# رح — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AD/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AD.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: رح

رَحَّ
1 رَحَّ ذ [sec. pers. رَحِحْتَ,] aor. يَرَحُّ, [inf. n., app., رَحَحٌ,] It (a solid hoof, &c.,) had the quality termed رَحَحٌ meaning as expl. below. (TA.)

رَحْرَحَ
R. Q. 1 رَحْرَحَ ذ He (a man, TA) did not exceed the usual bounds so as to reach the bottom, or utmost depth, of the object of his desire; (K, TA;) as, for instance, of a vessel: (TA:) [IbrD thinks that it signifies he sought, by his speech, the expression of a meaning which he failed to attain.] ― -b2- رحرح بِالكَلَامِ He spoke, or expressed himself, obliquely, ambiguously, or equivocally; not plainly. (K, TA.) ― -b3- رحرح عِنْ فُلَانٍ i. q. سَتَرَدُونَهُ [He protected such a one by intervening, or by interposing something]. (K.)

تَرَحْرَحَتْ
R. Q. 2 تَرَحْرَحَتْ ذ She (a mare) straddled, in order to stale. (S, A, K.)

رَحَّةٌ
رَحَّةٌ ذ [or حَيَّةٌ رَحَّةٌ] A serpent being, or becoming, like a طَوْق, or neck-ring, (مُتَطَوِّقَةٌ, K, [see 5 in art. طوق,]) when folding itself: (TA:) originally رَحْيَةٌ; (K;) the ى being changed into ح. (TA.)

رَحَحٌ
رَحَحٌ ذ Width in a solid hoof: such is approved; (S, K;) being the contr. of that which is termed مُصْطَرٌّ: but when it spreads out much, it is a fault: (S:) or a spreading therein: (A:) or a spreading thereof; and width of a human foot: (Lth, TA:) or a spreading of a solid hoof, with thinness: or width of a human foot, with thinness: and in a solid hoof, which is a fault: or excessive width in a solid hoof. (TA.)

رَحْرَحٌ
رَحْرَحٌ ذ and ↓ رَحْرَاحٌ and ↓ رَحْرَحَانٌ A thing wide and spreading, (K, TA,) not deep, like a طسْت and any similar vessel; as also رَهْرَهٌ and رَهْرَهَانٌ: (TA:) [or ↓ the third of these epithets signifies very wide &c.; as will be seen from what follows: and] ↓ the second signifies a thing wide and thin. (S.) You say اـِنَآءٌ رَحْرَحٌ A wide and low vessel; as also رَهْرَهٌ. (TA.) And قَدَحٌ رَحْرَحٌ and ↓ رَحْرَاحٌ A wide bowl. (A.) And قَصْعَةٌ رَحْرَحٌ and ↓ رَحْرَحَانِيَّةٌ A bowl spreading widely [and very widely]. (AA, TA.) And it is said in a trad., بُحْبُوحُةُ الجَنَّةِ ↓ رَحْرَحَانِيَّةٌ The middle of Paradise is [very] wide, or ample: the ا and ن are added to give intensiveness to the signification. (TA.) ― -b2- [Hence,] عَيْشٌ رَحْرَحٌ (A) and ↓ رَحْرَاحٌ (S, A) (tropical:) An ample and easy state of life. (S, TA.)

رَحْرَحَانٌ
رَحْرَحَانٌ ذ : see the next preceding paragraph, throughout.

رَحْرَحَانِيَّةٌ
رَحْرَحَانِيَّةٌ ذ : see the next preceding paragraph, throughout.

رَحْرَاحٌ
رَحْرَاحٌ ذ : see the next preceding paragraph, throughout.

أَرَحُّ
أَرَحُّ ذ Spreading, (Lth, TA,) or widely expanded; (TA;) applied to a solid hoof, (Lth, TA,) and to a foot such as is termed خُفّ: (TA:) and wide; applied to anything: thus قَدَمٌ رَحَّآءُ a wide human foot: (Lth, TA:) and a human foot having the middle of the sole even with the fore part; (L, TA;) flat-soled; i. e. having, in the sole, no hollow part that does not touch the ground: (S:) and كِرْكِرّةٌ رَحَّآءُ a wide callous protuberance upon the breast of a camel: (TA:) and جَفْنَةٌ رَحَّآءُ a wide [bowl such as is termed] جِفنة; like رَوْحَآءُ; wide and not deep: (TA:) and جِفَانٌ رُحُحٌ wide جفان [pl. of جَفْنَةٌ]. (IAar, K.) Having a spreading hoof; (S, A, K;) applied to a horse, (A,) and to a mountain-goat: (S, A, K:) also, applied to a man, having a wide foot; (A;) or having, in the sole of his foot, no hollow part that does not touch the ground, (S, K,) as is the case in the feet of the Zinj; (S;) having the sole of the foot flat, so that all of it touches the ground: fem. رَحَّآءُ: you say اِمْرَأَةٌ رَحَّآءُ القَدَمَيْنِ: a high hollow to the sole of the foot is approved in a man and in a woman. (T, TA.) Also, applied to a camel, Having one foot cleaving to another. (TA.)

### Türkçe

رَحَّ
1 **رَحَّ** ذ [2. tekil şahıs **رَحِحْتَ**,] muzâri‘ **يَرَحُّ**, [mastarı, görünüşe göre, **رَحَحٌ**,] O (katı bir toynak vb.,) aşağıda açıklandığı üzere mânâsı **رَحَحٌ** diye adlandırılan niteliğe sahip oldu. (TA.)

رَحْرَحَ
R. Q. 1 **رَحْرَحَ** ذ O (bir adam, TA) arzusunun nesnesinin dibine yahut en son derinliğine ulaşacak şekilde alışılmış sınırları aşmadı; (K, TA;) meselâ bir kap hakkında: (TA:) [IbrD bunun, konuşmasıyla, ulaşamadığı bir mânânın ifadesini aradı, mânâsına geldiğini düşünür.] ― -b2- **رحرح بِالكَلَامِ** O, eğri yoldan, müphem, yahut iki mânâlı/tevriyeli olarak konuştu veya kendini ifade etti; açıkça değil. (K, TA.) ― -b3- **رحرح عِنْ فُلَانٍ** **سَتَرَدُونَهُ** ile aynı mânâdadır [O, araya girerek yahut bir şey araya koyarak falancayı korudu]. (K.)

تَرَحْرَحَتْ
R. Q. 2 **تَرَحْرَحَتْ** ذ O (bir kısrak) sidik yapmak için bacaklarını açtı. (S, A, K.)

رَحَّةٌ
**رَحَّةٌ** ذ [yahut **حَيَّةٌ رَحَّةٌ**] Kendi üzerine kıvrılırken bir **طَوْق** yahut boyun halkası gibi olan yahut olan bir yılan; (**مُتَطَوِّقَةٌ**, K, [bk. **طوق** maddesinde 5,]) (TA:) aslı **رَحْيَةٌ**; (K;) **ى**’nın **ح**’ye çevrilmesiyle. (TA.)

رَحَحٌ
**رَحَحٌ** ذ Katı bir toynakta genişlik: bu makbuldür; (S, K;) **مُصْطَرٌّ** diye adlandırılanın zıddıdır: fakat çokça yayılıp açıldığında bu bir kusurdur: (S:) yahut onda bir yayılma: (A:) yahut onun yayılması; ve insan ayağının genişliği: (Lth, TA:) yahut katı bir toynağın, incelikle birlikte, yayılması: yahut insan ayağının, incelikle birlikte, genişliği: ve katı bir toynakta, ki bu bir kusurdur: yahut katı bir toynakta aşırı genişlik. (TA.)

رَحْرَحٌ
**رَحْرَحٌ** ذ ve ↓ **رَحْرَاحٌ** ve ↓ **رَحْرَحَانٌ** Derin olmayan, **طسْت** ve benzeri her kap gibi, geniş ve yayılan bir şey; (K, TA,) ayrıca **رَهْرَهٌ** ve **رَهْرَهَانٌ**: (TA:) [yahut ↓ bu sıfatların üçüncüsü, aşağıda geleceği üzere, pek geniş vb. mânâsınadır: ve] ↓ ikincisi geniş ve ince bir şey mânâsınadır. (S.) Sen **اـِنَآءٌ رَحْرَحٌ** dersin: geniş ve alçak bir kap; ayrıca **رَهْرَهٌ**. (TA.) Ve **قَدَحٌ رَحْرَحٌ** ve ↓ **رَحْرَاحٌ**: geniş bir kâse. (A.) Ve **قَصْعَةٌ رَحْرَحٌ** ve ↓ **رَحْرَحَانِيَّةٌ**: genişçe yayılan [ve pek genişçe yayılan] bir çanak. (AA, TA.) Ve bir rivayette şöyle denilmiştir: **بُحْبُوحُةُ الجَنَّةِ** ↓ **رَحْرَحَانِيَّةٌ** Cennetin ortası [pek] geniştir yahut vâsidir: mânâyı şiddetlendirmek için **ا** ve **ن** ilâve edilmiştir. (TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **عَيْشٌ رَحْرَحٌ** (A) ve ↓ **رَحْرَاحٌ** (S, A) (mecaz:) geniş ve kolay bir geçim hâli. (S, TA.)

رَحْرَحَانٌ
**رَحْرَحَانٌ** ذ : bütünüyle bir önceki paragrafa bak.

رَحْرَحَانِيَّةٌ
**رَحْرَحَانِيَّةٌ** ذ : bütünüyle bir önceki paragrafa bak.

رَحْرَاحٌ
**رَحْرَاحٌ** ذ : bütünüyle bir önceki paragrafa bak.

أَرَحُّ
**أَرَحُّ** ذ Yayılan, (Lth, TA,) yahut genişçe açılmış; (TA;) katı bir toynağa, (Lth, TA,) ve **خُفّ** diye adlandırılan bir ayağa uygulanır: (TA:) ve geniş; her şeye uygulanır: böylece **قَدَمٌ رَحَّآءُ** geniş bir insan ayağıdır: (Lth, TA:) ve insan ayağı ki tabanın ortası ön kısmıyla aynı hizada olur; (L, TA;) düz tabanlı; yani tabanda yere değmeyen çukur bir kısmı olmayan: (S:) ve **كِرْكِرّةٌ رَحَّآءُ** devenin göğsü üzerinde geniş bir nasırlı çıkıntı: (TA:) ve **جَفْنَةٌ رَحَّآءُ** geniş bir **جِفنة** [denilen kâse]; **رَوْحَآءُ** gibi; geniş ve derin olmayan: (TA:) ve **جِفَانٌ رُحُحٌ** geniş **جفان** [**جَفْنَةٌ**’nin çoğulu]. (IAar, K.) Yayılan toynaklı; (S, A, K;) ata, (A,) ve dağ keçisine uygulanır: (S, A, K:) ayrıca, insana uygulanır, geniş ayaklı; (A;) yahut ayağının tabanında yere değmeyen çukur bir kısmı olmayan, (S, K,) Zenc’in ayaklarında olduğu gibi; (S;) ayağının tabanı düz olup tamamı yere değen: müennesi **رَحَّآءُ**: sen **اِمْرَأَةٌ رَحَّآءُ القَدَمَيْنِ** dersin: ayağın tabanında yüksek bir kavis/çukurluk erkek ve kadında makbuldür. (T, TA.) Ayrıca, deveye uygulanır: bir ayağı diğerine yapışık olan. (TA.)
