# رسغ (ر-س-غ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D8%BA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - س - غ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والسين والراء معهما
غ س ر، غ ر س، ر غ س، ر س غ، س رغ مستعملات غسر: تَغَسَّر الغَزْلُ: التَبَسَ. والفحل غَسَرَ الناقةَ إذا ضربَها على غير ضَبْعَة.
غرس: الغِراسُ: وقت الغَرْسِ، والمَغْرِسُ موضعه.
والغِراس: فَسيل النَّخْل.
والغَرْسُ: الشَّجَرُ الذي يُغْرَسُ، وجمعه: أغراس.
والغِرْسُ: جُلَيْدَةٌ رقيقةٌ تخرُجُ على رأس الولد إذا حُسَّتِ افثاثَّتْ.
رغس: الرَّغْسُ: البركة والنماء.
وامرأة مَرْوُسةٌ: ولود، ورجل مَرْغُوسٌ: كثير الخير.
وعَيشٌ مُرغِسٌ: واسِعٌ. وهُمْ في مَرْغُوسٍ من أمرِهِم أي: في أخلاط.
رسغ: الرُّسْغ: مَفْصِلُ ما بين الساعد والكف، والساق والقدم.
والرِّساغُ: حبل يشد في رُسْغِ البَعير وهو المَرسَغ وجمعه مَراسِغُ. وإنه لمُرْسَغٌ عليه أي مُوَسَّعٌ. وعيشٌ رسيغٌ. وارتَسِغْ على عيالك.
سرغ سرغ: مَوْضِعٌ

##### Türkçe

باب **الغين** و**السين** و**الراء** معهما
**غ س ر**، **غ ر س**، **ر غ س**، **ر س غ**، **س رغ** مستعملات

**غسر**: **تَغَسَّر الغَزْلُ**: karıştı. Ve aygır, deveyi **غَسَرَ**; yani onu **ضَبْعَة** olmaksızın (uygun zaman/durum dışında) vurduğunda.

**غرس**: **الغِراسُ**: dikme vakti; **المَغْرِسُ** ise onun yeridir.
Ve **الغِراس**: hurma fidanı.
Ve **الغَرْسُ**: dikilen ağaç; çoğulu: **أغراس**.
Ve **الغِرْسُ**: çocuğun başında çıkan ince bir deri; dokunulduğunda parçalanır.

**رغس**: **الرَّغْسُ**: bereket ve artma.
Ve **امرأة مَرْوُسةٌ**: doğurgan; ve **رجل مَرْغُوسٌ**: hayrı çok.
Ve **عَيشٌ مُرغِسٌ**: geniş. Ve “Onlar işlerinde **مَرْغُوسٍ** içindedirler” yani: karışıklıklar içindedirler.

**رسغ**: **الرُّسْغ**: önkol ile el ayası arasının, ve bacak ile ayak arasının eklemi.
Ve **الرِّساغُ**: devenin **رُسْغ**’unda bağlanan ip; o da **المَرسَغ**’dır; çoğulu **مَراسِغُ**. Ve “O, onun üzerinde elbette **مُرْسَغٌ**’dur” yani genişletilmiş. Ve **عيشٌ رسيغٌ**. Ve “Ailene karşı **ارتَسِغْ**.”

**سرغ سرغ**: bir yer.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الرُسْعُ من الدواب: الموضعُ المستدقُّ الذي بين الحافر ومَوْصِلِ الوظيف من اليد والرِجل. يقال رُسْغٌ ورُسُغٌ. وجاء المطر فرَسَّغَ، إذا بلغ الماءُ الرُسْغَ. والرِساغُ: حبلٌ يُشَدُّ في رُسْغِ البعير شدّاً. شديداً فيمنعه من الانبعاث في المشي. وارَسَغُ، استرخاءٌ في قوائم البعير.

##### Türkçe

**الرُسْعُ** dört ayaklı hayvanlardan: el ve ayakta tırnak ile el ve ayağın **الوظيف**’inin birleşme yeri arasında bulunan incelmiş yer. **رُسْغٌ** ve **رُسُغٌ** denir. Yağmur geldi de **فَرَسَّغَ**; su **الرُسْغَ**’a ulaştığı zaman. **الرِساغُ**: devenin **رُسْغِ**’unda sıkıca bağlanan bir ip; yürüyüşte atılmaya onu engellemek için (bağlanır). **وارَسَغُ**: devenin ayaklarında bir gevşeklik.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ س ر
غسر ، غرس ، رغس ، رسغ ، سرغ ، سغر : مستعملات .
غسر : قال الليث : تغسَّر الغزل إذا الْتبَسَ ، قلت : هذا حرف صحيح ، ومن العرب مسموع ، وكلُّ أَمر التبس وَعسرَ المخرجُ منه فقد تعسَّر وهذا أَمرٌ غَسِرٌ : أي مُلتبسٌ ملتاثٌ .
ثعلب عن ابن الأعرابي : الغَسْرُ : التَّشديدُ على الغريم بالغين مُعْجمةً ، وهو العَسْرُ أيضاً .
غرس : قال الليث : الْغِرَاسُ : وقت الْغَرْسِ ، والْمغْرِسُ : مَوْضِعُ الْغَرْسِ ، والفعل الْغَرْسُ والغِرَاسَةُ : فَسيلُ النَّخْلُ ، والغَرْسُ : الشَّجَرُ الذي يُغْرَسُ ويجمع على الأغْرَاس .
الحرانيُّ عن ابن السكيت : الغَرْسُ غَرْسُكَ الشجرَ ، والغِرْسُ واحد الأغْراسِ وهو جلدة رَقيقةٌ تخرج مع الولد إذا خرج من بطن أمه ، وأنشد :
يتركنَ في كلِّ مناخٍ أَبْسِ
كلَّ جنين مُشعَرٍ في الغِرْس
وقال أبو حاتم : قال الأصمعيُّ : الغِراسُ ما يُغْرَسُ من الشجرِ ، وأما ما يخرجُ من شارب دَواءِ المَشِيِّ فهو الْغراسُ بفتح الغين .
وقال ابن الأعرابيّ : الغِرْسُ : المشيمةُ ، والغِرْسُ : الغراب الصغيرُ .
رغس : في الحديث : ( أَنَّ رَجُلاً رَغسَهُ اللّهُ مالاً ) .
قال أبو عبيد : قال الأموي : رَغَسَهُ : أكثر له منه وبارك له فيه ، ويقال : رَغسَهُ الله يَرْغَسُهُ رَغساً إذا كان ماله نامياً كثيراً ، وكذلك في الحسب وغيره .
قال العجاجُ يمدح بعض الخلفاء :
خليفةً ساسَ بغير تَعس
إمامَ رَغسٍ في نصابٍ رَغس
وأنشد غيره :
حتى رأينا وجههُ الْمَرغوسَا
وقال الليث : الرَّغْسُ : البركة والنَّماء ، وامرأةٌ مَرْغوسَة إذا كانت وَلُوداً ، ورجلٌ مَرْغوسٌ : كثيرُ الخير .
رسغ : قال الليث : الرُّسْغُ مفصلُ ما بين الساعد والكفِّ ، والساق والقدم ، ومثلُ ذلك كذلك من كل دابةٍ ، والرِّساغُ : مُرَاسَغَةُ الصَّرِيعَيْنِ في الصراع إذا أَخذا أرْساغهما .
وقال ابنُ الأعرابيِّ : أَصابَنَا مَطَرٌ مُرَسَّغٌ إذا ثَرَّى الأرضَ حتى تبلغَ يد الحافر عنه إلى أَرْسَاغهِ .
وقال ابن بزرجَ : ارْتَسَغَ فلانٌ على عياله إذا وَسَّع عليهم النفقة ، ويقال : ارْتَسِغْ على عِيالك ولا تُقَتِّرْ .
وقال غيره : الرِّسَاغُ : حبلٌ يُشدُّ في رُسغي البعير إذا قُيِّدَ به .
وقال أبو مالكِ : عيشٌ رَسيغٌ : واسع ، وطعامٌ رَسيغٌ : كثيرٌ ، وإنه مُرَسَّغٌ عليه في العيش أي موسع عليه .
سرغ : ثعلب عن ابن الأعرابي : سُرُوغُ الكرم قضبانه الرطبةُ ، الواحدُ سَرْغٌ .
وقال أبو نصرٍ عن الأصمعيّ في السُّرُوغِ مِثْلُه بالغين .
وقال ابن الأعرابيِّ : سَرِغ الرَّجلُ إذا أَكل القُطوفَ من العنب بأصولها .
وقال الليث : هي السُّرُوعُ بالعين ، قلت : الغين فيها لُغةٌ مَعْروفةٌ .
سغر : ثعلب عن ابن الأعرابيِّ : السَّغْرُ النفيُ وقد سَغَرَه إذا نفاه .

##### Türkçe

غ س ر
**غسر** , **غرس** , **رغس** , **رسغ** , **سرغ** , **سغر** : kullanılanlardır.

**غسر** : Leys dedi: **تغسَّر الغزل**; iplik dolaşıp karıştığı zaman. Dedim: bu sahih bir harftir ve Araplardan işitilmiştir; her iş karışıp çıkışı zorlaştığında artık güçleşmiş olur; ve bu, **أَمرٌ غَسِرٌ**’dir: yani karışık, dolaşık.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الغَسْرُ**: **الغين** mu‘ceme ile borçluya sıkıştırma/şiddet göstermedir; o, **العَسْرُ** da (demektir).

**غرس** : Leys dedi: **الْغِرَاسُ**: **الْغَرْسِ** vakti; **الْمغْرِسُ**: **الْغَرْسِ** yeri; fiil **الْغَرْسُ** ve **الغِرَاسَةُ**: hurma fidanı; **الغَرْسُ**: dikilen ağaçtır; **الأغْرَاس** üzerine cem‘ olunur.

Harrânî, İbn Sikkît’ten: **الغَرْسُ** senin ağacı dikmendir; **الغِرْسُ** **الأغْراس**’ın biridir; o, ince bir deridir; çocuk annesinin karnından çıktığında onunla birlikte çıkar. Ve şu beyit okundu:
يتركنَ في كلِّ مناخٍ أَبْسِ
كلَّ جنين مُشعَرٍ في الغِرْس

Ebû Hâtim dedi: Asma‘î dedi: **الغِراسُ** ağaçtan dikilen şeydir; ama yürüyüş ilacı içenin bıyığından çıkan şey ise **الْغراسُ**’tır; **الغين**’in fethiyle.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **الغِرْسُ**: eş (plasenta); **الغِرْسُ**: küçük karga.

**رغس** : hadiste: (bir adamın, Allah’ın ona malı **رغسَهُ** ettiği).
Ebû Ubeyd dedi: Ümevî dedi: **رَغَسَهُ**: ona ondan çoğalttı ve onda ona bereket verdi; ve denir ki: Allah onu **رَغسَهُ** eder, **يَرْغَسُهُ** **رَغساً**; malı büyüyen, çok olan kimse olduğu zaman; nesepte ve başkasında da böyledir.

A‘câc, bazı halifeleri överek dedi:
خليفةً ساسَ بغير تَعس
إمامَ رَغسٍ في نصابٍ رَغس

Başka biri de şu beyiti okudu:
حتى رأينا وجههُ الْمَرغوسَا

Leys dedi: **الرَّغْسُ**: bereket ve artmadır; **امرأةٌ مَرْغوسَة**: doğurgan olduğu zaman; **رجلٌ مَرْغوسٌ**: hayrı çok.

**رسغ** : Leys dedi: **الرُّسْغُ** önkol ile el arasındaki, ve bacak ile ayak arasındaki eklemdir; her binek hayvanından da bunun benzeri böyledir. **الرِّساغُ**: güreşte iki güreşçinin, **أَرْساغ**larını tuttukları zaman, birbirinin **أَرْساغ**ını tutmasıdır.

İbnü’l-A‘râbî dedi: bize **مَطَرٌ مُرَسَّغٌ** isabet etti; yeri ıslatıp yumuşattığı zaman; ta ki kazıcının eli ondan onun **أَرْسَاغ**ına varıncaya kadar.

İbn Büzerc dedi: falan kimse, ailesi üzerine **ارْتَسَغَ** etti; nafakayı onlara genişlettiği zaman. Ve denir ki: ailene karşı **ارْتَسِغْ** et ve kısmaya gitme.

Başkası dedi: **الرِّسَاغُ**: deve onunla bağlandığı zaman, devenin **رُسغي**ne bağlanan iptir.

Ebû Mâlik dedi: **عيشٌ رَسيغٌ**: geniş; **طعامٌ رَسيغٌ**: çok; ve o, yaşayışta üzerine **مُرَسَّغٌ**’dur; yani ona genişletilmiştir.

**سرغ** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **سُرُوغُ الكرم** asmanın taze çubuklarıdır; teki **سَرْغٌ**.

Ebû Nasr, Asma‘î’den: **السُّرُوغِ** hakkında bunun benzeri; **الغين** ile.

İbnü’l-A‘râbî dedi: adam **سَرِغ** etti; üzümün salkımlarını kökleriyle yediği zaman.

Leys dedi: o, **السُّرُوعُ**’dur; **العين** ile. Dedim: onda **الغين** bir bilinen lehçedir.

**سغر** : Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **السَّغْرُ** sürgündür; ve onu sürgün ettiğinde onu **سَغَرَه**.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الراء والسين وما يثلثهما)
(رسع) الراء والسين والعين أصلٌ يدلُّ على فَسادٍ. يقولون الرَّسَعُ: فَساد‏
العين. يقال رسَّعَ الرّجلُ فهو مُرَسِّع. ويقال رسَّعَتْ أعضاؤه، إذا فَسَدَتْ.‏
(رسغ) الراء والسين والغين كلمةٌ واحدة، [الرُّسْغُ]: وهو مَوْصِل الكَفِّ في الذِّراع، والقدم في الساق. والرِّساغ: حبلٌ يُشَدُّ في رسغ الحمار ثم يشدُّ إلى وتد. ويقال أصاب المطر الأرضَ فرسَّغ، وذلك إذا بلغ الماء الرسغ.‏
(رسف) الراء والسين والفاء أُصَيلٌ يدلُّ على مقارَبَة المَشْي، فالرَّسْفُ: مَشْي المقيَّد، ولا يكون ذلك إلاّ بمقارَبَةٍ. رَسَفَ يَرْسُف ويَرْسِف رَسْفاً ورَسِيفاً ورَسَفاناً. قال أبو زيد: أرسفْتُ الإِبلَ، إذا طردْتَها بأَقْيَادِها.‏
(رسل) الراء والسين واللام أصلٌ واحدٌ مطّردٌ مُنْقاس، يدلُّ على الانبعاث والامتداد. فالرَّسْل: السَّير السَّهل. وناقةٌ رَسْلَةٌ: لا تكلِّفك سِياقاً. وناقة رَسْلَهٌ أيضاً: ليِّنة المفاصل. وشَعْرٌ رَسْلٌ، إذا كان مُسترسِلا.‏
والرَّسَل: ما أُرسِل من الغَنَم إلى الرَّعي. والرِّسْل: اللَّبَن؛ وقياسُه ما ذكرناه، لأنَّه يترسَّل من الضَّرْع. ومن ذلك حديث طَهْفَةَ بن أبي زُهيرٍ النَّهدِيّ(1) حين قال: "ولنا وَقِيرٌ كثير الرَّسَلِ، قليل الرِّسْل". يريد بالوَقير الغَنَم، يقول: إنها كثيرة العدد، قليلة اللَّبَن. والرَّسَل: القَطيع هاهنا.‏
ويقال أَرسَلَ القومُ، إذا كان لهم رِسْلٌ، وهو اللَّبَن. ورَسِيلُ الرّجُل: الذي يقف معه في نِضالٍ أو غيرِه، كأنَّه سُمِّي بذلك لأنّ إرساله سهمَه يكون مع إرسال الآخرِ. وتقول جاءَ القومُ أَرْسالاً: يتبَعُ بعضُهم بعضاً؛ مأخوذٌ من هذا؛ الواحدُ رَسَل. والرَّسول معروفٌ. وإبلٌ مَراسِيلُ، أي سِرَاعٌ. والمرأة المُرَاسِل التي مات بعلُها فالخُطَّاب يُراسِلُونها. وتقول: على رِسْلِك، أي على هِينَتِك؛ وهو من الباب لأنَّه يَمْضي مُرْسَلاً من غير تجشُّم. وأمّا: "إلاّ مَن أعطى في نَجْدَتِها ورِسْلِها" فإِنَّ النَّجْدة الشّدّة. يقال فيه نَجْدةٌ، أي شِدَّةٌ. قال طَرَفة:‏
تَحْسَِبُ الطّرْفَ عليها نَجْدةً *** يا لقَومِي للشَّبَاب المُسْبَكِرّْ(2)‏
والرِّسْل: الرَّخاء. يقول: يُنِيلُ منها في رَخائه وشِدّته. واسترسلتُ إلى الشَّيء، إِذا انبعَثَتْ نفْسُك إليه وأَنِسْتَ. والمرَسلات: الرِّياح. والراسِلان(3): عِرْقانِ.‏
(رسم) الراء والسين والميم أصلان: أحدهما الأثَر، والآخر ضربٌ من السير.‏
فالأوّل الرّسْم: أثَرُ الشَّيء. ويقال ترسَّمْتُ الدّار، أي نظرتُ إلى رسومها. قال غيلان:‏
أأَنْ ترسَّمْتَ مِن خَرقاءَ منزِلَةً  *** ماءُ الصَّبابةِ من عينَيْكَ مسجومُ(4)‏
وناقةٌ رَسومٌ: تؤثِّر في الأرض من شِدّة الوطْء. والثَّوب المرسَّم: المخطَّط. ويقال إنَّ الترسُّم: أنْ تنظُرَ أين تحفِر، وهو كالتفرُّس. قال:‏
* ترسُّم الشَّيخ وضَرْبَ المِنْقارْ(5) *‏
ويقال إنَّ الرَّوْسَم: شيءٌ تُجْلَى به الدَّنانير. قال:‏
*دنانِيرُ شِيفَتْ من هِرَقْلَ برَوْسَمِ(6) *‏
والرَّوْسم: خشَبةٌ يُختَم بها الطَّعام. وكلُّ ذلك بابُه واحدٌ: وهو من الأثَر. ويقال إِنَّ الرَّواسيمَ كتبٌ كانت في الجاهليّة. وعلى ذلك فُسِّرَ قولُه:‏
* كأنَّها بالهِدَمْلاَتِ الرَّوَاسِيمُ(7) *‏
وقيل الراسم: الماء الجارِي.* فإنْ كان صحيحاً فلأنَّه إِذا جَرَى أثَّر وأبْقَى الرَّسْمَ.‏
وأمّا الأصل الآخَر فالرَّسِيم: ضَربٌ مِن سَير الإِبل. يقال رسَم يرْسِمُ. فأمّا أرْسَم فلا يقال(8). وقول ابن ثَوْر:‏
* غُلاَميَّ الرَّسيمَ فأَرْسما(9) *‏
فإنَّه يريد: فأرسم الغلامانِ بَعيريْهِما، إِذا حَمَلاهما على الرَّسيم؛ ولا يريد أنَّ البعير أرسَمَ.‏
(رسن) الراء والسين والنون أصلٌ واحدٌ اشترك فيه العرب والعجم، وهو الرَّسَنُ، والجمع أرسانٌ. والمَرْسِنُ: الذي يقع عليه الرَّسَن من أنف الناقة، ثم كثُر حتَّى قيل مَرسِنُ الإنسان. ورسَنْت الرَّجُلَ(10) وأرسنْتُه: شددتُه بالرَّسَن.‏
(رسي) الراء والسين والحرف المعتلّ أصلٌ يدلُّ على ثباتٍ. تقول رَسَا الشَّيءُ يرسُو، إذا ثَبَتَ. والله جلّ ثناؤُه أَرسَى الجِبالَ، أي أثْبَتَها. وجبلٌ راسٍ: ثابتٌ. ورَسَتْ أَقدامُهم في الحرب. ويقال ألْقَت السّحابةُ مَرَاسِيَها، إذا دامَتْ. والفحل إِذا تفرّقَتْ عنه شَوْلُه فصاح بها استقرَّت، فيُقال عند ذلك رسا بها(11). ومن الباب رَسَوْت بين القوم رَسْواً، إذا أصلَحْتَ. وبقيتْ في الباب كلمةٌ إنْ صحّتْ فقياسُها صحيحٌ. يقال رَسَوْتُ عنه حديثاً أَرْسُوه، إذا حدَّثْتَ به عنه. وفي ذلك إثباتُ شيءٍ أيضاً.‏
(رسب) الراء والسين والباء أصلٌ واحد، هو ذهابُ الشيء سُفْلاً مِن ثَِقَلٍ. تقول: رسَبَ الحجَر في الماء يرسُب. وحكى بعضهم رسَبَتْ عيناه: غارَتَا. فإن كان صحيحاً فهو محمولٌ على ما ذكرناهُ، مشبَّهٌ به. والسَّيف الرَّسوب: الذي يمضي في الضَّريبة(12)، فكأنّه قد رَسَب فيها. وراسِبٌ: حَيٌّ من العَرب.‏
(رسح) الراء والسين والحاء أُصيلٌ فيه كلمةٌ واحدة. الرَّسْحاء: المرأة اللاصقة العَجُز، الصغيرةُ الأَلْيَتَين. ورجلٌ أرسحُ، والذِّئب أرْسَح.‏
(رسخ) الراء والسين والخاء أصلٌ واحدٌ يدلُّ على الثَّبات. ويقال رسَخَ: ثَبَتَ، وكلُّ راسخٍ ثابتٌ.‏
---------------------------------------------------------------
(1) طهفة هذا، بفتح الطاء: صحابي جليل، وفد على الرسول في وفد بنى نهد، وتكلم كلاماً فيه غريب كثير. انظر الإصابة 4292.‏
(2) ديوان طرفة 64 واللسان (نجد).‏
(3) في اللسان: "والراسلان: الكتفان، وقيل عرقان فيهما".‏
(4) ديوان ذي الرمة 567 واللسان (رسم).‏
(5) البيت في اللسان (رسم).‏
(6) لكثير عزة. وصدره كما في اللسان (رسم):‏  *من النفر البيض الذين وجوههم*‏
(7) البيت لذي الرمة في ديوانه 578 واللسان (رسم).‏
(8)في الأصل: "ولا يقال".‏
(9)بيت حميد بن ثور بتمامه، كما في اللسان (رسم):‏
أجدت برجليها النجاء وكلفت *** بعيري غلامي الرسيم فأرسما‏
(10) كذا في الأصل والمجمل، ولم أجده في غيرهما.‏
(11)في الأصل: "ترسا بها"، صوابه في المجمل واللسان والقاموس.‏
(12)في الأصل: "ضرب".‏
ـ

##### Türkçe

(باب **الراء** و**السين** وما يثلثهما)
(**رسع**) **الراء** ve**السين** ve**العين** bir asıldır; bozulmaya delâlet eder. Derler ki: **الرَّسَعُ**: gözün bozulmasıdır. Denir: adam **رسَّعَ** etti; o da **مُرَسِّع**tir. Ve denir: onun uzuvları **رسَّعَتْ**, yani bozulduğunda.

(**رسغ**) **الراء** ve**السين** ve**الغين** bir tek kelimedir; **[الرُّسْغُ]**: o, kol içinde elin eklem yeridir; ve bacak içinde ayağın (eklem yeri)dir. Ve **الرِّساغ**: eşeğin **رسغ**’unda bağlanan, sonra bir kazığa bağlanan bir iptir. Ve denir: yağmur yere isabet etti de **رسَّغ** etti; bu, su **الرسغ**’a ulaştığında (olur).

(**رسف**) **الراء** ve**السين** ve**الفاء** yürüyüşün yaklaşmasına delâlet eden bir asıldır; öyleyse **الرَّسْفُ**: bağlı olanın yürüyüşüdür; bu da ancak bir yaklaşma ile olur. **رَسَفَ** **يَرْسُف** ve**يَرْسِف**; **رَسْفاً** ve**رَسِيفاً** ve**رَسَفاناً**. Ebû Zeyd dedi ki: develeri **أرسفْتُ**, yani onları bağlarıyla kovduğunda.

(**رسل**) **الراء** ve**السين** ve**اللام** ölçülü, düzenli bir tek asıldır; gönderilme ve uzamaya delâlet eder. Öyleyse **الرَّسْل**: kolay yürüyüştür. Ve **ناقةٌ رَسْلَةٌ**: sana sevk ettirmeyen (deve). Ve **ناقة رَسْلَهٌ** da: eklemleri yumuşak (deve). Ve **شَعْرٌ رَسْلٌ**, salıverilmiş olduğunda.

Ve **الرَّسَل**: koyundan otlamaya gönderilen şeydir. Ve **الرِّسْل**: süttür; ve onun kıyası, zikrettiğimizdir; çünkü o, memeden salıverilir. Bundan da Nehdî Tâhfe b. Ebî Zuheyr’in hadisi: şöyle dediği vakit: “Ve bizim için çok **الرَّسَل**’li, az **الرِّسْل**’li bir **وَقِيرٌ** vardır.” **الوَقير** ile koyunu kasteder; der ki: o, sayıca çok, sütçe azdır. Ve **الرَّسَل**: burada sürüdür.

Ve denir: kavim **أَرسَلَ** etti; kendileri için **رِسْلٌ** olduğunda; o da süttür. Ve adamın **رَسِيلُ**’i: onunla ok atışında yahut başkasında beraber duran kimsedir; sanki bununla adlandırıldı; çünkü onun okunu salıvermesi, ötekinin salıvermesiyle beraber olur. Ve dersin: kavim **أَرْسالاً** geldi: bazısı bazısını takip eder; bundan alınmıştır; tekili **رَسَل**’dir. Ve **الرَّسول** mâlûmdur. Ve **إبلٌ مَراسِيلُ**, yani süratli (develer). Ve kocası ölen kadın **المُرَاسِل**’dir; böylece talipler ona haberleşirler. Ve dersin: **على رِسْلِك**; yani yavaşlığın üzere; o, babdandır; çünkü o, külfete girmeksizin salıverilmiş olarak gider. Amma: “Ancak onun **نَجْدَتِها** ve**رِسْلِها** içinde veren kimse müstesna” sözüne gelince; **النَّجْدة** şiddettir. Denir: onda **نَجْدةٌ** vardır; yani şiddet. Tarafe dedi ki:
تَحْسَِبُ الطّرْفَ عليها نَجْدةً *** يا لقَومِي للشَّبَاب المُسْبَكِرّْ

Ve **الرِّسْل**: bolluktur. Der ki: onun bolluğunda ve şiddetinde ondan verir. Ve bir şeye **استرسلتُ**, nefsin ona gönderildiğinde ve ünsiyet ettiğinde. Ve **المرَسلات**: rüzgârlardır. Ve **الراسِلان**: iki damardır.

(**رسم**) **الراء** ve**السين** ve**الميم** iki asıldır: birisi izdir, diğeri yürüyüşün bir türüdür.

Birincisi: **الرّسْم**: şeyin izidir. Ve denir: evi **ترسَّمْتُ**; yani onun izlerine baktım. Gıylân dedi ki:
أأَنْ ترسَّمْتَ مِن خَرقاءَ منزِلَةً  *** ماءُ الصَّبابةِ من عينَيْكَ مسجومُ

Ve **ناقةٌ رَسومٌ**: şiddetli basıştan dolayı yerde iz bırakan (deve). Ve **الثَّوب المرسَّم**: çizgili (elbise). Ve denir: **الترسُّم**: nereye kazacağını bakmandır; o, firâset gibidir. Dedi ki:
* ترسُّم الشَّيخ وضَرْبَ المِنْقارْ *

Ve denir: **الرَّوْسَم**: dinarların onunla parlatıldığı bir şeydir. Dedi ki:
*دنانِيرُ شِيفَتْ من هِرَقْلَ برَوْسَمِ *

Ve **الرَّوْسم**: yiyeceğin onunla mühürlendiği bir tahta parçasıdır. Bütün bunların babı birdir: o da izdendir. Ve denir: **الرَّواسيمَ** câhiliyede olan kitaplardır. Bunun üzerine şu sözü tefsir edilmiştir:
* كأنَّها بالهِدَمْلاَتِ الرَّوَاسِيمُ *

Ve denildi: **الراسم**: akan sudur. Eğer sahih ise, çünkü o aktığında iz bırakır ve **الرَّسْم**’i bırakır.

Amma diğer asla gelince: **الرَّسِيم**: develerin yürüyüşünden bir türdür. Denir: **رسَم** **يرْسِمُ**. Amma **أرْسَم** denmez. İbn Sevr’ün sözü:
* غُلاَميَّ الرَّسيمَ فأَرْسما *

Şu hâlde o, şunu ister: iki köle, iki develerini **أرسم** etti; yani onları **الرَّسيم** üzerine yüklediklerinde; ve deve **أرسَمَ** ettiğini istemez.

(**رسن**) **الراء** ve**السين** ve**النون** bir tek asıldır; Arapların ve Acemlerin ortaklaştığıdır; o da **الرَّسَنُ**’dir; çoğulu **أرسانٌ**dur. Ve **المَرْسِنُ**: devenin burnundan **الرَّسَن**’in üzerine düştüğü yerdir; sonra çoğaldı da insanın **مَرسِنُ**’i denildi. Adamı **رسَنْت** ve onu **أرسنْتُ**: onu **الرَّسَن** ile bağladım.

(**رسي**) **الراء** ve**السين** ve illetli harf bir asıldır; sebat etmeye delâlet eder. Dersin: şey **رَسَا** eder, **يرسُو**; sabit olduğunda. Allah, yüce senaı, dağları **أَرسَى** etti; yani onları sabitledi. Ve **جبلٌ راسٍ**: sabit (dağ). Ve onların ayakları savaşta **رَسَتْ**. Ve denir: bulut **مَرَاسِيَها**’yı attı; devam ettiğinde. Ve aygır, ondan **شَوْلُه** dağıldığında, onlara bağırır da (onlar) yerleşir; o vakit “onlarla **رسا بها** etti” denir. Babdandır: kavim arasında **رَسَوْت**; **رَسْواً**; ıslah ettiğinde. Ve babda bir kelime kaldı; eğer sahihse kıyası sahihdir. Denir: ondan bir hadisi **رَسَوْتُ**; onu **أَرْسُوه**; yani onun adına onunla hadis rivayet ettiğimde. Bunda da bir şeyin sabit kılınması vardır.

(**رسب**) **الراء** ve**السين** ve**الباء** bir tek asıldır; o, ağırlıktan dolayı şeyin aşağıya gitmesidir. Dersin: taş suda **رسَبَ** eder; **يرسُب**. Bazıları hikâye etti: onun iki gözü **رسَبَتْ**: iki göz çukuru çöktü. Eğer sahih ise, zikrettiğimize hamledilmiştir; ona benzetilmiştir. Ve **السَّيف الرَّسوب**: darbede ilerleyen (kılıç)tır; sanki onun içinde **رَسَب** etmiştir. Ve **راسِبٌ**: Araplardan bir kabiledir.

(**رسح**) **الراء** ve**السين** ve**الحاء** içinde bir tek kelime bulunan bir asıldır. **الرَّسْحاء**: kalçası yapışık, iki butu küçük kadındır. Ve **رجلٌ أرسحُ**, ve kurt **أرْسَح**.

(**رسخ**) **الراء** ve**السين** ve**الخاء** sebat etmeye delâlet eden bir tek asıldır. Ve denir: **رسَخَ**: sabit oldu; ve her **راسخٍ** sabittir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر س غ
بلغ الماء الأرساغ جمع رسغ وهو موصل الكف إلى الساعد والقدم إلـى السـاق‏.‏
وأصـاب الـأرض مطـر فرسـغ‏:‏ وصل إلى الأرساغ‏.‏
ورسغت الدابة رسغاً وبدابتك رسغ وهو استرخاء أرساغها‏.‏
وراوغه ساعة ثم راسغة ثم مارغه وذلك في الصريعين إذا أخذا أرساغهمـا‏.‏
ورأيت في أيديهن المراسغ والأرساغ وهي المسك الواحد مرسغة ورسغ‏.‏

##### Türkçe

ر س غ
Su, **الأرساغ**’a ulaştı; o, **رسغ**’un cem‘idir; o da avucun ön kola, ayağın da bacağa birleştiği yerdir.
Yere bir yağmur isabet etti de **فرسغ** oldu: **الأرساغ**’a ulaştı.
Ve binek hayvanı **رسغاً** olarak **رسغت** oldu; ve “binek hayvanında **رسغ** vardır”: onun **أرساغ**’ının gevşemesidir.
Ve onu bir saat oyaladı, sonra **راسغة** (oldu), sonra **مارغه**; bu, iki güreşçide, ikisinin **أرساغ**’ı tutulduğu zaman olur.
Ve onların ellerinde **المراسغ** ve **الأرساغ** gördüm; o, tek bir bileziktir; bir tanesi **مرسغة** ve **رسغ**(tur).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الرَُّسْغُ: مَفْصِلُ ما بين الكفّ والذِّراع، وقيل: الرُّسْغُ مُجْتَمَعُ الساقين والقدمين، وقيل: هو مَفْصِلُ ما بين الساعد والكفِّ والساقِ والقدمِ، وقيل: هو الموضع المُسْتَدِقُّ الذي بين الحافِر ومَوْصِلِ الوَظِيفِ من اليد والرجل، وكذلك هو من كل دابّة، وهو الرُّسُغُ، بالتحريك أَيضاً مثل عُسْر وعُسُرٍ؛ قال العجاج:
في رُسُغٍ لا يَتَشَكّى الحَوْشَبا،
مُسْتَبْطِناً مع الصَّمِيمِ عَصَبا
والجمعُ أَرْساغٌ. ورَسَغَ البعيرَ: شدَّ رُسْغَ يديه بخيط. والرُّسْغُ والرِّساغُ: ما شُدَّ بهما، وقيل: الرُّسْغُ حبل يُشَدُّ به البعير شَدّاً شديداً فيمنعه أَن يَنْبَعِثَ في المَشْي، وجمعه رِساغٌ. التهذيب: الرِّساغُ حبل يشدُّ في رُسْغَي البعير إذا قُيِّدَ به، والرَّسَغُ: اسْتِرْخاءٌ في قَوائِمِ البعير. والرِّساغُ: مُراسَعةُ الصَّرِيعين في الصِّراع إذا أَخذ أَرساغَهما.
ابن بُزُرْج: ارْتَسَغَ فلان على عِيالِه إِذا وسَّعَ عليهم النَّفَقَةَ. ويقال: ارْتَسِغْ على عيالِك ولا تُقتِّرُ. وإِنه مُرَسَّغٌ عليه في العيش أَي مُوَسَّعٌ عليه. وعيشٌ رَسِيغٌ: واسِعٌ. وطعام رَسِيغٌ: كثير. وأَصابَ الأَرضَ مطر فَرَسَّغَ أَي بلغ الماءُ الرُّسْغَ أَو حفره حافر فبلغ الثَّرَى قَدْرَ رُسْغه، وكذلك أَرْسَغَ؛ عن ابن الأَعرابي، وقيل: رَسَّغَ المطرُ كثر حتى غاب فيه الرُّسْغُ. قال ابن الأَعرابي: أَصابَنا مطر مُرَسِّغٌ إذا ثَرَّى الأَرضَ حتى تَبْلُغَ يَدُ الحافِر عنه إلى أَرْساغِه.

##### Türkçe

**الرَُّسْغُ**: avuç ile kol arasındaki eklem; ve denildi ki: **الرُّسْغُ** baldırların ve ayakların birleşim yeridir; ve denildi ki: o, önkol ile avuç arasındaki ve baldır ile ayak arasındaki eklemdir; ve denildi ki: o, el ve ayakta **الحافِر** ile **مَوْصِلِ الوَظِيفِ** arasındaki incelen yerdir; ve aynı şekilde o, her binek hayvanda da böyledir; ve o, **الرُّسُغُ**dur; hareke ile de (yani) tıpkı **عُسْر** ve **عُسُرٍ** gibi. **العجاج** dedi ki:

في **رُسُغٍ** لا يَتَشَكّى الحَوْشَبا،
مُسْتَبْطِناً مع الصَّمِيمِ عَصَبا

Çoğulu **أَرْساغٌ**dur. Ve **رَسَغَ** deveyi: iki elinin **رُسْغَ**unu bir ip ile bağladı. Ve **الرُّسْغُ** ile **الرِّساغُ**: onlarla bağlanan şeydir; ve denildi ki: **الرُّسْغُ** deveyi yürüyüşte atılmaya kalkışmaktan alıkoyacak şekilde şiddetli bir bağ ile bağlanan iptir; çoğulu **رِساغٌ**dur. **التهذيب**: **الرِّساغُ** deveyi onunla bağlayınca, devenin iki **رُسْغَ**una bağlanan iptir; ve **الرَّسَغُ**: devenin ayaklarında gevşekliktir. Ve **الرِّساغُ**: güreşte iki yenilmişin güreşmesinde, onların **أَرساغَ**larını tuttuğu zaman (olan) boğuşmadır.

**ابن بُزُرْج**: **ارْتَسَغَ** falan kimse, ailesi üzerine, onlara nafakayı genişlettiği zaman. Ve denilir: Ailen üzerine **ارْتَسِغْ** ve kısmaya gitme. Ve şüphesiz o, geçimde onun üzerine **مُرَسَّغٌ**dur; yani onun üzerine genişletilmiş (kimse). Ve **عيشٌ رَسِيغٌ**: geniştir. Ve **طعام رَسِيغٌ**: çoktur. Ve yere bir yağmur isabet etti de **فَرَسَّغَ**; yani su **الرُّسْغَ**a ulaştı; yahut bir **حافر** onu kazdı da nemli toprak **رُسْغ**u miktarınca ulaştı; ve aynı şekilde **أَرْسَغَ**; **ابن الأَعرابي**’den. Ve denildi ki: **رَسَّغَ** yağmur çoğaldı, ta ki içinde **الرُّسْغُ** kayboldu. **ابن الأَعرابي** dedi ki: Bize **مُرَسِّغٌ** bir yağmur isabet etti; yerin toprağını nemlendirinceye kadar, öyle ki **الحافِر**in eli ondan kendi **أَرْساغِه**ine ulaşsın.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ر س غ * * الرُّسْغُ * من الدواب بسكون السين وضمها الموضع المستدق الذي بين الحافر وموصل الوظيف من اليد والرجل

##### Türkçe

* ر س غ * * **الرُّسْغُ** *: binek hayvanlarından; **السين**’in sükûnu ve zammıyla; el ve ayaktan **الحافر** ile **موصل الوظيف** arasında bulunan incelmiş yer.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الرسغ، والرسغ، بالضم وبضمتين، كيسر ويسر: الموضع المستدق بين الحافر، وموصل الوظيف من اليد والرجل، قال العجاج:
  في رسغ لا يتشكى الحوشبا
  مستبطنا مع الصميم عصبا وقيل: هو مفصل ما بين الساعد والكف، والساق والقدم، وقيل: هو مفصل ما بين الكف والذراع، وقيل: مجتمع الساقين والقدمين، ومثل ذلك من كل دابة، وقيل: هو من ذوات الحوافر: موصل وظيفي اليدين والرجلين في الحافر، ومن الإبل: موصل الأوظفة في الأخفاف، ج: أرساغ وأرسغ، قال أبو زبيد الطائي يصف الأسد:
  كأنما يتـفـادى أهـل ودهـم                      من ذي زوائد في أرساغه فدع وقال رؤبة:
  مستقرع النعل شديد الأرسغ والرساغ، بالكسر: حبل يشد في رسغ، وفي التهذيب: في رسغي البعير وغيره، ثم يشد إلى شجرة، أو وتد، فيمنعه عن الانبعاث في المشي وقيل: هو جمع رسغ بالضم وهو حبل يقيد به البعير والحمار.
 والرساغ: مراسغة الصريعين في الصراع إذا أخذا أرساغهما، قاله الليث.
 والرسغ، محركة: استرخاء في قوائم البعير، عن الأصمعي.
 وقال أبو مالك: عيش رسيغ، أي: واسع.
 وطعام رسيغ، أي: كثير.
 وقال ابن دريد: رساغ كغراب: ع ويروى بالصاد، كما يأتي.
 والترسيغ: التوسيع، يقال: هو مرسغ عليه في العيش، أي: موسع عليه.
 وقال ابن عباد الترسيغ في الكلام: التلفيق بينه يقال: رسغ الكلام ترسيغا.
 وقال ابن الأعرابي: الترسيغ في المطر: أن يثري الأرض يقال: أصابنا مطر مرسغ، وذلك إذا ثرى الأرض حتى تبلغ يد الحافر عنه إلى أرساغه، وقيل: أصاب الأرض مطر فرسغ، أي: بلغ الماء الرسغ، أو حفره حافر فبلغ الثرى قدر رسغه، وقيل: رسغ المطر: كثر حتى غاب فيه الرسغ.
 وقال ابن عباد: رأي مرسغ، كمعظم، أي غير محكم.
 قال: وراسغه مراسغة ورساغا: أخذ رسغه في الصراع، وهذا قد تقدم قريبا، يقال: رادغه ثم راسغه، ثم مارغه.
 وقال ابن بزرج: ارتسغ فلان على عياله: إذا وسع عليهم النفقة، يقال: ارتسغ على عيالك ولا تقتر، أي: وسع النفقة عليهم.
 ومما يستدرك عليه: رسغ البعير يرسغه رسغا: شد رسغ يديه بخيط، واسم ذلك الحبل: الرسغ، بالضم.
 وأرسغ المطر: كثر حتى غاب فيه الرسغ، لغة في رسغ عن ابن الأعرابي.
 وفي أيديهن المراسغ، والأرساغ وهي المسك، الواحدة مرسغة، ورسغ.

##### Türkçe

**الرسغ**، ve **الرسغ**، zamme ile ve iki zamme ile, **كيسر** ve **يسر** gibi: **الحافر** ile, el ve ayaktan **الوظيف**’in birleşme yeri arasındaki incelen yer; **العجاج** dedi ki:
  **في رسغ لا يتشكى الحوشبا**
  **مستبطنا مع الصميم عصبا** ve denildi ki: o, **الساعد** ile **الكف** arasının, ve **الساق** ile **القدم** arasının eklemidir; ve denildi ki: o, **الكف** ile **الذراع** arasının eklemidir; ve denildi ki: iki **الساق** ile iki **القدم**’in birleşim yeridir; ve her binek hayvanından bunun benzeri; ve denildi ki: **ذوات الحوافر**’den: **الحافر**’de iki elin ve iki ayağın iki **وظيف**’inin birleşme yeridir; ve develerden: **الأخفاف**’ta **الأوظفة**’nin birleşme yeridir; çoğulu: **أرساغ** ve **أرسغ**; **أبو زبيد الطائي** aslanı vasfederek dedi ki:
  **كأنما يتـفـادى أهـل ودهـم                      من ذي زوائد في أرساغه فدع** ve **رؤبة** dedi ki:
  **مستقرع النعل شديد الأرسغ**

**الرساغ**، kesre ile: **رسغ**’e bağlanan bir ip; ve **التهذيب**’de: devenin ve başkasının iki **رسغ**’inde; sonra bir ağaca yahut bir kazığa bağlanır; böylece yürüyüşte atılmaktan onu men eder. Ve denildi ki: o, zamme ile **رسغ**’ün çoğuludur; o, deve ve eşeğin onunla bağlandığı bir iptir.

Ve **الرساغ**: güreşte iki hasmın, iki **أرساغ**’larını aldıkları vakit güreşte iki hasmın **مراسغة**’sidir; **الليث** söyledi.

Ve **الرسغ**، harekeli: devenin ayaklarında bir gevşeklik; **الأصمعي**’den.

Ve **أبو مالك** dedi: **عيش رسيغ**، yani: geniş.

Ve **طعام رسيغ**، yani: çok.

Ve **ابن دريد** dedi: **رساغ** **كغراب**: ع; ve **بالصاد** ile rivayet olunur, geleceği üzere.

Ve **الترسيغ**: genişletme; denilir: o, yaşayışta onun üzerine **مرسغ** kılınmıştır; yani: ona genişletilmiştir.

Ve **ابن عباد** dedi: sözde **الترسيغ**: onun arasında yamama; denilir: sözü **رسغ** etti, **ترسيغا**.

Ve **ابن الأعرابي** dedi: yağmurda **الترسيغ**: yerin nemlenip yumuşaması; denilir: bize **مطر مرسغ** isabet etti; bu, yer nemlenip yumuşayınca, **الحافر**’in eli ondan kendi **أرساغ**’ına varıncaya dek (olmasıdır). Ve denildi ki: yere **مطر فرسغ** isabet etti; yani: su **الرسغ**’e ulaştı; yahut bir **حافر** onu kazdı da nemli toprak onun **رسغ**’ü miktarına ulaştı. Ve denildi ki: yağmur **رسغ** etti: çoğaldı, ta ki içinde **الرسغ** kayboldu.

Ve **ابن عباد** dedi: **رأي مرسغ**، **كمعظم** gibi; yani: sağlamlaştırılmamış.

Dedi ki: ve onu **راسغه** etti, **مراسغة** ve **رساغا**: güreşte onun **رسغ**’ünü aldı; bu, az önce geçti; denilir: onu **رادغه** etti, sonra onu **راسغه** etti, sonra onu **مارغه** etti.

Ve **ابن بزرج** dedi: falan kimse ailesi üzerine **ارتسغ** etti: onlara nafakayı genişlettiği zaman; denilir: ailene karşı **ارتسغ** et ve kısmadan; yani: nafakayı onlara genişlet.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: devenin **رسغ**’ü, onu **يرسغه** **رسغا**: iki elinin **رسغ**’ünü bir ip ile bağladı; ve o ipin adı: **الرسغ**، zamme ile.

Ve yağmur **أرسغ** etti: çoğaldı, ta ki içinde **الرسغ** kayboldu; **رسغ**’te bir lugat, **ابن الأعرابي**’den.

Ve onların ellerinde **المراسغ** ve **الأرساغ** vardır; o, misk’tir; teki **مرسغة** ve **رسغ**.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَسَغَهُ
1 رَسَغَهُ ذ , aor. رَسَغَ , inf. n. رَسْغٌ, [He tethered him by the fore legs; i. e.] he tied the رُسْغ [or pastern] of each of his (a camel's [or an ass's]) fore legs with a string, or cord, which is called رُسْغٌ. (TA.)

رسّغ
2 رسّغ ذ , (S, Msb, &c.,) inf. n. تَرْسِيغٌ, (IAar, K,) said of rain, (S, Msb, K, &c.,) It rained so that the water reached to the رُسْغ [or pastern, or ankle], (S,) or so that it reached to the place of the أَرْسَاغ [pl. of رُسْغٌ]: (Msb:) or it moistened the earth (IAar, K, TA) so that the hands of him who dug for it reached to his أَرْسَاغ [or wrists]; (IAar, TA;) or so that the moisture reached to the measure of the رُسْغ [or wrist] of the digger: (TA:) or it was so much that the رُسْغ [or pastern, or ankle,] disappeared in it; as also ↓ ارسغ, a dial. var., on the authority of IAar. (TA.) -A2- تَرْسِيغٌ also signifies The making [the means of subsistence] ample, or abundant. (K.) You say, رسّغ العَيْشَ He made the means of subsistence ample, or abundant. (TK.) [Or رسّغ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ He made ample, or abundant, provision for him in the means of subsistence: see the pass. part. n., below: and see also 8.] -A3- رسّغتُ كَلَامًا, (JK,) inf. n. as above, (K,) i. q. لَفَّقْتُ بَيْنَهُ [meaning I interlarded, or embellished, speech. or discourse, with falsehood: accord. to the TK, connected it, and arranged it, or put it in order: but see the pass. part. n., below]. (JK, K, * TA.)

راسغهُ
3 راسغهُ ذ , (Ibn-'Abbلd, K,) inf. n. مُرَاسَغَةٌ and رِسَاغٌ, (Lth, Ibn-'Abbلd, K,) He took hold of his رُسْغ [meaning ankle] in wrestling with him, the latter doing the like. (Lth, Ibn-'Abbلd, K.) One says, رَادَغَهُ ثُمَّ رَاسَغَهُ ثُمَّ مَارَغَهُ [He strove with him to throw him down: then he took hold of his ankle &c.: then he rolled with him on the ground, or in the dust]. (TA.)

4 أَرْسَغَ see 2.

ارتسغ عَلَى عِيَالِهِ
8 ارتسغ عَلَى عِيَالِهِ ذ He expended amply, or abundantly, upon his family, or household. (Ibn-Buzurj, K.) [See also 2.]

رُسْغٌ
رُسْغٌ ذ and ↓ رُسُغٌ, (S, Msb, K,) of a دَابَّة [or beast of the equine kind], (S, Msb,) [The pastern; i.e.] the slender place [or part] between the solid hoof and the joint of the وَظِيف [or shank] of the fore leg, and of the hind leg; (S, Msb, K;) or, [in other words,] of solid-hoofed animals, the part that joins the وظيف of each of the fore legs, and of the hind legs, to the hoof; and of camels, the part that joins the أَوْظِفَة [or shanks] to the أَخْفَاف [or feet]: (TA:) and (Msb, and so in some copies of the K, but in other copies of the latter “ or, ” [which is more correct, as will be seen from what follows,]) of a human being, [the wrist, and the ankle; i. e.] the joint between the hand and the fore arm, and between the foot and the shank: (Msb, K, TA:) and of any beast (دابّه,) the like thereof; (K;) [the part between the shank and hoof or foot, in the fore leg and in the hind leg, of any quadruped:] pl. أَرْسَاغٌ [used as a pl. of mult. and of pauc.] (Msb, K) and أَرْسُغٌ [which is only a pl. of pauc.]. (K.) ― -b2- See also رِسَاغٌ: ― -b3- and see مِرْسَغَةٌ.

رَسَغٌ
رَسَغٌ ذ A laxness in the legs of a camel. (As, S, K.)

رُسُغٌ
رُسُغٌ ذ : see رُسْغٌ

رِسَاغٌ
رِسَاغٌ ذ A cord, or rope, that is tied (JK, S, K) firmly (S) to the رُسْغ [or pastern] of the camel, (JK, S, K,) or, accord. to the T, to each رُسْغ, [the dual form being there used, meaning to the pastern of each fore leg,] of the camel, (TA,) to prevent him from going away; (S, K;) also called ↓ مِرْسَغَةٌ; of which the pl. is مَرَاسِغُ: (JK:) or, as some say, رسَاغٌ is pl. of ↓ رُسْغٌ meaning a cord, or rope, with which a camel, and an ass, is [tethered, or] shackled; or a string, or cord, with which the رُسْغ [or pastern] of each of the fore legs of a camel [or an ass] is tied. (TA.) ― -b2- Also an inf. n. of 3.

عَيْشٌ رَسِيغٌ
عَيْشٌ رَسِيغٌ ذ Ample, or abundant, means of subsistence: and طَعَامٌ رَسِيغٌ Much food or wheat. (Aboo-Mلlik, K.)

مِرْسَغَةٌ
مِرْسَغَةٌ ذ sing. of مَرَاسِيغُ [probably a mistranscription for مَرَاسِغُ] meaning [Bracelets of tortoiseshell or horn or ivory, such as are termed] مَسَك, that are worn by women on their arms; one of which is also called ↓ رُسْغٌ. (TA.) ― -b2- See also رِسَاغٌ.

هُوَ مُرَسَّغٌ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ
هُوَ مُرَسَّغٌ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ ذ He is amply, or abundantly, provided for in respect of the means of subsistence. (JK, * TA.) -A2- رَأْىٌ مُرَسَّغٌ An unsound opinion or counsel or advice. (JK, Ibn- 'Abbلd, K.)

##### Türkçe

رَسَغَهُ
1 **رَسَغَهُ** ذ , muzâri‘ **رَسَغَ** , mastar ismi **رَسْغٌ**, [O, onu ön ayaklarından bağladı; yani] onun (bir devenin [veya bir eşeğin]) ön ayaklarından her birinin **رُسْغ**’unu [yahut bilek/boğumunu] **رُسْغٌ** denilen bir ip veya kordon ile bağladı. (TA.)

رسّغ
2 **رسّغ** ذ , (S, Msb, vb.,) mastar ismi **تَرْسِيغٌ**, (IAar, K,) yağmur hakkında söylenir, (S, Msb, K, vb.,) Su **رُسْغ**’a [yahut bilek/boğumuna, yahut ayak bileğine] ulaşıncaya kadar yağdı, (S,) yahut **أَرْسَاغ**’ın [**رُسْغٌ**’un çoğulu] bulunduğu yere ulaşıncaya kadar: (Msb:) yahut yeri (IAar, K, TA) öyle ıslattı ki onun için kazan kimsenin elleri **أَرْسَاغ**’ına [yahut bileklerine] ulaştı; (IAar, TA;) yahut ıslaklık, kazanın **رُسْغ**’unun [yahut bileğinin] ölçüsüne ulaştı: (TA:) yahut o kadar çok oldu ki **رُسْغ** [yahut bilek/boğum, yahut ayak bileği] onun içinde kayboldu; bunun gibi ↓ **ارسغ**, IAar’ın rivayetine göre lehçe varyantı olarak. (TA.) -A2- **تَرْسِيغٌ** ayrıca [geçim vasıtasını] geniş, yahut bol kılmak demektir. (K.) Şöyle dersin: **رسّغ العَيْشَ** Geçim vasıtasını geniş, yahut bol kıldı. (TK.) [Veya **رسّغ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ** Geçim vasıtası bakımından ona geniş, yahut bol rızık sağladı: aşağıda ism-i mef‘ûle bak: ve ayrıca 8’e de bak.] -A3- **رسّغتُ كَلَامًا**, (JK,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (K,) **لَفَّقْتُ بَيْنَهُ** ile aynı mânâdadır [yani söze yahut hitaba yalan karıştırdım, yahut onu yalanla süsledim: TK’ya göre onu birbirine bağladı ve düzenledi, yahut tertip etti: fakat aşağıda ism-i mef‘ûle bak]. (JK, K, * TA.)

راسغهُ
3 **راسغهُ** ذ , (Ibn-'Abbād, K,) mastar ismi **مُرَاسَغَةٌ** ve **رِسَاغٌ**, (Lth, Ibn-'Abbād, K,) Onunla güreşirken onun **رُسْغ**’unu [ayak bileği mânâsında] tuttu; öteki de bunun benzerini yaptı. (Lth, Ibn-'Abbād, K.) Şöyle denir: **رَادَغَهُ ثُمَّ رَاسَغَهُ ثُمَّ مَارَغَهُ** [Onu yere yıkmak için onunla boğuştu: sonra onun ayak bileğini vb. tuttu: sonra onunla yerde, yahut tozda yuvarlandı]. (TA.)

4 **أَرْسَغَ** 2’ye bak.

ارتسغ عَلَى عِيَالِهِ
8 **ارتسغ عَلَى عِيَالِهِ** ذ Ailesine yahut ev halkına bolca, yahut çokça harcadı. (Ibn-Buzurj, K.) [Ayrıca 2’ye bak.]

رُسْغٌ
**رُسْغٌ** ذ ve ↓ **رُسُغٌ**, (S, Msb, K,) bir **دَابَّة**’nin [yahut atgillerden bir hayvanın], (S, Msb,) [Pastern; yani] ön ayakta ve arka ayakta, katı tırnak ile ön bacağın **وَظِيف**’inin [yahut incik kısmının] eklemi arasındaki ince yer [yahut kısım]; (S, Msb, K;) yahut, [başka bir ifadeyle,] katı tırnaklı hayvanlarda, ön ayakların ve arka ayakların her birinin **وظيف**’ini tırnağa birleştiren kısım; ve develerde, **أَوْظِفَة**’yi [yahut incikleri] **أَخْفَاف**’a [yahut ayaklara] birleştiren kısım: (TA:) ve (Msb, ve K’nın bazı nüshalarında böyle; fakat öteki nüshalarında “yahut,” [ki aşağıdakinden görüleceği üzere daha doğrudur,]) insanda, [bilek ve ayak bileği; yani] el ile ön kol arasındaki ve ayak ile incik arasındaki eklem: (Msb, K, TA:) ve herhangi bir hayvanda (**دابّه**) bunun benzeri; (K;) çoğulu **أَرْسَاغٌ** [çokluk ve azlık çoğulu olarak kullanılır] (Msb, K) ve **أَرْسُغٌ** [ki bu yalnız azlık çoğuludur]. (K.) ― -b2- Ayrıca **رِسَاغٌ**’a bak: ― -b3- ve **مِرْسَغَةٌ**’ye bak.

رَسَغٌ
**رَسَغٌ** ذ Devenin bacaklarında bir gevşeklik. (As, S, K.)

رُسُغٌ
**رُسُغٌ** ذ : **رُسْغٌ**’a bak

رِسَاغٌ
**رِسَاغٌ** ذ Devenin **رُسْغ**’una [yahut bilek/boğumuna] (JK, S, K) sıkıca (S) bağlanan bir ip yahut halat; (JK, S, K,) yahut T’ye göre, devenin her bir **رُسْغ**’una, [orada tesniye kullanılmıştır; yani her bir ön ayağın pastern’ına mânâsında,] (TA,) onun kaçmasını önlemek için; (S, K;) ayrıca ↓ **مِرْسَغَةٌ** diye de adlandırılır; bunun çoğulu **مَرَاسِغُ**’dur: (JK:) yahut bazılarına göre, **رسَاغٌ**, ↓ **رُسْغٌ**’un çoğuludur; bir deve ve bir eşeğin [bağlandığı yahut] kösteklendiği ip yahut halat mânâsında; yahut bir devenin [veya bir eşeğin] ön ayaklarından her birinin **رُسْغ**’unun [yahut bilek/boğumunun] bağlandığı ip yahut kordon. (TA.) ― -b2- Ayrıca 3’ün bir mastarıdır.

عَيْشٌ رَسِيغٌ
**عَيْشٌ رَسِيغٌ** ذ Geniş, yahut bol geçim vasıtası: ve **طَعَامٌ رَسِيغٌ** Çok yemek yahut buğday. (Aboo-Mālik, K.)

مِرْسَغَةٌ
**مِرْسَغَةٌ** ذ **مَرَاسِيغُ**’un müfredi [muhtemelen **مَرَاسِغُ** için bir yanlış yazımdır]; kadınların kollarında taktıkları, **مَسَك** diye adlandırılan, kaplumbağa kabuğundan yahut boynuzdan yahut fildişinden [bilezikler] mânâsında; bunlardan birine ayrıca ↓ **رُسْغٌ** da denir. (TA.) ― -b2- Ayrıca **رِسَاغٌ**’a bak.

هُوَ مُرَسَّغٌ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ
**هُوَ مُرَسَّغٌ عَلَيْهِ فِى العَيْشِ** ذ Geçim vasıtası bakımından ona genişçe, yahut bolca rızık sağlanmıştır. (JK, * TA.) -A2- **رَأْىٌ مُرَسَّغٌ** Sağlam olmayan bir görüş yahut öğüt yahut nasihat. (JK, Ibn- 'Abbād, K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%BA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَسَغَ
رَسَغَ A ( n. ac. رَسْغ 1 ),
a.  Tethered by the fore legs ( camel ).

رَسَّغَ
رَسَّغَ II ,
a.  Soaked the ground ( rain ).

b.  Rendered easy, made comfortable ( life ).

c.  Arranged carefully, embellished ( speech ).
رُسْغ 3 ,  رُسُغ 10 , ( pl. أَرْسُغ 16 ,  أَرْسَاْغ 38 ), Ankle, pastern; wrist.
مِرْسَغَة
مِرْسَغَة 20t , ( pl. مَرَاْسِغُ 44 ),
a.  Bracelet of tortoise-shell.

b.  see 23 .

رِسَاْغ
رِسَاْغ 23 ,
a.  Rope, tether.

رَسِيْغ
رَسِيْغ 25 ,
a.  Ample, abundant; easy ( life ).

##### Türkçe

رَسَغَ
رَسَغَ A ( n. ac. **رَسْغ** 1 ),
a. Ön ayaklardan bağladı (deve).

رَسَّغَ
رَسَّغَ II ,
a. Yeri ıslattı (yağmur).

b. Kolay kıldı, rahat kıldı (hayat).

c. Dikkatle düzenledi, süsledi (söz).
**رُسْغ** 3 , **رُسُغ** 10 , ( pl. **أَرْسُغ** 16 , **أَرْسَاْغ** 38 ), Ayak bileği, bilek eklemi; el bileği.
مِرْسَغَة
مِرْسَغَة 20t , ( pl. **مَرَاْسِغُ** 44 ),
a. Kaplumbağa kabuğundan bilezik.

b. 23’e bak.

رِسَاْغ
رِسَاْغ 23 ,
a. İp, bağ.

رَسِيْغ
رَسِيْغ 25 ,
a. Bol, çok; kolay (hayat).
