# ذرح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%B1%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذرح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ذرح

باب الحاء والذال والراء معهما
ح ذ ر، ذ ر ح يستعملان فقط
حذر:
الحَذَر مصدرُ قولِكَ: حَذِرْتُ أحْذَرُ حَذَراً فأنا حاذِرٌ وحَذِر. وتُقَرأ الآية "وإنّا لجميعٌ حاذرون" أي مُسْتَعدّون" ومن قَرَأ: حَذِرون فمعناه: إنّا نخاف شَرَهَّم.
وأنا حذيرُك منه أي أُحذَرِّكُهَ. وحَذارِ يافُلان أي: احذَر، قال:
حَذارِ من أرماحنا حَذارِ
جُرَّتْ للجَزْم الذي في الأمر، وأُنِّثَتْ لأنَّها كلمة، يقال: سَمِعْتُ حَذارِ في عسكرهم ودُعِيَتْ نَزالِ بينَهم.
وحُذار: اسم أبي ربيعة قاضي العَرَب في الجاهليّة، وكان من بين أسد بنِ خُزَيمة.
ذرح:
الذُّرَحْرَحَةُ: واحدة من الذَّراريح، ويقال: ذَريحةٌ لواحدة، ويقال: طَعامٌ مَذْرُوح، وهو شّيءٌ أعظَمُ من الذُّباب قليلاً، مُجَزَّع مُبَرْقَشٌ بحُمرة وسَوادٍ وصُفْرة، لها جَناحان تطيرُ بهما، وهو سَمٌّ قاتِل، فإذا أرادوا كَسْرَ حَدِّ سَمِّهِ خَلَطُوه بالعَدَس فيَصير دَواءً لمنْ عَضَّه الكلبُ الكَلِبُ.
وبَنُو ذَريحٍ: حَيٌّ من العرب.
والذَّرَحُ: شجَرة يُتَّخَذُ منها الرِّحالة.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الذال** ve **الراء** onlarla birlikte
**ح ذ ر**، **ذ ر ح** yalnızca kullanılırlar

**حذر**:
**الحَذَر** senin “**حَذِرْتُ** **أحْذَرُ** **حَذَراً**” sözünün mastarıdır; artık ben **حاذِرٌ** ve **حَذِر**im. Âyet “**وإنّا لجميعٌ حاذرون**” diye okunur; yani “hazırlanmışlar”dır. “**حَذِرون**” diye okuyan kimseye gelince, onun mânâsı: “Biz onların şerrinden korkarız.”dır.
Ve “Ben ondan senin **حذيرُك**’ım” yani: “Onu sana sakındırırım.” Ve “**حَذارِ** ey falan” yani: “Sakın”, dedi ki:
**حَذارِ** bizim mızraklarımızdan **حَذارِ**
Emirdeki cezm sebebiyle cezmli kılındı; ve “kelime” olduğu için müennes kılındı. Denir: “Onların ordusunda **حَذارِ** işittim ve aralarında **نَزالِ** diye çağrıldı.”
Ve **حُذار**: câhiliyede Arapların kadısı Ebû Rabîa’nın adıdır; ve o, Esed b. Huzeyme arasında idi.

**ذرح**:
**الذُّرَحْرَحَةُ**: **الذَّراريح**’ten bir tanedir; ve bir tanesine **ذَريحةٌ** denir. Ve **طَعامٌ مَذْرُوح** denir; o, sinekten biraz daha büyük bir şeydir; kırmızı, siyah ve sarı ile parçalı, benekli; onunla uçtuğu iki kanadı vardır; ve o öldürücü bir zehirdir. Zehrinin keskinliğini kırmak istediklerinde onu mercimekle karıştırırlar; böylece kuduz köpeğin ısırdığı kimse için bir ilâç olur.
Ve **بَنُو ذَريحٍ**: Araplardan bir kabiledir.
Ve **الذَّرَحُ**: ondan **الرِّحالة** yapılan bir ağaçtır.
