# ردع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%AF%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ردع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AF%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ردع

ردعه عنه، كمنعه يردعه ردعا: كفه ورده، فارتدع، أي فكف، وأنشد الليث:
  أهل الأمانة إن مالوا ومـسـهـم                      طيف العدو إذا ما ذوكروا ارتدعوا

  ردع جيبه عنه: فرجه، نقله الصاغاني. ردعه بالشيء: لطخه به، يردعه ردعا، فارتدع: تلطخ. ردع السهم: ضرب بنصله الأرض ليثبت في الرعظ، نقله ابن دريد. ردع المرأة يردعها ردعا: وطئها. حكى الأزهري عن أبي سعيد قال: الردع: العنق ردع بالدم أو لم يردع، يقال: اضرب ردعه، كما يقال: اضرب كرده. قال: وسمي العنق ردعا؛ لأنه بها يرتدع كل ذي عنق من الخيل وغيرها، وقال غيره: سمي العنق ردعا على الاتساع. الردع: الزعفران سمي به كما سمي الجسد زعفرانا، يقال: به ردع من زعفران أو دم، أي لطخ منه وأثر، كما في الصحاح، وفي حديث عائشة: كفن أبو بكر، رضي الله عنه، في ثلاثة أثواب، أحدها به ردع من زعفران. أي لطخ لم يعمه كله. ويقال: بالثوب ردع من زعفران، أي شيء يسير في مواضع شتى. الردع: أثر الخلوق والطيب في الجسد وكذلك أثر الحناء، قال:
  ممكورة ردع العبير بهـا                      درم العظام دقيقة الخصر كالرداع: كغراب: هكذا في سائر النسخ، وهو خطأ، فإن الرداع، بالضم، إنما يستعمل في النكس لا في الطيب، وهو مثل الردع، والردع يستعمل فيهما، وسيأتي قريبا مثل ذلك. من المجاز: يقال للقتيل: ركب ردعه، إذا خر لوجهه على دمه وعلى رأسه، قيل: وإن لم يمت بعد، غير أنه كلما هم بالنهوض ركب مقاديمه، فخر لوجهه، وقيل: ردعه: دمه، وركوبه إياه أن الدم يسيل، ثم يخر عليه صريعا، وقيل: ركب ردعه، أي لم يردعه شيء فيمنعه عن وجهه، ولكنه ركب ذلك فمضى لوجهه، وردع فلم يرتدع، كما يقال: ركب النهي. وقال ابن الأثير: الردع: العنق، أي سقط على رأسه، فاندقت عنقه. وقيل: الردع هنا: الدم، على سبيل التشبيه بالزعفران، ومعنى ركوبه دمه، أنه جرح، فسال دمه، فسقط فوقه متشحطا فيه. قال: ومن جعل الردع العنق فالتقدير: ركب ذات ردعه، أي عنقه، فحذف المضاف، أو سمى العنق ردعا على الاتساع، وأنشد ابن بري لنعيم بن الحارث بن يزيد السعدي:
  ألست أرد القرن يركب ردعه                      وفيه سنان ذو غرارين نائس

  وقال ابن الأعرابي: ركب ردعه: إذا وقع على وجهه. وركب كسأه: إذا وقع على قفاه. وقيل: ركب ردعه: أن الردع: كل ما أصاب الأرض من الصريع حين يهوي إليها، فما مس منه الأرض أولا فهو الردع، أي أقطاره كان. وقال المبرد: معناه سقط فدخلت عنقه في جوفه. وثوب مردوع: مزعفر، أي مصبوغ بالزعفران. يقال: قميص رادع ومردوع ومردع، كمعظم: فيه أثر طيب أو زعفران أو دم. وردع الرجل، كعني، تغير لونه، ومنه حديث حذيفة رضي الله عنه، أنه ذكر فتنة شبهها بفتنة الدجال، وفي القوم أعرابي، فقال: سبحان الله يا أصحاب محمد: كيف وقد نعت المسيح وهو رجل عريض الكبهة، مشرف الكتد، بعيد ما بين المنكبين، فردع لها حذيفة، ثم تساير عن وجهه الغضب. أي وجم لها حتى تغير لونه إلى الصفرة، وقوله: الكبهة، أراد الجبهة، فأخرج الجيم بين مخرجها ومخرج الكاف، قال الصاغاني: وهي لغة غير مستحسنة، ولا كثيرة في لغة من ترتضى عربيته، وإنما تغير لونه وجوما وضجرا. الرديع كأمير ومنبر: السهم الذي سقط نصله فيردع به الأرض، أي يضرب حتى يثبت نصله. قال الليث: الرادعة: قميص قد لمع بالزعفران أو بالطيب في مواضع، وليس مصبوغا كله، إنما هو مبلق، كما تردع الجارية صدر جيبها بالزعفران بملء كفها، والمصدر: الردع، قال امرؤ القيس:
  حوارا يعللن العبير روادعا                      كمها الشقائق أو ظباء سلام وأنشد الأزهري قول الأعشى:
  ورادعة بالطيب صفراء عندنـا                      لجس الندامى في يد الدرع مفتق يعني جارية قد جعلت على ثيابها في مواضع زعفرانا. وكمنبر: من يمضي في حاجته فيرجع خائبا. المردع: السهم الذي يكون في فوقه ضيق، فيدق فوقه حتى ينفتح، قال أبو عمرو: ويقال فيهما بالغين معجمة أيضا. المردع: الكسلان من الملاحين. المردع: القصير الذي كأنه قطبة سهم. المردع: من به رداع من طيب، كالمردوع، هكذا في سائر النسخ وهو خطأ، فإن الرداع - بالضم - لا يستعمل في الطيب، إنما هو في النكس، وانظر نص العباب: رجل مردع ومردوع، من الرداع، فلم يقل من طيب؛ وقال قبل ذلك: والردع: النكس، وأنشد:
  ألما بذات الـخـال إن مـقـامـهـا                      لدى الباب زاد القلب ردعا على ردع ثم قال: وكذلك الرداع، وأنشد لقيس بن الملوح:
  صفراء من بقر الجواء كأنما                      ترك الحياء بها رداع سقيم وقال قيس بن ذريح:
  فواحزني وعاودني رداعي                      وكان فراق لبنى كالخداع ومثله في الصحاح والأساس الرداع: وجع الجسد أجمع. وفي الأساس: من شكا الرداع، شكر الصداع، وقد ردع، فهو مردوع، ومثله في الصحاح، وفي اللسان عن ابن الأعرابي: ردع، إذا نكس في مرضه، قال أبو العيال الهذلي:
  ذكرت أخي فعاودني                      رداع السقم والوصب وقال كثير:
  وإني على ذاك التجلد إنني                      مسر هيام يستبل ويردع والمردوع: المنكوس، وكل ذلك مما يؤيد أن الرداع - بالضم - إنما يستعمل في النكس لا في الطيب. وفي كلام المصنف نظر من وجوه. الرداع، ككتاب: الطيب هكذا في النسخ، والصواب: الطين والماء. والغين - معجمة - لغة فيه. نقله الصاغاني. الرداع: اسم ماء، نقله الجوهري والصاغاني، وأنشد لعنترة يصف ناقته:
  بركت على جنب الرداع كأنمـا                      بركت على قصب أجش مهضم

  قلت: وأنشد أبو القاسم السهيلي في الروض للبيد بن ربيعة:
  وصاحب ملحوب فجعنا بيومه                      وعند الرداع بيت آخر كوثر قال: وصاحب الرداع شريح بن الأحوص في قول ابن هشام، والرداع من أرض اليمامة، وقيل: هو حبان بن عتبة بن مالك بن جعفر بن كلاب، وقد تقدم ذلك في ل-ح-ب. قال الأصمعي: الرداعة، بهاء: مثل البيت يتخذ من صفيح ثم يجعل فيه لحمة يصاد فيه الضبع والذئب. قال ابن الأعرابي: المرتدع: سهم إذا أصاب الهدف انفضخ عوده، نقله الجوهري عن أبي عبيد. قال خالد: المرتدع: الجمل انتهت سنه، وبه فسر قول ابن مقبل يصف أخت بني رألان:
  يخدي بها بازل فتل مرافقـه                      يجري بديباجتيه الرشح مرتدع قال أبو عمرو: المرتدع في قول ابن مقبل: المتلطخ بالزعفران وإليه مال الجوهري، وزاد بعضهم: أو الطيب، وقال بعضهم: مرتدع أي عرق أصفر كأنه خلوق، وكل سمين عرقه أصفر. ومما يستدرك عليه: ترادع القوم: ردع بعضهم بعضا. وجمع الرادع: ردع، بضمتين، قال:
  بني نمير تركت سيدكم                      أثوابه من دمائكم ردع وردع الزعفران على الجلد، إذا نفض صبغه عليه، ومنه حديث ابن عباس أنه: لم ينه عن شيء من الأردية إلا عن المزعفرة التي تردع على الجلد. وثوب رديع: مصبوغ بالزعفران وقال الأزهري في قول ابن مقبل: قال بعضهم: مرتدع، أي متصبغ بالعرق الأسود، كما يردع الثوب بالزعفران. وفي الأساس: ردعته بالزعفران ترديعا، فهو مردع، ومتردع. ويقال: ردعته روادع الشيب. وطعنته فركب ردعه، وهو مجاز. والأردع من الغنم: الذي صدره أسود وباقيه أبيض، يقال: تيس أردع، وشاة ردعاء، والجمع ردع. والردع: كل ما أصاب الأرض من الصريع حين يهوي إليها وقال الليث: الردع: مقاديم الإنسان. وركب ردع المنية، على المثل. والرديع: الصريع يركب ظله، ومنه قول أبي دواد:
  فعل وأنهل منهـا الـسـنـا                      ن يركب منها الرديع الظلالا ويقال: ردع بفلان، أي صرع. وأخذ فلانا فردع به الأرض، إذا ضرب به الأرض. والردع: ردع النصل في السهم، وهو تركيبه، وضربك إياه بحجر أو غيره حتى يدخل. والمردعة: نصل كالنواة. والردوع، بالضم: جمع ردع، بمعنى النكس، قال:
  وما مات مذري الدمع بل مات من به                      ضنى باطن فـي قـلـبـه وردوع ورجل رديع: به رداع، وكذلك المؤنث، قال أبو صخر الهذلي:
  وأشفي جوى باليأس مني قد ابترى                      عظامي كما يبري الرديع هيامها والرديع: الأحمق. قال الأزهري: هكذا أقرأني المنذري لأبي عبيد فيما قرأ على أبي الهيثم، قال: وأما الإيادي فإنه أقرأنيه عن شمر بالغين معجمة، قال: وكلاهما عندي من نعت الأحمق. وأحمر رداع، كسحاب: صاف. وماء ردعة، وردغة، بمعنى. والردع: الدق بالحجر. ورداع العرش، كسحاب: مدينة أهل فارس باليمن. وكغراب: ماءة لبني الأعرج بن كعب بن سعد، ويروى بالكسر أيضا. وركب ردعه، أي فعل ما ردع عنه، كما يقال: ركب النهي، إذا فعل ما نهي عنه. وهو مجاز.

### Türkçe

**ردعه** ondan, **منعه** gibi, onu **يردعه** **ردعا**: onu alıkoydu ve geri çevirdi; böylece **فارتدع**; yani vazgeçti. Lîs’in inşadı:
  Emanet ehli, eğrilseler ve payları                      düşman hayali; anıldıklarında vazgeçtiler

**ردع جيبه** ondan: onu yardı; Sâğânî onu nakletti. **ردعه بالشيء**: onu onunla lekeledi; onu **يردعه** **ردعا**; böylece **فارتدع**: lekelendi. **ردع السهم**: okun, **الرعظ** içinde sabit kalsın diye, demiriyle yere vurmasıdır; İbn Düreyd onu nakletti. **ردع المرأة يردعها ردعا**: onunla cima etti. Ezherî, Ebû Saîd’den şöyle dediğini hikâye etti: **الردع**: boyundur; kanla **ردع** olmuş yahut **لم يردع** olmamış. Denir ki: **اضرب ردعه**; denildiği gibi: **اضرب كرده**. Dedi: Boyun **ردعا** diye adlandırıldı; çünkü onunla, atlardan ve başkalarından boyun sahibi olan her biri geri çevrilir. Başkası dedi: Boyun, genişletme yoluyla **ردعا** diye adlandırıldı. **الردع**: safrandır; bedenin safran diye adlandırıldığı gibi onunla adlandırıldı. Denir ki: onda safrandan yahut kandan bir **ردع** vardır; yani ondan bir leke ve iz vardır; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Âişe hadîsinde: Ebû Bekir, Allah ondan razı olsun, üç elbiseye kefenlendi; bunlardan birinde safrandan bir **ردع** vardı. Yani bütününü kaplamayan bir leke. Ve denir ki: elbisede safrandan bir **ردع** vardır; yani çeşitli yerlerde az bir şey. **الردع**: **الخلوق** ve güzel kokunun bedendeki izi; aynı şekilde kınanın izi. Dedi:
  Bükülmüş; onda **العبير**’in **ردع**’ı                      kemikleri iri, beli ince

**كالرداع: كغراب**: diğer bütün nüshalarda böyle; bu hatadır. Çünkü **الرداع**, zamme ile, ancak **النكس**’te kullanılır, güzel kokuda değil; o, **الردع** gibidir; **الردع** ise ikisinde de kullanılır; yakında bunun benzeri gelecektir. Mecazdan: öldürülen için denir: **ركب ردعه**; yüzüstü kanının ve başının üzerine düştüğünde. Denildi: Henüz ölmemiş olsa bile; fakat her kalkmaya niyetlendiğinde ön taraflarının üzerine biner, yüzüstü düşer. Denildi: **ردعه**: onun kanıdır; ona binmesi, kanın akması, sonra onun üzerine serili halde düşmesidir. Denildi: **ركب ردعه**; yani onu yüzünden alıkoyacak bir şey onu **لم يردعه**; fakat o buna bindi de yüzüne doğru gitti; ve **ردع** etti de **لم يرتدع**; denildiği gibi: **ركب النهي**. İbnü’l-Esîr dedi: **الردع**: boyundur; yani başının üzerine düştü de boynu ezildi. Denildi: Burada **الردع**: safrana benzetme yoluyla kandır; onun kanına binmesinin manası: yaralandı, kanı aktı, onun üstüne düşüp içinde yuvarlandı. Dedi: **الردع**’ı boyun yapan kimseye göre takdir: **ركب ذات ردعه**; yani boynunu; muzaf hazfedildi. Yahut boyun, genişletme yoluyla **ردعا** diye adlandırıldı. İbn Berrî, Nuaym b. el-Hâris b. Yezîd es-Sa‘dî için inşad etti:
  Boynuzluyu geri çevirmiyor muyum; o **ردعه**’ına biner                      onda iki oluklu, sallanan bir mızrak ucu vardır

İbnü’l-A‘râbî dedi: **ركب ردعه**: yüzünün üzerine düştüğünde. Ve **ركب كسأه**: ensesinin üzerine düştüğünde. Denildi: **ركب ردعه**: **الردع**; yere doğru düşerken, yere düşenin ondan yere isabet eden her şeyidir; ondan yere ilk dokunan şey **الردع**’dır; yani uçlarıdır, her ne olursa olsun. Müberred dedi: Manası, düştü de boynu karnının içine girdi. **وثوب مردوع**: safranlanmış; yani safranla boyanmış. Denir ki: **قميص رادع ومردوع ومردع**; **معظم** gibi: onda güzel koku yahut safran yahut kan izi vardır. Ve **وردع الرجل**; **عني** gibi: rengi değişti. Ondandır: Huzeyfe hadîsi, Allah ondan razı olsun: Deccâl fitnesine benzettiği bir fitneyi andı; kavimde bir bedevî vardı; dedi ki: Allah’ı tenzih ederim ey Muhammed’in ashabı: Mesîh nitelendirilmişken nasıl olur; o, geniş **الكبهة**’li bir adamdır, omuz başı çıkık, iki omuz arası uzak. Bunun üzerine Huzeyfe ona karşı **فردع** etti; sonra öfke yüzünden çekilip gitti. Yani ona karşı sustu da rengi sarılığa değişti. Onun sözü **الكبهة**: **الجبهة**’yi kastetti; **الجيم**’i, mahreci ile **الكاف**’ın mahreci arasından çıkardı. Sâğânî dedi: Bu, beğenilmeyen bir lehçedir; Arapçılığı razı olunan kimsenin dilinde çok değildir. Onun rengi ancak susma ve bıkkınlıkla değişti. **الرديع**; **أمير** ve **منبر** gibi: demiri düşmüş olan ok; onunla yere **يردع** edilir; yani demiri sabit kalıncaya kadar vurur. Lîs dedi: **الرادعة**: safranla yahut güzel kokuyla yer yer parlamış bir gömlektir; bütünü boyanmış değildir; ancak alacalıdır; tıpkı cariyenin göğüs yakasını bir avuç dolusu safranla **تردع** etmesi gibi. Masdar: **الردع**. İmruü’l-Kays dedi:
  Birer yavru deve; **العبير**’i **روادعا** olarak sürerler                      sanki gelincikler yahut selâm ceylanları

Ezherî, A‘şâ’nın sözünü inşad etti:
  Bizde güzel kokuyla **رادعة** sarı bir (kadın)                      zırhın elinde, içki arkadaşlarının dokunuşu için yırtık

Yani elbiselerinin bazı yerlerine safran koymuş bir cariye. Ve **كمنبر**: işinde yürüyüp sonra eli boş dönen kimse. **المردع**: üst kısmında darlık bulunan ok; üstü dövülür de açılır. Ebû Amr dedi: İkisinde de **الغين** mu‘ceme ile de söylenir. **المردع**: denizcilerden tembel olan. **المردع**: kısa olan; sanki bir okun ucu gibidir. **المردع**: onda güzel kokudan bir **رداع** bulunan; **المردوع** gibi. Diğer bütün nüshalarda böyle; bu hatadır. Çünkü **الرداع** — zamme ile — güzel kokuda kullanılmaz; ancak **النكس**’tedir. **العباب**’ın nassına bak: **رجل مردع ومردوع، من الرداع**; “güzel kokudan” demedi. Ondan önce dedi ki: **والردع: النكس**; ve inşad etti:
  **ذات الـخال**’a uğradınız mı; onun makamı                      kapı yanında; kalbe **ردعا** üstüne **ردع** artırdı

Sonra dedi: Aynı şekilde **الرداع**; ve Kays b. el-Mülavvah için inşad etti:
  Cevâ’nın sığırlarından sarı; sanki                      hayâ onda, hasta bir **رداع** bırakmış

Kays b. Zurayh dedi:
  Vah hüznüm; **رداعي** bana geri döndü                      ve Lübna’nın ayrılığı bir aldatma gibiydi

Bunun benzeri **الصحاح** ve **الأساس**’ta: **الرداع**: bedenin tümünün ağrısı. **الأساس**’ta: **من شكا الرداع، شكر الصداع**; ve **قد ردع**; o halde o **مردوع**’dur; bunun benzeri **الصحاح**’ta. **اللسان**’da İbnü’l-A‘râbî’den: **ردع**; hastalığında **نكس** ettiğinde. Ebû’l-‘Iyâl el-Hüzelî dedi:
  Kardeşimi andım da bana geri döndü                      hastalık ve yorgunluğun **رداع**’ı

Kesîr dedi:
  O dayanıklılık üzereyim; gerçekten ben                      bir heves sevinciyim; ıslanır ve **يردع** eder

Ve **المردوع**: **المنكوس**. Bütün bunlar, **الرداع**’ın — zamme ile — ancak **النكس**’te kullanıldığını, güzel kokuda değil, destekleyen şeylerdendir. Musannifin sözünde çeşitli yönlerden bakış vardır. **الرداع**; **كتاب** gibi: güzel koku; nüshalarda böyle; doğrusu: çamur ve sudur. Ve **الغين** — mu‘ceme — onda bir lehçedir. Sâğânî onu nakletti. **الرداع**: bir suyun adıdır; Cevherî ve Sâğânî onu nakletti. Antara’dan, devesini vasfederken, inşad etti:
  **الرداع**’ın yanına çöktü; sanki                      kalın, boğuk, ezilmiş kamış üzerine çökmüş gibi

Dedim: Ve Ebü’l-Kāsım es-Süheylî, er-Ravd’da Lebîd b. Rebîʿa’dan inşâd etti:
  Ve **ملحوب** bir yoldaş; gününde bize musibet verdi                      ve **الرداع** yanında başka bir beyit: **كوثر** dedi: Ve **الرداع**’ın yoldaşı, İbn Hişâm’ın sözüne göre Şurayḥ b. el-Aḥvaṣ’tır; **الرداع** ise Yemâme toprağındandır. Ve denildi ki: O, Ḥabbân b. ʿUtbe b. Mâlik b. Caʿfer b. Kilâb’dır; bu, **ل-ح-ب**’de daha önce geçti. el-Asmaʿî dedi: **الرداعة** (sonunda **هاء** ile): sacdan yapılan, sonra içine bir et parçası konulan; onunla sırtlan ve kurt avlanan, ev gibi (bir şey) gibidir. İbnü’l-Aʿrâbî dedi: **المرتدع**: hedefi vurduğu zaman sapı ezilip dağılan ok; el-Cevherî bunu Ebû ʿUbeyd’den nakletti. Hâlid dedi: **المرتدع**: yaşı sona ermiş deve; bununla İbn Mukbil’in, Benî Raʾlân’ın kız kardeşini vasfederek söylediği söz tefsir edildi:
  Onunla, dirsekleri bükümlü bir **بازِل** sürer                      iki **ديباجة**sinde ter akar; **مرتدع**. Ebû ʿAmr dedi: İbn Mukbil’in sözünde **المرتدع**: safranla bulaşmış olan; el-Cevherî de buna meyletti. Bazıları da artırdı: yahut güzel koku. Bazıları dedi ki: **مرتدع** yani sarı ter; sanki **خلوق** gibidir. Ve her şişman (kimse): teri sarıdır. Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **ترادع القوم**: kavim, birbirini **ردع** etti. **الرادع**’ın cemi: **ردع** (iki ötre ile). Dedi ki:
  Ey Benî Numeyr, efendinizi bıraktım                      elbiseleri sizin kanlarınızdan **ردع**. Ve safranın deriye **ردع** etmesi: boyasını onun üzerine silkip döktüğü zaman. Ondandır: İbn Abbâs hadisi: **الأردية**den hiçbir şeyden nehyetmedi; ancak deriye **تردع** eden safranlanmıştan. Ve **ثوب رديع**: safranla boyanmış. el-Ezherî, İbn Mukbil’in sözü hakkında dedi: Bazıları dedi ki: **مرتدع** yani siyah terle boyanmış; tıpkı elbisenin safranla **يردع** edilmesi gibi. Ve el-Esâs’ta: Onu safranla **ردعته**; **ترديعا**; o da **مردع** ve **متردع** olur. Ve denilir: Onu, ihtiyarlığın **روادع**’ı **ردعته**. Ve onu mızrakladım da onun **ردعه**’sine bindi; bu mecazdır. Ve koyundan **الأردع**: göğsü siyah, geri kalanı beyaz olan; denilir: **تيس أردع** ve **شاة ردعاء**; cem‘i **ردع**. Ve **الردع**: yere düşerken ona yuvarlanan yıkılmışın yerden aldığı her şey. el-Leys dedi: **الردع**: insanın ön kısımlarıdır. Ve mesel olarak: **ردع** ölümün **ردع**’sine bindi. Ve **الرديع**: gölgesi üzerine binen yıkılmış (kimse); Ebû Duvâd’ın sözü ondandır:
  Yaptı ve ondan mızrağı kandırdı                      ondan **الرديع** gölgeleri biner. Ve denilir: **ردع بفلان**; yani (onu) yere serdi. Ve birini aldı da onunla yeri **فردع** etti: yani onunla yere vurdu. Ve **الردع**: okun içinde **النصل**’in **ردع**’ı; o, onun takılmasıdır; ve onu taşla yahut başkasıyla vurmandır ki içeri girsin. Ve **المردعة**: çekirdek gibi bir **نصل**. Ve **الردوع** (ötre ile): **ردع**’ın cemi; **النكس** manasında. Dedi ki:
  Gözyaşını akıtan ölmedi; bilakis içinde olan öldü                      içindeki bir zayıflık; kalbinde ve **ردوع**. Ve **رجل رديع**: onda **رداع** vardır; müennesi de böyledir. Ebû Ṣaḫr el-Hüzelî dedi:
  Bende olan ümitsizlikle bir iç yanmasını dindiririm; o, denemiştir                      kemiklerimi; tıpkı **الرديع**’in, tutkusunu yontması gibi. Ve **الرديع**: ahmak. el-Ezherî dedi: el-Münzirî bana, Ebû ʿUbeyd için, Ebû’l-Heysem’e okuduğu şeyde böyle okuttu. Dedi ki: Amma **الإيادي** ise, onu bana Şemmer’den **غين** muʿceme ile okuttu. Dedi ki: İkisi de bence ahmağın sıfatındandır. Ve **أحمر رداع** (sahâb gibi): saf (katıksız). Ve **ماء ردعة** ve **ردغة**: aynı manada. Ve **الردع**: taşla dövme. Ve **رداع العرش** (sahâb gibi): Yemen’de Fars ehlinin şehri. Ve (ğurâb gibi): Benî el-Aʿrac b. Kaʿb b. Saʿd’a ait bir su yeri; kesre ile de rivayet olunur. Ve **ردعه**’sine bindi; yani kendisinden **ردع** edildiği şeyi yaptı; tıpkı “**ركب النهي**” denildiği gibi: kendisinden nehyedildiği şeyi yaptığı zaman. Ve bu mecazdır.
