)’dir. Ve Ebû Nüceyle es-Sa‘dî dedi ki:
Ve bana bir **ذُرْأَةٌ** yükseldi; açıkça beliren;
bir miras kalmış şey; benim şiddetimde doğrulur.

Ve **أذْرَأُ** bir at, ve **أَذْرَأُ** bir oğlak; yani: iki kulağı alacalı, geri kalanı siyahtır. Ve **ذَرْآءُ** bir dişi keçi yavrusu; o, koyundan değil, keçinin alacalıklarındandır. Ve çok beyaz tuz için, râ’nın harekelenmesi ve sükûnuyla **ذَرَآنيٌّ** ve **ذَرْآنِيٌّ**; o, **الذُرْأةِ**’den alınmıştır. Bazıları **ذَرَأْتُ** yeri, yani onu ektim, diye nakletti; ve **ذَريءٌ** bir ekin. Ve inşad etti:
Kalbi yardın, sonra içine hevanı **ذَرَأْتِ**;
yarıklar kaynaştı.

Ve doğru olan: hemzesiz olarak sonra **ذَرَيْتِ**’tir.
