# رأف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%A3%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رأف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رأف

رأف، بالفتح: ع، كما في العباب، أو رملة، قال الشاعر:
  وتنظر من عينى لياح تصيفتمخارم من أجواز أعفر أورأفا والرأف أيضا: الخمر، عن ابن عباد، وأنشد غيره للقطامي:
  ورأف سلاف شعشع التجر مزجهالنحمي وما فينا عن الشرب صادف ويروى: وراح، وهذه الرواية أصح وأكثر، قاله الصاغاني. الرأف: الرجل الرحيم، كالرؤف، والرؤوف، وهما لغتان، وقد قريء بهما، وشاهد الأولى، ما أنشده ابن الأنباري:
  فآمـنــوا بـــنـــبـــي لا أبـــا لـــكـــم                      ذي خـاتـم صـاغـه الـرحـمـن مـــخـــتـــوم
  رأف رحيم بأهل البر يرحمهممقرب عند ذي الكرسي مرحوم وشاهد الثانية، قول جرير يمدح هشام بن عبد الملك:

  ترى للمسلمين عليك حقـا                      كفعل الوالد الرؤف الرحيم وشاهد الثالثة، قول كعب بن مالك الأنصاري:
  نطيع نبينا ونطـيع ربـا                      هو الرحمن كان بنا رؤفا أو الرأفة: أشد الرحمة أو أرقها كما في الصحاح، والذي في المجمل: أنها مطلق الرحمة وأخص، ولا تكاد تقع في الكراهية، والرحمة قد تقع في الكراهية للمصلحة، وقال الفخر الرازي: الرأفة: مبالغة في رحمة مخصوصة، من دفع المكروه، وإزالة الضر، وإنما ذكر الرحمة بعدها ليكون أعم وأشمل، نقله الفناري في حواشي المطول، قال: وهو الأنسب لنظم القرآن، قال شيخنا: وفيه رد على الناصر البيضاوي، في قوله: إنه أخر لمراعاة الفواصل، وهذا ليس من شأن الكلام البليغ، فتأمل. ورأف الله تعالى بك، مثلثة، نقله الجوهري، عن أبي زيد، وقال: كل من كلام العرب، قال الأزهري: ومن لين الهمزة قال: روف، فجعلها واوا، منهم من يقول: راف، يراف، رافا، وهو قول أبي زيد أيضا، يقال أيضا: راوف الله بك، رأفة، ورأفة، ورأفا محركة، أي: فيهما، كما هو مقتضى سياقة، والصواب أن الثاني بالمد، كما هو في الصحاح، واللسان، والعباب، وبه قرأ الخليل. وهو رأف، بالفتح، وكندس، وكتف، وصبور، وصاحب، وقد تقدم شاهد الأولى الثانية، والرابعة. ومما يستدرك عليه: الرؤوف، من الأسماء الحسنى: هو الرحيم لعباده، العطوف عليهم بألطافه. وتراءف الوالد بولده، ويقال: مالبنى فلان لا يتراءفون، واسترأفه: استعطفه.

### Türkçe

**رأف**, fetha ile: **ع**; **العباب**’da olduğu gibi; yahut kumluk, şair dedi:
  “Ve bakar, **لياح**’ın iki gözünden; yazlayan (kimseler) **مخارم**’dir; **أجواز**’dan **أعفر** yahut **رأفا**.”

Ve **الرأف** ayrıca: şarap; İbn عباد’dan. Ve başkası **القطامي** için inşad etti:
  “Ve **رأف**; **سلاف**; **شعشع**; **التجر** onun karışımını karıştırdı; **النحمي**; ve bizde içmeden alıkoyan yoktur.”

Ve “**وراح**” diye rivayet olunur; bu rivayet daha sahih ve daha çoktur; **الصاغاني** bunu söyledi.

**الرأف**: merhametli adam; **الرؤف** gibi, ve **الرؤوف**; ikisi iki lugattır; ve ikisiyle de kıraat olunmuştur. Birincinin şahidi: İbn الأنباري’nin inşad ettiği:
  “Öyleyse iman edin bir peygambere—babanız yok sizin—                      **ذي** mühürlü bir mühür; onu **الرحمن** yaptı, mühürlenmiş.
  **رأف** merhametli; iyilik ehline merhamet eder;                      **ذي الكرسي** katında yakın, merhamet olunmuş.”

İkincinin şahidi: Cerir’in, Hişam b. Abdülmelik’i övdüğü sözü:

  “Görürsün Müslümanların senin üzerinde gerçekten bir hakkı vardır;                      merhametli, esirgeyen babanın fiili gibi.”

Üçüncünün şahidi: Ensarî Ka‘b b. Malik’in sözü:
  “Peygamberimize itaat ederiz ve bir Rabbe itaat ederiz;                      O **الرحمن**’dır; bize **رؤفا** idi.”

Yahut **الرأفة**: merhametin en şiddetlisi yahut en incesi; **الصحاح**’ta olduğu gibi. **المجمل**’de olan ise: onun mutlak merhamet ve daha hususi olduğudur; ve neredeyse kerihlikte vaki olmaz; merhamet ise maslahat için kerihlikte vaki olabilir. Ve Fahr er-Razi dedi: **الرأفة**: hususi bir merhamette mübalağadır; mekruhu defetmekten ve zararı gidermekten (ibarettir). Ancak ondan sonra **الرحمة**’yi zikretti ki daha umumî ve daha şamil olsun; bunu **الفناري** **حواشي المطول**’de nakletti; dedi: ve bu, Kur’an’ın nazmına daha uygundur. Şeyhimiz dedi: ve onda, **الناصر البيضاوي**’ye reddiye vardır; onun “fasılaları gözetmek için tehir etti” sözünde; bu, beliğ sözün şanından değildir; öyleyse düşün.

Ve Allah Teâlâ sana **رأف** etti; üç vecihli; **الجوهري** bunu Ebu Zeyd’den nakletti; ve dedi: Arapların kelamından her biri. **الأزهري** dedi: hemzenin yumuşatılmasından olarak dedi ki: **روف**; onu vav yaptı. Onlardan kimisi der ki: **راف**; **يراف**; **رافا**; bu, Ebu Zeyd’in de sözüdür. Yine denir: Allah sana **راوف** etti; **رأفة** ve **رأفة** ve harekeli **رأفا**; yani ikisinde; siyakın gerektirdiği üzere. Doğrusu: ikincisi med ile (uzatma ile)dir; **الصحاح**’ta, **اللسان**’da ve **العباب**’da olduğu gibi; ve Halil onunla okudu.

Ve o, fetha ile **رأف**’tır; ve **كندس** ve **كتف** ve **صبور** ve **صاحب** (vezinleri gibi). Birincinin, ikincinin ve dördüncünün şahidi geçmişti.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **الرؤوف**, **الأسماء الحسنى**’dandır: o, kullarına merhamet edendir; lütuflarıyla onlara şefkatli olandır.

Ve baba, çocuğuna **تراءف** etti. Ve denir: filânın oğulları ne oluyor ki **يتراءفون** (birbirlerine merhamet etmiyorlar). Ve **استرأفه**: onu şefkatlendirmesini istedi.
