# ربق — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%82/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%A8%D9%82/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ربق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D9%82.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: ربق

رَبَقَهُ
1 رَبَقَهُ ذ , aor. رَبُقَ (S, Msb, K) and رَبَقَ , (S, K,) inf. n. رَبْقٌ, (JK, S, Msb,) He put his head (i. e. the head of a kid, S, K, or of a lamb, K, or of a sheep or goat, Msb) into the رِبْقْة, (S, K,) or into the رِبْق: (Msb:) or, accord. to the M, he made fast, or bound or tied fast or firmly, him, or it, in the رِبْقَة: (TA:) or he made fast, or bound or tied fast or firmly, his (a sheep's or goat's) neck with the رِبْق, or cord: (JK:) and ↓ ربّقهُ, inf. n. تَرْبِيقٌ, he made fast, or bound or tied fast or firmly, him, or it, in the رِبَاق [pl. of رِبْقٌ or of رِبْقَةٌ]. (TA.) ― -b2- [Hence,] رَبَقَهُ فِى الأَمْرِ, (Msb, K,) aor. رَبُقَ , inf. n. رَبْقٌ, (Msb,) (assumed tropical:) He made him to fall into the thing, or affair. (Msb, K.) ― -b3- رَبْقٌ also signifies The act of making fast; or binding, or tying, fast, or firmly; and so رِبْقٌ; (K;) each as an inf. n. of رَبَقَهُ. (TK.)

ربّق
2 ربّق ذ [He prepared the أَرْبَاق, pl. of رِبْقٌ]. One says, رَمَّدِتِ الضَّأْنُ فَرَبّقْ رَبّقْ, i.e. [The ewes have secreted milk in their udders: therefore] prepare thou the أَرْبَاق: prepare thou the ارباق: for they will bring forth soon: (S, K:) because they [begin to] secrete milk in their udders عَلَى رَأْسِ الوَلَدِ [i. e. at the time of bringing forth, or when about to produce the young]. (S.) It is not thus in the case of she-goats: therefore, (S,) in the case of these, one says رَنّقْ, with ن, (S, K,) meaning “ wait thou: ” because they show sings of pregnancy in the state of their udders, and bring forth after some length of time: and [in the case of these] one says also رَمِّقْ, with م. (K. [See arts. رمق and رنق.]) ― -b2- One also says, رَبَّقَ أَثْنَآءَ الحَبْلِ, meaning He made loops in the middle of the rope to put upon the necks of the young lambs or kids. (T in art. ثنى.) ― -b3- See also 1. ― -b4- رَبَّقْتُ الكَلَامَ I interlarded, or embel-lished, the speech, or discourse, with falsehood; as also رَمَّقْتُهُ; syn. لَفَّقْتُ بَيْنَهُ; (JK;) [or لَفَّقْتُهُ; for] تَرْبِيقُ الكَلَامِ signifies تَلْفِيقُهُ; (Ibn-'Abbád, K;) as also تَرْمِيقُهُ. (Ibn-'Abbád.)

تَرَبَّقْتُ الشَّىْءَ
5 تَرَبَّقْتُ الشَّىْءَ ذ , (JK,) or تربّقتهُ مِنْ عُنُقِى, (Ibn-'Abbád, K,) (tropical:) I hung the thing upon my neck. (JK, Ibn-'Abbád, K, TA.)

ارتبق
8 ارتبق ذ He (a kid) had his head put into the رِبْقَة. (S.) ― -b2- [Hence,] ارتبق فِى حِبَالَتِى He (a gazelle, S, K) became caught in my snare. (Lh, JK, S, K.) ― -b3- And ارتبقتُ فِى حِبَالَتِهِ (tropical:) I became caught in [the snare of] his deceit. (TA.) ― -b4- And ارتبق فِى الأَمْرِ (assumed tropical:) He fell into the thing, or affair. (Msb, K.) -A2- اِرْتَبَقْتُهُ لِنَفْسِى I tied, bound, or made fast, him, or it, for myself. (TA.)

رِبْقٌ
رِبْقٌ ذ A cord having in it a number of loops wherewith lambs, or kids, are tied, or made fast; any one of which loops is termed ↓ رِبْقَةٌ (S, Msb, K) and ↓ رَبْقَةٌ: (K:) or a cord which is doubled in the form of a ring, into which is put the head of a sheep or goat, and which is then tied, or made fast: so, says Az, I have heard from the Arabs of the desert of Benoo-Temeem: (TA:) pl. [of mult.] رِبَاقٌ (S, Msb, K) and رِبَقٌ and [of pauc.] أَرْبَاقٌ. (S, K.) ― -b2- Hence, (TA,) خَلَعَ الاـِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ ↓ رِبْقَةَ, (S, Msb, TA,) occurring in a trad., (S,) (tropical:) He cast off the tie of El-Islám, (Msb, TA,) with which he had bound himself, (TA,) [from his neck.] (Msb, TA. [See also خَلَعَ.]) And لَكُمُ العَهْدُ مَا لَمْ تَأْكُلُوا الرِّبَاقَ, also occurring in a trad., (S,) meaning (tropical:) [The covenant is yours] as long as ye sever not the tie with which ye are bound; this tie being likened to the رِبْق upon the necks of lambs or kids; and the severing thereof, to the beast's eating its رِبْق, and severing it; for thereby the beast becomes free from the tie. (TA.) And in a trad. of 'Omar, حُجُّوا بِالذُّرِّيَّةِ لَا تَأْكُلُوا أَرْزَاقَهَا وَتَذَرُوا أَرْبَاقَهَا فِى أَعْنَاقِهَا [Perform ye the pilgrimage with the women: devour not their means of subsistence, while ye leave their ties upon their necks]: he likens the obligations imposed upon them to ارباق. (TA.) One says also, ↓ حَلَّ رِبْقَتَهُ, meaning (tropical:) He removed from him his anxiety: (K, TA:) and so ↓ قَطَعَ رِبْقَتَهُ. (TA.)

رَبْقَةٌ
رَبْقَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

رِبْقَةٌ
رِبْقَةٌ ذ : see رِبْقٌ, in four places. ― -b2- Also A thing woven of black wool, of the width of the تِكَّة [or band of the drawers or trowsers], in which is a red stripe of dyed wool: its extremities are tied together, and then it is hung upon the neck [or shoulder] of a boy, so that one of his arms comes forth from it like as when a man puts forth one of his arms from the suspensory of the sword: the Arabs of the desert hang the رِبَق [pl. of رِبْقَةٌ] upon the necks of their boys only as a preservative from the [evil] eye. (T, TA.)

رِبِقَّانٌ
رِبِقَّانٌ ذ and رِبِقَّانَةٌ Evil in disposition: applied to a man; and in like manner to a woman: mentioned by As and in the K in art. عبق [where, in some copies, it is written رَبْقَانُ]. (TA.)

رَبِيقٌ
رَبِيقٌ ذ , (TA,) or رَبِيقَةٌ, (S, Msb, K,) applied to a lamb or kid (بَهْمَة), (ISk, S, K,) or to a sheep or goat (شَاة), (Msb, TA,) Having its head put into the رِبْقَة; (ISk, S, Msb, K, TA;) as also ↓ مَرْبُوقَةٌ (ISk, JK, S, Msb, K) and ↓ مُرَبَّقَةٌ. (JK, TA.)

أُمُّ الرُّبَيْقِ
أُمُّ الرُّبَيْقِ ذ Calamity, or misfortune: (JK, S, K:) whence the prov., جَآءَنَا بِأمِّ الرُّبَيْقِ عَلَى أُرَيْقِ, (TA,) meaning He brought us a great calamity, or misfortune: (K in art. ارق:) As says that the Arabs assert it to have been said by a man who saw the ghool upon a dusky white camel (جَمَل أَوْرَق); (S in that art., and TA;) أُرَيْق being the dim. of أَوْرَق: (K in that art.:) or امّ الربيق is a name of war, or battle: or the viper: (JK, Ibn-'Abbád, TA:) this last signification is held to be correct by Z, because, he says, the viper is short, and when it folds itself it resembles the رِبَق (TA.)

تِرْبِيقٌ
تِرْبِيقٌ ذ A cord with which a ewe, or goat, is tied (K, TA) by the neck. (TA.)

مُرْبِقٌ
مُرْبِقٌ ذ i. q. مُطْرِقٌ [Silent: or lowering the eyes, looking towards the ground: &c.]. (JK, TA.)

مُرَبَّقَةٌ
مُرَبَّقَةٌ ذ : see رَبِيقٌ. -A2- Also, [or خُبْزَةٌ مُرَبَّقَةٌ,] A cake of bread, or one baked in ashes, into which fat has been put; syn. خُبْزَةٌ مُشَحَّمَةٌ. (K.)

مَرْبُوقَةٌ
مَرْبُوقَةٌ ذ : see رَبِيقٌ

### Türkçe

**رَبَقَهُ**
1 **رَبَقَهُ** ذ, muzâri‘i **رَبُقَ** (S, Msb, K) ve **رَبَقَ**, (S, K,) mastar ismi **رَبْقٌ**, (JK, S, Msb,) O, başını (yani bir oğlağın başını, S, K, yahut bir kuzunun, K, yahut bir koyun veya keçinin, Msb) **رِبْقْة**’nin içine koydu, (S, K,) yahut **رِبْق**’un içine: (Msb:) yahut M’ye göre, onu, yahut onu (şeyi), **رِبْقَة** içinde sağlamca bağladı, yahut sıkıca bağladı yahut sağlamca bağlayıp tuttu: (TA:) yahut onun (bir koyunun veya keçinin) boynunu **رِبْق** ile, yahut ip ile, sağlamca bağladı: (JK:) ve ↓ **ربّقهُ**, mastar ismi **تَرْبِيقٌ**, onu, yahut onu (şeyi), **رِبَاق** içinde ( **رِبْقٌ**’un yahut **رِبْقَةٌ**’nin çoğulu) sağlamca bağladı, yahut sıkıca bağladı yahut sağlamca bağlayıp tuttu. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **رَبَقَهُ فِى الأَمْرِ**, (Msb, K,) muzâri‘i **رَبُقَ**, mastar ismi **رَبْقٌ**, (Msb,) (mecaz olduğu varsayılarak:) Onu şeye, yahut işe, düşürdü. (Msb, K.) ― -b3- **رَبْقٌ** ayrıca “sağlamca bağlama fiili; yahut sıkıca bağlama yahut sağlamca bağlayıp tutma” mânâsına gelir; ve bunun gibi **رِبْقٌ**; (K;) her biri **رَبَقَهُ**’nun mastarı olarak. (TK.)

**ربّق**
2 **ربّق** ذ [**أَرْبَاق**’ı, **رِبْقٌ**’un çoğulunu, hazırladı]. Şöyle denir: **رَمَّدِتِ الضَّأْنُ فَرَبّقْ رَبّقْ**, yani [koyunlar memelerinde süt biriktirmiştir: öyleyse] **أَرْبَاق**’ı hazırla: **ارباق**’ı hazırla: çünkü yakında doğuracaklardır: (S, K:) zira onlar memelerinde **عَلَى رَأْسِ الوَلَدِ** [yani doğurma vaktinde, yahut yavruyu çıkaracakken] süt salgılarlar. (S.) Keçilerde durum böyle değildir: bu sebeple, (S,) bunlar hakkında **رَنّقْ**, **ن** ile, (S, K,) “bekle” mânâsıyla söylenir: çünkü onlar memelerinin hâlinde gebelik alâmetleri gösterirler ve bir müddet sonra doğururlar: ve [bunlar hakkında] **رَمِّقْ**, **م** ile, dahi söylenir. (K. [Bkz. **رمق** ve **رنق** maddeleri.]) ― -b2- Şöyle de denir: **رَبَّقَ أَثْنَآءَ الحَبْلِ**, yani O, ipin ortasında, genç kuzuların yahut oğlakların boyunlarına geçirmek için ilmikler yaptı. (T, **ثنى** maddesinde.) ― -b3- 1’e de bak. ― -b4- **رَبَّقْتُ الكَلَامَ**: Sözü, yahut konuşmayı, yalanla karıştırdım, yahut süsledim; **رَمَّقْتُهُ** da böyledir; eş anlamlısı **لَفَّقْتُ بَيْنَهُ**; (JK;) [yahut **لَفَّقْتُهُ**; zira] **تَرْبِيقُ الكَلَامِ** “**تَلْفِيقُهُ**” mânâsına gelir; (İbn-‘Abbâd, K;) **تَرْمِيقُهُ** da böyledir. (İbn-‘Abbâd.)

**تَرَبَّقْتُ الشَّىْءَ**
5 **تَرَبَّقْتُ الشَّىْءَ** ذ, (JK,) yahut **تربّقتهُ مِنْ عُنُقِى**, (İbn-‘Abbâd, K,) (mecaz:) Şeyi boynuma astım. (JK, İbn-‘Abbâd, K, TA.)

**ارتبق**
8 **ارتبق** ذ O (oğlak) başı **رِبْقَة**’ye sokulmuş oldu. (S.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **ارتبق فِى حِبَالَتِى** O (ceylan, S, K) benim tuzağıma yakalandı. (Lh, JK, S, K.) ― -b3- Ve **ارتبقتُ فِى حِبَالَتِهِ** (mecaz:) Onun hilesinin [tuzağına] yakalandım. (TA.) ― -b4- Ve **ارتبق فِى الأَمْرِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) O, şeye, yahut işe, düştü. (Msb, K.) -A2- **اِرْتَبَقْتُهُ لِنَفْسِى** Onu, yahut onu (şeyi), kendim için bağladım, yahut sıkıca bağladım, yahut sağlamca tutturdum. (TA.)

**رِبْقٌ**
**رِبْقٌ** ذ Kuzuların yahut oğlakların bağlandığı, yahut sağlamca tutturulduğu, içinde birçok ilmik bulunan bir ip; bu ilmiklerden her birine ↓ **رِبْقَةٌ** (S, Msb, K) ve ↓ **رَبْقَةٌ** denir: (K:) yahut halka biçiminde iki kat yapılmış bir ip; bunun içine bir koyunun yahut keçinin başı sokulur, sonra bağlanır, yahut sağlamca tutturulur: Az der ki, Benû-Temîm bedevî Araplarından işittim: (TA:) çoğulu [çokluk] **رِبَاقٌ** (S, Msb, K) ve **رِبَقٌ** ve [azlık] **أَرْبَاقٌ**. (S, K.) ― -b2- Bundan dolayı, (TA,) bir hadiste geçen, (S,) (mecaz:) **خَلَعَ الاـِسْلَامِ مِنْ عُنُقِهِ ↓ رِبْقَةَ**, (S, Msb, TA,) O, İslâmın bağını, (Msb, TA,) kendisini onunla bağlamış olduğu, (TA,) [boynundan] çıkarıp attı. (Msb, TA. [Bkz. **خَلَعَ**.]) Ve bir hadiste geçen **لَكُمُ العَهْدُ مَا لَمْ تَأْكُلُوا الرِّبَاقَ**, (S,) (mecaz:) [Ahid sizindir] siz, bağlandığınız bağı koparmadıkça; bu bağ, kuzuların yahut oğlakların boyunlarındaki **رِبْق**’a benzetilmiştir; onu koparmak da, hayvanın kendi **رِبْق**’unu yemesine ve onu koparmasına benzetilmiştir; çünkü bununla hayvan bağdan kurtulur. (TA.) Ve ‘Ömer’in bir hadisinde: **حُجُّوا بِالذُّرِّيَّةِ لَا تَأْكُلُوا أَرْزَاقَهَا وَتَذَرُوا أَرْبَاقَهَا فِى أَعْنَاقِهَا** [Kadınlarla haccedin: onların rızıklarını yemeyin de boyunlarında bağlarını bırakmayın]: onlara yüklenen yükümlülükleri **ارباق**’a benzetir. (TA.) Şöyle de denir: ↓ **حَلَّ رِبْقَتَهُ**, (mecaz:) Ondan kaygısını giderdi: (K, TA:) ve bunun gibi ↓ **قَطَعَ رِبْقَتَهُ**. (TA.)

**رَبْقَةٌ**
**رَبْقَةٌ** ذ: bir önceki paragrafı gör.

**رِبْقَةٌ**
**رِبْقَةٌ** ذ: dört yerde **رِبْقٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca Siyah yünden dokunmuş, **تِكَّة**’nin [yahut donun yahut şalvarın bağı] genişliğinde, içinde boyalı yünden kırmızı bir çizgi bulunan bir şey: uçları birbirine bağlanır, sonra bir çocuğun boynuna [yahut omzuna] asılır; öyle ki kollarından biri, bir adamın kılıç askısından bir kolunu çıkarması gibi, ondan dışarı çıkar: bedevî Araplar **رِبَق**’ı ( **رِبْقَةٌ**’nin çoğulu) yalnızca nazardan korunma olarak oğlanlarının boyunlarına asarlar. (T, TA.)

**رِبِقَّانٌ**
**رِبِقَّانٌ** ذ ve **رِبِقَّانَةٌ** Huylu kötü: erkeğe söylenir; aynı şekilde kadına da: As tarafından ve K’da **عبق** maddesinde zikredilmiştir [orada, bazı nüshalarda **رَبْقَانُ** yazılmıştır]. (TA.)

**رَبِيقٌ**
**رَبِيقٌ** ذ, (TA,) yahut **رَبِيقَةٌ**, (S, Msb, K,) bir kuzuya yahut oğlağa (**بَهْمَة**), (İSk, S, K,) yahut bir koyuna yahut keçiye (**شَاة**), (Msb, TA,) denir: Başı **رِبْقَة**’ye sokulmuş olan; (İSk, S, Msb, K, TA;) ↓ **مَرْبُوقَةٌ** (İSk, JK, S, Msb, K) ve ↓ **مُرَبَّقَةٌ** da böyledir. (JK, TA.)

**أُمُّ الرُّبَيْقِ**
**أُمُّ الرُّبَيْقِ** ذ Felâket, yahut musibet: (JK, S, K:) buradan darbımesel: **جَآءَنَا بِأمِّ الرُّبَيْقِ عَلَى أُرَيْقِ**, (TA,) yani O bize büyük bir felâket, yahut musibet getirdi: (K, **ارق** maddesinde:) As der ki Araplar bunun, külrengi beyaza çalan bir deve (**جَمَل أَوْرَق**) üzerinde gûl’ü gören bir adam tarafından söylendiğini iddia ederler; (S o maddede, ve TA;) **أُرَيْق**, **أَوْرَق**’ın küçültmesidir: (K o maddede:) yahut **امّ الربيق** savaşın, yahut muharebenin adıdır: yahut engerek yılanı: (JK, İbn-‘Abbâd, TA:) bu son mânâ Z tarafından doğru kabul edilir; çünkü, der ki, engerek kısadır ve kıvrıldığı zaman **رِبَق**’a benzer. (TA.)

**تِرْبِيقٌ**
**تِرْبِيقٌ** ذ Bir koyunun, yahut keçinin, (K, TA) boynundan bağlandığı bir ip. (TA.)

**مُرْبِقٌ**
**مُرْبِقٌ** ذ **مُطْرِقٌ** ile aynı mânâdadır [Suskun; yahut gözleri indirip yere bakar; vb.]. (JK, TA.)

**مُرَبَّقَةٌ**
**مُرَبَّقَةٌ** ذ: **رَبِيقٌ**’a bak. -A2- Ayrıca, [yahut **خُبْزَةٌ مُرَبَّقَةٌ**,] içine yağ konmuş bir ekmek çöreği, yahut külde pişirilmiş olan; eş anlamlısı **خُبْزَةٌ مُشَحَّمَةٌ**. (K.)

**مَرْبُوقَةٌ**
**مَرْبُوقَةٌ** ذ: **رَبِيقٌ**’a bak.
