# ذنب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D9%86%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذنب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ذنب

باب الذّال والنّون والباء معهما
ذ ن ب، ن ب ذ يستعملان فقط
ذنب:
الأذناب جمع الذَّنَب.
والذَّنْب: الإِثْمُ والمَعصِية، والجمع الذُّنُوب.
والمِذْنَبُ: مَسيل الماء بحضيض الأرض وليس بجِدِّ واسعٍ، وإنْ كان في سَفْح أو سَنَدٍ فهو التَّلْعةُ.
ويقال لمِسيل ما بين التَّلْعَتَيْنِ ذَنَبُ التَّلْعة.
والذّانِبُ: التابِع للشيء على أَثَره.
والمُستَذنِبُ الذي يتلو الذَّنَب لا يُفارق أَثَرَه، قال:
مثل الأَجير استَذْنَبَ الرَّواحِلا
والذَّنوبُ: الفَرَسُ الواسعُ هُلْبِ الذَّنَب.
والذَّنوبُ: مِلءُ دَلْوٍ من ماءٍ، ويكون النَّصيبُ من كلِّ شيءٍ كذلك، قال:
لنا ذَنوبٌ ولكُمْ ذَنوبُ.
والذِّنابُ آخِر كلِّ شيءٍ، قال:
ونأخُذُ بعدَه بذِنابِ عـيشٍ		أجَبّ الظَّهْر ليس له سَنامُ
الذِّنَابُ أيضاً من مَذانِب المَسايل، وهو شبيه أن يكون جِماعَ الذَّنَب، وقد يجمَعُون على الذَّنائب.
والذُّنابَى: موضع مَنْبِت الذَّنَب.
والتَّذنوبُ، الواحدة تَذْنوبةٌ هي البُسْرَة المُذَنَّبةُ التي قد أرطَبَ طَرَفُها من قِبَل ذَنَبها.
وذَنَّبَ الجرادُ: سَمِنَ وسِمَنُه في أذنابه.
والتَّذنيب: التَّعاظُل للضِّبابِ والفَراش والجَراد ونحوها، والتَّذنيب: إخراجُها أذنابَها من جِحَرتِها وضَربها على أفواه جِحَرتِها.
نبذ:
النَّبْذُ: طّرْحُكَ الشيء من يدكَ أمامَك أو خلفك.
والمُنابَذَةُ: انتِباذ الفَريقَيْنِ للحَرْب، ونَبَذنا عليهم على سَواءٍ أي نابذناهم الحربَ إذا أنْذَرَهم وأنْذرُوه.
والمنبُوذُ: وَلَد الزِّنا المطروح.
والنِّبائِذُ: واحدُها نَبيذة، وهم المْبُوذون، منه المَنابِذةُ والمنبُوذة: المهزولةُ التي لا تُؤكَل.

### Türkçe

باب **الذّال** و**النّون** و**الباء** معهما
**ذ ن ب**، **ن ب ذ** yalnızca kullanılırlar

**ذنب**:
**الأذناب** **الذَّنَب**’in çoğuludur.
Ve **الذَّنْب**: günah ve isyan; çoğulu **الذُّنُوب**.
Ve **المِذْنَبُ**: yerin alçağında suyun akıntı yatağıdır; pek geniş değildir; eğer bir yamaçta veya bir yükseltide olursa o **التَّلْعةُ**’dır.
Ve **التَّلْعة**’nin iki tanesi arasındaki akıntı yatağına **ذَنَبُ التَّلْعة** denir.
Ve **الذّانِبُ**: bir şeyin izinin üzerinde ona tâbi olandır.
Ve **المُستَذنِبُ**: **الذَّنَب**’i izleyen, izinden ayrılmayan kimsedir; dedi ki:
مثل الأَجير استَذْنَبَ الرَّواحِلا
Ve **الذَّنوبُ**: kuyruğu geniş ve gür olan attır.
Ve **الذَّنوبُ**: bir kova suyun dolusu; her şeyden pay da böyledir; dedi ki:
لنا ذَنوبٌ ولكُمْ ذَنوبُ.
**الذِّنابُ** her şeyin sonudur; dedi ki:
ونأخُذُ بعدَه بذِنابِ عـيشٍ		أجَبّ الظَّهْر ليس له سَنامُ
**الذِّنَابُ** ayrıca akıntı yataklarının **مَذانِب**’lerinden (kısımlarından)dır; **الذَّنَب**’in toplu adı olması benzeridir; ve bazen **الذَّنائب** üzerine çoğul yaparlar.
Ve **الذُّنابَى**: kuyruğun bittiği yerin mevkiidir.
Ve **التَّذنوبُ**; tekili **تَذْنوبةٌ**’dir: kuyruğu tarafından ucu yaşarmış olan, kuyruklu **البُسْرَة**’dir.
Ve **ذَنَّبَ الجرادُ**: semirdi; semizliği kuyruklarındadır.
Ve **التَّذنيب**: kertenkeleler, kelebekler, çekirgeler ve benzerleri için birbirine dolanmadır; ve **التَّذنيب**: onların kuyruklarını deliklerinden çıkarmaları ve deliklerinin ağızları üzerine vurmalarıdır.

**نبذ**:
**النَّبْذُ**: bir şeyi elinden önüne veya arkana atmandır.
Ve **المُنابَذَةُ**: iki tarafın savaş için birbirinden ayrılıp çekilmesi; ve “**نَبَذنا عليهم على سَواءٍ**” yani onları savaşa karşılıklı olarak meydan okuduk: onlara haber verdiği ve onun da ona haber verdiği zaman.
Ve **المنبُوذُ**: atılmış zina çocuğudur.
Ve **النِّبائِذُ**: tekili **نَبيذة**’dir; onlar **المْبُوذون**’dur; ondan **المَنابِذةُ** ve **المنبُوذة**: yenmeyen zayıf (hayvan)dır.
