# ذن — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D9%86/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%86.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: ذن

باب الذَّال والنون
ذن : أبو عبيد عن الأحمر : الأذَنُّ الذي يسيل مُنْخَراه ، ويقال للذي يَسيلُ منه : الذَّنِينُ .
قال أبو عبيد : ذَنَنْتُ أَذِنُّ ذَنَناً .
قال الشماخ :
تُوائِلُ من مِصَكَ أَنْصَبَتْهُ
حوالبُ أَسْهَرَيْهِ بالذَّنينِ
يصف عَيْراً وأُتُنَه .
وقال الليث : يقال ذَنَّ أنفُه يَذِنُّ ذنيناً إذا سال .
وقال الأصمعي : يقال هو يَذِنُّ في مَشْيهِ ذَنِيناً إذا كان يمشي مِشْيةً ضعيفةً .
وقال ابن أحمر الباهلي :
وإنَّ الموتَ أَدْنَى من خيالٍ
ودُونَ العَيْشِ تَهْوَاداً ذَنِيناً
وذَنَا ذِنُ القميص أسافِلُه واحدها ذُنْذُنٌ .
عن ابن عمرو قال ابن الأعرابي : التَّذْنِينُ سَيَلان الذَّنِينِ .
شمر : امرأةٌ ذَنَّاءُ لا ينقطع حَيْضُها .
أبو عبيد عن الكسائي : الذآنين واحدها ذؤْنُونٌ : نَبْتٌ ، قال : وخرج الناس يَتَذَأْنَنُون ، وأنشد أعرابي :
كلَّ الطعامِ يَأْكلُ الطّائيُّونَا
الحَمَصِيصَ الرَّطْبَ والذَّآنينا
ومنهم من لا يهمز فيقول : ذونُونٍ وجمعه ذوانينُ .

### Türkçe

باب **الذَّال** و**النون**
**ذن** : Ebû Ubeyd, el-Ahmer’den: **الأذَنُّ**; iki burun deliği akan kimsedir; ve kendisinden akan kimseye **الذَّنِينُ** denir.
Ebû Ubeyd dedi: **ذَنَنْتُ** **أَذِنُّ** **ذَنَناً**.
Eş-Şemmâh dedi:
تُوائِلُ من مِصَكَ أَنْصَبَتْهُ
حوالبُ أَسْهَرَيْهِ بالذَّنينِ
Bir yaban eşeğini ve onun dişilerini vasfeder.
El-Leys dedi: Burnu aktığı zaman “**ذَنَّ** burnu **يَذِنُّ** **ذنيناً**” denir.
El-Asma‘î dedi: Yürüyüşünde zayıf bir yürüyüşle yürürse “O, yürüyüşünde **يَذِنُّ** **ذَنِيناً**” denir.
İbn Ahmer el-Bâhilî dedi:
وإنَّ الموتَ أَدْنَى من خيالٍ
ودُونَ العَيْشِ تَهْوَاداً ذَنِيناً
Ve **ذَنَا**: gömleğin **ذِنُ**’ü, onun etekleridir; onun teki **ذُنْذُنٌ**’dür.
İbn Amr’dan: İbnü’l-A‘râbî dedi: **التَّذْنِينُ**; **الذَّنِينِ**’in akmasıdır.
Şemr: **ذَنَّاءُ** bir kadın; hayzı kesilmez.
Ebû Ubeyd, el-Kisâî’den: **الذآنين**; onun teki **ذؤْنُونٌ**: bir bitkidir. Dedi ki: İnsanlar **يَتَذَأْنَنُون** olarak çıktılar. Bir bedevî şu beyti okudu:
كلَّ الطعامِ يَأْكلُ الطّائيُّونَا
الحَمَصِيصَ الرَّطْبَ والذَّآنينا
Onlardan kimi hemze yapmaz da **ذونُونٍ** der; onun çoğulu **ذوانينُ**’dir.
