# ذوي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B0%D9%88%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ذوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D9%88%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ذوى

: ( ى ( *!ذَوَى البَقْلُ ، كرَمَى ورَضِيَ ) .
اقْتَصَرَ ابنُ السِّكِّيت على الأُولى وأَنْكَرَ الثَّانية .
وقالَ أَبو عبيدَةَ : قالَ يونُسُ : هي لُغَةٌ كما في الصِّحاحِ ، زادَ غيرُهُ : وهي لُغَةٌ رَدِيئَةٌ .
*!يَذْوِي *!ويَذْوَى ( *!ذُوِيّاً ، كصُلِيَ ) ، هكذا في النُّسخِ ولو قالَ كعُتِيِّ كانَ أَصْرَح .
وقالَ ابنُ سِيدَه في مَصْدَره *!ذَيّاً فهو ذَاوٍ .
أَي ( ذَبَلَ ) ويَبِسَ ،
وفي المُحْكَم : هو أَن لا يُصِيبَ رِيُّه أَو يَضْرِبَه الحَرُّ فيَذْبُلَ ويَضْعُفَ .
وقالَ الليْثُ : لُغَةُ أهْلِ بيشه ذَأَى

العُودُ .
( *!وأَذْواهُ الحَرُّ ) : أَذْبَلَهُ .
( *!والذَّواةُ : قِشْرَةُ الحَنْظَلَةِ ، أَو العِنَبَةِ ، أَو البِطِّيخَةِ ) ، عن كُراعٍ كَذا في المُحْكَم .
وقالَ أَبو عَمْروٍ : قشْرَةُ الحِنْطَةِ والعِنَبَةِ والبطِّيخَةِ ، والجَمْع *!ذَوىً .
وقد تقدَّمَ أنَّ إهْمالَ الدالِ لُغَةٌ فيه ، والمَرْوِي عن أَبي عَمْروٍ وهو بالذالِ المعْجمةِ لا غَيْر .
( *!والذِّوَى ، كإلَى : النِّعاجُ الصِّغارُ ) ؛ ونَصّ ابنِ الأعْرابيِّ : الضّعافُ ، ولكنَّه مَضْبوطٌ بفتْحِ الذالِ ضَبْط القَلَم كما في نسخةِ المُحْكَم بخطِّ الأرْموي .
( و ) قوْلُهم : ( *!ذائِكَ الَّرجُلُ : أَي ذلكَ ) ، لُغَةٌ أَو لثْغَةٌ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الذَّوَى : قُشُورُ العِنَبِ ، عن ابنِ الأعرابيِّ .

### Türkçe

: ( **ذَوَى البَقْلُ** ، **كرَمَى** و**رَضِيَ** ) .
İbnü’s-Sikkît birincisiyle yetindi ve ikincisini inkâr etti.
Ebû Ubeyde dedi: Yûnus dedi: O, Sıhâh’ta olduğu gibi bir lugattır; başkası şunu ekledi: ve o kötü bir lugattır.
**يَذْوِي** ve**يَذْوَى** ( **ذُوِيّاً** ، **كصُلِيَ** ) ، nüshalarda böyledir; eğer **كعُتِيِّ** deseydi daha açık olurdu.
İbn Sîde masdarında **ذَيّاً** dedi; o hâlde o **ذَاوٍ**’dir.
Yani (soldu) ve kurudu,
ve el-Muḥkem’de: o, sulamasının ona erişmemesi yahut sıcağın ona vurup da solması ve zayıflamasıdır.
Leys dedi: Bişe ehlinin lugatı **ذَأَى**

**العُودُ** .
( **وأَذْواهُ الحَرُّ** ) : onu soldurdu.
( **والذَّواةُ : قِشْرَةُ الحَنْظَلَةِ ، أَو العِنَبَةِ ، أَو البِطِّيخَةِ** ) ، Kurâ‘dan; el-Muḥkem’de böyledir.
Ebû Amr dedi: buğdayın, üzüm tanesinin ve karpuzun kabuğu; çoğulu **ذَوىً** .
Daha önce, **الدال**’in ihmâlinin onda bir lugat olduğu geçti; Ebû Amr’dan rivayet olunan ise yalnızca **بالذالِ المعْجمةِ** iledir, başka değil.
( **والذِّوَى ، كإلَى : النِّعاجُ الصِّغارُ** ) ؛ İbnü’l-A‘râbî’nin nassı: zayıflar; fakat o, el-Muḥkem nüshasında Ermavî’nin hattıyla kalem ضبطı üzere **الذال**’in fethasıyla ضبط edilmiştir.
( ve ) onların sözü: ( **ذائِكَ الَّرجُلُ : أَي ذلكَ** ) ، bir lugat yahut bir peltekliktir.
Ona müstedrek olanlardandır:
**الذَّوَى** : üzüm kabukları, İbnü’l-A‘râbî’den.
