# رثو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AB%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AB%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رثو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AB%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رثو

: ( و ( *!الرَّثْوُ ) : أَهْملهُ الجوهريُّ .
وقال ابنُ سِيدَه : هي ( الرَّثِيئَةُ مِن اللَّبَنِ ) ، وهو أَنْ يُصَبَّ حَلِيبٌ على حامِضٍ ؛ وقد ذُكِرَ في الهَمْز .
قالَ ابنُ سِيدَه : وليسَ على لَفْظِه في حُكْم

التَّصْريفِ لأنَّ الرَّثِيئَةَ مَهْمُوزٌ بدَلِيل قَوْلِهم رَثَأْتُ اللَّبَنَ خَلَطْتُه ، فأمَّا قَوْلهم رجُلٌ *!مَرْثُوٌّ ضَعِيفُ العَقْلِ فمن *!الرَّثِيَّة ؛ وكأَنَّ قِياسَه على هذا *!مَرْثِيٌّ إلاَّ أنَّهم أَدْخَلوا الواوَ على الياءِ كما أَدْخَلُوا الياءَ على الواوِ .
( *!وَرَثَوْتُ المَيِّتَ ) : لُغَةٌ في ( رَثَأْتُه ) ، وهذه قد ذَكَرَها الجوهريُّ اسْتِطْراداً في الذي يَلِيه فقالَ : ورَثَيْتُ المَيِّتَ مَرْثِيةً *!ورَثَوْتُه أَيْضاً إذا بَكَيْته وعَدَّدْتُ مَحاسِنَه ، وكَذلِكَ إذا نَظَمْت فيه شعْراً .
ثم نقلَ عن ابنِ السِّكِّيت : قالتِ امْرأَةٌ مِن العَرَبِ : رَثَأْتُ زَوْجي بأَبْياتٍ ، وهَمَزَتْ .
قالَ الفرَّاءُ : رُبَّما خَرَجَتْ فَصاحَتُهم إلى أنْ يَهْمزُوا ما ليسَ بمَهْمُوزٍ ، قالوا : رَثَأْتُ المَيِّتَ ولَبَّأْت بالحجِّ وحَلأْت السَّويقَ .
( و ) قالَ اللّحْيانيُّ : *!رَثَوْتُ عنه ( الحدِيثَ ) ورَثَيْتُه ، أَي ( حَفِظْتُهُ ) ؛ نقلَهُ الأزهريُّ .
قالَ : والمَعْروفُ نَثَوْت عنه .
( أَو ) رَثَوْتُ بَيْني وبَيْنه حدِيثاً ورَثَيْته وتَنَاثَيْته : أَي ( ذَكَرْتُه ) ، نقلَهُ الأَزهريُّ عن العُقَيْليّ .

### Türkçe

: ( ve ( **الرَّثْوُ** ) : el-Cevherî onu ihmal etti.
İbn Sîde dedi: o, ( **الرَّثِيئَةُ مِن اللَّبَنِ** )’dir; o da, ekşinin üzerine süt dökülmesidir; ve hemzede zikredilmiştir.
İbn Sîde dedi: tasrîf hükmünde onun lafzı üzere değildir; çünkü **الرَّثِيئَةَ** hemzelidir; onların “**رَثَأْتُ اللَّبَنَ**: onu karıştırdım” sözünün deliliyle. Amma onların “adam **مَرْثُوٌّ**: aklı zayıf” sözü ise **الرَّثِيَّة**’dendir; sanki bunun üzerine kıyası **مَرْثِيٌّ**’dir; ancak onlar, vâvı yâ’nın üzerine, yâ’yı vâvın üzerine soktukları gibi soktular.
( **وَرَثَوْتُ المَيِّتَ** ) : ( **رَثَأْتُه** )’de bir lugattır; ve bunu el-Cevherî, kendisinden sonra gelen şeyde istitrâden zikretmiştir; şöyle dedi: “**ورَثَيْتُ المَيِّتَ مَرْثِيةً ورَثَوْتُه**” dahi; onu ağladığım ve onun güzelliklerini saydığım zaman; ve yine onda şiir nazmettiğim zaman.
Sonra İbnü’s-Sikkît’ten nakletti: Araplardan bir kadın dedi: “**رَثَأْتُ زَوْجي**” beyitlerle; ve hemzeledi.
el-Ferrâ dedi: bazen onların fesahatleri, hemzeli olmayanı hemzelemelerine çıkar; dediler: “**رَثَأْتُ المَيِّتَ**” ve “**لَبَّأْت**” hac ile ve “**حَلأْت**” sevîkı.
( ve ) el-Lihyânî dedi: “**رَثَوْتُ عنه** ( **الحدِيثَ** ) ve **رَثَيْتُه**”, yani ( **حَفِظْتُهُ** ); onu el-Ezherî nakletti.
Dedi: ve bilinen “**نَثَوْت** عنه”dur.
( yahut ) “**رَثَوْتُ**” benimle onun arasında bir hadis ve “**رَثَيْته**” ve “**تَنَاثَيْته**”: yani ( **ذَكَرْتُه** ); onu el-Ezherî, el-Ukaylî’den nakletti.
