# رجف — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%81/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AC%D9%81/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رجف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%81.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رجف

رجف الشيء: حرك، وتحرك، لازم متعد، قال ابن دريد: رجف القلب: إذا اضطرب شديدا من فزع، وقال الليث: رجف الشيء رجفا ورجفانا، وزاد غير الليث: رجوفا، بالضم، ورجيفا، قال: كرجفان البعير تحت الرحل وكما يرجف الشجر إذا رجفته الريح، وكما ترجف الأسنان إذا نغضت أصولها، ونحو ذلك تحركه كله رجف. رجفت الأرض: زلزلت، ومنه قوله تعالى: )يوم ترجف الأرض والجبال(، كأرجفت، عن ابن الأعرابي. رجف القوم: تهيؤوا للحرب، نقله الليث، وهو مجاز. قال: والرعد يرجف، رجفا، ورجيفا: ترددت هدهدته في السحاب، ويقال: سحاب رجوف، أي يرجف بالرعد، وقيل: يرجف من كثرة الماء، قال صخر الغي الهذلي:
  إلى عمرين إلـى غـيقة                      بيليل يهدي ربحلا رجوفا والرجفة: الزلزلة، وقال الليث: الرجفة في القرآن: كل عذاب أخذ قوما فهو رجفة وصيحة وصاعقة، قال الفراء في تفسير قوله تعالى: )يوم ترجف الراجفة تتبعها الرادفة( الراجفة: النفخة الأولى وهي التي تموت لها الخلائق. والرادفة: النفخة الثانية، التي يحيون لها يوم القيامة، وسيذكر قريبا، وقال أبو إسحاق: الراجفة: الأرض ترجف، تتحرك حركة شديدة، وقال مجاهد: هي الزلزلة.الرجاف، كشداد: اسم البحر، سمي به لاضطرابه، قال الجوهري: زاد غيره: وتحرك أمواجه، اسم كالقذاف، وأنشد للشاعر، وهو ابن الزبعري، ويروى لمطرود بن كعب الخزاعي يرثي عبد المطلب بن هاشم:

  المطعمون الشحم كل عـشـية                      حتى تغيب الشمس في الرجاف وقد رجف البحر: اضطرب موجه. قال شمر: الرجاف: يوم القيامة. قال ابن عباد: الرجاف: الجسر على الفرات، ووجد في النسخ هنا: الحشر، بالحاء والشين، وهو تصحيف. قال: الرجاف: ضرب من السير. قال: والراجف: الحمى ذات الرعدة، لأنها ترجف مفاصل من هي به. وأرجفت الناقة: إذا جاءت معيية مسترخية أذناها ترجف بهما. قال الليث: أرجف القوم: إذا خاضوا في أخبار الفتن، ونحوها من الأخبار السيئة، قال: ومنه قوله تعالى: ) والمرجفون في المدينة(، قال الليث: وهم الذين يولدون الأخبار الكاذبة، التي يكون معها اضطراب في الناس، وقال الراغب: الإرجاف: إيقاع الرجفة، إما بالقول، وإما بالفعل. يقال: أرجفوا في الشيء، وبه: إذا خاضوا فيه. قال ابن الأعرابي: رجفت الأرض: زلزلت، كأرجفت أيضا بالضم. ومما يستدرك عليه: أرجفت الريح الشجر: حركته. ورجفت الأسنان: تساقطت. واسترجفت الإبل رؤوسها في السير: حركتها، قال ذو الرمة:
  إذ حرك القرب القعقاع ألحيهاواسترجفت هامها الهيم الشغاميم والأرجاف: واحد أراجيف الأخبار نقله الجوهري، ويقال: الأراجيف ملاقيح الفتن، قاله الراغب، وفي الأساس: الإرجاف: مقدمة الكون، وإذا وقعت المخاويف، كثرت الأراجيف. ويقال: خرجوا يسترجفون الأرض نجدة، وهو مجاز كما في الأساس. والرجفان، محركة: الإسراع، عن كراع.

### Türkçe

**رجف** şey: hareket etti; ve hareket etti; لازم, متعدّ. İbn Düreyd dedi: **رجف القلب**: eğer korkudan şiddetle çalkalanırsa. Leys dedi: **رجف** şey **رجفا** ve **رجفانا**; Leys’ten başkası artırdı: **رجوفا**, ضم ile, ve **رجيفا**. Dedi: devenin semer altında **رجفان**’ı gibi; ve rüzgâr onu **رجفته** ettiğinde ağacın **يرجف** etmesi gibi; ve kökleri gevşediğinde dişlerin **ترجف** etmesi gibi; ve bunun benzeri: onun tamamının hareketi **رجف**’tir. **رجفت الأرض**: zelzele oldu; ondan Yüce Allah’ın sözü: (**يوم ترجف الأرض والجبال**); **كأرجفت**, İbnü’l-A‘râbî’den. **رجف القوم**: savaşa hazırlandılar; Leys nakletti; ve o mecazdır. Dedi: ve gök gürültüsü **يرجف**, **رجفا** ve **رجيفا**: onun gümbürtüsünün bulut içinde tekrarlanmasıdır; ve denilir: **سحاب رجوف**; yani gök gürültüsüyle **يرجف** eder; ve denildi: suyun çokluğundan **يرجف** eder. Sahr el-Gayy el-Hüzelî dedi:
  İki Ömer’e, bir **غيقة**’ye doğru,
  geceleyin bir **ربحلا رجوفا**’yı sevk eder.

Ve **الرجفة**: zelzeledir. Leys dedi: Kur’an’da **الرجفة**: bir kavmi yakalayan her azap, o **رجفة** ve **صيحة** ve **صاعقة**’dır. Ferrâ, Yüce Allah’ın sözü tefsirinde dedi: (**يوم ترجف الراجفة تتبعها الرادفة**) **الراجفة**: birinci üfürüştür; ve o, yaratılmışların onunla öldüğü şeydir. Ve **الرادفة**: ikinci üfürüştür; kıyamet günü onunla dirilirler; ve yakında zikredilecektir. Ebû İshâk dedi: **الراجفة**: yer **ترجف** eder; şiddetli bir hareketle hareket eder. Mücâhid dedi: o zelzeledir. **الرجاف**, **كشداد**: denizin adıdır; çalkalanmasından dolayı onunla adlandırıldı. Cevherî dedi: başkası artırdı: ve onun dalgaları hareket etti; **كالقذاف** gibi bir isimdir. Şair için inşâd etti; o İbnü’z-Zeb‘arâ’dır; ve Metrûd b. Ka‘b el-Huzâ‘î’den, Hâşim oğlu Abdülmuttalib’e mersiye olarak rivayet edilir:

  Her akşam yağı yedirenler,
  güneş **الرجاف** içinde batıncaya kadar.

Ve gerçekten **رجف البحر**: onun dalgası çalkalandı. Şemmer dedi: **الرجاف**: kıyamet günüdür. İbn Abbâd dedi: **الرجاف**: Fırat üzerindeki köprüdür. Ve nüshalarda burada bulundu: **الحشر**, حاء ve شين ile; ve o bir tashîftir. Dedi: **الرجاف**: yürüyüşten bir türdür. Dedi: ve **الراجف**: titremeli humma; çünkü onda olanın eklemlerini **ترجف** ettirir. Ve **أرجفت الناقة**: eğer bitkin, gevşek gelirse; iki kulağı onlarla **ترجف** eder. Leys dedi: **أرجف القوم**: fitnelerin haberlerine ve onun benzeri kötü haberlerden olanlara daldıkları zaman. Dedi: ve ondan Yüce Allah’ın sözü: (**والمرجفون في المدينة**). Leys dedi: ve onlar, insanlarda bir اضطراب bulunan, yalan haberleri doğuran kimselerdir. Râgıb dedi: **الإرجاف**: **الرجفة**’yi vaki kılmaktır; ya söz ile, ya fiil ile. Denilir: **أرجفوا في الشيء** ve onunla: onda daldıkları zaman. İbnü’l-A‘râbî dedi: **رجفت الأرض**: zelzele oldu; **كأرجفت** de, ayrıca ضم ile. Ve ona istidrâk olunanlardandır: **أرجفت الريح الشجر**: onu hareket ettirdi. Ve **رجفت الأسنان**: döküldü. Ve **استرجفت الإبل رؤوسها في السير**: onları hareket ettirdi. Zü’r-Rumme dedi:
  Yakın tulum, onun iki çenesini **القعقاع**’ı hareket ettirdiğinde,
  ve **الهيم الشغاميم** onun başlarını **استرجفت** etti.

Ve **الأرجاف**: **أراجيف الأخبار**’ın biridir; Cevherî nakletti. Ve denilir: **الأراجيف** fitnelerin aşılarıdır; Râgıb söyledi. Ve **الأساس**’ta: **الإرجاف**: oluşun mukaddimesidir; ve korkutucular vaki olduğunda, **الأراجيف** çoğalır. Ve denilir: bir yardım isteme olarak yeri **يسترجفون** ederek çıktılar; ve o, **الأساس**’ta olduğu gibi mecazdır. Ve **الرجفان**, harekeli: sürat etmektir; Kurâ‘’dan.
