# رتت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AA%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AA%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رتت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AA%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رتت

الرُّتَّة، بالضم: عَجَلة في الكلام، وقِلَّة أَناةٍ، وقيل: هو أَن يقلب اللام ياء، وقد رَتَّ رَتَّةً، وهو أَرَتّ. أَبو عمرو: الرُّتَّة رَدَّة قبيحة في اللسان من العيب؛ وقيل: هي العُجْمة في الكلام، والحُكْلة فيه.
ورجل أَرَتُّ: بَيِّنُ الرَّتَتِ. وفي لسان رُتَّة. وأَرَتَّه اللهُ، فَرَتَّ. وفي حديث المِسْوَرِ: أَنه رأَى رجلاً أَرَتَّ يؤُمُّ الناسَ، فأَخَّرَه. الأَرَتُّ: الذي في لسان عُقْدة وحُبْسة، ويَعْجَلُ في كلامه، فلا يُطاوِعُه لسانُه. التهذيب: الغَمْغَمَةُ أَن تَسْمَعَ الصوتَ، ولا يُبينُ لك تَقْطِيعُ الكلام، وأَن يكون الكلامُ مُشْبِهاً لكلام العجم. والرُّتَّة: كالريح، تمنع منه أَوَّلَ الكلام، فإِذا جاء منه اتَّصَلَ به. قال: والرُّتَّةُ غريزة، وهي تكثر في الأَشراف.
أَبو عمرو: الرُّتَّى المرأَة اللَّثْغاء.
ابن الأَعرابي: رَتْرَتَ الرجلُ إِذا تَعْتَع في التاء وغيرها. والرَّتُّ: الرئيسُ من الرجال في الشَّرَف والعطاء، وجمعُه رُتوتٌ؛ وهؤُلاء رُتوتُ البلدِ. والرَّتُّ: شيء يُشْبه الخنزير البَرِّيَّ، وجمعه رُتوتٌ؛ وقيل: هي الخنازير الذكور؛ قال ابن دريد: وزعموا أَنه لم يجئ بها أَحدٌ غير الخليل. أَبو عمرو: الرَّتُّ الخنزير المُجَلِّحُ، وجمعه رِتَتةٌ.
وإِياسُ بن الأَرَتِّ: من شُعَرائهم وكرمائهم؛ وخَبَّابُ بنُ الأَرَتِّ، واللهُ أَعلم.

### Türkçe

**الرُّتَّة**، (ضمme ile): konuşmada acele; ve sükûnetin azlığı. Ve denildi ki: o, **اللام**’ı **ياء**’ya çevirmesidir. Ve “**رَتَّ**” (fiilini) “**رَتَّةً**” olarak yaptı; ve o, **أَرَتّ**’tır. Ebû Amr: **الرُّتَّة**; ayıptan olmak üzere dilde çirkin bir geri dönüş/dönüklüktür; ve denildi ki: o, konuşmada **العُجْمة**’dir ve onda **الحُكْلة**’dir.

Ve adam **أَرَتُّ**: **الرَّتَتِ**’i açık olan. Ve dilinde **رُتَّة** vardır. Ve Allah onu **أَرَتَّه** kıldı; böylece “**رَتَّ**” yaptı. Ve **المِسْوَرِ** hadîsinde: onun, insanlara imamlık eden **أَرَتَّ** bir adam gördüğü, sonra onu geri bıraktığı (nakledilmiştir). **الأَرَتُّ**: dilinde **عُقْدة** ve **حُبْسة** bulunan; ve konuşmasında acele eden, böylece dili ona uymayan kimsedir. **التهذيب**: **الغَمْغَمَةُ**; sesi işitmen, fakat konuşmanın parçalanışı sana açıklık kazandırmamasıdır; ve konuşmanın, Acemlerin konuşmasına benzer olmasıdır. Ve **الرُّتَّة**: rüzgâr gibi; konuşmanın başını ondan men eder; sonra ondan geldiği vakit onunla bitişir. Dedi ki: ve **الرُّتَّةُ** bir tabiat/yaratılıştır; ve o, eşrafta çok olur.

Ebû Amr: **الرُّتَّى**; peltek kadın.

İbnü’l-A‘râbî: adam **رَتْرَتَ** eder; **التاء**’da ve başkasında **تَعْتَع** ettiği zaman.

Ve **الرَّتُّ**: şeref ve bağışta erkeklerden reis; çoğulu **رُتوتٌ**’dur; ve bunlar beldenin **رُتوتُ**’udur. Ve **الرَّتُّ**: yabanî domuza benzeyen bir şey; çoğulu **رُتوتٌ**’dur; ve denildi ki: o, erkek domuzlardır. İbn Düreyd dedi ki: ve onlar, onu Halîl’den başka hiç kimsenin getirmediğini iddia ettiler. Ebû Amr: **الرَّتُّ**; yaşlı/iri (mücellih) domuzdur; çoğulu **رِتَتةٌ**’dir.

Ve **إِياسُ بن الأَرَتِّ**: onların şairlerinden ve kerem sahiplerindendir; ve **خَبَّابُ بنُ الأَرَتِّ**; ve Allah daha iyi bilir.
