# ذعن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D8%B9%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذعن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B9%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ذعن

: ( أَذْعَنَ له ) إذْعاناً : ( خَضَعَ وَذَلَّ ) ، كما في الصِّحاحِ .
( و ) أَذْعَنَ لي بحقِّي : ( أَقَرَّ ) ؛ وكذلِكَ أَمْعَنَ به ، أَي أَقَرَّ طائِعاً غَيْر مُسْتَكْرِهٍ .
وقوْلُه تعالَى : ﴿وإن يَكُن لهم الحقُّ يأْتُوا إليه مُذْعِنِيْن﴾ أَي مُقِرِّين خاضِعِين .
( و ) قالَ أَبو إسْحق : أَذْعَنَ في اللّغَةِ : ( أَسْرَعَ في الطَّاعَةِ ) ؛ تقولُ : أَذْعَنَ لي بحقِّي ، معْناهُ طاوَعَنِي لما

كنتُ أَلْتِمسُهُ منه ، وصارَ يُسْرعُ إليه ؛ وبه فُسِّرَتِ الآيةُ أَيْضاً .
وقالَ الفرَّاءُ : مُذْعِنِينُ : مُطِيعِيْن غَيْر مُسْتكْرِهِين .
( و ) أَذْعَنَ الرَّجُلُ : ( انْقَادَ ) وسَلِسَ ؛ وبه فُسِّرَتِ الآيةُ أَيْضاً ؛ ( كَذَعِنَ ، كفَرِحَ ) ، ذَعَناً .
( وناقَةٌ مِذْعانٌ : مُنْقادَةٌ ) لقائِدِها ( سَلِسَةُ الَّرأْسِ .
( و ) قوْلُهم : ( رَأَيْتُهم مِذْعانِينَ ، صَوابُه بالياءِ المُوَحَّدَةِ : أَي مُتَتابِعِينَ ) .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
رجلٌ مِذْعانٌ : أَي مُنْقادٌ ؛ كما في الأساسِ .
والإِذْعانُ : الإدْرَاكُ والفَهْمُ ، هكذا اسْتَعْمَلَهُ بعضٌ .
قالَ شيْخُنا ، رَحِمَه الّلهُ تعالى : ولا أَصْلَ له في كَلامِ العَرَبِ ، ومَجازُهُ بَعِيدٌ وإن تكلَّفَ له بعضُ الشّيُوخِ .
(

### Türkçe

: ( **أَذْعَنَ له** ) إذْعاناً : ( **خَضَعَ وَذَلَّ** ) , **الصِّحاحِ**’ta olduğu gibi.
( ve ) **أَذْعَنَ** bana hakkımla: ( **أَقَرَّ** ); ve yine bunun gibi **أَمْعَنَ** onunla, yani zorlanmış olmaksızın gönüllü olarak ikrar etti.
Ve O’nun, yüce olanın sözü: ﴿وإن يَكُن لهم الحقُّ يأْتُوا إليه مُذْعِنِيْن﴾ yani ikrar edenler, boyun eğenler.
( ve ) Ebû İshak dedi: dilde **أَذْعَنَ**: ( **أَسْرَعَ في الطَّاعَةِ** ); dersin ki: **أَذْعَنَ** bana hakkımla; mânâsı: benden istediğim şeye beni uydurdu ve ona doğru hızlanır oldu; âyet de bununla ayrıca tefsir edilmiştir.
Ve Ferrâ dedi: **مُذْعِنِينُ**: zorlanmış olmayan itaat edenler.
( ve ) **أَذْعَنَ** adam: ( **انْقَادَ** ) ve yumuşak huylu oldu; âyet de bununla ayrıca tefsir edilmiştir; ( **كَذَعِنَ ، كفَرِحَ** ), **ذَعَناً**.
( ve ) **ناقَةٌ مِذْعانٌ**: ( sürücüsüne boyun eğen ) ( başı yumuşak ).
( ve ) onların sözü: ( **رَأَيْتُهم مِذْعانِينَ** , doğrusu **بالياءِ المُوَحَّدَةِ** iledir: yani ardı ardına gelenler ).

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**رجلٌ مِذْعانٌ**: yani boyun eğen; **الأساسِ**’ta olduğu gibi.
**الإِذْعانُ**: idrâk ve anlayıştır; bazıları onu böyle kullanmıştır.
Şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, dedi: Arapların كلامında onun aslı yoktur; ve mecazı uzaktır, bazı şeyhler onun için zorlama yapsa da.
(
