# رحب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AD%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رحب

الرُحْبُ بالضم: السَعَةُ. تقول منه: فُلانٌ رُحْبُ الصَدْرِ. والرَحْبُ، بالفتح: الواسِعُ؛ تقول منه بلدٌ رَحْبٌ وأرضٌ رَحْبَةٌ، وقد رَحُبَتْ بالضم تَرْحُبُ رُحْباً ورَحابَةً. وقولهم: مرحباً وأهلاً، أي أَتَيْتَ سَعَةٌ وأَتَيْتَ أهلاً فاستأنِسْ ولا تستوحِشْ. وقد رَحَّبَ به ترحيباً، إذا قال له مرحَباً. وقول الشاعر:
وكيف تُواصِلُ من أَصْبَحَتْخَلالَتُهُ كَأَبـي مَـرْحَـبِ
يعني به الظِلَّ. وقِدْرٌ رُحابٌ، أي واسعةٌ. والرُحْبي:أَعْرَضُ الأضلاعِ. وإنما يكون الناحز في الرُحبَيَين وهما مَرجِع المرفقين. وهو أيضاً سِمَة في جنب البعير. والرَحيبُ: الأكولُ. وفلان رحيبُ الصَدرِ، أي واسعُ الصدرِ. ورحائبُ التُخومِ: سَعَةُ أقطارِ الأرضِ. ورَحُبَتِ الدارُ وأَرْحَبَتْ بمعنىً، أي اتَّسَعَتْ. وأَرْحَبْتُ الشيءَ: وَسَّعْتُهُ. قال الحجاج حين قتل ابن القِرِّيَّة: أَرْحِبْ يا غُلامُ جُرْحَهُ. ويقال أيضاً في رَجْرِ الفرس: أَرْحِبْ وأَرْحِبي، أي تَوَسَّعي وتباعَدي. ورَحَبَةُ المسجد، بالتحريك: ساحَتُهُ، والجمع رَحَبٌ ورَحَباتٌ ورِحابٌ.

### Türkçe

**الرُحْبُ** (ötre ile): genişliktir. Ondan şöyle dersin: falan **رُحْبُ الصَدْرِ**’dir. Ve **الرَحْبُ** (fetha ile): geniş olandır; ondan şöyle dersin: **بلدٌ رَحْبٌ** ve **أرضٌ رَحْبَةٌ**; ve (o) ötre ile **رَحُبَتْ**; **تَرْحُبُ**; **رُحْباً** ve **رَحابَةً** (olarak). Ve onların sözü: **مرحباً وأهلاً**; yani “genişliğe geldin ve ehle geldin; öyleyse ünsiyet et ve ürkme.” Ve ona **رَحَّبَ** etti, **ترحيباً**; ona **مرحباً** dediği zaman. Şairin sözü:
وكيف تُواصِلُ من أَصْبَحَتْخَلالَتُهُ كَأَبـي مَـرْحَـبِ
Bununla gölgeyi kasteder. Ve **قِدْرٌ رُحابٌ**: yani geniştir. Ve **الرُحْبي**: kaburgaların en enlisidir. Ancak çıkıntı, **الرُحبَيَين**’dedir; onlar iki dirseğin dönüş yeridir. O, ayrıca devenin böğründe bir damgadır. Ve **الرَحيبُ**: çok yiyen. Ve falan **رحيبُ الصَدرِ**’dir; yani göğsü geniştir. Ve **رحائبُ التُخومِ**: yerin çaplarının genişliğidir. Ve ev **رَحُبَتِ** ve **أَرْحَبَتْ** aynı mânâdadır; yani genişledi. Ve ben şeyi **أَرْحَبْتُ**: onu genişlettim. Haccâc, İbnü’l-Kırrıyye’yi öldürdüğü zaman dedi: **أَرْحِبْ** ey oğlan, onun yarasını. Ve ayrıca atın **رَجْرِ**’inde denir: **أَرْحِبْ** ve **أَرْحِبي**; yani genişle ve uzaklaş. Ve mescidin **رَحَبَةُ**’si (hareke ile): onun avlusudur; çoğulu **رَحَبٌ** ve **رَحَباتٌ** ve **رِحابٌ**.
