# رتم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AA%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AA%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رتم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AA%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: رتم

باب التاء والراء الميم معهما
ر ت م، م ر ت، م ت ر، ت م ر مستعملات
رتم:
الرَّتَمُ خَيط يُعقَد على الإِصبِع أو الخاتَم للعلامة وهي الرَّتيمةُ.
والرَّتَمَةُ: نَباتٌ من دِقِّ الشَّجَر، ومن دِقَّته شُبِّهَ بالرَّتَم، ورَتَمْتُ ارتِمُ رَتْماً، قال:
هلْ يَنفَعَنْكَ اليومَ إن هَمَّتْ بهم		كَثرةُ ما تُوصي وتَعقادُ الرَّتَمْ
مرت:
مرت: أرض مَرْتٌ، ومكان مَرْتٌ بَيِّنُ المُروتةِ، قال:
مَرْتٍ يُناصي خَرْقَها مَروتُ
متر:
المَتْرُ: السَّلْحُ إذا رُمِيَ به.
والنّارُ إذا قَدِحَت رأيتَها تَتَماتَرُ أي تَتَساقطُ.
تمر:
أَتمَرَتِ النَّخْلةُ، وأَتْمَرَ الرُّطَبُ، والتَّمْرُ حَملُ النخلةِ.
والتَّتْمير: القَديدُ يَيْبَس فيصير تَتميراً، اسماً له.
وتَمَرَني فلانٌ: أَطعَمَني تَمْراً، ويقال عليك بالمَّرانِ والسَّمْنانِ.
ورجلٌ تامِرٌ إي ذو تَمْر.
والتُّمَّرةُ: طائرٌ أصغَرُ من العُصفور.
والمُتْمَئرّ: الشّابُّ.
وتَمرَةُ الغُراب: أطيبي التَّمر لأنه لا يقصد إلاّ الطيِّب فإذا سَقَطَتْ بادَرُوا إلى أخذِها.

### Türkçe

باب **التاء** و**الراء** **الميم** معهما
**ر ت م**، **م ر ت**، **م ت ر**، **ت م ر** kullanımdadır.

**رتم**:
**الرَّتَمُ**: işaret için parmağa veya yüzüğe bağlanan bir iptir; o da **الرَّتيمةُ**dur.
**الرَّتَمَةُ**: ince ağaçtan bir bitkidir; inceliğinden dolayı **الرَّتَم**e benzetilmiştir. “**رَتَمْتُ** **ارتِمُ** **رَتْماً**” (yaptım/yaparım) dedi. Şöyle dedi:
Bugün sana fayda verir mi, onlarla (gitmeye) niyet ettiğinde		çokça vasiyet etmen ve **الرَّتَمْ** düğümlerini bağlaman

**مرت**:
**مرت**: **مَرْتٌ** bir arazi; **مَرْتٌ** bir yer, **المُروتةِ**si (mervetliği) açık-seçik olan. Şöyle dedi:
**مَرْتٍ** ki onun yarığını **مَروتُ** (mervet) karşılar

**متر**:
**المَتْرُ**: atıldığı zaman **السَّلْحُ** (dışkı)dır.
Ateş çakıldığı zaman onu **تَتَماتَرُ** görürsün; yani **تَتَساقطُ** (dökülür/düşer).

**تمر**:
Hurma ağacı **أَتمَرَتِ**; yaş hurma **أَتْمَرَ**; **التَّمْرُ** hurma ağacının yüküdür (meyvesidir).
**التَّتْمير**: **القَديدُ** (kurutulmuş et) kurur da **تَتميراً** olur; onun için bir isimdir.
“Falan kimse bana **تَمَرَني**”: bana **تَمْراً** yedirdi. Ve “üzerine (gerekir) **المَّرانِ** ve **السَّمْنانِ**” denir.
Ve **تامِرٌ** bir adam: yani **تَمْر** sahibi.
**التُّمَّرةُ**: serçeden daha küçük bir kuştur.
**المُتْمَئرّ**: gençtir.
**تَمرَةُ الغُراب**: hurmanın en iyisidir; çünkü o ancak iyiyi kasteder; düştüğü zaman onu almaya koşarlar.
