# رسخ — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%AE/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D8%AE/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رسخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%AE.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: رسخ

رسخ
رَسَخَ - يَرْسَخُ - رَاسِخ - رَاسِخُوْن
رَسَخَ - يَرْسَخُ + الكائن أو الشيء أو الأمر + في شيء: يخترقه ويدخل فيه ثم يستقر ويثبت فيه: يدخل عميقاً في داخل الشيء (الأرض) ويبنى فيه أساساً وقاعدة قوية يمكن البناء عليها
راسِخ: اسم فاعل صفة مشبهة من "  رَسَخَ - يَرْسَخُ "
رَاسِخُوْن: جمع " رَاسِخ "
الراسخون في العلم: من دخلوا فيه بعمق وبنوا بذلك قاعدة وأساس من المعلومات تجعلهم يبنون عليها أحكاماً قوية
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التجذر والتأصل في موقع والثبات فيه بشدة " وهي:
رَسَخَ - يَرْسَخُ، وَتَد َ- يَتِدُ، أسَّ - يَؤُسُّ، أصُلَ- يَأصُلُ، طَادَ - يَطُوْدُ، أثَلَ - يَأثِلُ
الراسخون
 	﴿هو الذي أنزل عليك الكتاب منه آيات محكمات هن أم الكتاب وأخر متشابهات فأما الذين في قلوبهم زيغ فيتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنة وابتغاء تأويله وما يعلم تأويله إلا الله والراسخون في العلم يقولون آمنا به كل من عند ربنا وما يذكر إلا أولوا الألباب(7)﴾ آل عمران ﴿لكن الراسخون في العلم منهم والمؤمنون يؤمنون بما أنزل إليك وما أنزل من قبلكوالمقيمين الصلاة والمؤتون الزكاة والمؤمنون بالله واليوم الآخر أولئك سنؤتيهم أجرا عظيما(162)﴾ النساء
جاء في التفسير:  الرسخون: المتمكنون والعالمون بكتاب الله
مختار الصحاح
● [رسخ] ر س خ: رَسَخ الشيء ثبت وبابه خضع وكل ثابت راسخ ومنه الرَّاسِخُونَ في العلم
الراغب
رسخ
- رسوخ الشيء: ثباته ثباتا متمكنا، ورسخ الغدير: نضب ماؤه، ورسخ تحت الأرض، والراسخ في العلم: المتحقق به الذي لا يعرضه شبهة. فالراسخون في العلم هم الموصوفون بقوله تعالى: }الذين آمنوا بالله ورسوله ثم لم يرتابوا﴿[الحجرات/15]، وكذا قوله تعالى:﴾لكن الراسخون في العلم منهم{ [النساء/162].
ملخص اللسان
1.     رَسَخَ الشيءُ يَرْسَخُ رُسُوخاً: ثبت في موضعه، وأَرسخه هو.
2.     والراسخ في العلم: الذي دخل فيه دخولاً ثابتاً.
3.     وكل ثابت: راسخ؛ ومنه  الراسخون في العلم.
4.     وأَرْسَخْته إِرساخاً كالحِبْرِ رَسَخَ في الصحيفة.
5.    والعِلم يَرْسَخُ في قلب الإِنسان
لسان العرب
● - رسخ: رَسَخَ الشيءُ يَرْسَخُ رُسُوخاً: ثبت في موضعه، وأَرسخه هو.  والراسخ في العلم: الذي دخل فيه دخولاً ثابتاً. وكل ثابت: راسخ؛ ومنه  الراسخون في العلم. وأَرْسَخْته إِرساخاً كالحِبْرِ رَسَخَ في الصحيفة.  والعِلم يَرْسَخُ في قلب الإِنسان. والراسخون في العِلم في كتاب الله:  المُدارسون؛ ابن الأَعرابي: هم الحُفَّاظُ المذاكرون؛ قال مَسْرُوقٌ: قَدِمْتُ  المدينة فإِذا زيدز بن ثابت من الراسخين في العلم. خالد بن جَنْبَة:  الراسخ في العلم البعيد العلم.  ورَسَخ الدِّمْنُ: ثبت. ورَسَخَ الغديرُ رُسُوخاً: نَضَب ماوءه. ورَسَخ  المَطَرُ رُسوخاً إِذا نَضَبَ نداه في داخل الأَرض فالتَقى الثَّريَانِ.
مقاييس اللغة:
(رسخ) الراء والسين والخاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على الثَّبات. ويقال رسَخَ: ثَبَتَ، وكلُّ راسخٍ ثابتٌ.‏
القاموس المحيط:
رَسَخَ رُسوخاً ثَبَتَ، والغَدِيرُ نَشَّ ماؤُهُ ونَضَبَ، فَذَهَبَ، والمَطَرُ نَضَبَ نداهُ في الأرضِ فالْتَقَى الثَّريَانِ. وأرْسَخَهُ أثْبَتَهُ.
تاج العروس:
رسخ
رَسَخ الشَّيْءُ يَرسَخ رُسُوخاً : ثَبَتَ في موضعه . والرَّاسِخ في العِلْم : الّذي دَخلَ فيه دُخولاً ثابتاً . وجبَلٌ راسخٌ ودمَنةٌ راسِخةٌ . وكلُّ ثَابتٍ راسِخٌ ومنه " الرَّاسخون في العِلْم " وهو مَجاز وقيل : هم المُدارِسون في كِتَاب اللّه . وقال ابن الأَعرابيّ : هم الحُفّاظ المُذاكرُون . وقال مَسروق : قَدِمْتُ المدينة فإِذا زيدُ بنُ ثابت من الرَّاسخين في العِلْم . وقال خالد ابنُ جَنْبَةَ : الرّاسخُ في العِلْم : بَعِيدُ العِلْم . ومن المجاز رَسَخَ الغَديرُ رُسُوخاً إشذا نَشَّ ماؤُه ونَضَبَ فذَهَبَ . ومنه أَيضاً رَسَخَ المطَرُ إِذا نَضَبَ نَدَاهُ في داخل الأَرْضِ فالتَقَى منه الثَّرَيَانِ تثنية الثّرَى . وأَرْسَخَهُ إِرِسَاخاً : أَثبتَه كالحِبرْ يَرسَخ في الصَّحِيفَة والعِلْمِ يَرسَخ في قَلْب الإِنسان وهو مجاز وكذا رَسَخَ حُبُّه في قلْبه . والوَرَقُ الدَّهِينُ لا يَرسَخ فيه الحشبْر كما في الأَساس

### Türkçe

رسخ
**رَسَخَ** - **يَرْسَخُ** - **رَاسِخ** - **رَاسِخُوْن**
**رَسَخَ** - **يَرْسَخُ** + varlık veya şey veya iş + bir şeyde: onu deler ve onun içine girer, sonra onda yerleşir ve onda sabitlenir: şeyin (toprağın) içine derince girer ve onda, üzerine bina edilebilecek güçlü bir temel ve kaide inşa edilir.
**راسِخ**: “ **رَسَخَ** - **يَرْسَخُ** ”dan ism-i fâil, sıfat-ı müşebbehe.
**رَاسِخُوْن**: “ **رَاسِخ** ”in çoğulu.
**الراسخون في العلم**: onun içine derinlikle girmiş ve bununla, onların üzerine güçlü hükümler bina etmelerini sağlayan bilgilerden bir kaide ve temel inşa etmiş olanlar.
Ve lafız, “bir yerde kök salma ve asıllanma ve onda şiddetle sebat etme” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**رَسَخَ - يَرْسَخُ**، **وَتَد َ- يَتِدُ**، **أسَّ - يَؤُسُّ**، **أصُلَ- يَأصُلُ**، **طَادَ - يَطُوْدُ**، **أثَلَ - يَأثِلُ**

الراسخون
	﴿O, sana Kitab’ı indiren O’dur; ondan muhkem âyetler vardır, onlar Kitab’ın anasıdır; ve diğerleri müteşâbihtir. Kalplerinde eğrilik olanlara gelince, fitne istemek ve onun te’vilini istemek için ondan müteşâbih olanın peşine düşerler. Onun te’vilini Allah’tan başkası bilmez; ve **الراسخون في العلم** “Ona iman ettik; hepsi Rabbimiz katındandır” derler. Ve ancak akıl sahipleri öğüt alır (7)﴾ Âl-i İmrân ﴿Lâkin onlardan **الراسخون في العلم** ve müminler, sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler; ve namazı ikame edenler ve zekâtı verenler ve Allah’a ve âhiret gününe iman edenler; işte onlara büyük bir ecir vereceğiz (162)﴾ en-Nisâ

Tefsirde geldi: **الرسخون**: yerleşmiş olanlar ve Allah’ın Kitabı’nı bilenler.

مختار الصحاح
● [**رسخ**] ر س خ: **رَسَخ** şey sabit oldu; ve onun bâbı **خضع**’dır; ve her sabit olan **راسخ**tır; ve ondan **الرَّاسِخُونَ في العلم**.

الراغب
رسخ
- **رسوخ الشيء**: onun, yerleşmiş bir sebatla sabit oluşu; ve **رسخ الغدير**: suyu çekildi; ve yerin altında **رسخ**; ve **الراسخ في العلم**: onunla tahakkuk etmiş olan, kendisine bir şüphe arız olmayan. O hâlde **الراسخون في العلم**, Yüce Allah’ın şu sözüyle nitelenenlerdir: }Allah’a ve Resulüne iman edenler, sonra şüpheye düşmeyenler﴿[el-Hucurât/15]; ve yine Yüce Allah’ın şu sözü gibi:﴾lâkin onlardan **الراسخون في العلم**{ [en-Nisâ/162].

ملخص اللسان
1.     **رَسَخَ** şey **يَرْسَخُ** **رُسُوخاً**: bulunduğu yerde sabit oldu; ve onu **أَرسخه** (o sabitledi).
2.     Ve **الراسخ في العلم**: onun içine sabit bir girişle girmiş olan.
3.     Ve her sabit olan: **راسخ**; ve ondan **الراسخون في العلم**.
4.     Ve onu **أَرْسَخْته** **إِرساخاً**, mürekkebin sahifede **رَسَخَ** etmesi gibi.
5.    Ve ilim, insanın kalbinde **يَرْسَخُ**.

لسان العرب
● - **رسخ**: **رَسَخَ** şey **يَرْسَخُ** **رُسُوخاً**: bulunduğu yerde sabit oldu; ve onu **أَرسخه** (o sabitledi). Ve **الراسخ في العلم**: onun içine sabit bir girişle girmiş olan. Ve her sabit olan: **راسخ**; ve ondan **الراسخون في العلم**. Ve onu **أَرْسَخْته** **إِرساخاً**, mürekkebin sahifede **رَسَخَ** etmesi gibi. Ve ilim, insanın kalbinde **يَرْسَخُ**. Ve Allah’ın Kitabı’nda **الراسخون في العِلم**: ders yapanlar; İbnü’l-A‘râbî: onlar, ezberleyen, müzâkere edenlerdir; Mesrûk dedi: Medine’ye geldim de bir de baktım ki Sâbit’in oğlu Zeyd, ilimde **الراسخين**dendir. Hâlid b. Cenbe: ilimde **الراسخ**: ilmi uzak (derin) olan. Ve **رَسَخ الدِّمْنُ**: sabit oldu. Ve **رَسَخَ الغديرُ** **رُسُوخاً**: suyu çekildi. Ve **رَسَخ  المَطَرُ** **رُسوخاً**: nemi yerin içinde çekilip de iki **الثَّريَانِ** buluştuğu zaman.

مقاييس اللغة:
(**رسخ**) **الراء** ve **السين** ve **الخاء** tek bir asıldır; sebat etmeye delalet eder. Ve denir: **رسَخَ**: sabit oldu; ve her **راسخ** sabittir.

القاموس المحيط:
**رَسَخَ** **رُسوخاً** sabit oldu; ve **الغَدِيرُ** suyu sızdı ve çekildi, sonra gitti; ve **المَطَرُ** nemi yerde çekildi de iki **الثَّريَانِ** buluştu. Ve onu **أرْسَخَهُ**: onu sabitledi.

تاج العروس:
رسخ
**رَسَخ** şey **يَرسَخ** **رُسُوخاً**: bulunduğu yerde sabit oldu. Ve **الرَّاسِخ في العِلْم**: onun içine sabit bir girişle girmiş olan. Ve sabit bir dağ ve sabit bir gübrelik. Ve her sabit olan **راسِخ**tır; ve ondan “ **الرَّاسخون في العِلْم** ”; ve bu mecazdır. Ve denildi: onlar, Allah’ın Kitabı’nda ders yapanlardır. Ve İbnü’l-A‘râbî dedi: onlar, ezberleyen müzâkere edenlerdir. Ve Mesrûk dedi: Medine’ye geldim de bir de baktım ki Sâbit’in oğlu Zeyd, ilimde **الرَّاسخين**dendir. Ve Hâlid b. Cenbe dedi: ilimde **الرّاسخ**: ilmi uzak (derin) olan. Ve mecazdan: **رَسَخَ الغَديرُ** **رُسُوخاً**: suyu sızdı ve çekildi de gittiği zaman. Ve ondan yine: **رَسَخَ المطَرُ**: nemi yerin içinde çekildi de ondan iki **الثَّرَيَانِ**—**الثّرَى**’nın tesniyesi—buluştuğu zaman. Ve onu **أَرْسَخَهُ** **إِرِسَاخاً**: onu sabitledi; mürekkebin sahifede yerleşmesi gibi; ve ilmin insanın kalbinde yerleşmesi (de böyledir) ve bu mecazdır; ve yine sevgisinin onun kalbinde **رَسَخَ** etmesi gibi. Ve yağlı kâğıt, onda mürekkebin yerleşmediği (kâğıt)tır; **الأَساس**’ta olduğu gibi.
