# ذود — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D8%AF/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D9%88%D8%AF/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D8%AF.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: ذود

ذ و د
ذاد الإبل عن الماء ذوداً وذياداً وأداده غيره‏:‏ أعانه على ذيادها‏.‏
قال‏:‏ ناديت في الحيّ ألا مذيدا فأقبلت فتيانهم تخويدا ويقال‏:‏ أذدني كما يقال‏:‏ أخطني في الاستعانة على الخياطة‏.‏
وله ذود من الإبل وأذواد وهو القطيع من الثلاثة إلى العشرة‏.‏
ومن المجاز‏:‏ فلان يزود عن حسبه‏.‏
وذاد عني الهم‏.‏
وقال‏:‏ أذود القوافـي عني ذيادا والثور يذود عن نفسه بمذوده وهو قرنه‏.‏
والفارس بمذوده وهو مطرده‏.‏
والمتكلم بمذوده وهو لسانه‏.‏
قال زهير‏:‏ نجاء مجد ليس فيه وتيرة وتذبيبها عنها بأسحم مذود وقال حسان‏:‏ لساني وسيفي صارمان كلاهما ويبلغ ما لا يبلغ السيف مذودي ورجال مذاود ومذاويد‏.‏
قال ابن مقبل‏:‏ مذاويد بالبيض الحديث صقالها عن الركب أحياناً إذا الركب أوجفوا

### Türkçe

ذ و د
**ذاد** develeri sudan **ذوداً** ve **ذياداً** ile uzaklaştırdı; başkası onu **أداده**: onun **ذيادها**’sı üzerinde ona yardım etti.
Dedi ki: “Mahallede seslendim: ‘Yok mu bir **مذيدا**?’ Derken onların delikanlıları **تخويدا** ile geldiler.” Ve denilir ki: “Bana **أذدني**,” tıpkı dikişte yardımlaşma hakkında “Bana **أخطِني**” denildiği gibi.
Onun develerden bir **ذود**’u vardır ve **أذواد**; o, üçten ona kadar olan sürüdür.
Mecazdan: Falan, kendi **حسبه**’sinden **يزود** eder (savunur/uzaklaştırır).
Ve benden **الهم**’i **ذاد** etti.
Ve dedi ki: “Kafiyeleri benden **ذيادا** ile **أذود** ederim.” Ve boğa, kendi nefsinden **بمذوده** ile **يذود** eder; o, onun boynuzudur.
Ve süvari, **بمذوده** ile; o, onun **مطرده**’sidir.
Ve konuşan, **بمذوده** ile; o, onun dilidir.
Züheyr dedi ki: “Bir **نجاء** (kurtuluş), bir **مجد** (şeref) ki onda **وتيرة** yoktur; ve onun ondan uzaklaştırılması, **بأسحم مذود** ile.” Ve Hassân dedi ki: “Dilimin ve kılıcımın ikisi de keskindir; ve kılıcın ulaştığına ulaşmadığı şeye **مذودي** ulaşır.” Ve **مذاود** ve **مذاويد** adamlar.
İbn Mukbil dedi ki: “**مذاويد**; beyazlarla (kılıçlarla), onun cilası yeni (parlak); bazen binekli topluluktan, binekli topluluk **أوجفوا** ettiği vakit.”
