# رزم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B2%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رزم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: رزم

الرازِمُ من الإبل: الثابت على الأرض الذي لا يقوم من الهُزال. وقد رَزَمَتِ الناقة تَرْزِمُ وَتَرْزُمُ رُزوماً ورُزاماً بالضم: قامت من الإعياء والهُزال ولم تتحرَّك، فهي رازِمٌ. ويقال للثابت القائم على الأرض: رُزَمٌ. أبو زيد: الرَزَمَةُ بالتحريك: صوت الناقة تُخرِجه من حَلْقِها، لا تفتح به فاها، وذلك على ولدها حين تَرأمه. قال: والحَنين أشدُّ من الرَزمَةِ. وفي المثل: رَزَمَةٌ ولا دِرَّةٌ يضرب لمن يَعِدُ ولا يفي. وقد أَرْزَمَتِ الناقة. يقال: لا أفعلُ ذاك ما أَرْزَمَتْ أمُّ حائلٍ. والإرْزامُ أيضاً: صوتُ الرعد. ورَزَمَةُ السباعِ: أصواتها. والرَزيمُ: الزئيرُ. وقال:
لأُسودِهِنَّ على الطريقِ رَزيمُ
والمِرْزَمانِ: مِرْزَما الشِعْرَيَيْنِ، وهما نجمانِ أحدهما في الشِعْرى والآخر في الذِراع. وأمُّ مِرْزَمٍ: الشَمالُ. وأنشد الأعرابيّ: تُقَشِّرُ أَعْلى أنفه أُمُّ مِرْزَم ورَزَمْتُ الشيء: جمعْتُه.
والرِزْمَةُ: الكارَةُ من الثياب. وقد رَزَّمْتُها تَرْزيماً، إذا شددتَها رِزَماً. والمُرازَمَةُ في الأكل: الموالاةُ، كما يُرازِمُ الرجل بين الجراد والتمر. ورازَمَتِ الإبل، إذا خلطَتْ بين مَرْعَيَيْنِ. وفي الحديث: "إذا أكلتم فرازِموا"، يريد موالاة الحمد. وارْزامَّ الرجل ارْزيماماً، إذا غضب.

### Türkçe

**الرازِمُ** develerden: zayıflıktan dolayı yer üzerinde sabit duran, kalkmayan (deve)dir. Ve dişi deve **رَزَمَتِ** **تَرْزِمُ** ve **تَرْزُمُ** **رُزوماً** ve **رُزاماً** (ضم ile): yorgunluk ve zayıflıktan (dolayı) kalktı ve hareket etmedi; o hâlde o **رازِمٌ**dir. Ve yer üzerinde sabit duran (şey)e: **رُزَمٌ** denir. Ebû Zeyd: **الرَزَمَةُ** (hareke ile): dişi devenin boğazından çıkardığı sestir; onunla ağzını açmaz; bu, yavrusu üzerine, ona şefkat gösterdiği zaman (olur). Dedi: ve **الحَنين** **الرَزمَةِ**’den daha şiddetlidir. Ve meselde: **رَزَمَةٌ ولا دِرَّةٌ**; vaad edip vefa göstermeyen kimse için darb-ı mesel yapılır. Ve dişi deve **أَرْزَمَتِ**. Denir: “**أَرْزَمَتْ** **أمُّ حائلٍ** oldukça ben bunu yapmam.” Ve **الإرْزامُ** da: gök gürültüsünün sesidir. Ve **رَزَمَةُ السباعِ**: onların sesleridir. Ve **الرَزيمُ**: kükremedir. Ve dedi:
لأُسودِهِنَّ على الطريقِ رَزيمُ

Ve **المِرْزَمانِ**: **مِرْزَما الشِعْرَيَيْنِ**’dir; ve onlar iki yıldızdır; ikisinden biri **الشِعْرى**’dadır, diğeri **الذِراع**’dadır. Ve **أمُّ مِرْزَمٍ**: kuzey rüzgârıdır. Ve bedevî şiir okudu: تُقَشِّرُ أَعْلى أنفه أُمُّ مِرْزَم
Ve **رَزَمْتُ** **الشيء**: onu topladım.

Ve **الرِزْمَةُ**: elbiselerden (oluşan) bohçadır. Ve onu **رَزَّمْتُها** **تَرْزيماً**; onu **رِزَماً** (hâlinde) sıktığın zaman. Ve yemekte **المُرازَمَةُ**: peş peşe yapmadır; tıpkı kişinin çekirge ile hurma arasında peş peşe yapması gibi. Ve develer **رازَمَتِ**; iki otlak arasında karıştırdığı zaman. Ve hadiste: “إذا أكلتم فرازِموا”; hamdi peş peşe yapmayı kasteder. Ve adam **ارْزامَّ** **ارْزيماماً**; öfkelendiği zaman.
