# ذعف (ذ-ع-ف) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%B9%D9%81

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ذ - ع - ف
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين والذّال والفاء معهما
ذ ع ف يستعمل فقط
ذعف:
الذُّعافُ سمٌّ ساعة. وطعام مَذْعوفٌ جُعل فيها الذُّعاف.
قال رزاح:
وكنّا نمنعُ الأقوامَ طرّا		ونسقيهم ذُعافاً لا كميتا

##### Türkçe

**باب العين والذّال والفاء معهما**
**ذ ع ف** yalnızca kullanılır.

**ذعف**:
**الذُّعافُ** bir saatlik zehirdir. **وطعام مَذْعوفٌ**: içine **الذُّعاف** konulmuş (yemek).

Ruzâh dedi:
Ve biz kavimleri bütünüyle men ederdik,
ve onlara **ذُعافاً** içirirdik; ne kızıl (şarap) olarak.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الذُعافُ: السمُّ. وطعامٌ مَذْعوفٌ. وذَعَفْتُ الرجلَ: أي سقيته الذُعافَ. وموتٌ ذُعافٌ وذؤافٌ، أي سريع يعجِّل القتل.

##### Türkçe

**الذُعافُ**: zehir. Ve **طعامٌ مَذْعوفٌ**: zehirlenmiş bir yiyecek. Ve **ذَعَفْتُ الرجلَ**: yani ona **الذُعافَ** içirdim. Ve **موتٌ ذُعافٌ** ve **ذؤافٌ**: yani hızlıdır; öldürmeyi çabuklaştırır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والذال مع الفاء
عذف ، ذعف : مستعملان .
ذعف : قال الليث : الذُعَاف : سمّ ساعة . وطعام مذعوف : جُعل فيه الذعاف .
أبو عُبَيد عن الكسائيّ : موت ذُؤاف وذُعاف . وأنشد :
سقتهنّ كأساً من ذُعَاف وجَوْزلا
وحيَّة ذَعْف اللعَاب : سريعة القتل .
عذف : أبو العباس عن ابن الأعرابيّ :
العُذُوف : السكوت . قال : والذُعُوف : المرارات .
أبو عمرو : ما ذقت عَذُوفاً ولا عَدُوفاً أي ما ذقت شيئاً . وقد مرَّ تفسيره فيما تقدم .

##### Türkçe

باب العين والذال مع الفاء
**عذف** , **ذعف** : ikisi de kullanımdadır.

**ذعف** : Leys dedi ki: **الذُعَاف**: bir saatlik zehirdir. **وطعام مذعوف**: içine **الذعاف** konulmuş (yemek).

Ebû Ubeyd, Kisâî’den: **موت ذُؤاف وذُعاف**. Ve şu beyti okudu:
سقتهنّ كأساً من ذُعَاف وجَوْزلا

**وحيَّة ذَعْف اللعَاب**: öldürmesi hızlıdır.

**عذف** : Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den:
**العُذُوف**: susmaktır. Dedi ki: **والذُعُوف**: acılıklardır.

Ebû Amr: **ما ذقت عَذُوفاً ولا عَدُوفاً** yani hiçbir şey tatmadım. Onun tefsiri daha önce geçenlerde geçti.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الذال والعين وما يثلثهما)
  (ذعف)  الذال والعين والفاء كلمةٌ واحدةٌ: الذُّعَاف: السمُّ القاتل. طعام مذعوف. وذُعِفْ الرَّجُل: سُقِيَ ذلك.
  (ذعق) الذال والعين والقاف، ليس أصلاً ولا فيه لغة، لكنّ الخليلَ زعم أنَّ الذُّعاف لغة في الذُّعاق، ثم قال: ما أدْرِي ألغة هي([1]) أم لُثْغَةٌ. وكان ابنُ دريدٍ يقول : الذُّعاق كالزُّعاق، وهو الصِّياح. يقال ذَعَقَ وزَعَق، إذا صاحَ، بمعنىً.
  (ذعر)  الذال والعين والراء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على فَزَع، وهو الذُّعْر. يقال ذُعِرَ الرَّجُل فهو مذعور. والذَّعور من الإِبل: التي إذا مُسَّت غارَّتْ([2]). وامرأةٌ ذَعُورٌ: تُذْعَر من الرِّيبَة. قال:
تَنُولُ بمعروف الحَديث وإِنْ تُرِدْ *** سِوى ذَاكَ تُذْعَرْ منك وهْي ذَعورُ([3])(ذعن)  الذال والعين* والنون أصلٌ واحدٌ يدلُّ على الإصحاب والانقياد. يقال أَذْعَنَ الرَّجُل، إذا انقاد، يُذْعِنُ إِذْعاناً، وبناؤه ذَعَنَ، إلاَّ أنَّ استعماله أَذْعَنَ. ويقال ناقةٌ مِذْعانٌ: سَلِسَة الرأسِ منقادة.
(ذعط)  الذال والعين والطاء كلمةٌ واحدة. يقال ذعطه، إذا ذَبَحه. وذَعطَتْه المنِيّة: قتلَتْه. قال الشاعر([4]):
إذا بلغُوا مِصْرهم عُوجِلوا *** من الموت بالهِمْيَعِ الذَّاعطِ  وقريب من هذا الذال والعين والتّاء؛ فإنّهم يقولون ذَعَتَه يذعَتُه، إذا خنقَه.

  ـ

##### Türkçe

(ذال ve عين ve onları üçleyen şeyler bâbı)
  (**ذعف**)  **الذال** ve **العين** ve **الفاء** tek bir kelimedir: **الذُّعَاف**: öldürücü zehir. **طعام مذعوف**. **وذُعِفْ الرَّجُل**: ona o içirildi.
  (**ذعق**) **الذال** ve **العين** ve **القاف**; aslî değildir ve onda bir lugat yoktur; lâkin Halîl, **الذُّعاف**’ın **الذُّعاق**’ta bir lugat olduğunu zannetmiştir; sonra dedi: “Bilmiyorum, bir lugat mıdır yoksa bir pelteklik midir.” İbn Düreyd derdi ki: **الذُّعاق** **كالزُّعاق**’tır; o, bağırmadır. **ذَعَقَ** ve **زَعَق** denir; bağırdığı zaman; bir mânâ ile.
  (**ذعر**)  **الذال** ve **العين** ve **الراء** tek bir asıldır; bir korkuya delâlet eder; o da **الذُّعْر**’dür. **ذُعِرَ الرَّجُل** denir; o hâlde o **مذعور**’dur. Develerden **الذَّعور**: dokunulduğu zaman saldıran. Ve **امرأةٌ ذَعُورٌ**: şüpheden ürkütülür. Dedi:
تَنُولُ بمعروف الحَديث وإِنْ تُرِدْ *** سِوى ذَاكَ تُذْعَرْ منك وهْي ذَعورُ
(**ذعن**)  **الذال** ve **العين** ve **النون** tek bir asıldır; eşlik etme ve boyun eğmeye delâlet eder. **أَذْعَنَ الرَّجُل** denir; boyun eğdiği zaman; **يُذْعِنُ إِذْعاناً**; onun binâsı **ذَعَنَ**’dır; ancak kullanımı **أَذْعَنَ**’dır. Ve **ناقةٌ مِذْعانٌ** denir: başı yumuşak, boyun eğen.
(**ذعط**)  **الذال** ve **العين** ve **الطاء** tek bir kelimedir. **ذعطه** denir; onu boğazladığı zaman. Ve **ذَعطَتْه المنِيّة**: onu öldürdü. Şair dedi:
إذا بلغُوا مِصْرهم عُوجِلوا *** من الموت بالهِمْيَعِ الذَّاعطِ
  Ve buna yakın olan **الذال** ve **العين** ve **التّاء**’dır; çünkü onlar **ذَعَتَه يذعَتُه** derler; onu boğduğu zaman.

  ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ذ ع ف
يقال لسم الساعة‏:‏ سم ذعاف‏.‏
قال‏:‏ وصالك عندي الشهد المصفّى وهجرك عندي السم الذعاف

##### Türkçe

ذ ع ف
**سم الساعة** için şöyle denir: **سم ذعاف**.‏
Dedi ki:
“Senin kavuşman benim yanımda arıtılmış baldır; senin ayrılığın benim yanımda **السم الذعاف**tır.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الذُّعافُ: سُمُّ ساعةٍ. سَمٌّ ذُعافٌ: قاتِلٌ وَحِيٌّ؛ قالت دُرَّةُ بنت أَبي لهب:
فيها ذُعافُ المَوْتِ، أَبْرَدُه
يَغْلي بهمْ، وأَحَرُّه يَجْري
وقال الشاعر:
سَقَتْهُنَّ كأْساً من ذُعافٍ وجَوْزَلا
وقال الأَزهري في ترجمة عذف: العُذوفُ السُّكوتُ، والذُّعُوفُ المَراراتُ. وطعام مذْعوفٌ: جُعِلَ فيه الذُّعافُ، وجمع الذُّعافِ السَّمِّ ذُعُفٌ.وأَذْعَفَه: قَتَله قَتلاً سَرِيعاً. وذَعَفْتُ الرجلَ: سَقَيْتِه الذُّعافَ. وموتٌ ذُعافٌ وذُؤافٌ أَي سريع يُعَجِّلُ القتل. وحَيَّةٌ ذَعْفُ اللُّعابِ: سريعةُ القتل.

##### Türkçe

**الذُّعافُ**: bir saatlik zehir. **سَمٌّ ذُعافٌ**: öldürücü, derhâl; dedi ki **دُرَّةُ بنت أَبي لهب**:

فيها **ذُعافُ المَوْتِ**، أَبْرَدُه
يَغْلي بهمْ، وأَحَرُّه يَجْري

Şair dedi ki:

سَقَتْهُنَّ كأْساً من **ذُعافٍ** وجَوْزَلا

**الأَزهري** **عذف** maddesinin tercümesinde dedi: **العُذوفُ** susmaktır; **الذُّعُوفُ** acılıklardır. **وطعام مذْعوفٌ**: içine **الذُّعافُ** konulmuş (yemek). Zehir olan **الذُّعافِ**’ın çoğulu **ذُعُفٌ**’tur. **وأَذْعَفَه**: onu hızlı bir öldürüşle öldürdü. **وذَعَفْتُ الرجلَ**: ona **الذُّعافَ** içirdim. **وموتٌ ذُعافٌ وذُؤافٌ**: yani hızlı, öldürmeyi çabuklaştırır. **وحَيَّةٌ ذَعْفُ اللُّعابِ**: öldürmesi hızlı (olan) yılan.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الذعاف، كغراب: السم القاتل، أو سم ساعة، كما قاله الليث، قالت درة بنت أبي لهب، رضي الله عنها:
  فيها ذعاف الموت أبرده                      يغلي بهم وأحره يجري كالذعف، بالفتح، عن ابن دريد، ج: ذعف، ككتب. ذعفه، كمنعه، ذعفا: سقاه إياه، نقله الجوهري. وطعام مذعوف: جعل فيه الذعاف. يقال: حية ذعف اللعاب: أي: سريعة القتل. قال الكسائي: موت ذعاف وذؤاف: أي سريع، يعجل القتل، وأنشد قول ابن مقبل:
  إذا الملويات بالمسوح لقينـهـا                      سقتهن كأسا من ذعاف وجوزلا قال ابن عباد: الذعفان، محركة: الموت، وقد ذعف، وذعف، كسمع، وجمع، من الموت الذعاف. وأذعفه: قتله قتلا سريعا، عن ابن دريد. وموت مذعف: كمحسن، أي: وحي، عن ابن عباد. يقال: عدا حتى انذعف، أي: انبهر، وانقطع فؤاده، نقله الصاغاني.

##### Türkçe

**الذعاف**، **كغراب**: öldürücü zehir; yahut bir saatlik zehir; **الليث**’in dediği gibi. **درة بنت أبي لهب**, رضي الله عنها, dedi ki:
  “Onun içinde ölümün **ذعاف**’ı vardır; onu soğutur;                      onlarla kaynar; ve onun sıcağı **كالذعف** gibi akar.”

**الذعف**، بالفتح، **عن ابن دريد**; çoğulu: **ذعف**، **ككتب**.

**ذعفه**، **كمنعه**، **ذعفا**: ona onu içirdi; **الجوهري**’den nakletti.

**وطعام مذعوف**: içine **الذعاف** konulmuş.

Denir ki: **حية ذعف اللعاب**: yani: öldürmesi hızlı.

**الكسائي** dedi: **موت ذعاف وذؤاف**: yani hızlı; öldürmeyi çabuklaştırır. Ve **ابن مقبل**’in sözünü şahit getirdi:
  “Eğer bükülmüşler, yünlülerle onu karşıladıklarında,                      onlara **ذعاف**’tan ve **جوزلا**’dan bir kadeh içirdi.”

**ابن عباد** dedi: **الذعفان**، محركة: ölüm; ve **ذعف** etti, ve **ذعف** etti, **كسمع** ve **جمع**; **الذعاف** ölümünden.

**وأذعفه**: onu hızlı bir öldürüşle öldürdü; **عن ابن دريد**.

**وموت مذعف**: **كمحسن**; yani: vahy; **عن ابن عباد**.

Denir ki: koştu, ta ki **انذعف** etti; yani: nefesi kesildi ve yüreği koptu; **الصاغاني** nakletti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

ذَعَفَهُ
1 ذَعَفَهُ ذ , (S, K,) aor. ذَعَفَ , (K,) inf. n. ذَعْفٌ, (TK,) He gave him to drink ذُعَاف [i. e. poison, or instantaneous poison]. (S, K.) ― -b2- [And He poisoned food: (see مَذْعُوفٌ:) for] ذَعْفٌ also signifies the infecting with poison. (KL.) -A2- ذَعِفَ and ذَعَفَ, aor. ذَعَفَ , (K,) inf. n. ذَعَفَانٌ, (K, * TK,) He died: (K:) [or he died quickly: like ذَأَفَ.]

اذعفهُ
4 اذعفهُ ذ He, or it, slew him, or killed him, quickly. (K.)

انذعف
7 انذعف ذ His breath became interrupted, or short, (اِنْبَهَرَ,) and his heart broke اِنْقَطَعَ فُؤَادُهُ [a phrase probably to be understood in a figurative sense; like انذأف]). (K.)

ذَعْفٌ
ذَعْفٌ ذ : see ذُعَافٌ. ― -b2- حَيَّةٌ ذَعْفُ اللُّعَابِ A serpent that kills quickly. (K.)

ذَعَفَانٌ
ذَعَفَانٌ ذ Death. (K.) [See 1, last sentence.]

ذُعَافٌ
ذُعَافٌ ذ Poison: (S, K:) or instantaneous poison; as also ↓ ذَعْفٌ: (K:) or such poison is called سَمٌّ ذُعَافٌ: (Mgh:) pl. ذُعُفٌ. (K.) ― -b2- مَوْتٌ ذُعَافٌ i. q. ذُؤَافٌ; (S, K;) i. e. A quick death; that kills quickly; (S;) and so ↓ مَوْتٌ مُذْعِفٌ. (K.)

مُذْعِفٌ
مُذْعِفٌ ذ : see what next precedes.

طَعَام مَذْعُوفٌ
طَعَام مَذْعُوفٌ ذ [Poisoned food; or] food in which is ذُعَاف. (S, K.) [This art. is wanting in the copies of the TA known to me. Compare with it art. زعف.]

##### Türkçe

ذَعَفَهُ
1 **ذَعَفَهُ** ذ , (S, K,) muzâri‘ı **ذَعَفَ** , (K,) mastarı **ذَعْفٌ**, (TK,) O, ona **ذُعَاف** [yani zehir, yahut ani zehir] içirdi. (S, K.) ― -b2- [Ve O, yemeği zehirledi: (bk. **مَذْعُوفٌ**:) zira] **ذَعْفٌ** ayrıca zehir ile bulaştırmayı da ifade eder. (KL.) -A2- **ذَعِفَ** ve **ذَعَفَ**, muzâri‘ı **ذَعَفَ** , (K,) mastarı **ذَعَفَانٌ**, (K, * TK,) O öldü: (K:) [yahut o çabuk öldü: **ذَأَفَ** gibi.]

اذعفهُ
4 **اذعفهُ** ذ O, yahut o (şey), onu çabukça helâk etti, yahut öldürdü. (K.)

انذعف
7 **انذعف** ذ Onun nefesi kesik kesik oldu, yahut kısaldı, (**اِنْبَهَرَ,**) ve onun kalbi koptu **اِنْقَطَعَ فُؤَادُهُ** [muhtemelen mecazî mânada anlaşılacak bir ibare; **انذأف** gibi]). (K.)

ذَعْفٌ
**ذَعْفٌ** ذ : bk. **ذُعَافٌ**. ― -b2- **حَيَّةٌ ذَعْفُ اللُّعَابِ** Çabuk öldüren bir yılan. (K.)

ذَعَفَانٌ
**ذَعَفَانٌ** ذ Ölüm. (K.) [Bk. 1, son cümle.]

ذُعَافٌ
**ذُعَافٌ** ذ Zehir: (S, K:) yahut ani zehir; bunun gibi ayrıca ↓ **ذَعْفٌ**: (K:) yahut böyle zehire **سَمٌّ ذُعَافٌ** denir: (Mgh:) çoğulu **ذُعُفٌ**. (K.) ― -b2- **مَوْتٌ ذُعَافٌ** i. q. **ذُؤَافٌ**; (S, K;) yani Çabuk bir ölüm; çabuk öldüren; (S;) ve bunun gibi ↓ **مَوْتٌ مُذْعِفٌ**. (K.)

مُذْعِفٌ
**مُذْعِفٌ** ذ : bk. bundan hemen önce gelen.

طَعَام مَذْعُوفٌ
**طَعَام مَذْعُوفٌ** ذ [Zehirlenmiş yemek; yahut] içinde **ذُعَاف** bulunan yemek. (S, K.) [Bu madde, bana mâlûm olan TA nüshalarında yoktur. Bununla زعف maddesini karşılaştır.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%81/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

ذَعَفَ
ذَعَفَ A ( n. ac. ذَعْف 1 ,  ذُعَاْف 24 ),
a.  Poisoned.

ذَعِفَ
ذَعِفَ A ( n. ac. ذَعَف 4 ,  ذَعَفَاْن 36 ),
a.  Died, expired.

أَذْعَفَ
أَذْعَفَ IV ,
a.  Slew quickly.

اِنْذَعَفَ
اِنْذَعَفَ VII ,
a.  Stopped ( breath ); became broken, burst ( heart ).

ذَعْف
ذَعْف 1 .
a.  Deadly ( poison ).

ذُعَاْف
ذُعَاْف 24 , ( pl. ذُعُف 10 ),
a.  see 1 .

ذَعَفَاْن
ذَعَفَاْن 36 ,
a.  Sudden death.

##### Türkçe

**ذَعَفَ**
**ذَعَفَ** A ( n. ac. **ذَعْف** 1 , **ذُعَاْف** 24 ),
a. Zehirlendi.

**ذَعِفَ**
**ذَعِفَ** A ( n. ac. **ذَعَف** 4 , **ذَعَفَاْن** 36 ),
a. Öldü, can verdi.

**أَذْعَفَ**
**أَذْعَفَ** IV ,
a. Çabucak öldürdü.

**اِنْذَعَفَ**
**اِنْذَعَفَ** VII ,
a. Durdu (nefes); kırık hâle geldi, patladı (kalp).

**ذَعْف**
**ذَعْف** 1 .
a. Öldürücü (zehir).

**ذُعَاْف**
**ذُعَاْف** 24 , ( pl. **ذُعُف** 10 ),
a. 1’e bak.

**ذَعَفَاْن**
**ذَعَفَاْن** 36 ,
a. Ansızın ölüm.
