# رسب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رسب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: رسب

رسب الشيء في الماء كنصر يرسب ورسب، مثل كرم، رسوبا: ذهب سفلا ورسبت عيناه: غارتا، وفي حديث الحسن يصف أهل النار  إذا طفت بهم النار أرسبتهم الأغلال  أي إذا رفعتهم وأظهرتهم حطتهم الأغلال بثقلها إلى سفلها.
 والرسوب: الكمرة كأنها لمغيبها عند الجماع.
 ومن المجاز السيف رسوب يغيب في الضريبة ويرسب كالرسب محركة، ورسب كصرد ومرسب مثل منبر، ورسوب: سيف رسول الله صلى الله تعالى عليه وسلم أي ذكرضه عبد الباسط البلقيني.
 وكان لخالد بن الوليد سيف سماه مرسبا، وفيه يقول:
  ضربت بالمرسب رأس البطريق

  كأنه آلة للرسوب، أو هو أي الرسوب من السيوف السبعة التي أهدت بلقيس لسليمان عليه السلام، والأخير سيف الحارث بن أبي شمر الغساني ثم صار للنبي صلى الله عليه وسلم وقال البلاذري في سرية علي رضي الله عنه لما توجه إلى هدم الفلس صنم لطيئ، كان الصنم مقلدا بسيفين أهداهما إليه الحارث ابن أبي شمر، وهما مخذم ورسوب، كان نذر لئن ظفر ببعض أعدائه ليهدينهما إلى الفلس فظفر فأهداهثما له، وفيهما يقول علقمة بن عبدة:
  مظاهر سربالي حديد عليهما                      عقيلا سيوف مخذم ورسوب فأتى بهما رسول الله صلى الله عليه وسلم.
 والرسوب: الرجل الحليم، كالراسب، ورجل راسب، ومن المجاز جبل راسب أي ثابت بالأرض راسخ.
 وبنو راسب: حي، منهم في الأزد: راسب بن مالك بن ميدعان بن مالك بن نصر بن الأزد، ومنهم في قضاعة: راسب بن الخزرج بن حرة بن جرم بن ربان.
 وجابر بن عبد الله الراسبي صحابي.
 ومن المجاز أرسبوا: ذهبت أعينهم أي غارت في رؤوسهم جوعا نقله الصاغاني.
 وفي النوادر: الروسب والروسم: الداهية.
 ورواسب: أرض بين مكة والطائف.
 والمراسب: الأواسي، عن ابن الأعرابي.

### Türkçe

**رسب** şey su içinde, **نصر** gibi **يرسب** ve **رسب** (çekimiyle), **كرم** gibi, **رسوبا**: aşağıya gitti. Ve **رسبت عيناه**: ikisi de çöktü. Hasan’ın, cehennem ehlini vasfettiği hadiste: “Ateş onları kuşattığı vakit, zincirler onları **أرسبتهم**” yani onları kaldırıp ortaya çıkardığı zaman, zincirler ağırlıklarıyla onları onun aşağısına indirdi.

Ve **الرسوب**: kiriş; sanki cima esnasında kaybolması sebebiyle.

Ve mecazdan: kılıç **رسوب** (dur); darbede kaybolur ve **الرسب** gibi (harekeli) **يرسب**. Ve **رسب** (çekimi) **صرد** gibi; ve **مرسب** (kalıbı) **منبر** gibi. Ve **رسوب**: Allah’ın Resulü’nün -Allah Teâlâ ona salât etsin- kılıcı; yani onu Abdülbâsıt el-Bulkînî zikretti.

Ve Hâlid b. el-Velîd’in, ona **مرسبا** adını verdiği bir kılıcı vardı; onda şöyle der:

  **ضربت بالمرسب رأس البطريق**

Sanki **الرسوب** için bir âlet gibidir; yahut o, yani **الرسوب** Belkıs’ın Süleyman’a -aleyhisselâm- hediye ettiği yedi kılıçtan olanıdır. Ve sonuncusu, el-Hâris b. Ebî Şemir el-Gassânî’nin kılıcı idi; sonra Nebî’ye -Allah ona salât etsin- oldu. Ve el-Belâzurî, Ali’nin -Allah ondan razı olsun- seriyyesinde, Tayy’a ait **الفلس** putunu yıkmaya yöneldiği vakit dedi ki: Put, el-Hâris b. Ebî Şemir’in ona hediye ettiği iki kılıçla kuşatılmış idi; ikisi **مخذم** ve **رسوب** idi. Şöyle adakta bulunmuştu: Düşmanlarından bazısına galip gelirse, ikisini mutlaka **الفلس**’e hediye edeceğim; derken galip geldi de ikisini ona hediye etti. Ve ikisi hakkında Alkame b. Abede şöyle der:

  **مظاهر سربالي حديد عليهما                      عقيلا سيوف مخذم ورسوب**

Böylece onları Resûlullah’a -Allah ona salât etsin- getirdi.

Ve **الرسوب**: halîm adam; **الراسب** gibi. Ve **رجل راسب**. Ve mecazdan: **جبل راسب** yani yere sabit, kökleşmiş.

Ve **بنو راسب**: bir kabile; onlardan Ezd içinde: **راسب بن مالك بن ميدعان بن مالك بن نصر بن الأزد**. Ve onlardan Kudâa içinde: **راسب بن الخزرج بن حرة بن جرم بن ربان**.

Ve Câbir b. Abdillah **الراسبي** sahâbîdir.

Ve mecazdan: **أرسبوا**: gözleri gitti; yani açlıktan başlarının içinde çöktü; bunu es-Sâgânî nakletti.

Ve **النوادر**’de: **الروسب** ve **الروسم**: musibet.

Ve **رواسب**: Mekke ile Tâif arasında bir arazi.

Ve **المراسب**: teselliler; İbnü’l-A‘râbî’den.
