# رزم — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%85/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B2%D9%85/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رزم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%85.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: رزم

ر ز م
عنده رزمة من الثياب وهي ما شد منها في ثوب واحد‏.‏
وجاؤا بالسياط رزماً وبالعصي حزماً وقال رافع بن هريم اليربوعيّ‏:‏ فينـا بقيات من الخيل صرم سبعة آلاف وأدراع رزم ورزمـت ثيابـي ترزيمـاً وحزمتهـا تحزيمـاً وهـي مـن رزمـت الشـيء إذا جمعتـه رزماً‏.‏
وفلان يرازم بين المطاعم‏:‏ يخالط بينها فيأكل خبزاً مع لحم وأقطاً مع تمر‏:‏ وقيل هو أن يناوب بينها فيتنـاول مـرة لحمـاً ومـرة لبنـاً ومـرة حـاراً ومـرة بـارداً‏.‏
والإبـل تـرازم بـن الحمـض والخلـة‏:‏ تنـاوب بينهما‏.‏
وقال الراعي‏:‏ كلي الحمض بعد المقحمين ورازمي إلى قابل ثم اعذري بعـد قابـل بعـد الذيـن أقحمتهـم السنـة إلـى الأمصـار‏.‏
و ‏"‏ لا أفعـل ذلـك مـا أرزمـت أم حائـل ‏"‏‏:‏ مـا حنت‏.‏
ولها رزمة شديدة‏.‏
وفي مثـل ‏"‏ رزمـة ولا درة ‏"‏ لمـن يمنّـى ولا يفعـل‏.‏
وبعيـر رازم رازح‏:‏ شديـد الإعياء‏.‏
وهبت أم مرزم وهي الشمال لأنها تأتي بنوء المرزم ومعه المطر والبرد‏.‏
قال صخر الغيّ‏:‏ كأنـي أراه بالحـلاءة شاتيـاً تقشّر أعلى أنفه أم مـرزم وقال آخر‏:‏ أعددت للمرزم والذراعين فـرواً عكاظيـاً وأيّ خفّيـن ومن المجاز‏:‏ أرزم الرعد وأرزمت الريح وسمعت رزمة الرعد والريح‏.‏
وسماء رزمة ومرزمة وأتاك خير له رغاء وخير له رزمة أي خير كثير‏.‏
وقال جرير‏:‏ واللؤم قد خطم البعيث وأرزمت أم الفـرزدق عنـد شرّ حوار أراد بالحوار الفـرزدق‏.‏
وفـي الحيـدث ‏"‏ إذا أكلتـم فرازمـوا ‏"‏ أي ناوبـوا بيـن الأكـل والحمـد كمـا ترازمـون بين الطعامين كما جاء‏:‏ أكل وحمد خير من أكل وصمت‏.‏

### Türkçe

ر ز م
Onun yanında elbiselerden bir **رزمة** vardır; o, ondan tek bir elbise içinde sıkıca bağlanmış olan şeydir.
Ve kırbaçları **رزماً** ve sopaları **حزماً** olarak getirdiler. Râfi‘ b. Huraym el-Yerbû‘î dedi ki:
Bizde atlardan kalıntılar vardır: yedi binlik bir **صرم**; ve zırhlar **رزم**. Ve elbiselerimi **رزمـت**; **ترزيمـاً**; ve onları **حزمتهـا**; **تحزيمـاً**; ve o, “bir şeyi **رزمـت**” (yani) onu **رزماً** olarak topladığın zamandandır.

Ve falan, yiyecekler arasında **يرازم** eder: aralarında karıştırır da ekmeği et ile, ve kurutu (أقط) hurma ile yer; ve denildi ki: o, aralarında nöbetleşe yapmasıdır; böylece bir defa et, bir defa süt, bir defa sıcak, bir defa soğuk alır.

Ve develer, ekşi ot (الحمض) ile **الخلـة** arasında **تـرازم** eder: ikisi arasında nöbetleşe yapar.
Ve er-Râ‘î dedi ki:
“Ekşi otu, (kıtlık yılı) onları şehirlere sürmüş olanlardan sonra ye; ve **رازمي** et, gelecek yıla kadar; sonra gelecek yıldan sonra özür dile; o, onları kıtlık yılının şehirlere sürdüğü kimselerden sonra.”

Ve “Onu yapmam, **ما أرزمـت أم حائـل** oldukça”: (yani) inlemedi.
Ve onun şiddetli bir **رزمة**si vardır.
Ve meselde: “**رزمـة** ve **درة** yok”: vaad edip yapmayan kimse için.

Ve **رازم** (olan) bir **رازح** deve: şiddetli bitkinlik (içinde)dir.

Ve **أم مرزم** esti; ve o, kuzey rüzgârıdır; çünkü o, **المرزم**in doğuşunu getirir; onunla birlikte yağmur ve dolu vardır.
Sahr el-Gayy dedi ki:
“Sanki onu, kışın **الحـلاءة**da görüyorum; burnunun üstü soyulur: **أم مرزم**.”
Ve bir başkası dedi ki:
“**المرزم** ve iki **الذراعين** için, Ukâzî bir kürk ve iki hafif ayakkabı hazırladım.”

Ve mecazdandır: gök gürültüsü **أرزم** etti ve rüzgâr **أرزمت** etti; ve gök gürültüsünün ve rüzgârın **رزمة**sini işittim.
Ve **رزمة** ve **مرزمة** bir gök (vardır). Ve sana, onun için bir böğürtü (رغاء) olan hayır ve onun için bir **رزمة** olan hayır geldi; yani çok hayır.

Cerîr dedi ki:
“Ve alçaklık, el-Ba‘îs’i burunladı; ve **أرزمت** etti **أم الفـرزدق** kötü bir deve yavrusu yanında.”
Deve yavrusu ile el-Ferazdak’ı kastetti.

Ve hadiste: “Yediğiniz zaman **فرازمـوا**”: yani yeme ile hamd arasında nöbetleşe yapın; sizin iki yemek arasında **ترازم** ettiğiniz gibi; şu sözde geldiği üzere: “Yemek ve hamd, yemek ve susmaktan daha hayırlıdır.”
