# ردع — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%B9/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AF%D8%B9/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ردع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%B9.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: ردع

رَدَعْتُهُ عن الشيء أَرْدَعُهُ رَدْعاً فارْتَدَعَ، أي كففتُه فكَفَّ. وبه رَدْعٌ من زعفرانٍ أو دَمٍ، أي لَطْخٌ وأثرٌ. ورَدَعْتُهُ بالشيء فارْتَدَعَ، أي لطختُه به فتلطَّخ. ومنه قول ابن مقبل:
يَخْدي بها بازِلٌ فُتْلٌ مَرافِقُـهُيَجْري بديباجَتَيْهِ الرشحُ مُرْتَدِعُ
ويقال للقتيل: ركب رَدْعَهُ، إذا خَرَّ لوجهه على دمه. والرُداعُ بالضم: النُكْسُ، ويقال وَجَعُ الجسدِ أجمَع. قال الشاعر:
فَواحَزَناً وعاودني رُداعيوكان فِراقُ لُبْنَى كالخِداعِ
والمَرْدوعُ: المنكوسُ، وقد رُدِعَ. والمُرْتَدِعُ من السهام: الذي إذا أصاب الهدفَ انفضح عودُهُ. والرَديعُ: السهمُ الذي سقط نَصْلُهُ.

### Türkçe

**رَدَعْتُهُ** o şeyi(n)den **أَرْدَعُهُ** **رَدْعاً**; böylece **فارْتَدَعَ**; yani onu alıkoydum, o da vazgeçti. Ve onda safrandan yahut kandan bir **رَدْعٌ** vardır; yani bir bulaşma ve iz. Ve onu bir şey ile **رَدَعْتُهُ**; böylece **فارْتَدَعَ**; yani onu onunla bulaştırdım da o da bulaştı. Bundan, İbn Mukbil’in sözü:
يَخْدي بها بازِلٌ فُتْلٌ مَرافِقُـهُيَجْري بديباجَتَيْهِ الرشحُ مُرْتَدِعُ
Ve öldürülen kimse için denir: **ركب رَدْعَهُ**; yüzüstü kanının üzerine düştüğü zaman. Ve **الرُداعُ** (ضم ile): ters dönme; ve denir: bedenin tamamının ağrısı. Şair dedi ki:
فَواحَزَناً وعاودني رُداعيوكان فِراقُ لُبْنَى كالخِداعِ
Ve **المَرْدوعُ**: ters çevrilmiş olan; ve **رُدِعَ**. Ve oklar(dan) **المُرْتَدِعُ**: hedefi vurduğu zaman sapı açığa çıkan. Ve **الرَديعُ**: ucu düşmüş olan ok.
