# ربط — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B7/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%A8%D8%B7/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ربط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B7.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ربط

رَبَطَ
1 رَبَطَ ذ , (S, Mgh, &c.,) aor. رَبِطَ and رَبُطَ , (S, Msb, K,) inf. n. رَبْطٌ, (Msb, TA,) He tied, bound, or made fast, (S, Mgh, Msb, K,) a thing, (S, Msb, * K, * TA,) and a beast; (Mgh, TA;) and in like manner ↓ ارتبط he tied, or bound, a beast with a rope, in order that he might not run away. (TA.) You say, كَذَا رَأْسًا مِنَ الدَّوَابِّ ↓ فُلَانٌ يَرْتَبِطُ [Such a one ties so many head of beasts: or the verb may here have a different signification, explained below]. (S, TA.) And it is said in a prov., اِسْتَكْرَمْتَ فَارْبِطْ, or, accord. to one relation, أَكْرَمْتَ, i. e. Thou hast found a generous horse, therefore do thou preserve him; or, as some relate it, ↓ فَارْتَبِطْ: relating to the duty of preservation. (TA.) See also 3. ― -b2- رَبَطَ عَلَيْهِ (assumed tropical:) He held back, or drew back, from him, or it; as though he confined, and bound, himself. (TA, from a trad.) ― -b3- رَبَطَ جَأْشُهُ, inf. n. رِبَاطَةٌ, (assumed tropical:) His heart became strong, and firm, and resolute, (K, * TA,) so that he did not flee on the occasion of fear. (TA. [In the CK, رَبَطَ جَأْشَهُ, which would be more properly rendered (tropical:) He strengthened, or fortified, his heart.]) ― -b4- رَبَطَ لِذٰلِكَ الأَمْرِ جَأْشًا (tropical:) He constrained himself to be patient, and confined, or restricted, himself to that thing, or affair. (TA.) ― -b5- رَبَطَ اللّٰهُ عَلَى قَلْبِهِ (Msb, K) بِالصَّبْرِ (Msb) (tropical:) God inspired him with patience. (Msb, K.) Thus in the Kur [xviii. 13], وَرَبَطْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ (tropical:) And we inspired them with patience: (TA:) or strengthened them with patience. (Bd.) And in like manner in [viii. 11 and] xxviii. 9. (TA.)

المُرَابَطَةُ
3 المُرَابَطَةُ ذ signifies, (K, TA,) in its primary acceptation, (TA,) Two [hostile] parties' tying of their horses, each at their frontier, and each in preparation for the other: (K, TA:) and رِبَاطُ الخَيْلِ and مُرَابَطَتُهَا signify the same [as above]. (S, TA.) [You say, رَابَطَ الفَرِيقَانِ The two parties tied their horses at their respective frontiers, each in preparation for the other.] And one says, with reference to horses, ↓ رَبَطَ, inf. n. رَبْطٌ and رِبَاطٌ, as well as رابط, inf. n. مُرَابَطَةٌ and رِبَاطٌ. (Bd in viii. 62.) Hence, (Sgh, L, K,) رابط, (Mgh, Msb,) inf. n. رِبَاطٌ (S, Mgh, Sgh, L, K) and مُرَابَطَةٌ, (S, Mgh, Msb, K,) He, or it, (an army, Mgh) kept post, or remained, on, or at, the frontier (S, Mgh, Sgh, L, K) of the enemy, (S, Msb, K,) or over against the enemy. (Mgh.) And hence, i. e. from this latter application, (AAF, TA,) رابط الأَمْرَ, (TK,) inf. n. رِبَاطٌ (AAF, K) and مُرَابَطَةٌ, (TK,) (assumed tropical:) He kept, or applied himself, constantly, perseveringly, or assiduously, to the thing, or affair. (AAF, K, TK.) It is said in the Kur [ch. iii., last verse], اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا Be ye patient in endurance of what your religion requires, and vie ye in patience with your enemy, and persevere ye in fighting against your enemy, (Mgh, TA,) and in tying the horses [at the frontier]: (TA:) or the last of these verbs means keep ye post, or remain ye, on, or at, the frontier [of the enemy]: (Az, K:) or (assumed tropical:) be ye mindful of the times of prayer: or (assumed tropical:) apply yourselves constantly, perseveringly, or assiduously, to prayer: (TA:) or (assumed tropical:) wait ye for prayer after prayer; the doing this being termed by the Prophet رِبَاطٌ; (Az, K, TA;) which word, thus used, is an inf. n. of رَابَطْتُ; or, as some say, a simple subst., meaning, in this case, a thing whereby one is tied from acts of disobedience, and restrained from forbidden deeds. (TA.) [See also صَابَرَ.]

ترابط المَآءُ فِى مَكَانِ كَذَا وَكَذَا
6 ترابط المَآءُ فِى مَكَانِ كَذَا وَكَذَا ذ (tropical:) The water remained in, or did not quit, or go forth from, such and such a place. (TA.)

8 اـِرْتَبَطَ see 1, in three places. ― -b2- ارتبط فَرَسًا He took a horse for the purpose of tying him, or keeping post, on the enemy's frontier. (K, * TA.) -A2- [He, or it, became tied, bound, or made fast.] ― -b2- ارتبط فِى الحَبْلِ He became caught, or entangled, in the rope. (Lh.) ― -b3- اِرْتِبَاطٌ is also explained by AO and Ez-Zejjájee as syn. with اعْتلَاقٌ. (TA.) [Thus, ارتبطهُ signifies He, or it, attached himself, or itself, or clung, or clave, to him, or it: (see a citation from Lebeed, voce بَعْضٌ:) and app. also (assumed tropical:) he loved him.]

رِبَاطٌ
رِبَاطٌ ذ A thing with which one ties, binds, or makes fast, (S, Msb, K,) a skin, (S, Msb,) and a beast, (S,) &c.; (S, Msb;) a rope with which a beast is tied: (Mgh:) pl. رُبُطٌ (S, Msb, K) and رُبْطٌ; (S, TA;) the latter a contraction of the former: (TA:) and ↓ مِرْبَطٌ and ↓ مِرْبَطَةٌ also signify a thing with which a beast is tied. (K.) It is said in a prov., اـِنْ ذَهَبَ عَيْرٌ فَعَيْرٌ فِى الرِّبَاطِ [If an ass is gone away, an ass is tied to the cord]: relating to contentment with what is present and relinquishment of what is absent. (Mgh.) [See also 3.] ― -b2- [Hence,] used by the vulgar in the sense of أُخْذَةٌ, meaning (assumed tropical:) A kind of fascination by which enchantresses withhold their husbands from other women. (TA in art. اخذ.) ― -b3- A snare for catching game. (S, Mgh.) You say, قَطَعَ الظَّبْىُ رِبَاطَهُ [The gazelle rent his snare]. (S.) ― -b4- (assumed tropical:) The heart: (K:) as though the body were tied thereby. (TA.) Hence, (TA in art. قرض,) قَرَضَ ربَاطَهُ (assumed tropical:) He died: (M and K in that art.:) or he was at the point of death. (K in that art.) And جَآءَ فُلَانٌ وَقَدْ قَرَضَ رِبَاطَهُ (tropical:) Such a one came having turned away, or back, harassed, distressed, or fatigued, (S, TA, and AZ and Az in art. قرض,) and at the point of death: (AZ, Az:) or harassed, or distressed, by thirst, or by fatigue: (A in art. قرض:) or in a state of intense thirst and hunger. (M in that art.) ― -b5- (assumed tropical:) The spirit: as in the saying of El-'Ajjáj, describing a wild bull,
فَبَاتَ وَهْوَ ثَابِتُ الرِّبَاطِ
[And he passed the night firm in spirit]. (TA.) -A2- See also رَبِيطٌ, (of which it is a pl., or pl. pl.,) in three places. -A3- A single building of those which are called رِبَاطَاتٌ: (S, K:) [a public building for the accommodation of travellers and their beasts; (see بَرِيدٌ;) an application well known, and mentioned in the TK:] a religious house, or house inhabited by devotees; a dwelling for Soofees; (El-Makreezee's “ Khitat ” ii. 427;) [a hospice, or an asylum for poor Muslim students and others, like زَاوِيَةٌ;] a building for the poor: in this sense post-classical: pl., accord. to analogy, رُبُطٌ and رِبَاطَاتٌ. (Msb.)

رَبِيطٌ
رَبِيطٌ ذ Tied, bound, or made fast; as also ↓ مَرْبُوطٌ; (K, TA;) applied to a horse, (Mgh,) or similar beast (دَابَّة); as also ↓ مَرْبُوطَةٌ; (TA;) applied to the former, i. q. مَرْبُوطٌ; (Mgh;) or مَايُرْتَبَطُ [which may perhaps signify the same; but more probably, taken to be tied, or for keeping post, on the enemy's frontier]; (S;) and [in like manner] رَبِيطَةٌ, applied to the latter, i. q. مَاارْتُبِطَ: (K:) and رَبِيطٌ applied to a horse also signifies tied and fed in the court of a house: (TA:) pl. رُبُطٌ (TA) and ↓ رِبَاطٌ, (Mgh,) or the latter is a pl. pl., being pl. of رُبُطٌ. (TA.) الخَيْلِ ↓ مِنْ رِبَاطِ, in the Kur [viii. 62], means Of horses that are tied; (Bd, Mgh;) رِبَاطٌ being of the measure فِعَالٌ in the sense of the measure مَفْعولٌ; or an inf. n. used as a subst., being an inf. n. of رَبَطَ in the sense of رَابَطَ; (Bd;) or it is an inf. n. of رَابَطَ; and therefore [when used as an epithet, like any inf. n. so used,] is applied to one as well as to a pl. number; (Ham p. 222;) or pl. of رَبِيطْ: (Bd, Mgh:) or it means of mares: (Fr, TA:) and رِبَاطٌ signifies horses; five thereof, and upwards: (S, K:) or horses, themselves, that are taken to be tied, or for keeping post, on the enemy's frontier. (L.) And you say, لِفُلَانٍ مِنَ الخَيْلِ ↓ رِبَاطٌ Such a one has a stud constituting the source of his horses; like as you say تلَادٌ. (S.) ↓ رَابطَةٌ, also, applied to horses, signifies Tied in a town or country or the like: occuring in a trad., in which it is said that upon every horse shall be levied a deenár; but upon the رابطة, nothing: properly meaning, in this case, ذَاتُ الرَّبْطِ; being like رَاضِيَةٌ in the phrase عِيشَةٌ رَاضِيَةٌ. (Mgh.) ― -b2- See also رَابِطٌ. ― -b3- Also, and ↓ رَابِطٌ, (assumed tropical:) A monk: one who abstains from worldly pleasures: a sage who restrains himself from worldly things. (K, TA.) [In the L and TA, الرَّبِيطُ is also explained, as on the authority of Ez-Zejjájee, as signifying الذَّاهِبُ; but this I think a mistranscription, for الرَّاهِبُ.] -A2- (assumed tropical:) Unripe dates soaked [in water]: (S, K:) or (assumed tropical:) fresh ripe dates soaked with water; also called مَنْقُوشٌ: (Sgh, TA in art. نقش:) or (tropical:) dried dates (A 'Obeyd, IF, A, K) put into jars (جِرَار), (A 'Obeyd, A,) and having water poured upon them, (A 'Obeyd, IF, K,) or moistened with water, in order that they may become like fresh ripe dates: (A:) but perhaps this is an adventitious term: (IF:) some say that it is رَبِيدٌ, and not original. (TA.)

رَبَّاطٌ
رَبَّاطٌ ذ One who ties bow-strings. (TA.)

رَابِطٌ
رَابِطٌ ذ [act. part. n. of 1]. ― -b2- خَلَّفَ فُلَانٌ بِالثَّغْرِ جَيْشًا رَابِطَةً [Such a one left behind him on the frontier an army having their horses tied in preparation for the enemy; or keeping post]. (S.) And بِبَلَدِ كَذَا رَابِطَةٌ مِنَ الخَيْلِ [In such a town, or country, or the like, is a company of horsemen having their horses tied at the frontier in preparation for the enemy; or keeping post on the frontier: or it may perhaps mean, a number of horses tied: see رَبِيطٌ]. (S.) ↓ مُرَابِطَةٌ also signifies A company of warriors; or of men warring against an enemy: (Mgh:) or a company of men having their horses tied at the frontier in preparation for the enemy; or keeping post on the frontier; and in like manner [its pl.] مُرَابِطَاتٌ, a company of horsemen having their horses tied &c. (TA.) ― -b3- فُلَانٌ رَابِطُ الجَأْشِ, and الجَأْشِ ↓ رَبِيطُ, (tropical:) Such a one is strong in heart: (S:) or courageous: (K:) as though he tied himself from flight, (S, TA,) and restrained himself. by his boldness and courage. (TA.) ― -b4- نَفْسٌ رَابِطٌ (assumed tropical:) A spirit [still attached to the body, and consequently not doomed, but] having ample power, or liberty, [and] capable of good; syn. وَاسِعٌ أَرِيضٌ. (K.) An Arab is related by IAar to have said, اَللّٰهُمَّ اغْفِرْلِى وَالجِلْدُ بَارِدٌ وَالنَّفْسُ رَابِطٌ وَالصُّحُفُ مُنْتَشِرَةٌ وَالتَّوْبَةُ مَقْبُولَةٌ [O God, forgive me while the skin is cool, not heated by fever, and the spirit is yet attached to my body, and is at liberty, and capable of good, and the volumes in which my actions are registered are still expanded, and repentance is accepted]: he meant thereby, while he was in health; before death. (TA.) ― -b5- See also رَبِيطٌ, in two places.

رَابِطَةٌ
رَابِطَةٌ ذ [fem. of رَابِطٌ. ― -b2- Also] A tie, or connection, of any kind; syn. عُلْقَةٌ [q. v.] and وُصْلَةٌ. (TA.) [This meaning of رابطة is well known, though omitted in the S and K &c. ― -b3- Hence, (assumed tropical:) The copula in a proposition.]

مَرْبِطٌ
مَرْبِطٌ ذ (S, Mgh, K) and مَرْبَطٌ, (S K,) the former used by him who says أَرْبُطُ, and the latter by him who says أَرْبُطُ, (IB,) The place where a thing, (S,) or where a beast, (Mgh, K,) is tied, bound, or made fast: (S, Mgh, K:) a stable: pl. مَرَابِطُ. (Har p. 33.) You say, لَيْسَ لَهُ مَرْبَِطُ عَنْزٍ [He has not so much as, or even, a place where a she-goat is tied]. (S.) Each is a noun of place used in a definite manner; so that you may not say, هُوَ مِنِّى مَرْبَطَ الفَرَسِ, like مَنَاطَ الثُّرَيَّا. (TA: [in which, however, the word مناط has been inadvertently omitted.]) ― -b2- [Also A place where soldiers tie their horses at the frontier in preparation for the enemy; or where they keep post on the frontier; as also ↓ مُرَابَطٌ. You say,] الغُزَاةُ فِى مَرَابِطِهِمْ and ↓ مُرَابَطَاتِهِمْ The warriors are in their places where they tie their horses at the frontier in preparation for the enemy; or where they keep post on the frontier. (TA.)

مِرْبَطٌ
مِرْبَطٌ ذ : see رِبَاطٌ.

مِرْبَطَةٌ
مِرْبَطَةٌ ذ : see رِبَاطٌ. ― -b2- Also A slender plaited thong which is bound over the pad (حَشِيَّة, for which, in the copies of the K, we find erroneously substituted خَشَبَة, TA,) of the رَحْل [or camel's saddle]. (K, *, TA.)

مَرْبُوطٌ
مَرْبُوطٌ ذ , and its fem., with ة: see رَبِيطٌ.

مُرَابَطٌ
مُرَابَطٌ ذ : pl. مُرَابَطَاتٌ: see مَرْبِطٌ, in two places.

مُرَابِطَةٌ
مُرَابِطَةٌ ذ : see رَابِطٌ.

هُوَ مُرْتَبِطٌ كَذَا وَكَذَا مِنَ الخَيْلِ
هُوَ مُرْتَبِطٌ كَذَا وَكَذَا مِنَ الخَيْلِ ذ He takes, or is taking, such and such [a number] of horses for the purpose of tying them, or keeping post, on the enemy's frontier. (TA.)

مَآؤٌ مُتَرَابِطٌ
مَآؤٌ مُتَرَابِطٌ ذ (tropical:) Water remaining in a place, not quitting it, or not going forth from it. (EshSheybánee, * S, * K, * TA.)

### Türkçe

**رَبَطَ**
1 **رَبَطَ** ذ, (S, Mgh, &c.,) muzâri‘i **رَبِطَ** ve **رَبُطَ**, (S, Msb, K,) mastarı **رَبْطٌ**, (Msb, TA,) O, bir şeyi, (S, Msb, * K, * TA,) ve bir hayvanı; (Mgh, TA;) bağladı, bağladı (sıkıca), yahut sağlamlaştırdı, (S, Mgh, Msb, K,) ve aynı şekilde ↓ **ارتبط** o, bir hayvanı, kaçmaması için, bir iple bağladı yahut bağladı (sıkıca). (TA.) Sen dersin ki, كَذَا رَأْسًا مِنَ الدَّوَابِّ ↓ فُلَانٌ يَرْتَبِطُ [Falanca, hayvanlardan şu kadar baş bağlar: yahut fiilin burada aşağıda açıklanan başka bir anlamı olabilir]. (S, TA.) Ve bir darbımeselde şöyle denilmiştir: **اِسْتَكْرَمْتَ فَارْبِطْ**, yahut bir rivayete göre **أَكْرَمْتَ**, yani: Sen cömert bir at buldun, öyleyse onu muhafaza et; yahut bazılarının rivayet ettiği üzere ↓ **فَارْتَبِطْ**: muhafaza etme vazifesine dair. (TA.) 3’e de bak. ― -b2- **رَبَطَ عَلَيْهِ** (mecaz kabul edilerek:) Ondan, yahut ondan (şeyden), geri durdu, yahut geri çekildi; sanki kendisini hapsetmiş ve bağlamış gibi. (TA, bir hadisten.) ― -b3- **رَبَطَ جَأْشُهُ**, mastarı **رِبَاطَةٌ**, (mecaz kabul edilerek:) Onun kalbi güçlü, sağlam ve azimli oldu, (K, * TA,) öyle ki korku anında kaçmadı. (TA. [CK’de **رَبَطَ جَأْشَهُ**; bu ise daha uygun olarak (mecaz:) “kalbini güçlendirdi yahut tahkim etti” diye tercüme edilir.]) ― -b4- **رَبَطَ لِذٰلِكَ الأَمْرِ جَأْشًا** (mecaz:) Sabretmeye kendisini zorladı ve kendisini o şeye yahut işe hapsetti yahut sınırladı. (TA.) ― -b5- **رَبَطَ اللّٰهُ عَلَى قَلْبِهِ** (Msb, K) **بِالصَّبْرِ** (Msb) (mecaz:) Allah ona sabrı ilham etti. (Msb, K.) Kur’ân’da [xviii. 13] böyledir: **وَرَبَطْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ** (mecaz:) Ve onlara sabrı ilham ettik: (TA:) yahut onları sabırla güçlendirdik. (Bd.) Ve aynı şekilde [viii. 11 ve] xxviii. 9’da. (TA.)

**المُرَابَطَةُ**
3 **المُرَابَطَةُ** ذ, (K, TA,) aslî kabulünde, (TA,) iki [düşman] tarafın, her birinin kendi sınırında, her birinin ötekine karşı hazırlık içinde, atlarını bağlaması demektir: (K, TA:) ve **رِبَاطُ الخَيْلِ** ve **مُرَابَطَتُهَا** da (yukarıdakiyle) aynı anlama gelir. (S, TA.) [Sen dersin ki, **رَابَطَ الفَرِيقَانِ**: İki taraf, her biri ötekine karşı hazırlık içinde, kendi sınırlarında atlarını bağladı.] Ve atlar hakkında ↓ **رَبَطَ**, mastarı **رَبْطٌ** ve **رِبَاطٌ**, ayrıca **رابط**, mastarı **مُرَابَطَةٌ** ve **رِبَاطٌ** denir. (Bd in viii. 62.) Buradan, (Sgh, L, K,) **رابط**, (Mgh, Msb,) mastarı **رِبَاطٌ** (S, Mgh, Sgh, L, K) ve **مُرَابَطَةٌ**, (S, Mgh, Msb, K,) O, yahut o (bir ordu, Mgh), düşmanın (S, Msb, K,) sınırında, (S, Mgh, Sgh, L, K,) yahut düşmanın karşısında, (Mgh,) nöbet tuttu yahut kaldı. Ve buradan, yani bu son kullanımdan, (AAF, TA,) **رابط الأَمْرَ**, (TK,) mastarı **رِبَاطٌ** (AAF, K) ve **مُرَابَطَةٌ**, (TK,) (mecaz kabul edilerek:) O, o şeye yahut işe sürekli, sebatla yahut gayretle devam etti yahut kendisini verdi. (AAF, K, TK.) Kur’ân’da [iii. sûre, son âyet] şöyle denilmiştir: **اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا**: Dininizin gerektirdiği şeye katlanmada sabredin, düşmanınızla sabırda yarışın, düşmanınıza karşı savaşmada sebat edin, (Mgh, TA,) ve [sınırda] atları bağlamada (sebat edin): (TA:) yahut bu fiillerin sonuncusu, düşmanın sınırında nöbet tutun yahut kalın demektir: (Az, K:) yahut (mecaz kabul edilerek:) namaz vakitlerini gözetin: yahut (mecaz kabul edilerek:) namaza sürekli, sebatla yahut gayretle devam edin: (TA:) yahut (mecaz kabul edilerek:) bir namazdan sonra öteki namazı bekleyin; bunu yapmak Peygamber tarafından **رِبَاطٌ** diye adlandırılmıştır; (Az, K, TA;) bu kelime, böyle kullanıldığında, **رَابَطْتُ**’nun mastarıdır; yahut bazılarının dediği gibi, basit bir isimdir; bu durumda, itaatsizlik fiillerinden bağlayan ve yasak fiillerden alıkoyan bir şey demektir. (TA.) [**صَابَرَ**’a da bak.]

**ترابط المَآءُ فِى مَكَانِ كَذَا وَكَذَا**
6 **ترابط المَآءُ فِى مَكَانِ كَذَا وَكَذَا** ذ (mecaz:) Su, şöyle şöyle bir yerde kaldı; ondan ayrılmadı yahut ondan çıkıp gitmedi. (TA.)

8 **اـِرْتَبَطَ**: 1’e, üç yerde, bak. ― -b2- **ارتبط فَرَسًا**: Düşmanın sınırında bağlamak yahut nöbet tutmak maksadıyla bir at edindi. (K, * TA.) -A2- [O, yahut o (şey), bağlanmış, bağlanmış (sıkıca), yahut sağlamlaştırılmış oldu.] ― -b2- **ارتبط فِى الحَبْلِ**: İpe takıldı yahut ipte dolaştı. (Lh.) ― -b3- **اِرْتِبَاطٌ**, AO ve Ez-Zejjájee tarafından **اعْتلَاقٌ** ile eşanlamlı olarak da açıklanır. (TA.) [Buna göre, **ارتبطهُ** “O, ona (şeye) tutundu yahut yapıştı yahut ona (şeye) sarıldı” demektir: (Lebeed’den bir alıntıya bak, **بَعْضٌ** maddesinde:) ve görünüşe göre ayrıca (mecaz kabul edilerek:) onu sevdi.]

**رِبَاطٌ**
**رِبَاطٌ** ذ: Bir deri, (S, Msb,) ve bir hayvan, (S,) vb. bağlamak, bağlamak (sıkıca) yahut sağlamlaştırmak için kullanılan şey; (S, Msb, K;) bir hayvanın bağlandığı ip: (Mgh:) çoğulu **رُبُطٌ** (S, Msb, K) ve **رُبْطٌ**; (S, TA;) ikincisi birincinin kısaltmasıdır: (TA:) ve ↓ **مِرْبَطٌ** ve ↓ **مِرْبَطَةٌ** da bir hayvanın bağlandığı şey anlamına gelir. (K.) Bir darbımeselde şöyle denilmiştir: **اـِنْ ذَهَبَ عَيْرٌ فَعَيْرٌ فِى الرِّبَاطِ** [Eğer bir eşek gittiyse, bir eşek de bağda (ipte) bağlıdır]: elde olana kanaat ve elde olmayandan vazgeçmeye dair. (Mgh.) [3’e de bak.] ― -b2- [Bundan dolayı,] avam tarafından **أُخْذَةٌ** anlamında kullanılır; bu da (mecaz kabul edilerek:) büyücü kadınların kocalarını başka kadınlardan alıkoydukları bir çeşit büyü demektir. (TA, **اخذ** maddesinde.) ― -b3- Av yakalamak için bir kapan. (S, Mgh.) Sen dersin ki, **قَطَعَ الظَّبْىُ رِبَاطَهُ** [Ceylan kapanını kopardı]. (S.) ― -b4- (mecaz kabul edilerek:) Kalp: (K:) sanki beden onunla bağlanmış gibidir. (TA.) Buradan, (TA, **قرض** maddesinde,) **قَرَضَ ربَاطَهُ** (mecaz kabul edilerek:) öldü: (M ve K o maddede:) yahut ölümün eşiğindeydi. (K o maddede.) Ve **جَآءَ فُلَانٌ وَقَدْ قَرَضَ رِبَاطَهُ** (mecaz:) Falanca, yüz çevirmiş yahut geri dönmüş olarak, bunalmış, sıkıntılı yahut yorgun, (S, TA, ve AZ ve Az, **قرض** maddesinde,) ve ölümün eşiğinde olarak geldi: (AZ, Az:) yahut susuzluktan yahut yorgunluktan bunalmış yahut sıkıntılı: (A, **قرض** maddesinde:) yahut şiddetli susuzluk ve açlık hâlinde. (M o maddede.) ― -b5- (mecaz kabul edilerek:) Ruh: El-‘Ajjáj’ın, bir yaban öküzünü tasvir ederken söylediği sözde olduğu gibi,
فَبَاتَ وَهْوَ ثَابِتُ الرِّبَاطِ
[Ve o, ruhça sağlam olarak geceyi geçirdi]. (TA.) -A2- **رَبِيطٌ**’a da bak; (bunun çoğulu yahut çoğulunun çoğuludur,) üç yerde. -A3- **رِبَاطَاتٌ** denilenlerden tek bir bina: (S, K:) [yolcuların ve hayvanlarının barınması için umumi bir bina; (bk. **بَرِيدٌ**;) bilinen bir kullanımdır ve TK’de zikredilmiştir:] bir dinî ev, yahut âbidlerin oturduğu ev; sûfîlerin ikametgâhı; (El-Makreezee’nin “Khitat”ı ii. 427;) [**زَاوِيَةٌ** gibi, fakir Müslüman talebeler ve başkaları için bir tekke/yurt;] fakirler için bir bina: bu anlamda klasik sonrası; çoğulu, kıyasa göre, **رُبُطٌ** ve **رِبَاطَاتٌ**. (Msb.)

**رَبِيطٌ**
**رَبِيطٌ** ذ: Bağlanmış, bağlanmış (sıkıca), yahut sağlamlaştırılmış; ayrıca ↓ **مَرْبُوطٌ**; (K, TA;) bir ata, (Mgh,) yahut benzeri bir hayvana (**دَابَّة**) uygulanır; ayrıca ↓ **مَرْبُوطَةٌ**; (TA;) birincisine uygulanınca **مَرْبُوطٌ** ile eşanlamlıdır; (Mgh;) yahut **مَايُرْتَبَطُ** [bu belki aynı anlama gelebilir; fakat daha muhtemelen, düşmanın sınırında bağlanmak yahut nöbet tutmak için alınmış (at) anlamındadır]; (S;) ve [aynı şekilde] **رَبِيطَةٌ**, ikincisine uygulanınca, **مَاارْتُبِطَ** ile eşanlamlıdır: (K:) ve **رَبِيطٌ**, ata uygulanınca ayrıca, bir evin avlusunda bağlanmış ve yemlenmiş (at) demektir: (TA:) çoğulu **رُبُطٌ** (TA) ve ↓ **رِبَاطٌ**, (Mgh,) yahut ikincisi çoğulun çoğuludur; **رُبُطٌ**’un çoğuludur. (TA.) Kur’ân’da [viii. 62] **الخَيْلِ ↓ مِنْ رِبَاطِ**: “bağlanmış atlardan” demektir; (Bd, Mgh;) **رِبَاطٌ**, **مَفْعولٌ** vezni anlamında **فِعَالٌ** veznindedir; yahut isim gibi kullanılan bir mastardır; **رَبَطَ**’nın **رَابَطَ** anlamındaki mastarıdır; (Bd;) yahut **رَابَطَ**’nın mastarıdır; bu sebeple [sıfat olarak kullanıldığında, bu şekilde kullanılan her mastar gibi,] tekil için de çoğul sayı için de kullanılır; (Ham p. 222;) yahut **رَبِيطْ**’in çoğuludur: (Bd, Mgh:) yahut kısraklar demektir: (Fr, TA:) ve **رِبَاطٌ**, atlar demektir; beş tanesi ve daha fazlası: (S, K:) yahut düşmanın sınırında bağlanmak yahut nöbet tutmak için alınmış atların kendileri. (L.) Ve sen dersin ki, **لِفُلَانٍ مِنَ الخَيْلِ ↓ رِبَاطٌ**: Falancanın, atlarının kaynağını teşkil eden bir at sürüsü vardır; tıpkı **تلَادٌ** dediğin gibi. (S.) ↓ **رَابطَةٌ** de, atlara uygulanınca, bir şehirde yahut ülkede yahut benzerinde bağlı (atlar) demektir: bir hadiste geçer; onda, her at üzerine bir dinar konulacağı, fakat **رابطة** üzerine hiçbir şey (konulmayacağı) söylenmiştir: bu durumda asıl anlamı **ذَاتُ الرَّبْطِ**’tir; **عِيشَةٌ رَاضِيَةٌ** terkibindeki **رَاضِيَةٌ** gibidir. (Mgh.) ― -b2- **رَابِطٌ**’a da bak. ― -b3- Ayrıca, ve ↓ **رَابِطٌ**, (mecaz kabul edilerek:) bir rahip; dünya zevklerinden sakınan; kendisini dünya şeylerinden alıkoyan bir bilge. (K, TA.) [L ve TA’da, Ez-Zejjájee’nin otoritesiyle, **الرَّبِيطُ** ayrıca **الذَّاهِبُ** diye de açıklanmıştır; fakat bunun, **الرَّاهِبُ** yerine bir yazım hatası olduğunu düşünüyorum.] -A2- (mecaz kabul edilerek:) suda ıslatılmış ham hurmalar: (S, K:) yahut (mecaz kabul edilerek:) suyla ıslatılmış taze olgun hurmalar; **مَنْقُوشٌ** da denir: (Sgh, TA, **نقش** maddesinde:) yahut (mecaz:) kurutulmuş hurmalar (A ‘Obeyd, IF, A, K) küplere (**جِرَار**) konulup, (A ‘Obeyd, A,) üzerlerine su dökülmüş, (A ‘Obeyd, IF, K,) yahut suyla nemlendirilmiş; taze olgun hurmalar gibi olsunlar diye: (A:) fakat belki bu sonradan türemiş bir terimdir: (IF:) bazıları bunun **رَبِيدٌ** olduğunu, aslî olmadığını söyler. (TA.)

**رَبَّاطٌ**
**رَبَّاطٌ** ذ: Yay kirişlerini bağlayan kimse. (TA.)

**رَابِطٌ**
**رَابِطٌ** ذ [1’in ism-i fâili]. ― -b2- **خَلَّفَ فُلَانٌ بِالثَّغْرِ جَيْشًا رَابِطَةً** [Falanca, sınırda, düşmana karşı hazırlık için atları bağlı olan; yahut sınırda nöbet tutan bir ordu bıraktı]. (S.) Ve **بِبَلَدِ كَذَا رَابِطَةٌ مِنَ الخَيْلِ** [Şu şehirde yahut ülkede yahut benzerinde, düşmana karşı hazırlık için sınırda atları bağlı olan; yahut sınırda nöbet tutan bir süvari bölüğü vardır: yahut belki bağlı bir miktar at demektir: **رَبِيطٌ**’a bak]. (S.) ↓ **مُرَابِطَةٌ** ayrıca bir savaşçılar topluluğu; yahut düşmana karşı savaşan erkekler topluluğu demektir: (Mgh:) yahut düşmana karşı hazırlık için sınırda atları bağlı olan; yahut sınırda nöbet tutan erkekler topluluğu; ve aynı şekilde [onun çoğulu] **مُرَابِطَاتٌ**, atları bağlı vb. olan bir süvari topluluğu. (TA.) ― -b3- **فُلَانٌ رَابِطُ الجَأْشِ**, ve **الجَأْشِ ↓ رَبِيطُ**, (mecaz:) Falanca kalpçe güçlüdür: (S:) yahut cesurdur: (K:) sanki kendisini kaçmaktan bağlamış, (S, TA,) ve kendisini, yiğitliği ve cesaretiyle, alıkoymuştur. (TA.) ― -b4- **نَفْسٌ رَابِطٌ** (mecaz kabul edilerek:) bedene hâlâ bağlı olan ve dolayısıyla mahkûm olmayan, fakat geniş kudrete yahut serbestliğe sahip, [ve] hayra muktedir bir ruh; eşanlamlısı **وَاسِعٌ أَرِيضٌ**. (K.) IAar’ın rivayet ettiğine göre bir Arap şöyle demiştir: **اَللّٰهُمَّ اغْفِرْلِى وَالجِلْدُ بَارِدٌ وَالنَّفْسُ رَابِطٌ وَالصُّحُفُ مُنْتَشِرَةٌ وَالتَّوْبَةُ مَقْبُولَةٌ** [Ey Allah, beni bağışla; deri serinken, hummadan ısınmamışken, ruh bedenime hâlâ bağlıyken ve serbestken ve hayra muktedirken, amellerimin kaydedildiği sahifeler hâlâ açılmışken ve tevbe kabul edilirken]: bununla, sağlıklı iken; ölümden önce (olan hâli) kastetmiştir. (TA.) ― -b5- **رَبِيطٌ**’a da bak, iki yerde.

**رَابِطَةٌ**
**رَابِطَةٌ** ذ [**رَابِطٌ**’un müennesi. ― -b2- Ayrıca] Herhangi bir türden bir bağ, yahut bağlantı; eşanlamlısı **عُلْقَةٌ** [bk.] ve **وُصْلَةٌ**. (TA.) [**رابطة**’nın bu anlamı meşhurdur; fakat S ve K vb.’de düşürülmüştür. ― -b3- Buradan, (mecaz kabul edilerek:) bir önermede bağ (kopula).]

**مَرْبِطٌ**
**مَرْبِطٌ** ذ (S, Mgh, K) ve **مَرْبَطٌ**, (S K,) birincisi **أَرْبُطُ** diyenin, ikincisi **أَرْبُطُ** diyenin kullandığıdır, (IB,) bir şeyin, (S,) yahut bir hayvanın, (Mgh, K,) bağlandığı, bağlandığı (sıkıca), yahut sağlamlaştırıldığı yer: (S, Mgh, K:) bir ahır: çoğulu **مَرَابِطُ**. (Har p. 33.) Sen dersin ki, **لَيْسَ لَهُ مَرْبَِطُ عَنْزٍ** [Onun, bir dişi keçinin bağlandığı yer kadar bile (yeri) yoktur]. (S.) Her biri, belirli tarzda kullanılan bir mekân ismidir; öyle ki, **مَنَاطَ الثُّرَيَّا** gibi, **هُوَ مِنِّى مَرْبَطَ الفَرَسِ** diyemezsin. (TA: [fakat onda, **مناط** kelimesi sehven düşürülmüştür.]) ― -b2- [Ayrıca, askerlerin düşmana karşı hazırlık için sınırda atlarını bağladıkları; yahut sınırda nöbet tuttukları yer; ayrıca ↓ **مُرَابَطٌ**. Sen dersin ki,] **الغُزَاةُ فِى مَرَابِطِهِمْ** ve ↓ **مُرَابَطَاتِهِمْ**: Savaşçılar, düşmana karşı hazırlık için sınırda atlarını bağladıkları; yahut sınırda nöbet tuttukları yerlerindedir. (TA.)

**مِرْبَطٌ**
**مِرْبَطٌ** ذ: **رِبَاطٌ**’a bak.

**مِرْبَطَةٌ**
**مِرْبَطَةٌ** ذ: **رِبَاطٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca, **رَحْل**’in [yahut devenin semerinin] **حَشِيَّة**’si (K nüshalarında yanlışlıkla onun yerine **خَشَبَة** konmuştur, TA,) üzerine bağlanan ince örülmüş bir kayış. (K, *, TA.)

**مَرْبُوطٌ**
**مَرْبُوطٌ** ذ, ve onun müennesi, ة ile: **رَبِيطٌ**’a bak.

**مُرَابَطٌ**
**مُرَابَطٌ** ذ: çoğulu **مُرَابَطَاتٌ**: **مَرْبِطٌ**’a bak, iki yerde.

**مُرَابِطَةٌ**
**مُرَابِطَةٌ** ذ: **رَابِطٌ**’a bak.

**هُوَ مُرْتَبِطٌ كَذَا وَكَذَا مِنَ الخَيْلِ**
**هُوَ مُرْتَبِطٌ كَذَا وَكَذَا مِنَ الخَيْلِ** ذ: Düşmanın sınırında bağlamak yahut nöbet tutmak maksadıyla, şöyle şöyle (sayıda) at alır; yahut almakta olur. (TA.)

**مَآؤٌ مُتَرَابِطٌ**
**مَآؤٌ مُتَرَابِطٌ** ذ (mecaz:) Bir yerde kalan, ondan ayrılmayan, yahut ondan çıkıp gitmeyen su. (EshSheybánee, * S, * K, * TA.)
