# رجح — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D8%AD/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AC%D8%AD/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رجح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D8%AD.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: رجح

رَجَحَ
1 رَجَحَ ذ , aor. رَجَحَ and رَجُحَ (Msb, TA) and رَجِحَ , (TA,) inf. n. رُجُوحٌ (Msb, TA) and رَجَحَانٌ and رُجْحَانٌ, (TA,) or this last is a simple subst., (Msb,) It (a thing) exceeded another thing in weight; outweighed; preponderated. (Msb, TA. *) And رَجَحَ الميزَانُ, aor. رَجَحَ (S, A, Msb, K) and رَجُحَ (S, Msb, K, but omitted in some copies of the S) and رَجِحَ , (S, K,) inf. n. رُجْحَانٌ (S, A, K) and رُجُوحٌ, (K,) [but see what is said of the former above,] The balance inclined; (S, Msb, K;) i. e. the scale, of the balance, in which was the thing weighed was heavier than the other; (Msb;) as also ↓ ترجّح. (MA.) And رَجَحَتْ اـِحْدَى الكَفَّتَيْنِ عَلَى الأُخُرِى [One of the two scales outweighed the other]. (A.) ― -b2- [Hence,] رَجَحَ أَحَدُ قَوْلَيْهِ عَلَى الآخَرِ (tropical:) [One of his two sayings outweighed the other; surpassed, excelled, was preferable to, or of more force or validity than, the other]. (A.) ― -b3- And رَجَحَ الشَّىْءُ The thing was, or became, heavy. (TA in art. رجحن [q. v.].) ― -b4- [Hence,] رَجَحَ فِى مَجْلِسِهِ (tropical:) He was, or became, heavy, [i. e. dull, torpid, or drowsy,] not light, [i. e. not lively or sprightly,] in his sitting-place. (TA.) -A2- It is also used transitively: one says, رَجَحْتُهُ [I outweighed him]. (Msb.) ― -b2- [Hence,] رَجَحَهُ (assumed tropical:) He surpassed him in gravity, staidness, sedateness, and forbearance, or clemency; was, or became, more grave, staid, sedate, and forbearing, or clement, (أَرْزَن, S, K, TA, and أَحْلَم, TA,) than he. (S, K, TA.) So in the saying, نَاوَأْنَا قَوْمًا فَرَجَحْنَاهُمْ (assumed tropical:) [We vied with a people, or party, and surpassed them in gravity, &c.]. (TA.) And فَرَجَحْتُهُ ↓ رَاجَحْتُهُ (assumed tropical:) [I vied with him in gravity, &c., and surpassed him therein]. (S, K, TA.) ― -b3- You say also, رَجَحَ الشَّىْءَ بِيَدِهِ He weighed the thing with his hand, trying what was its weight: (TA:) or so رَجَحَهُ alone. (A.)

رجّح هٰذَا عَلَى ذَاكَ
2 رجّح هٰذَا عَلَى ذَاكَ ذ He made this to outweigh that. (MA.) ― -b2- [Hence,] رجّح الشَّىْءَ (assumed tropical:) He held, or pronounced, [and it made,] the thing [to outweigh, as meaning] to be more, or most, excel-lent or preferable, and of more, or most, force or validity. (Msb.) ― -b3- See also 4. -A2- And see 5.

رَاجَحْتُهُ فَرَجَحْتُهُ
3 رَاجَحْتُهُ فَرَجَحْتُهُ ذ : see 1.

ارجح المِيزَانَ
4 ارجح المِيزَانَ ذ He made the balance to incline, the scale in which was the thing weighed being heavier than the other. (Msb, TA.) ― -b2- And ارجحهُ, (Msb.) or ارجح لَهُ, (S, A, * K,) He gave him preponderating weight; (S, A, * Msb, K;) as also له ↓ رجّح, (S, A, * K,) inf. n. تَرْجِيحٌ. (S.) One says, اـِذَا وَزَنْتَ فَأَرْجِحْ [When thou weighest, give preponderating weight]. (A.)

ترجّح
5 ترجّح ذ : see 1, second sentence. ― -b2- Also i. q. تَذَبْذَبَ [It moved to and fro; dangled; was, or became, in a state of motion or commotion; said of a thing hanging in the air, &c.; and so ↓ ارتجح]. (K.) You say, ↓ ترجّحت الأُرْجُوحَةُ The seesaw inclined, [or moved up and down,] (S, K,) بِهِ (K,) i. e., (TA,) بِالغُلَامِ [with the boy], (S, TA,) or بِالغُلَامَيْنِ [with the two boys]. (A. [There mentioned as tropical; but why, I see not.]) And ↓ ارتجح He (a boy, TA) inclined, [or moved up and down,] upon a seesaw, (K, TA,) and [moved to and fro] upon a rope, or swing. (TA.) And رَوَادَفُهَا ↓ ارتجحت Her posteriors moved to and fro: (K:) and عَلَيْهَا ↓ رَوَادِفُهَا تَرْتَجِحُ Her posteriors move to and fro upon her; said of a girl whose posteriors are heavy. (Az, TA.) And الاـِبِلُ ↓ ارتجحت and ترجّحت The camels had a quivering [or vacillating] motion in going along with short steps. (K.) And فَلَوَاتٌ كَأَنَّهَا تَتَرَجَّحُ بِمَنْ سَارَفِيهَا (assumed tropical:) [Deserts, or waterless deserts, seeming] as though they bandied him who journeyed therein to the right and left. (TA.) ― -b3- [Hence,] ترجّح بَيْنَ شَيْئَيْنِ (assumed tropical:) He wavered, or vacillated, between two things; (A in art. رنح, and TA;) [and so ↓ رجّح, for] التَّرْجِيحُ بَيْنَ شَيْئَيْنِ is like التَّمْيِيلُ بَيْنهُمَا. (TA in art. ميل.) And ترجّح فِى القَوْلِ i. q. تَمَيَّلَ بِهِ (tropical:) [app. meaning He inclined, in the saying, now this way and now that]. (A, TA.)

8 اـِرْتَجَحَ see the next preceding paragraph, in five places.

استرجح النِّعْمَةَ
10 استرجح النِّعْمَةَ ذ (assumed tropical:) He held the benefit, or favour, &c., to be a thing of weight, or importance; contr. of اِسْتَخَفَّهَا. (A in art. بطر.)

رُجْحَانٌ
رُجْحَانٌ ذ an inf. n. of 1: (S, A, K, TA:) or a simple subst., signifying Excess in weight; preponderance. (Msb.)

رَجَاحٌ
رَجَاحٌ ذ (S, A, K) and ↓ رَاجَحٌ, (K,) applied to a woman, (S, A, K,) (tropical:) Heavy in the posteriors; (TA;) large therein: (S, K:) pl. [of the former accord. to rule, and perhaps of the latter also,] رُجُحٌ, (S, K,) [and of the latter accord. to rule, and perhaps of the former also, رُجَّحٌ, and of the latter also رَوَاجِحُ, for] you say نِسَآءٌ رَوَاجِحُ الأَكْفَالِ and رُجَّحُهَا (tropical:) [women heavy, or large, in the posteriors]. (A.) ― -b2- كَتَائِبُ رُجُحٌ, (K,) or رُجَّحٌ, (A,) (tropical:) Armies, or troops, marching heavily by reason of numbers, or dragging along the apparatus of war, heavily laden. (K.) ― -b3- جِفَانٌ رُجُحٌ, (K,) or رُجَّحٌ, (A,) (tropical:) [Large bowls] filled with ثَرِيد [or crumbled bread moistened with broth] and with flesh-meat: (K:) or correctly, as in the T, filled with fresh butter and flesh-meat. (TA.) ― -b4- قَوْمٌ رُجَّحٌ and رُجْحٌ, [the latter, thus in the TA, perhaps a pl. of رَاجِحٌ, like as بُزْلٌ is of بَازِلٌ, but more probably, I think, a mistranscription for رُجُحٌ,] (tropical:) A people, or party, forbearing, or clement; or grave, sedate, or calm; (TA;) as also ↓ مَرَاجِيحُ (K, TA) and ↓ مَرَاجِحُ; of which latter two pls., the sings. are ↓ مِرْجَاحٌ and ↓ مِرْجَحٌ; or, accord. to some, these pls. have no proper sings.: حِلْمٌ [“ forbearance ” &c.] is described by the term ثِقَلٌ, like as its contr. [سَفَهٌ] is described by the terms خِفَّةٌ and عَجَلُ. (TA.) You say also فِى الحِلْمِ ↓ قَوْمٌ مَرَاجِيحُ (S) or مَرَاجِيحُ الحِلْمِ (A) (tropical:) [A people, or party, grave in forbearance or clemency, or of much gravity, or sedateness, or calmness, so as not to be excited to lightness of deportment: see حِلْمٌ رَاجَحٌ, below.]

رَجَاحَةٌ
رَجَاحَةٌ ذ (tropical:) Forbearance, or clemency; or gravity, sedateness, or calmness. (TA.) One says, فِى عَقْلِهِ رَجَاحَةٌ وَفِى خُلُقِهِ سَجَاحَةٌ (tropical:) [In his intellect is gravity, and in his natural disposition is gentleness]. (A.)

رُجَاحَةٌ
رُجَاحَةٌ ذ : see what next follows.

رُجَّاحَةٌ
رُجَّاحَةٌ ذ (K) and ↓ رُجَاحَةٌ, (TA, as from the K, but omitted in some copies of the latter,) the latter word without teshdeed, mentioned by IDrst., (TA,) A swing of rope; a rope suspended, (K, TA,) in, or upon, which one goes to and fro; (TA;) it is ridden by a boy: (K:) thought by MF to be what is called أُرْجُوحَةٌ; he holding this last also to mean the rope [above mentioned]; but no other says this except IDrst. (TA.)

رَاجِحٌ
رَاجِحٌ ذ Outweighing, or preponderating; or heavy; or of full weight; syn. وَازِنٌ. (TA.) You say, أَعْطَاهُ رَجِحًا [He gave him preponderating, or full, weight]. (S, K.) ― -b2- See also رَجَاحٌ. ― -b3- [(assumed tropical:) Outweighing, preponderating, or preponderant, as meaning surpassing, excelling, or preferable, or of more force or validity; applied to a saying and the like: of frequent occurrence in this sense.] ― -b4- One says also, حِلْمٌ رَاجِحٌ, meaning (assumed tropical:) Forbearance, or clemency, or gravity, sedateness, or calmness, that weighs down the person in whom it exists so that nothing renders him light [in deportment]. (TA.) And رَجُلٌ رَاجَحُ العَقْلِ (tropical:) [A man grave in respect of intellect]. (A.)

أُرْجُوحَةٌ
أُرْجُوحَةٌ ذ (S, Msb, K, &c.) and ↓ مَرْجُوحَةٌ, both signify the same, (Msb, K, TA,) but the latter is disapproved by the author of the “ Bلri'; ” (Msb, TA;) A seesaw; i. e. a piece of wood [or a plank] the middle of which is placed upon a heap of earth or the like, then a boy sits upon one end of it and another boy upon its other end, (Msb, TA,) and it moves up and down with them: thus explained in the 'Eyn and its Abridgment, and in the Jلmi' of Kz, and thus Th says on the authority of IAar: (TA:) [accord. to the CK and some MS. copies of the K, these two words signify the same as رُجَّاحَةٌ; but accord. to other copies of the K, and the TA, the meaning of this last word is different from that of the two preceding words: see also زُحْلُوقَةٌ:] the pl. of the first is أَرَاجِيحُ (Msb) [and that of the second, accord. to rule, مَرَاجِيحُ]. See 5.

أَرَاجِيحُ
أَرَاجِيحُ ذ pl. of أُرْجُوحَةٌ. (Msb.) ― -b2- [Hence,] (tropical:) Deserts, or waterless deserts: (A, K:) as though they bandied the travellers therein to the right and left. (TA.) ― -b3- And (tropical:) The quivering [or vacillating] motions of camels: (A, TA:) or the quivering [or vacillating] motion of camels in going along with short steps: (K, TA:) Abu-l- Hasan understands not how a pl. word can be thus explained by a sing. word: (TA: [but an inf. n., such as is here used, is often used in explanation of a sing. and of a dual and of a pl.])

مِرْجَحٌ
مِرْجَحٌ ذ : see رَجَاحٌ.

مِرْجَاحٌ
مِرْجَاحٌ ذ : see رَجَاحٌ. ― -b2- Also sing. of مَرَاجِيحُ, (TA,) which signifies (tropical:) Camels having a quivering [or vacillating] motion in going along with short steps: (K:) the sing. is applied to the female, without ة, and to the male. (TA.)

مَرْجُوحٌ
[ مَرْجُوحٌ ذ Outweighed, or preponderated, in the proper sense: ― -b2- and also as meaning (assumed tropical:) surpassed, or excelled, and particularly in force, or validity; applied to a saying and the like: of frequent occurrence in this tropical sense.]

مَرْجُوحَةٌ
مَرْجُوحَةٌ ذ : see أُرْجُوحَةٌ.

مَرَاجِحُ
مَرَاجِحُ ذ : see رَجَاحٌ.

مَرَاجِيحُ
مَرَاجِيحُ ذ (tropical:) Palm-trees heavily laden with fruit: (A, K:) [because they are moved to and fro by the wind.] ― -b2- [Also pl. of مَرْجُوحَةٌ.] ― -b3- And pl. of مِرْجَاحٌ, expl. above. (TA.) See also رَجَاحٌ, in two places.

### Türkçe

**رَجَحَ**
1 **رَجَحَ** ذ , muzârîsi **رَجَحَ** ve **رَجُحَ** (Msb, TA) ve **رَجِحَ** , (TA,) mastarı **رُجُوحٌ** (Msb, TA) ve **رَجَحَانٌ** ve **رُجْحَانٌ**, (TA,) yahut bu sonuncusu yalın bir isimdir, (Msb,) O (bir şey) ağırlıkta başka bir şeyi geçti; daha ağır geldi; baskın geldi. (Msb, TA. *) Ve **رَجَحَ الميزَانُ**, muzârîsi **رَجَحَ** (S, A, Msb, K) ve **رَجُحَ** (S, Msb, K, fakat S’nin bazı nüshalarında düşürülmüştür) ve **رَجِحَ** , (S, K,) mastarı **رُجْحَانٌ** (S, A, K) ve **رُجُوحٌ**, (K,) [fakat yukarıda birincisi hakkında söylenene bak,] Terazi eğildi; (S, Msb, K;) yani terazinin, içinde tartılan şey bulunan kefesi ötekinden daha ağır oldu; (Msb;) bunun gibi ↓ **ترجّح**. (MA.) Ve **رَجَحَتْ اـِحْدَى الكَفَّتَيْنِ عَلَى الأُخُرِى** [İki kefeden biri ötekine ağır geldi]. (A.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **رَجَحَ أَحَدُ قَوْلَيْهِ عَلَى الآخَرِ** (mecazen:) [İki sözünden biri ötekine ağır geldi; onu geçti, ona üstün oldu, ona tercih edilir oldu yahut ötekinden daha kuvvetli veya daha geçerli oldu]. (A.) ― -b3- Ve **رَجَحَ الشَّىْءُ** Şey ağır oldu yahut ağırlaştı. (TA, **رجحن** maddesinde [bk.].) ― -b4- [Bundan dolayı,] **رَجَحَ فِى مَجْلِسِهِ** (mecazen:) O, oturduğu yerde ağır oldu yahut ağırlaştı, [yani donuk, uyuşuk veya uykulu oldu,] hafif değil, [yani canlı veya çevik değil]. (TA.) -A2- Geçişli olarak da kullanılır: **رَجَحْتُهُ** [Onu tartıda aştım]. (Msb.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **رَجَحَهُ** (farz edilen mecaz:) O, vakar, temkin, sükûnet ve hilm yahut yumuşak huylulukta onu geçti; ondan daha vakarlı, daha temkinli, daha sakin ve daha halîm yahut daha yumuşak huylu oldu, (**أَرْزَن**, S, K, TA, ve **أَحْلَم**, TA,) (S, K, TA.) Şu sözde olduğu gibi: **نَاوَأْنَا قَوْمًا فَرَجَحْنَاهُمْ** (farz edilen mecaz:) [Bir kavimle/taifeyle yarıştık da vakar vb. bakımından onları geçtik]. (TA.) Ve **فَرَجَحْتُهُ** ↓ **رَاجَحْتُهُ** (farz edilen mecaz:) [Vakar vb. hususunda onunla yarıştım da onda onu geçtim]. (S, K, TA.) ― -b3- Yine dersin ki: **رَجَحَ الشَّىْءَ بِيَدِهِ** O, şeyin ağırlığını denemek için onu eliyle tarttı: (TA:) yahut yalnız **رَجَحَهُ** da böyledir. (A.)

**رجّح هٰذَا عَلَى ذَاكَ**
2 **رجّح هٰذَا عَلَى ذَاكَ** ذ O, bunu şuna ağır bastırdı. (MA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **رجّح الشَّىْءَ** (farz edilen mecaz:) O, şeyi [ağır bastırmak mânâsıyla] daha üstün yahut en üstün ve daha kuvvetli yahut en kuvvetli, daha geçerli yahut en geçerli olmak üzere kabul etti yahut hükmetti. (Msb.) ― -b3- 4’e de bak. -A2- 5’e de bak.

**رَاجَحْتُهُ فَرَجَحْتُهُ**
3 **رَاجَحْتُهُ فَرَجَحْتُهُ** ذ : 1’e bak.

**ارجح المِيزَانَ**
4 **ارجح المِيزَانَ** ذ O, teraziyi eğdirdi; tartılan şeyin bulunduğu kefeyi ötekinden daha ağır kıldı. (Msb, TA.) ― -b2- Ve **ارجحهُ**, (Msb.) yahut **ارجح لَهُ**, (S, A, * K,) O, ona ağır basan ağırlık verdi; (S, A, * Msb, K;) bunun gibi له ↓ **رجّح**, (S, A, * K,) mastarı **تَرْجِيحٌ**. (S.) Şöyle denir: **اـِذَا وَزَنْتَ فَأَرْجِحْ** [Tarttığında ağır basan ağırlık ver]. (A.)

**ترجّح**
5 **ترجّح** ذ : 1’in ikinci cümlesine bak. ― -b2- Ayrıca **تَذَبْذَبَ** ile aynı mânâdadır [O, gidip geldi; sallandı; havada asılı bir şey vb. için, hareket/çalkantı hâlinde oldu; ve bunun gibi ↓ **ارتجح**]. (K.) Dersin ki, ↓ **ترجّحت الأُرْجُوحَةُ** Tahterevalli eğildi, [yahut yukarı aşağı hareket etti], (S, K,) **بِهِ** (K,) yani, (TA,) **بِالغُلَامِ** [çocukla], (S, TA,) yahut **بِالغُلَامَيْنِ** [iki çocukla]. (A. [Orada mecaz olarak zikredilmiştir; fakat niçin, görmüyorum.]) Ve ↓ **ارتجح** O (bir çocuk, TA) tahterevalli üzerinde eğildi, [yahut yukarı aşağı hareket etti], (K, TA,) ve [gidip geldi] bir ipte yahut salıncakta. (TA.) Ve **رَوَادَفُهَا** ↓ **ارتجحت** Onun kalçaları gidip geldi: (K:) ve **عَلَيْهَا** ↓ **رَوَادِفُهَا تَرْتَجِحُ** Onun kalçaları onun üzerinde gidip gelir; kalçaları ağır olan bir kız hakkında söylenir. (Az, TA.) Ve **الاـِبِلُ** ↓ **ارتجحت** ve **ترجّحت** Develer, kısa adımlarla yürürken titrek [yahut sallantılı] bir hareket yaptı. (K.) Ve **فَلَوَاتٌ كَأَنَّهَا تَتَرَجَّحُ بِمَنْ سَارَفِيهَا** (farz edilen mecaz:) [Çorak çöller, yahut susuz çöller, sanki içlerinde yolculuk edeni sağa sola atıp tutuyormuş gibi]. (TA.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **ترجّح بَيْنَ شَيْئَيْنِ** (farz edilen mecaz:) O, iki şey arasında tereddüt etti yahut bocaladı; (A, **رنح** maddesinde, ve TA;) [ve bunun gibi ↓ **رجّح**, zira] **التَّرْجِيحُ بَيْنَ شَيْئَيْنِ** , **التَّمْيِيلُ بَيْنهُمَا** gibidir. (TA, **ميل** maddesinde.) Ve **ترجّح فِى القَوْلِ** **تَمَيَّلَ بِهِ** ile aynı mânâdadır (mecazen:) [görünüşe göre mânâsı: sözde bazen bu tarafa bazen şu tarafa meyletti]. (A, TA.)

8 **اـِرْتَجَحَ**: bir önceki paragrafta, beş yerde geçene bak.

**استرجح النِّعْمَةَ**
10 **استرجح النِّعْمَةَ** ذ (farz edilen mecaz:) O, nimeti/iyiliği/lütfu vb. ağırlığı olan yahut önemli bir şey saydı; **اِسْتَخَفَّهَا**’nın zıddı. (A, **بطر** maddesinde.)

**رُجْحَانٌ**
**رُجْحَانٌ** ذ 1’in mastarıdır: (S, A, K, TA:) yahut yalın bir isimdir; ağırlıkta fazlalık; ağır basma mânâsına gelir. (Msb.)

**رَجَاحٌ**
**رَجَاحٌ** ذ (S, A, K) ve ↓ **رَاجَحٌ**, (K,) bir kadına nispetle, (S, A, K,) (mecazen:) kalçalarda ağır; (TA;) orada iri: (S, K:) çoğulu [birincinin kaideye göre, ve belki ikincinin de] **رُجُحٌ**, (S, K,) [ve ikincinin kaideye göre, ve belki birincinin de, **رُجَّحٌ**, ve ikincinin de **رَوَاجِحُ**, zira] dersin ki **نِسَآءٌ رَوَاجِحُ الأَكْفَالِ** ve **رُجَّحُهَا** (mecazen:) [kalçalarda ağır yahut iri kadınlar]. (A.) ― -b2- **كَتَائِبُ رُجُحٌ**, (K,) yahut **رُجَّحٌ**, (A,) (mecazen:) sayının çokluğu sebebiyle yahut savaş teçhizatını sürükleyerek ağır ağır yürüyen ordular yahut birlikler; ağır yüklü. (K.) ― -b3- **جِفَانٌ رُجُحٌ**, (K,) yahut **رُجَّحٌ**, (A,) (mecazen:) **ثَرِيد** ile [yahut et suyuyla ıslatılmış ufalanmış ekmekle] ve etle doldurulmuş [büyük çanaklar]: (K:) yahut doğru olan, T’de olduğu üzere, taze tereyağı ve etle doldurulmuş. (TA.) ― -b4- **قَوْمٌ رُجَّحٌ** ve **رُجْحٌ**, [ikincisi, TA’da böyle; belki **رَاجِحٌ**’in çoğuludur; tıpkı **بُزْلٌ**’ün **بَازِلٌ**’in çoğulu olması gibi; fakat daha muhtemel olarak, bence, **رُجُحٌ** yerine yazım hatasıdır,] (mecazen:) halîm yahut yumuşak huylu bir kavim/taife; yahut vakarlı, sakin, ağırbaşlı; (TA;) bunun gibi ↓ **مَرَاجِيحُ** (K, TA) ve ↓ **مَرَاجِحُ**; bu iki çoğulun tekilleri ↓ **مِرْجَاحٌ** ve ↓ **مِرْجَحٌ**’dır; yahut bazılarına göre bu çoğulların sahih tekilleri yoktur: **حِلْمٌ** [“hilm” vb.] **ثِقَلٌ** lafzıyla vasfedilir; tıpkı onun zıddının [**سَفَهٌ**] **خِفَّةٌ** ve **عَجَلُ** lafızlarıyla vasfedilmesi gibi. (TA.) Yine dersin ki **فِى الحِلْمِ** ↓ **قَوْمٌ مَرَاجِيحُ** (S) yahut **مَرَاجِيحُ الحِلْمِ** (A) (mecazen:) [hilm/yumuşak huylulukta ağırbaşlı bir kavim/taife; yahut çok vakarlı, yahut çok sakin, öyle ki davranışta hafifliğe sevk edilmez: aşağıda **حِلْمٌ رَاجَحٌ**’a bak.]

**رَجَاحَةٌ**
**رَجَاحَةٌ** ذ (mecazen:) hilm yahut yumuşak huyluluk; yahut vakar, sükûnet, ağırbaşlılık. (TA.) Şöyle denir: **فِى عَقْلِهِ رَجَاحَةٌ وَفِى خُلُقِهِ سَجَاحَةٌ** (mecazen:) [Onun aklında vakar vardır ve huyunda yumuşaklık vardır]. (A.)

**رُجَاحَةٌ**
**رُجَاحَةٌ** ذ : hemen ardından gelene bak.

**رُجَّاحَةٌ**
**رُجَّاحَةٌ** ذ (K) ve ↓ **رُجَاحَةٌ**, (TA, K’dan naklen; fakat TA’nın bazı nüshalarında düşürülmüştür,) ikinci kelime şeddesiz olup IDrst. tarafından zikredilmiştir, (TA,) İpten bir salıncak; asılmış bir ip, (K, TA,) içinde yahut üzerinde gidip gelinen; (TA;) bir çocuk tarafından binilir: (K:) MF’ye göre bu, **أُرْجُوحَةٌ** denilen şeydir; o, bu sonuncunun da [yukarıda zikredilen] ip mânâsına geldiğini kabul eder; fakat IDrst. dışında bunu söyleyen yoktur. (TA.)

**رَاجِحٌ**
**رَاجِحٌ** ذ ağır basan; yahut ağır; yahut tam ağırlıkta; eş anlamlısı **وَازِنٌ**. (TA.) Dersin ki: **أَعْطَاهُ رَجِحًا** [Ona ağır basan yahut tam ağırlık verdi]. (S, K.) ― -b2- **رَجَاحٌ**’a da bak. ― -b3- [(farz edilen mecaz:) ağır basan, üstün gelen, yani geçen, üstün olan, tercih edilir olan yahut daha kuvvetli veya daha geçerli olan; söz vb. için kullanılır: bu mânâda çokça vâkidir.] ― -b4- Yine şöyle denir: **حِلْمٌ رَاجِحٌ**, mânâsı (farz edilen mecaz:) kişide bulunduğunda onu ağırlaştıran, öyle ki hiçbir şey onu [davranışta] hafif kılmayan hilm/yumuşak huyluluk yahut vakar, sükûnet, ağırbaşlılıktır. (TA.) Ve **رَجُلٌ رَاجَحُ العَقْلِ** (mecazen:) [akıl bakımından vakarlı bir adam]. (A.)

**أُرْجُوحَةٌ**
**أُرْجُوحَةٌ** ذ (S, Msb, K, vb.) ve ↓ **مَرْجُوحَةٌ**, ikisi de aynı mânâya gelir, (Msb, K, TA,) fakat ikincisi “Bلri'” müellifi tarafından hoş görülmez; (Msb, TA;) Tahterevalli; yani ortası bir toprak yığını yahut benzeri üzerine konulan bir tahta [yahut kalas] parçası; sonra bir çocuk onun bir ucuna oturur ve başka bir çocuk öteki ucuna oturur, (Msb, TA,) ve onlarla birlikte yukarı aşağı hareket eder: 'Eyn’de ve onun Muhtasar’ında ve Kz’nin “Jلmi'”inde böyle açıklanmıştır; ve Th, IAar’dan rivayetle böyle söyler: (TA:) [CK’ye ve K’nın bazı yazma nüshalarına göre bu iki kelime **رُجَّاحَةٌ** ile aynı mânâya gelir; fakat K’nın diğer nüshalarına ve TA’ya göre bu son kelimenin mânâsı, önceki iki kelimenin mânâsından farklıdır: ayrıca **زُحْلُوقَةٌ**’ya da bak:] birincinin çoğulu **أَرَاجِيحُ**’tur (Msb) [ve ikincinin çoğulu kaideye göre **مَرَاجِيحُ**]. 5’e bak.

**أَرَاجِيحُ**
**أَرَاجِيحُ** ذ **أُرْجُوحَةٌ**’nın çoğuludur. (Msb.) ― -b2- [Bundan dolayı,] (mecazen:) çöller, yahut susuz çöller: (A, K:) sanki içlerindeki yolcuları sağa sola atıp tutarlar. (TA.) ― -b3- Ve (mecazen:) develerin titrek [yahut sallantılı] hareketleri: (A, TA:) yahut kısa adımlarla yürürken develerin titrek [yahut sallantılı] hareketi: (K, TA:) Ebu-l-Hasan, bir çoğul kelimenin nasıl olup da böyle bir tekil kelimeyle açıklanacağını anlamaz: (TA: [fakat burada kullanılan gibi bir mastar, tekili de ikiliyi de çoğulu da açıklamada sıkça kullanılır])

**مِرْجَحٌ**
**مِرْجَحٌ** ذ : **رَجَاحٌ**’a bak.

**مِرْجَاحٌ**
**مِرْجَاحٌ** ذ : **رَجَاحٌ**’a bak. ― -b2- Ayrıca **مَرَاجِيحُ**’un tekilidir, (TA,) ki bu (mecazen:) kısa adımlarla yürürken titrek [yahut sallantılı] hareketi olan develer mânâsına gelir: (K:) tekil, dişiye ة olmaksızın ve erkeğe uygulanır. (TA.)

**مَرْجُوحٌ**
[ **مَرْجُوحٌ** ذ hakiki mânâda ağır basılmış, yahut ağır basılan: ― -b2- ve ayrıca (farz edilen mecaz:) geçilmiş yahut üstün gelinmiş, özellikle kuvvet yahut geçerlilik bakımından; söz vb. için kullanılır: bu mecazî mânâda çokça vâkidir.]

**مَرْجُوحَةٌ**
**مَرْجُوحَةٌ** ذ : **أُرْجُوحَةٌ**’ya bak.

**مَرَاجِحُ**
**مَرَاجِحُ** ذ : **رَجَاحٌ**’a bak.

**مَرَاجِيحُ**
**مَرَاجِيحُ** ذ (mecazen:) meyveyle ağır yüklü hurma ağaçları: (A, K:) [çünkü rüzgârla gidip gelirler.] ― -b2- [Ayrıca **مَرْجُوحَةٌ**’nın çoğuludur.] ― -b3- Ve **مِرْجَاحٌ**’ın çoğuludur; yukarıda açıklanmıştır. (TA.) Ayrıca **رَجَاحٌ**’a, iki yerde, bak.
