# رسو (ر-س-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Sıra dağlar

- Harfler: ر - س - و
- Kur'an'da: 14 geçiş · 14 ayet · 5 sîga
- 6 sözlük

## Sîgalar (5)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [رَوَاسِيَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/siga/%D8%B1%D9%8E%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%8A%D9%8E.md) | فَوَاعِلَ | Sıra dağlar | 9 | 9 | [13:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/13:3.md) |
| [مُرْسَاهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/siga/%D9%85%D9%8F%D8%B1%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | مُفْعَلُهَا | Onun durma zamanı | 2 | 2 | [7:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/7:187.md) |
| [أَرْسَاهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/siga/%D8%A3%D9%8E%D8%B1%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | أَفْعَلَهَا | Onu çaktı | 1 | 1 | [79:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/79:32.md) |
| [رَاسِيَاتٍ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/siga/%D8%B1%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%8A%D9%8E%D8%A7%D8%AA%D9%8D.md) | فَاعِلَاتٍ | Çakılı olanlar | 1 | 1 | [34:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/34:13.md) |
| [وَمُرْسَاهَا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/siga/%D9%88%D9%8E%D9%85%D9%8F%D8%B1%D9%92%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | وَمُفْعَلُهَا | Ve onun durma zamanı | 1 | 1 | [11:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/11:41.md) |

## Mücavir kökler — 73 mücavir (94 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [ميد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%8A%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 31 · Sallar
2. [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) — 8 ortak ayet · G² 24 · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
3. [نبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%AA.md) — 3 ortak ayet · G² 20 · Bitki
4. [مدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AF%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 18 · Kiriş demektir
5. [لقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%82%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 14 · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır
6. [جعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) — 5 ortak ayet · G² 13 · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
7. [زوج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%88%D8%AC.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · İlik ve düğme çiftinin her biridir
8. [جفن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%81%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 12 · Cifan çanak demektir
9. [شمخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%85%D8%AE.md) — 1 ortak ayet · G² 12 · Şamihat şebekeden dönüşmüştür
10. [نهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 11 · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…
11. [سأل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A3%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · “Sehl” ova demektir
12. [حجز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B2.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Peştamalı bele bağlayan bağ demektir
13. [قوت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Tavuk yemi demektir
14. [سوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
15. [بهج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%87%D8%AC.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Behic çiçekli otlak yer demektir
16. [حفي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%81%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · İzleyici
17. [فجج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%AC.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Fecc İki dağ arasındaki geçit yol, bel demektir
18. [فرت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · Fırat Çoşkulu akan nehre fırat, durgun akan suya nil denir
19. [موه](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Su
20. [جلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%84%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Belirdi
21. [عمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%85%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Direk demektir
22. [بثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AB%D8%AB.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Rüzgarın esmesi sonucu etrafa dağılan toz anlamından gelmiş…
23. [حرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Harbe mızrak ucu demektir
24. [جبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Onu seçti
25. [بغت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%BA%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Baas aniden ortaya çıkıp saldıran hayvan demektir
26. [خلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Hilale (Hı) diş aralarındaki kalıntıları çıkarmak için…
27. [وقت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%82%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Belli zamanlarda buluşulan yer, buluşma zamanı demektir
28. [ركب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · “Rükbe” diz demektir
29. [داود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Davut
30. [قدر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AF%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Kıdr kazandır
31. [دبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Böcek demektir
32. [فكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%83%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 5 · Feker “Vekr” kuş yuvasının giriş kapısıdır
33. [ربع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir
34. [وزن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B2%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Terazi demektir
35. [ثمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%85%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Meyve demektir
36. [ثني](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%86%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Sena yaka demektir
37. [سقي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Sakiy: Kaba konmuş sudur
38. [ثقل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%82%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Terazinin karşı kefesine konan taş demektir
39. [غشو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D8%B4%D9%88.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Örter
40. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Kesr(sin ile) kırık demektir
41. [سبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Biribirini kesen yoldur
42. [برك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B1%D9%83.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Birkan yanardağ demektir
43. [قرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür
44. [جبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Dağ anlamındadır
45. [بحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Bahr deniz demektir
46. [فوق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Üst
47. [كرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Üzüm salkımıdır
48. [سمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Ad verilen
49. [جري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Cariye yelkenli sandal demektir
50. [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
51. [شكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Sütle dolu memedir
52. [قلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Az
53. [سمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
54. [سوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Seviye: Engebesiz düz yerdir
55. [ليل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D9%8A%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“, akıp denize giden…
56. [أيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Evye kuş yuvası demektir
57. [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Ğayr, Ğayr dışında demektir
58. [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
59. [شيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%A3.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Şey
60. [مع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B9.md) — 1 ortak ayet · G² 1 · Beraber

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D9%88/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | رسو |
| Yapı | Üçlü kök |
| Özel Durum | Nâkıs (son harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [ثبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A8%D8%AA.md), [قرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B1.md), [وتد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AA%D8%AF.md), [ركز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D8%B2.md) |
| Zıt Kök | [جري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir cismin hareket halindeyken bir zemine oturup dibe tutunarak sabitlenmesi, demir atması ve sarsılmaz şekilde yerleşmesi |
| Çekirdek Özet 2 | Kâinat düzeninde çalkantıyı engelleyen dağların sabitlenmesi, geminin karara ermesi ve kıyametin vaktinin tayin edilmiş nihai duruş noktası |
| Çekirdek Özet 3 | Dinamik ve hareketli bir sistemin dağılmasını, çalkalanmasını önleyen dengeleyici ve sabitleyici bir çıpa mekanizması |
| Kritik Hata Riski | Kökün sadece durağan bir varoluş veya taş kütlesi sanılması; hareket halindeki bir sistemi sükûnete erdiren ve çalkantıyı kesen dinamik sabitleme boyutunun göz ardı edilmesi |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| رس | Derine inme, zemin bulma, dipte tutunma ve sarsılmaz bir temel oluşturma. Bu anlam çekirdeği [رسخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%AE.md) kökünde ilmin zihne kök salıp yerleşmesinde, [رسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D8%B3.md) kökünde bir şeyin başlangıç ve temel izlerinin derinde bulunmasında ve [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) kökünde bir akışın belirli bir doğrultuda kesintisiz yönlendirilmesinde görülür. | و | İki harfli çekirdeğin taşıdığı derine inip yerleşme anlamını, hareketli bir akışın veya çalkantının nihai bir karargâha ulaşarak durması ve orada çıpa atıp sabit kalması biçiminde genişletir. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ر | insan başı; baş, ilk, üst | Hareketin ve ağırlığın başlangıç noktasını, bir gövdenin tepe ve yön merkezini temsil eder. |
| س | diken, destek; tutunma, dayanma, koruma | Bir zemine batarak tutunmayı, sarsıntıya karşı mukavemet ve dayanak teşkil etmeyi anlatır. |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Dibe kenetlenmeyi, zemine raptedilip kopmayacak şekilde bağlanmayı ifade eder. |
| رسو | Başın/ağırlığın desteğe yönelip zemine çengellenerek sabitlenmesi | Hareket halindeki bir kütlenin dibe bir çengel gibi tutunarak desteğe kavuşması ve çalkantıyı bitirerek karara varması hareketini oluşturur. |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Geminin denizin dibine çıpa (mertek/demir) salarak durması, suyun kararına ulaşıp hareketsiz kalması; dağın yeryüzüne kök salıp oturması ve büyük sabit tencerelerin ocaktan kıpırdamayacak şekilde yere yerleşmesi. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Züheyr b. Ebî Sülmâ cömert kişilerin sofrasına oturanları çıpa atan gemilere benzeterek şöyle der: وأين الذين يحضرون جفانه / إذا قدمت ألقوا لهن المراسيا |
| Erken Arapça kullanım | Bulutun bir bölge üzerinde durup yoğun yağmur bırakmasını ifade etmek üzere ألقت السحابة مراسيها denmiştir. Süleyman veya bir diğer şair bu durumu şöyle ifade eder: إذا قلت أكدى البرق ألقى المراسيا |

Kaynak: Kitābü'l-ʿAyn; es-Sıhâh; Lisânü'l-Arab; Esâsü'l-Belâga.

### Sami etimolojik katman

Sami dil ailesi genelinde kök, akışkan veya hareketli bir ortamda dibe batarak tutunma, sabitleşme ve ağırlık koyarak durdurma matrisi ile ilişkilidir. Arapçadaki رسو biçimi özellikle geminin demir atması ve dağların yerkabuğunu sabitlemesi imgesinde billurlaşmıştır. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarda doğrudan aynı morfolojik ses dizilişi sınırlı kalmakla birlikte, benzer fonetik matrise sahip kökler bir şeyin temeline inme, zapt etme veya bir ağırlık vasıtasıyla hareketi frenleme işlevleriyle ortak bir anlamsal arka plana işaret eder. Akatçada geminin yanaşması, demirlemesi veya bir yere bağlanması anlam alanında kullanılan kavramlar ile Arapçadaki مرساة (çıpa) kavramı arasında işlevsel ve kavramsal bir örtüşme bulunur. Arapça bu kökü nâkıs formda koruyarak hem fiziksel dağların sarsıntı önleyici fonksiyonunu hem de su üzerinde yüzen geminin durma anını ve yerini kuşatacak şekilde muhafaza etmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs; Brockelmann; Lisânü'l-Arab; Lane's Lexicon.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | رسو kökünden türeyen رواسي, مرسى, إرساء | Geminin çapa atıp durması ve dağların yeryüzünü sarsıntıdan koruyacak biçimde perçinlenmesi çekirdeğinden gelişmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Batı Sami dillerinde sabitleme, demir atma ve ağırlıkla durdurma kavram alanı | Akışkan veya oynak bir zemine ağırlık vererek hareketin kesilmesi anlam ekseni korunmuştur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik dillerde dip, temel ve durma ilişkisi | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı |

Kaynak: David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Lisânü'l-Arab.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| رسو | Anlamlı | Sabitlenmek, demir atmak, durmak | Hareket halindeki bir şeyin dibe oturup durması ve sarsılmaz şekilde yerleşmesi. | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| [روس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%B3.md) | Anlamlı | Çiğnemek, ezmek, baş | Bir şeyi çiğneyip ezmek veya başla ilgili durumlar; sınırlı kullanım. | Kur'an'da geçmez. |
| [سرو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%88.md) | Anlamlı | Soyluluk, cömertlik, sıyırmak | İnsanın asil ve cömert olması; bir şeyi üstünden sıyırıp çıkarmak. | Kur'an'da geçmez. |
| [سور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B1.md) | Anlamlı | Kuşatmak, yükselmek, sur | Bir yerin etrafını duvarla çevirmek, yukarı sıçramak, duvar ve derece. | Kur'an'da geçer. |
| [ورس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D8%B3.md) | Anlamlı | Sarı boya otu | Elbiseleri boyamakta veya kozmetikte kullanılan sarı renkli bir bitki. | Kur'an'da geçmez. |
| وسر | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| رسو | Merkez | Çalkantı sonrası dibe oturup sabitlenme | Hareketli veya akışkan bir zeminde çıpa atarak sarsıntıyı durdurma nüansı taşır. | Kütlenin ağırlığıyla bir zemine perçinlenip sükûnet bulmasıdır. |
| [ثبت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D8%A8%D8%AA.md) | Komşu | Kararlılık ve ayrılmama | رسو kökündeki dibe oturma veya çapa atma şartı olmaksızın, bir hal veya mekânda değişmeden kalmayı ifade eder. | Genel sebat ve yerinde durma halidir. |
| [قرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B1.md) | Komşu | Yerleşme ve sükûnet bulma | Hareketin tamamen bitip serinlik ve dinginlikle bir yuvaya veya karargâha kavuşmasıdır; dış sabitleyici ağırlık şart değildir. | İçsel huzur ve sükûnet zeminidir. |
| [وتد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AA%D8%AF.md) | Komşu | Çakılarak sabitleme | Zemine dikey olarak çakılan ve bir örtüyü veya çadırı tutan kazık olmayı vurgular. | Mekanik olarak çakılma eylemidir. |
| [ركز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%83%D8%B2.md) | Komşu | Saplama ve dikme | Bir cismin ucunu toprağa veya zemine saplayıp dik konuma getirmektir. | Doğrudan saplanıp dik durma hareketidir. |
| [جري](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) | Zıt | Akış ve sürekli hareket | Bir yüzey veya mecra üzerinde durmaksızın kayıp gitme, çalkalanarak yol alma durumudur. | Akıntı ve hareket halidir. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | رسو | Dibe oturup sabitlenmek, demir atmak | Bir kütlenin hareketten sükûnete geçerek çalkantıyı engelleyecek şekilde sabitlenmesi. | Kesin |
| Latince | ancorare, figere | Çıpa atmak, sabitlemek | Gemiyi demirleme ve bir nesneyi sarsılmayacak biçimde bağlama eylemini karşılar; dağların yerküreyi sabitlemesi metaforunu kısmen dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | to anchor, to moor, to firmly fix | Demir atmak, çıpalayarak sabitlemek | Oynak veya akışkan bir ortamda çıpa vasıtasıyla dengeye kavuşmayı eksiksiz karşılar; isim formundaki dağlar için firm mountains karşılığı kullanılır. | Güçlü |
| Almanca | ankern, festmachen, verankern | Çıpa atmak, perçinlemek | Bir zemine kenetlenerek hareketin durdurulmasını iyi verir; dağların yerleşikliğinde kök salma boyutunu da içerir. | Güçlü |
| Fransızca | ancrer, amarrer, affermir | Demirlemek, sabitleştirmek | Hareket halindeki taşıtın veya kütlenin rıhtıma ya da dibe bağlanarak durdurulmasını karşılar. | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary; Grimm Wörterbuch; Lane's Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| رَوَاسِيَ / رَاسِيَاتٍ | Yerkabuğunu sarsıntıdan koruyan sabit ve ağır dağlar; ocaktan kıpırdamayan dev kazanlar | Yaratılış ayetlerinde yeryüzünün insanları çalkalamaması için konulan dağlar ve Sebe kıssasında yerleşik kazanlar: Ra'd [13:3](https://lisan.digital/tr/ayet/13:3.md), Enbiyâ [21:31](https://lisan.digital/tr/ayet/21:31.md), Lokmân [31:10](https://lisan.digital/tr/ayet/31:10.md), Murselât [77:27](https://lisan.digital/tr/ayet/77:27.md), Sebe [34:13](https://lisan.digital/tr/ayet/34:13.md) |
| أَرْسَاهَا | Yeryüzünün dengelenmesi ve dağların sarsılmaz biçimde dikilip yerleştirilmesi | Kozmik inşa ve yeryüzünün yayılıp dağlarla perçinlenmesi bağlamı: Nâziât [79:32](https://lisan.digital/tr/ayet/79:32.md) |
| مُرْسَاهَا (Gemi bağlamı) | Geminin seferinin bitip demir atacağı, karaya yanaşıp duracağı yer ve zaman | Nuh’un gemisinin su üzerinde akması ve durması bağlamı: Hûd [11:41](https://lisan.digital/tr/ayet/11:41.md) |
| مُرْسَاهَا (Kıyamet bağlamı) | Kıyametin kopacağı, nihai olarak vuku bulup tarihin akışının duracağı belirlenmiş an | Kıyamet saatinin ne zaman demir atıp gerçekleşeceğine dair sorular bağlamı: A'râf [7:187](https://lisan.digital/tr/ayet/7:187.md), Nâziât [79:42](https://lisan.digital/tr/ayet/79:42.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Esmâ-i Hüsnâ ve Kıyamet bahsi | Kıyametin vaktinin (مرساها) sadece Allah katında malum olması; dağların yaratılışındaki hikmet ve ilahi kudretin nizam kuruculuğu. | Nihai gerçekleşme vaktinin belirlenmişliği ve kozmik dengenin ilahi tasarrufla kurulması. |
| Fıkıh | Sefer ve gemi hükümleri | Geminin hareket (مجراها) ve demirleme (مرساها) durumunda ibadetlerin (namaz, kıble tayini) ve ticari teslimatın tespiti. | Hukuki statünün seyir halinden durma ve demirleme haline intikali. |
| Tefsir | رواسي terkibi ve jeolojik hikmetler | Dağların yeryüzünün insanlarla birlikte çalkalanmasını önleyen dengeleyici kütleler olması (أَن تَمِيدَ بِكُمْ ifadesinin tefsiri). | Sarsıntıyı ve yalpalamayı kesen köklü ağırlık merkezi anlamı. |
| Hadis | Fitneler ve kalbin sebatı | Zor zamanlarda müminin ayağının yere sağlam basması ve savaş meydanında sebat etmesi (رست قدماه). | Çalkantılı ortamlarda istikameti koruyup sarsılmama tutumu. |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahiy ve akide nizamı | Sabit itikadi ilkeler | Şüphe ve fitne çalkantılarında zihni ve kalbi sabitleyen manevi çıpa olmak | İtikadi temeller, bireyin ve toplumun nihilizm veya kuşku dalgalarında savrulmasını engelleyen dağlar mesabesindedir. | Güçlü |
| İlmi | Yöntem ve aksiyomlar | Temel kabuller ve kanıtlanmış yasalar | Bilimsel araştırmanın savrulmasını önleyen referans noktası teşkil etmek | Her ilmi disiplin, akıl yürütmenin temelsiz kalmaması için aksiyomatik olarak sabitlenmiş kurallara dayanır. | Güçlü |
| Siyasi | Hukuk düzeni ve anayasa | Temel norm ve anayasal güvenceler | Toplumsal krizlerde devlet gemisinin batmasını veya savrulmasını önlemek | Anayasa ve temel adalet ilkeleri, siyasal çekişmelerin devleti çalkalamasına mani olan toplumsal çıpadır. | Güçlü |
| İktisadi | Reel ekonomi ve üretim | Somut varlıklar ve üretim altyapısı | Spekülatif finans dalgalanmalarına karşı piyasayı dengelemek | Sanal ve spekülatif köpüklerin piyasayı çökertmesini önleyen, reel üretim ve sabit sermaye yatırımlarıdır. | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dinamik sistemlerde sönümleme ve ağırlık merkezi dengesi (İzostasi) | Yerkabuğunun magmanın üzerinde batıp çıkarak dengeye ulaşması (izostatik denge) ve salınım yapan bir sarkaçta rezonansı durduran sönümleyici kütle ile tam bir yapısal özdeşlik gösterir. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kurumsal denge ve toplumsal istikrar mekanizmaları | Sosyal dalgalanmalar, krizler ve kitlesel panikler karşısında toplumun dağılmasını önleyen köklü gelenekler, ahlaki normlar ve emniyet sübapları işleviyle izomorfiktir. | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Dağları sadece yeryüzünde durağan ve pasif yükseltiler olarak görmek; رواسي kelimesini yalnızca coğrafi bir terime indirgeyerek hareketle ilişkili dinamik sabitleme boyutunu yitirmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, akış halinde olan bir sürecin (denizde giden gemi, çalkantılı yerküre, akıp giden zaman ve tarih) nihai ve güvenli bir karargâha ulaşarak durmasını, salınımın sönümlenmesini ve sabit bir denge kazanmasını ifade eder. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Yaratılışın dinamik dengesini kavrayamamak; dağların yerkabuğunun hareketliliğine karşı birer denge unsuru kılındığı hakikatini görememek ve kıyametin ansızın bir durağa erişecek olan bir zaman gemisi gibi tasvir edilişindeki edebi-kelami derinliği kaçırmak. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın kâinat tasavvurunda varlıkların mutlak bir hareketsizlik içinde değil, akış ve çalkantı halinde olduğunu; ilahi kudretin bu dinamizmi yok etmeyip onu رواسي ve إرساء mekanizmalarıyla dengede tuttuğunu gösterdiği için hayatidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yerkürenin dengesini ve dağların fonksiyonunu anlatan kozmolojik ayetlerde (Ra'd [13:3](https://lisan.digital/tr/ayet/13:3.md), Enbiyâ [21:31](https://lisan.digital/tr/ayet/21:31.md)), Nuh tufanını ve geminin seyrini tasvir eden ayetlerde (Hûd [11:41](https://lisan.digital/tr/ayet/11:41.md)) ve kıyametin vaktini bildiren eskatolojik ayetlerde (A'râf [7:187](https://lisan.digital/tr/ayet/7:187.md), Nâziât [79:42](https://lisan.digital/tr/ayet/79:42.md)) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Yeryüzünün tamamen sabit ve statik bir zemin olduğu zannını düzeltir; zeminin aslında çalkalanmaya (ميد) elverişli bir yapıda olduğunu ve dağların bu çalkantıyı engelleyen köklü çıpalar kılındığını fark ettirir. Ayrıca kıyametin soyut bir yok oluş değil, zaman akışının nihai limana demir atması olduğunu zihne yerleştirir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir cismin hareket veya çalkantı halindeyken tabana/zemine ağırlık verip çıpa salarak durması, yerleşmesi ve sarsılmaz kılınması.
- Soyut anlam: Dalgalanan ve istikrarsızlaşmaya açık dinamik bir sürecin, dengeleyici bir merkez ve temel ilke vasıtasıyla karara ve sükûna kavuşturulması.
- Sistematik karşılık: Fizikte izostatik denge ve rezonans sönümleyicisi; ontolojide ve eskatolojide akıp giden hadiselerin nihai duruş ve tecelli noktası.
- LaTeX modeli: $$S(t) = \lim_{t \to T} \left( M(t) \cdot e^{-\lambda t} \right) + R_0 \quad \text{öyle ki} \quad \lim_{t \to T} \frac{dM}{dt} = 0$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $M(t)$ zamanla çalkalanan veya seyreden dinamik kütleyi/hareketi, $\lambda$ sabitleyici kökün sağladığı sönümleme ve çıpa atma katsayısını, $R_0$ zemine oturarak sabitlenen sarsılmaz denge durumunu temsil eder. Zaman nihai varış anına ($T$) ulaştığında, hareketin türevi sıfıra yaklaşarak sistem çalkantıdan kurtulup tam bir sükûnet ve karara (رسو) erişir.

## Geçtiği ayetler (14 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D9%88/occurrences?meal=IK

### [Araf 7:187](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/7:187.md) — مُرْسَاهَا

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّي لَا يُجَلِّيهَا لِوَقْتِهَا إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Sana kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar. De ki: Onun bilgisi, ancak Rabbımın katındadır. Onun vaktini kendisinden başkası açıklayamaz. Onun ağırlığını gökler de, yer de kaldıramaz. O, size ansızın gelir. Sen, onu biliyormuşsun gibi sana soruyorlar. De ki: Onun bilgisi ancak Allah katındadır. Fakat insanların çoğu bilmezler.

### [Hud 11:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/11:41.md) — وَمُرْسَاهَا

وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Nuh dedi ki: Ona binin, onun akıp gitmesi de durması da Allah’ın adıyladır. Rabbım muhakkak Gafur ve Rahim’dir.

### [Rad 13:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/13:3.md) — رَوَاسِيَ

وَهُوَ الَّذِي مَدَّ الْأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْهَارًا وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

Meal (IK): O’dur yeri düzleyen ve orada dağlar, nehirler var eden, her türlü mahsulden çift çift yetiştiren ve gündüzü geceyle bürüyen. Muhakkak ki bunlarda; düşünen bir kavim için ayetler vardır.

### [Hicr 15:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/15:19.md) — رَوَاسِيَ

وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ

Meal (IK): Yeri de döşeyip yaydık. Oraya sabit dağlar yerleştirdik. Ve orada her şeyden ölçülü olarak yetiştirdik.

### [Nahl 16:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/16:15.md) — رَوَاسِيَ

وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَأَنْهَارًا وَسُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Meal (IK): Yeryüzünde sarsılmayasınız diye sabit dağlar, nehirler ve yollar koymuştur ki onunla, doğru yolu bulasınız.

### [Enbiya 21:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/21:31.md) — رَوَاسِيَ

وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ

Meal (IK): Onlar sarsılmasın diye yeryüzünde sabit dağlar yerleştirdik. Doğru yoldan gitsinler diye orada geniş yollar açtık.

### [Neml 27:61](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/27:61.md) — رَوَاسِيَ

أَمَّنْ جَعَلَ الْأَرْضَ قَرَارًا وَجَعَلَ خِلَالَهَا أَنْهَارًا وَجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا أَئِلَهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Yoksa, yeri yaratıklarının oturmasına elverişli kılan ve aralarında ırmaklar akıtan, yeryüzüne sabit dağlar yerleştiren ve iki denizin arasına engel koyan mı? Allah’ın yanında başka bir ilah mı? Hayır, onların çoğu bilmezler.

### [Lokman 31:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/31:10.md) — رَوَاسِيَ

خَلَقَ السَّمَوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَأَلْقَى فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ

Meal (IK): Gökleri, gördüğünüz gibi direksiz olarak yaratmış, sizi sarsar diye yere ağır baskılar koymuş, orada her türlü canlıyı yaymıştır. Biz, gökten su indirip orada her sınıf bitkiler yetiştirmişizdir.

### [Sebe 34:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/34:13.md) — رَاسِيَاتٍ

يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ اعْمَلُوا آلَ دَاوُدَ شُكْرًا وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ

Meal (IK): Onlar; kalelerden, heykellerden, büyük havuzlara benzer çanaklardan ve taşınması güç kazanlardan ne dilerse kendisine yaparlardı. Ey Davud hanedanı; şükrederek çalışın. Kullarımdan pek azı şükredicidir.

### [Fussilet 41:10](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/41:10.md) — رَوَاسِيَ

وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ

Meal (IK): O; yeryüzüne sabit dağlar yerleştirdi ve orada bereketler yarattı. Ve onda arayanlar için dört beşit gıdalar takdir etti.

### [Kaf 50:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/50:7.md) — رَوَاسِيَ

وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ

Meal (IK): Yeryüzünü de döşedik ve ona sabit dağlar koyduk. Orada her türden güzel çiftler yetiştirdik.

### [Mürselat 77:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/77:27.md) — رَوَاسِيَ

وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا

Meal (IK): Orada yüksek ve sabit dağlar var edip tatlı sular içirmedik mi size?

### [Naziat 79:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/79:32.md) — أَرْسَاهَا

وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا

Meal (IK): Dağları dikmiştir.

### [Naziat 79:42](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/ayet/79:42.md) — مُرْسَاهَا

يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا

Meal (IK): Sana kıyametin ne zaman gelip çatacağını soruyorlar.

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين والراء و و ا ي ء معهما
س ر و، س و ر، ر س و، و ر س، س ر ي، س ي ر، ي س ر، س ر أ، س أ ر، أ س ر، ر أ س، أ ر س مستعملات
سرو:
السَّرْوُ: سَخاء في موءة سَرُوَ يسرو، وسرا يسرو، وسَرِيَ يَسْرَى، فهو سَرِيٌّ من قومٍ سَراة، ولم يَجِئْ على فَعَلةٍ غيرها.
والسَّرِيُّ: النّهرُ فوقَ الجدول، ودونَ الجَعفر. والسّريّة: خيل تبلغ أربع مئة أو نحوه.
والسُّرْوَةُ: سَهْمٌ صغير قصير، وجمعه: سِراء قال أبو الدُّقَيْش: بل هو السّهم ذو القُطْبة والقُطْبةُ: حديدةٌ في رأسِ السَّهم يُرْمى به الهَدَف، قال:
وقد رمى بسُراهُ اليومَ معتـمـداً		في المَنكِبَيْنِ وفي السّاقين والرَّقَبه
وقيل: السُّروةُ: النَّصْل الدّقيق الأَجْرد المدمج مثل المِسَلَّة، وجمعه: سَرَوات.
وسَرْوُ حِميَر: محلّة حِمْيَر. وسَراةُ كلّ شيء: ظهره، والجميعُ: سَرَوات.
وسَراةُ النّهار: ارتفاعُه. وسَرْو الأرض: ما انحدرَ من حُزُونة الجبل.
وسَروْتُ عنه الثَّوبَ: أي: كَشَفْت، وسَرَّى عنه همَّه، بالتّشديد: أي ألقاه.
سور:
السَّوْرة في الرّأس: تناول الشّراب، والرأسُ يَسُور سَوْراً وسُؤوراً وسُؤراً.
وساورتُ فُلانا: تناولتُ رأسه. والمِسوَرةُ: مُتَّكأٌ من أَدَم، وجمعُها: المَساوِر.
وفلانٌ ذو سَوْرةٍ في الحرب، أي: ذو بَطْشٍ شديد.
والسُّورُ: حائطُ المدينة، ونحوه. وتسوّرتُ الحائط، وسُرْتُه سَوْراً، قال العجّاج:
سُرْتُ إليه في أعالي السُّورِ
والسَّوّار من الكلاب: الذّي يأخُذُ بالرّأس والسَّوّار: الرّجُلُ الذي يَسُورُ في رأسه الشّراب، قال الأخطل:
وشاربٍ مُرْبحٍ، بالكأس نادمَني		لا بالحَصُورِ ولا فيها بسَوّارِ
أي: بذي عَرْبَدة وخِفّة.
والسُّوَرُ: جَمْعُ السُّورة.
والسِوُّار القُلْبُ: سِوارُ المرأة والجيمع: أَسوِرة وأساور، والكثير: سُور.
والأُسْوار: من أَساورة كِسْرَى، أي: قُوّاده.
رسو:
رَسَوْتُ لفلانٍ من هذا الأمر أو الحديث، أي ذكرت له طَرَفاً منه. ورسوت الحديثَ: أحكمته فيما بينَك وبينَ نفسك ورسا الجبلُ يرسو، إذا ثبت أصله في الأرض ورست السفينة: انتهت إلى قرار الماء، فبقيت لا تسير.
والمِرْساةُ: أَنْجَرٌ يُشَدُّ بالحِبال فيُرْسَلُ في البحر فيُمسِك بالسَّفينةَ ويُرسيها فلا تَسِيرُ.
وألقتِ السَّحابةُ مَراسيَها: ثَبَتَتْ في مَوْضعٍ وجادتْ بالمَطَر، قال سليمان:
إذا قلت أَكْدَى البرقُ أَلْقَى المَراسيا
والفَحْلُ من الإبل إذا تفرّق عنه شُوَّله فهَدَرَ بها وراغت إليه وسَكَنَتْ، قيل: رَسابِها. قال رؤبة:
إذا اشمَعَلَّتْ سَنَناً رَسابها
والمُرْسَى: مصدر من أَرْسَيْت السّفينة. ورَسَتْ قدماه في الموقف والحرب، أي: ثبتت. وقِدْرٌ راسيةٌ: لا تَبْرحُ مكانَها، ولا يُستْطاعُ تحويلُها.
ورس:
الوَرْسَ: صِبغٌ، وفِعلُهُ: التَّوْريس. والوارسُ: نَبْتٌ أَصفَرُ كأنّه لَطْخٌ يَخْرج على الرِّمْث بين آخِرِ الشِّتاء، إذ أصاب الثَّوْبَ لَوَّنَهُ، وقد أَوْرَسَ الرِّمْثُ فهو مُورسٌ. والوَرْسيُّ من الأَقْداحِ النُّضار: من أجودها.
سير:
السَّيْر: معروفٌ سار يَسِير سَيْراً ومَسيراً.
وسيّرتُ الثّوبَ والسَّهم: جعلت فيهما خطوطاً.
والسِّيراء: بُرُدٌ يُخالطها حرير.
والسِّيرُ: الشِّراك، والجَمْعُ: سُيُور.
سري:
السُّرَي: سير اللّيل، وكلُّ شيءٍ طرق ليلاً فهو سارٍ. سَرَى يسري سُرىً وسَرْياً.
والسّاريةُ من السَّحاب: التي تجيء بين الغادية والرّائحة ليلاً، العربُ تؤنِّث السُّرَى، قال:
هنّ الغِياثُ إذا تَهَوّلتِ السُّرَى
وسَرَى وأَسْرَى، لغتان، وقُرِئَ: "سَرَى بعَبْدِهِ ليلاً". وسَرَى به وأَسرَى به سواء.
والسّارية: أُسْطُوانة من حجارةٍ أو آجُرّ.
وسَرَى عن فلان، أي: تجلّى عنه الغَضَبَ، أو غشيةٌ عَرَضتْ له.
وسَرَى عِرقُ الشَّجرة يسري في الأرض سَرْياً: دبّ دبيباً فيها ليلاً ونهاراً.
سرأ:
سَرَأَتِ الجرادةُ، أي: ألقت بَيْضَها. وَسِرْؤُها: بيضُها، وكذلك سِرْءُ السَّمَكة. وما أشبهَهُ من البَيْض فهي سَرُوءٌ، والواحدة سِرْأة.
وربّما قيل: سَرَأَتِ المرأةُ إذا كَثُر وِلادُها ووَلَدُها، وفي الشِّعْر أحسن.
والسِّراءٌ: شًجًرٌ تٌتَّخَذُ منه القِسِيُّ العَرَبيّة، الواحدة: سَراءةٌ، قال زُهَير:
ثلاثٌ كأَقْواسِ السَّراء ونـاشـطٌ		قد اخضرّ من لَسِّ الغمير جحافلُهْ
سأر:
السّأر من السُّؤْر، تقول: أَسنأَرَ فلانٌ طعامه وشرابه، أي: أَبْقَى منه بقيّةً، وبقية كلِّ شَيْءٍ: سؤْرُه، كقول طرفة:
ورأتني سؤر السّيوف يقبّض		نَ يميناً ومَفْرقاً وشـمـالاً
وأسأر الحاسب، أي: حسب فأَفضَلَ من حِسابه شيئاً، وفي الشِّعْر أجود لقلّة استعماله، قال:
في هجمةٍ يَسْأَر منها الفائض
أي: يفضلُ الفائض من حساب المئة، لأنّه إذا بلغ إلى تسعة وتسعين لم يقدر على قبض الفضل لتمام المئة.
وأسأروا في الحوض: تركوا فيه بقيّة، قال:
جرع الخصيّ سؤرة الثّمائل
ويقال للمرأة إذا جاوزت الشَّباب ولم يَعْدَمْها الكِبَر: إنَّ فيها لَسُؤراً، أي: بقيّة ، قال:
إزاءُ مَعاشٍ لا يزالُ نِطـاقُـهـا		من الكَيس فيها سُؤرةٌ وهي قاعدُ
أسر:
أَسَرَ فُلانٌ فُلاناً: شدّه وَثاقاً، وهو مأسورٌ. وأُسِرَ بالإِسار، أي بالرِّباط، والإسِارُ: مصدرٌ كالأَسْر.
ودابّةٌ مأسورُ المفاصل، أي: شديدُ لامُها، والأَسرُ: قوّة المفاصل والأوصال. وشدّ الله أَسْرَ فلان، أي: قوّة خلقه، قال الله عزّ وجل: "وشَدَدْنا أَسْرَهم"، وكلُّ شيئين مما يَبينُ طرفاهما فشددت أَحَدَهما بالآخر بربِاطٍ واحد فقد أَسَرْتَهما كما يُؤْسَرُ طَرَفا عُرْقُوتَي القَتَب ونحوه، قال الأعشَى:
وقيّدني الشِّعْرُ في بـيتـه		كما قيّد الآسِراتُ الحِمارا

وأسرتُ السَّرْج والرَّحلَ: ضَمَمْتَ بعضَه إل بعضٍ بسُيُور، والسُّيُور تسمى: تآسير.
رأس:
رأسُ كلِّ شيء: أعلاه ثلاثة أرؤس، والجميع: الرُّءوس.
وفحلٌ أرأس: وهو الضّخم الرأس، وأنا رأسُهم ورئيسُهم، وتَرَأَّسْت عليهم ورَأَّسوني على أَنْفُسهم. والرُّؤاس: عِظَم الرأس فوق قدره، وصاحِبُه: رؤاسيٌّ.
وكلبٌ رَؤوسٌ: يُساوِرُ رأسَ الصَّيد. ورجلٌ رئيسٌ مَرْؤوُس، رأَسه السِّرسام فأخذ برأسه.
وسَحابةٌ رائسة: التي تتقدّم السَّحاب.
وبعضٌ يقول: إنّ السَّيْل يَرْأَسُ الغُثاء والقمام رأساً، وهو جمعه إيّاه ثمّ يحتمله، ويُقال: أَعطني رأساً من ثُوم.
والضَّب ربّما رأس الأَفعَى، وربّما ذَنَبَها، وذلك أنّ الأَفْعَى تأتي جُحْر الضّبِّ فتَحرِشُه فيَخْرُجُ أحياناً مُسْتَقَبلَها براسه، فيقال: خَرَجَ مُرَئِّساً، ورُبّما احترشه الرّجل، فيجعل عُوداً في فم جُحْره فيحسَبُه أفعَى، فيخرج مُرَئِّسا أو مُذَنِّبا.
وفلانٌ يَرْأَسُ الضِّبابَ، أي: يأخذ رُؤوُسَها.
ورَأَس فلانٌ فلاناً: أصابه بضربةٍ على رأسه.
ويقال للقوم، إذا كثروا وعزّوا: همرأس، قال عمرو بن كلثوم:
برأسٍ من بني جُشَم بن بَكْرٍ		نَدُقُّ به السُّهُولة والحُزُونا
أرس:
أَرَسةُ بن مرّ: اسم جبل.
يسر:
يُقالُ: إنّه لَيَسْرٌ، خفيف، ويَسَرٌ: أي: ليِّنُ الانقياد، سريع المُتابعة، يُوصَفُ به الإنسانُ والفرس، قال:
إنّي على تَحَفُّظي ونزري
أعسرُ إن مارستني بعُسْرِ
ويَسَرٌ لمن أراد يسري
ويُقال: إنّ قوائم هذا الفرس ليَسَراتٌ خِفاف، إذا كُنَّ طَوْعَه. الواحدةُ: يَسَرة.
ورجلٌ أعسرُ يَسَرٌ، وامرأة عَسْراءُ يَسَرةٌ، أي: تعملُ بيديها معاً.
واليَسَرةُ: فُرجةُ ما بين الأَسِرَّة من أَسرار الرّاحة، يُتَيَمَّنُ بها، وهي من علامات السَّخاء.
واليَسارُ: اليَدُ اليُسْرَى. والياسِرُ كاليامِنِ، والمَيْسَرةُ كالميمنة، مجراها في التَّصريف واحد.
والأَيسارُ: الذّين يجتمعون على الجَزُور في المَيْسِر، الواحدُ: يَسَرٌ.
واليَسَرُ أيضاً: ضَريبُ القِداح.
واليُسْرُ: اليَسار، أي: الغِنَى والسَّعة.
وقد يَسَّر فَرَسَه فهو مُيَسَّر، أي: مصنوعٌ سَمينٌ. وفرسٌ حَسَنُ التَّيْسُور، أي: حَسَنُ السِّمَن، قال المرّار:
قد بلوناه عـلـى عِـلاّتـه		وعلى التَّيسُور منه والضُّمُرْ
ويقال: خذ ما تَيَسَّر واستَيْسر.
وإذا سَهُلت ولادة المرأة قيل: أَيْسرت، وإذا دُعِيَ لها، قيل: أَيْسَرَتْ وأذكرتْ.

##### Türkçe

باب **السين** والراء و و ا ي ء معهما
**س ر و**، **س و ر**، **ر س و**، **و ر س**، **س ر ي**، **س ي ر**، **ي س ر**، **س ر أ**، **س أ ر**، **أ س ر**، **ر أ س**، **أ ر س** استعمالdadırlar.

سرو:
**السَّرْوُ**: **سَخاء** (cömertlik) içinde **موءة** (mürüvvet/erkeklik erdemi). **سَرُوَ** يسرو, ve **وسرا** يسرو, ve **وسَرِيَ** **يَسْرَى**; o hâlde o, **سَرِيٌّ**dür; **سَراة** kavminden. Ve onun dışında **فَعَلة** vezni üzere gelmemiştir.
Ve **السَّرِيُّ**: küçük arkın üstünde, **الجَعفر**’ın altında olan nehir. Ve **السّريّة**: dört yüz veya ona yakın sayıya ulaşan atlar.
Ve **السُّرْوَةُ**: küçük kısa bir ok; cem‘i: **سِراء**. Ebû **الدُّقَيْش** dedi ki: Bilakis o, **القُطْبة** sahibi oktur; **القُطْبةُ**: okun başında bulunan bir demirdir; onunla hedefe atılır. Dedi ki:
وقد رمى بسُراهُ اليومَ معتـمـداً		في المَنكِبَيْنِ وفي السّاقين والرَّقَبه
Ve denildi: **السُّروةُ**: **المِسَلَّة** gibi ince, çıplak, yekpâre (sıkı) **النَّصْل**; cem‘i: **سَرَوات**.
Ve **سَرْوُ حِميَر**: **حِمْيَر** mahallesi. Ve her şeyin **سَراةُ**’ı: sırtıdır; hepsi: **سَرَوات**.
Ve **سَراةُ النّهار**: onun yükselmesi. Ve **سَرْو الأرض**: dağın engebesinden aşağı inen şey.
Ve **سَروْتُ** عنه الثَّوبَ: yani örttüğünü kaldırdım. Ve **سَرَّى** عنه همَّه, şeddeli olarak: yani onu attı.

سور:
Başta **السَّوْرة**: içkiyi alma; ve baş **يَسُور** **سَوْراً** ve **سُؤوراً** ve **سُؤراً**.
Ve **ساورتُ** fülânı: onun başını aldım. Ve **المِسوَرةُ**: deriden bir dayanak; cem‘i: **المَساوِر**.
Ve fülân savaşta **سَوْرة** sahibidir; yani şiddetli vurma gücü sahibidir.
Ve **السُّورُ**: şehrin duvarı ve benzeri. Ve **تسوّرتُ** duvarı; ve onu **سُرْتُه** **سَوْراً**. **العجّاج** dedi ki:
سُرْتُ إليه في أعالي السُّورِ
Ve köpeklerden **السَّوّار**: baştan yakalayan. Ve **السَّوّار**: başında içki dolaşan adam; **الأخطل** dedi ki:
وشاربٍ مُرْبحٍ، بالكأس نادمَني		لا بالحَصُورِ ولا فيها بسَوّارِ
Yani: azgınlık ve hafiflik sahibi ile değil.
Ve **السُّوَرُ**: **السُّورة**’nin cem‘i.
Ve **السِوُّار القُلْبُ**: kadının bileziği; hepsi: **أَسوِرة** ve **أساور**; çok olanı: **سُور**.
Ve **الأُسْوار**: **أَساورة** **كِسْرَى**’dandır; yani onun kumandanları.

رسو:
**رَسَوْتُ** fülâna bu işten veya hadisten: yani ona ondan bir taraf zikrettim. Ve **رسوت** hadisi: seninle nefsin arasında onu sağlamlaştırdın. Ve dağ **رسا** **يرسو**: kökü yerde sabit olunca. Ve gemi **رست**: suyun kararına vardı; böylece yürümeksizin kaldı.
Ve **المِرْساةُ**: iplerle bağlanan bir **أَنْجَر**; denize salınır; gemiyi tutar ve onu demirler; böylece yürümez.
Ve bulut **مَراسيَها**’yı attı: bir yerde sabit kaldı ve yağmurla cömert davrandı. Süleyman dedi ki:
إذا قلت أَكْدَى البرقُ أَلْقَى المَراسيا
Ve develerden **الفَحْلُ**: **شُوَّله** ondan ayrılınca, onunla böğürdü; ona yöneldiler ve sakinleştiler; denildi ki: onun **رَسابِها**’sı. **رؤبة** dedi ki:
إذا اشمَعَلَّتْ سَنَناً رَسابها
Ve **المُرْسَى**: **أَرْسَيْت** gemiyi’den bir masdardır. Ve onun ayakları durakta ve savaşta **رَسَتْ**: yani sabit oldu. Ve **قِدْرٌ راسيةٌ**: yerinden ayrılmaz; onu çevirmek mümkün olmaz.

ورس:
**الوَرْسَ**: bir boya; fiili: **التَّوْريس**. Ve **الوارسُ**: sanki bir leke gibi, kışın sonu arasında **الرِّمْث** üzerinde çıkan sarı bir bitki; elbiseye değince onu renklendirir. Ve **أَوْرَسَ** **الرِّمْثُ**; o hâlde o **مُورسٌ**dür. Ve **الوَرْسيُّ** **الأَقْداحِ النُّضار**’dan: onların en iyilerindendir.

سير:
**السَّيْر**: bilinen; **سار** **يَسِير** **سَيْراً** ve **مَسيراً**.
Ve elbiseyi ve oku **سيّرتُ**: ikisinde çizgiler yaptım.
Ve **السِّيراء**: içinde ipek karışan **بُرُد**.
Ve **السِّيرُ**: kayış; cem‘i: **سُيُور**.

سري:
**السُّرَي**: gece yürüyüşü; geceleyin gelen her şey **سارٍ**dır. **سَرَى** يسري **سُرىً** ve **سَرْياً**.
Ve buluttan **السّاريةُ**: geceleyin sabah gidişi ile akşam dönüşü arasında gelen. Araplar **السُّرَى**’yı müennes yaparlar. Dedi ki:
هنّ الغِياثُ إذا تَهَوّلتِ السُّرَى
Ve **سَرَى** ve **أَسْرَى**: iki lugattır. Ve şöyle okunmuştur: “**سَرَى** بعَبْدِهِ ليلاً”. Ve onunla **سَرَى** ve onunla **أَسرَى** birdir.
Ve **السّارية**: taş veya tuğladan bir sütun.
Ve fülândan **سَرَى**: yani ondan öfke, yahut ona arız olan bir baygınlık açıldı (dağıldı).
Ve ağacın damarı **سَرَى**: yerde **سَرْياً** yürüdü; gece ve gündüz onda sürünür gibi süründü.

سرأ:
Çekirge **سَرَأَتِ**: yani yumurtasını bıraktı. Ve onun **وَسِرْؤُها**’sı: yumurtasıdır; balığın **سِرْءُ**’ü de böyledir. Yumurtadan ona benzeyen her şey **سَرُوءٌ**dur; bir tanesi **سِرْأة**.
Ve bazen denilir: kadın **سَرَأَتِ**; doğumu ve çocuğu çok olunca; şiirde daha güzeldir.
Ve **السِّراءٌ**: Arap yaylarının yapıldığı bir ağaç; bir tanesi: **سَراءةٌ**. **زُهَير** dedi ki:
ثلاثٌ كأَقْواسِ السَّراء ونـاشـطٌ		قد اخضرّ من لَسِّ الغمير جحافلُهْ

سأر:
**السّأر** **السُّؤْر**’dandır. Dersin ki: fülân yemeğini ve içeceğini **أَسنأَرَ**: yani ondan bir artığı bıraktı. Ve her şeyin artığı: onun **سؤْرُه**’udur; **طرفة**’nin sözü gibi:
ورأتني سؤر السّيوف يقبّض		نَ يميناً ومَفْرقاً وشـمـالاً
Ve hesapçı **أسأر**: yani hesapladı da hesabından bir şeyi fazla bıraktı. Şiirde daha iyidir; az kullanılışından dolayı. Dedi ki:
في هجمةٍ يَسْأَر منها الفائض
Yani: yüzün hesabından artan fazla kalır; çünkü doksan dokuza ulaştığında, yüzün tamamlanması için fazlayı tutmaya güç yetiremez.
Ve havuzda **أسأروا**: onda bir artık bıraktılar. Dedi ki:
جرع الخصيّ سؤرة الثّمائل
Ve kadına, gençliği aşıp da yaşlılık onu tamamen yoklamamışsa, denilir: onda mutlaka bir **لَسُؤراً** vardır; yani bir artık. Dedi ki:
إزاءُ مَعاشٍ لا يزالُ نِطـاقُـهـا		من الكَيس فيها سُؤرةٌ وهي قاعدُ

أسر:
Fülân fülânı **أَسَرَ**: onu bağla bağladı; o **مأسورٌ**dur. Ve **أُسِرَ** **بالإِسار** ile: yani bağ ile. Ve **الإسِارُ**: **الأَسْر** gibi bir masdardır.
Ve bir binek: **مأسورُ المفاصل**; yani eklemleri sıkı/sert. Ve **الأَسرُ**: eklemlerin ve bağlantıların kuvvetidir. Ve Allah fülânın **أَسْرَ**’ını sıktı: yani yaratılışının kuvveti. Aziz ve celil Allah dedi ki: “وشَدَدْنا **أَسْرَهم**”. Ve iki şeyden, iki ucu ayrılan her ne varsa, onların birini ötekine tek bir bağ ile bağlarsan, ikisini **أَسَرْتَ** olursun; tıpkı **القَتَب**’in iki **عُرْقُوتَي** ucunun ve benzerinin uçlarının bağlanması gibi. **الأعشَى** dedi ki:
وقيّدني الشِّعْرُ في بـيتـه		كما قيّد الآسِراتُ الحِمارا

Ve **أَسَرْتُ السَّرْج** ve **الرَّحْلَ**: onun bir kısmını bir kısmına kayışlarla topladın; kayışlara **تآسير** denir.

**رأس**:
Her şeyin **رأسُ**u: onun en üstüdür. Üç **أرؤس**; hepsi: **الرُّءوس**.

Ve **فحلٌ أرأس**: o, başı iri olandır. Ve ben onların **رأسُ**uyum ve **رئيسُ**leriyim; ve onların üzerine **تَرَأَّسْتُ** ve beni kendi nefisleri üzerine **رَأَّسوني**. Ve **الرُّؤاس**: başın, ölçüsünün üstünde büyüklüğüdür; onun sahibi: **رؤاسيٌّ**.

Ve **كلبٌ رَؤوسٌ**: avın başına saldırır. Ve **رجلٌ رئيسٌ مَرْؤوُس**: **السِّرسام** onu başından vurdu da başını tuttu.

Ve **سَحابةٌ رائسة**: bulutun önüne geçen.

Ve bazısı der ki: sel, köpüğü ve süprüntüyü **يَرْأَسُ** (baş yapar) bir **رأساً** ile; o, onu bir araya toplamasıdır, sonra onu taşır. Ve denir: Bana sarımsaktan bir **رأساً** ver.

Ve **الضَّب** bazen yılanın başını **رأس** eder, bazen de kuyruğunu; bu, yılanın keler deliğine gelmesi, onu kışkırtmasıdır; bazen başıyla ona doğru çıkar; böylece: **خَرَجَ مُرَئِّساً** denir. Ve bazen adam onu kışkırtır; deliğinin ağzına bir çubuk koyar da onu yılan sanır; böylece **مُرَئِّساً** veya **مُذَنِّباً** çıkar.

Ve falan, keleri **يَرْأَسُ**; yani: onların başlarını alır.

Ve falan, falanı **رَأَسَ**: başına bir vuruşla ona isabet ettirdi.

Ve kavme, çoğalıp güçlendiklerinde: **همرأس** denir. Amr b. Külsûm dedi ki:
بِرَأْسٍ مِنْ بَنِي جُشَمِ بْنِ بَكْرٍ		نَدُقُّ بِهِ السُّهُولَةَ وَالحُزُونَا

**أرس**:
**أَرَسةُ بن مرّ**: bir dağın adıdır.

**يسر**:
Denir: O, elbette **لَيَسْرٌ**dür: hafif. Ve **يَسَرٌ**: yani, boyun eğmede yumuşak, uymada hızlı; insan ve at bununla nitelenir. Dedi ki:
إنّي على تَحَفُّظي ونَزْري
أعسرُ إن مارستني بعُسْرِ
ويَسَرٌ لمن أراد يسري

Ve denir: Bu atın ayakları elbette **يَسَراتٌ** hafiftir; eğer itaatinde olurlarsa. Tekili: **يَسَرة**.

Ve **رجلٌ أعسرُ يَسَرٌ** ve **امرأة عَسْراءُ يَسَرةٌ**: yani, iki eliyle birlikte iş yapar.

Ve **اليَسَرةُ**: avuç içinin çizgilerinden olan **أَسِرَّة**ler arasındaki aralığın boşluğudur; onunla uğur aranır; o, cömertliğin alametlerindendir.

Ve **اليَسارُ**: sol el. Ve **الياسِرُ** sağ gibi; ve **المَيْسَرةُ** sağ taraf gibi; onların tasrifteki yürüyüşü birdir.

Ve **الأَيسارُ**: **المَيْسِر**de deve üzerinde toplanan kimseler; tekili: **يَسَرٌ**.

Ve **اليَسَرُ** ayrıca: okların paylaştırıcısıdır.

Ve **اليُسْرُ**: **اليَسار**; yani: zenginlik ve genişlik.

Ve atını **يَسَّرَ**miş olur; o da **مُيَسَّر**dir: yani, yapılmış, semiz. Ve **فرسٌ حَسَنُ التَّيْسُور**: yani, semizliği güzel. **المرّار** dedi ki:
قد بلوناه عـلـى عِـلاّتـه		وعلى التَّيسُور منه والضُّمُرْ

Ve denir: Kolayına geleni al ve **استَيْسر**.

Ve kadının doğumu kolaylaştığında: **أَيْسرت** denir. Ve ona dua edildiğinde: **أَيْسَرَتْ وأذكرتْ** denir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر س و
جبل راس وجبال راسبات ورواس‏.‏
وأرساها الله تعالى‏.‏
ورسا وترسّى‏:‏ ثبـت‏.‏
ورسـت السفينة‏:‏ انتهت إلى قرار فبقيت لا تسير وأرسوها بالمرساة وهي الأنجر‏.‏
ورست قدماه في ومن المجاز‏:‏ ما أرسى ثبير ما أقام وأصله من إرساء السفينة‏.‏
وألقوا مراسيها‏.‏
قال زهير‏:‏ وأين الذين يحضرون جفانه إذا قدمت ألقـوا لهـنّ المراسيـا وقال آخر‏:‏ إذا قلت أكدى الودق ألقى المراسيا ورسا الفحل بالشول إذا تفرقت فصاح بها فاستقرّت‏.‏

##### Türkçe

ر س و
**جبل راس** ve **جبال راسبات** ve **رواس**.
Ve Allah Teâlâ onu **أرساها** (sağlamca yerleştirdi).
Ve **ورسا** ve **ترسّى**: sabit oldu.
Ve **رسـت السفينة**: bir karara (durağa) vardı da kaldı; yürümüyor. Ve onu **أرسوها** (demirlettiler) **بالمرساة** ile; o da **الأنجر**’dir.
Ve **ورست قدماه** içinde; ve mecazdan: **ما أرسى ثبير**: ne ikamet ettirdi; ve aslı, gemiyi sağlamca yerleştirmektendir.
Ve onun **مراسيها**sını attılar.
Züheyr dedi:
Ve nerede o kimseler ki, onun çanaklarını hazır ederler; o geldiği vakit, onlar onun için **المراسيـا**yı atarlar.
Ve bir başkası dedi:
Ne vakit dedim: yağmur azaldı; **المراسيا**yı attı.
Ve **رسا الفحل بالشول**: ayrıldıkları zaman; onlara bağırdı da yerleşip durdular.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و ( *!رَسَا ) الشَّيءُ *!يَرْسُو ( *!رَسْواً ) ، بالفتْحِ ، ( *!ورُسُوّاً ) كعُلُوَ : ( ثَبَتَ ، *!كأَرْسَى ) *!إرْساءً .
( و ) *!رَسَتِ ( السَّفينَةُ ) *!تَرْسُو *!رَسْواً *!ورُسُوّاً : أَي ( وَقَفَتْ على البَحْرِ ) ، كذا في النُّسخِ والصَّوابُ اللَّنْجَر ، كما هو نَصّ الصِّحاحِ .
وفي التّهْذِيبِ الأنْجَر وهو الصَّحِيح .
قُلْتُ : واللَّنْجَر مُعَرَّب لَنْكَر ، وهو *!المِرْساةُ ، وقد مَرَّ ما فيه في نجر .
وفي المُحْكَم : رَسَتِ السَّفينَةُ بَلَغَ أَسْفَلُها القَعْرَ فَثَبَتَتْ .
وفي التهْذِيبِ : انْتَهَى أَسْفَلُها إلى قَرارِ الماءِ فبَقِيَتْ لا تَسِير .
( *!وأَرْسَيْتُهُ ) ، هكذا في النُّسخِ ، فإنْ كانَ الضَّميرُ إلى السَّفينَةِ فالصَّوابُ *!وأَرْسَيْتُها ، وإنْ كانَ إلى أَبْعَد مَذْكور

وهو الشيءُ فهو بَعِيدٌ .
( و ) *!رَسا ( الصَّوْمُ ) *!رَسْواً : ( نَواهُ ) ؛ نَقَلَهُ الأزْهرِيُّ .
( و ) رَسَا له ( رَسْواً من الحدِيثِ ) إذا ذَكَرَه ، كذا في المُحْكَم .
وفي التَّهذِيبِ : ( ذَكَرَ طَرَفاً منه ) ؛ قالَهُ اللَّيْثُ .
وقالَ ابنُ الأعْرابيّ : هو *!الرُّسُوُّ والرَّسُّ .
( و ) رَسا ( عنه حدِيثاً ) : إذا ( رَفَعَهُ وحَدَّثَ به عنه ) ؛ نقلَهُ ابنُ سِيدَه والجَوْهرِيُّ .
( و ) مِن المجازِ : رَسا ( الفَحْلُ بشُوَّلِه ) رَسْواً : إذا ( تَفَرَّقَتْ عنه فَهَدَرَ بها ) وصَاحَ ( فَرَاغَتْ إليه وسَكَنَتْ ) واسْتَقَرَّتْ ؛ كما في الأساسِ والمُحْكَم ؛ قالَ رُؤْبَة :
إذا اشْمَعَلَّتْ سُنَناً رَسا بِهَا
بذاتِ خَرْقَيْنِ إذا حَجَا بِهاوفي الصِّحاحِ : ورُبَّما قالوا : قد رَسا الفَحْلُ بالشُّوَّل وذلكَ إذا قَعَا .
( *!والمِرْساةُ ) ، بالكسْرِ : ( أَنْجَرُ السَّفينةِ ) التي تُرْسَى به ، وتسميها الفُرْسُ لَنْكَرْ ؛ كما في الصِّحاحِ .
وفي التَّهْذِيبِ : أَنْجَرُ ضَخْمٌ يُشَدُّ بالحِبالِ ويُرْسَلُ في الماءِ فيُمْسِكُ السَّفينَةَ *!ويُرْسِيها حتى لا تَسِير .
( *!والرَّسْوَةُ : الدَّسْتِينَجْ ) ؛ عن ابنِ الأَعرابيِّ ؛ كما في التَّهْذيبِ .
وهكذا هو مَضْبوطٌ في النُّسخِ بكسْرِ التَّاءِ وسكونِ التَّحْتيَّة وفتْحِ النونِ .
وفي المُحْكَم : *!الرَّسْوَةُ السِّوارُ من الذَّبْلِ .
وعن كُراعٍ : الدَّسْتِيْنَجُ ؛ وجَمْعُه *!رَسَواتٌ ولا يُكَسَّرُ .
قالَ الأَرمويّ : كذا وَجَدْته في كتابِ المُجرَّدِ لكراعٍ فليُحَقَّق .
قُلْتُ : يُشِيرُ إلى أنَّه بفتْحِ التاءِ والموحَّدَةِ وسكونِ النون وكِلاهُما

مُعَرَّبان .
وقالَ ابنُ السِّكِّيت : السِّوارُ إذا كانَ من خَرَزٍ فهو الرَّسْوةُ .
وفي الصِّحاحِ : الرَّسْوَةُ شيءٌ من خَرَزٍ يُنْظَمُ كالدَّسْتِينَجِ .
( و ) قَوْلُه تعالى : ﴿بسْمِ اللَّهِ ( مُجْراها *!ومُرْساها )﴾ ، بضمِّ مِيمِيهما مِن أَجْرَيْت *!وأَرْسَيْت ، ( وقد تُفْتَحُ مِيمُهما مِن جَرَتْ *!ورَسَتْ ) .
قالَ الأزْهرِيُّ : أَجْمَعَ القرَّاءُ على ضمِّ مِيمِ *!مُرْساها ، واخْتَلَفُوا في مِيمِ مُجْراها ، ففَتَحها الكُوفيُّون .
وقالَ أَبو إسْحاق : مَنْ ضمَّهما فمْعناهُ بسْم اللَّهِ إجْراؤُها *!وإرْساؤُها ، ومَنْ قَرَأَ بالفتْحِ فمعْناه جَرْيُها وثَباتُها غَيْر جارِيَةٍ ، وجازَ أَنْ يكونا بمعْنَى مُجْراها ومُرْساها .
( وقُرِىءَ : مُجْرِيها *!ومُرْسِيها ) ، على أنْ يكونَ ( نَعْتاً للَّهِ تعالى ) ، مَعْناه اللَّه يُجْرِيها *!ويُرْسِيها .
( و ) مِن المجازِ : ( أَلْقَتِ السَّحابُ ) ؛ وفي الصِّحاحِ والمُحْكَم والأساسِ : السَّحابَةُ ؛ ( *!مَراسِيَها ) : أَي دَامَتْ .
وقيلَ : ( اسْتَقَرَّتْ وجادَتْ ) ؛ كما في المُحْكَم .
وفي التَّهْذيبِ : ثَبَتَتْ تُمْطِرُ .
( و ) قوْلُه تعالى : ﴿يَسْأَلُونَكَ عن السَّاعةِ ( أَيَّانَ مُرْساها )﴾ .
قالَ الزجَّاجُ : مَعْناه ( مَتَى وُقُوعُها ) ، والسَّاعَةُ هنا الوَقْتُ الذي يموتُ فيه الخَلْق .
( *!ورَاساهُ ) *!مُراساةً : ( سابَحَهُ ) ؛ نقلَهُ الأزْهرِيُّ .
( و ) *!الرَّسِيُّ ، ( كغَنِيَ : العَمُودُ الثَّابِتُ ) في ( وَسَطِ الخِباءِ .
( و ) هو أَيْضاً : ( الثَّابِتُ في الخَيْرِ والشَّرِّ ) ؛ كلُّ ذلكَ عن الأزْهرِيِّ والصَّاغانيِّ .
( *!ومُرْسِيَةُ ، بالضَّمِّ : د بالمَغْرِبِ ) ، وهو مِن أَعْمالِ تَدْمِير ، مُحْدَث بَناه الأَميرُ عبْدُ الرحمنِ بنُ الحَكَم الأُمويُّ المَعْروفُ بالدَّاخلِ .

وقالَ ابنُ الأثيرِ : *!مُرْسِيَةُ مَدينَةٌ بالأَنْدَلُسِ ، وقالَ : إنَّ الأميرَ ضَبَطَها هكذا بالميمِ المَضْمُومةِ ؛ وقالَ : قالَ السَّمعاني : كنتُ أَسْمَع المَغارِبةً يَفْتَحُونَها ؛
منها الإمامُ أَبو غالِبِ تمّامُ بنُ غالِبٍ التيانيُّ اللُّغَويُّ المصنِّفُ .
( و ) مِن المجازِ : ( قِدْرٌ *!راسِيَةٌ : أَي ( لا تَبْرَحُ مَكانَها لعِظَمِها ) ؛ وبه فسِّرَ قَوْلُه تعالى : ﴿وقُدُورٌ *!رَاسِياتٍ﴾ .
قالَ الفرَّاءُ : أَي لا تُنْزَلُ عن مَكانِها لعِظَمِها .
وزادَ ابنُ سِيدَه : ولا يُطاقُ تَحْوِيلُها .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!رَسَتْ قَدَمُهُ : ثَبَتَتْ في الحَرْبِ .
*!ورَسا بَيْنهم : أَصْلَح .
ورَسا الحدِيثَ في نَفْسِه : أَي حَدَّثَ به نَفْسَه .
ورَسا الجَبَلُ *!يَرْسُو : إذا ثَبَتَ أَصْلُه في الأرضِ .
وجِبالٌ *!رَواسٍ *!ورَاسِياتٌ .
وذَكَرَ الجوهريُّ هنا : تمْرَةٌ نِرْسِيانَة ، بالكسْر .
وقد ذَكَرَه المصنِّفُ في نرس .
*!وتَرَسَّى : ثَبَتَ .
وأَلْقَوْا *!مَراسِيَهُم : أَقامُوا .
وما *!أَرْسَى ثَبِير : أَي ما أَقامَ في محلِّه ، وهو مَجازٌ .
*!والمَرَاسِى : قَرْيَةٌ بمِصْرَ .

##### Türkçe

: ( ve ( **رَسَا** ) şey **يَرْسُو** ( **رَسْواً** ) ile, fetih ile, ( **ورُسُوّاً** ) **عُلُوَ** gibi: ( sabit oldu, **كأَرْسَى** ) **إرْساءً**.

( ve ) **رَسَتِ** ( gemi ) **تَرْسُو** **رَسْواً** **ورُسُوّاً**: yani ( deniz üzerinde durdu ); nüshalarda böyle, doğrusu **اللَّنْجَر**’dir; **الصِّحاح**’ın nassı olduğu üzere.

Ve **التّهْذِيب**’de **الأنْجَر**; ve o doğrudur.

Dedim: ve **اللَّنْجَر** muarreb **لَنْكَر**’dir; ve o **المِرْساةُ**’dır; ve onda olan, **نجر**’de geçmişti.

Ve **المُحْكَم**’de: gemi **رَسَتِ**: altı dibe ulaştı da sabit oldu.

Ve **التهْذِيب**’de: altı suyun kararına vardı da yürümeksizin kaldı.

( **وأَرْسَيْتُهُ** ), nüshalarda böyle; eğer zamir gemiye ise doğrusu **وأَرْسَيْتُها**’dır; eğer en uzak zikredilene—ki o şeydir—ise, o uzaktır.

( ve ) **رَسا** ( oruç ) **رَسْواً**: ( ona niyet etti ); onu **الأزْهرِيُّ** nakletti.

( ve ) ona **رَسَا** ( hadisten **رَسْواً** )—onu zikrettiği zaman; **المُحْكَم**’de böyle.

Ve **التَّهذِيب**’de: ( ondan bir taraf zikretti ); onu **اللَّيْثُ** söyledi.

Ve **ابنُ الأعْرابيّ** dedi: o **الرُّسُوُّ** ve **الرَّسُّ**’dur.

( ve ) ondan **رَسا** ( bir hadisi ): ( onu yükseltti ve ondan rivayet etti ) zaman; onu **ابنُ سِيدَه** ve **الجَوْهرِيُّ** nakletti.

( ve ) mecazdan: **رَسا** ( aygır, **شُوَّل**’iyle ) **رَسْواً**: ( ondan ayrıldılar da onlarla böğürdü ) ve bağırdı ( ona yöneldiler ve sakinleştiler ) ve yerleştiler; **الأساس** ve **المُحْكَم**’da olduğu gibi; **رُؤْبَة** dedi:
إذا اشْمَعَلَّتْ سُنَناً رَسا بِهَا
بذاتِ خَرْقَيْنِ إذا حَجَا بِها
Ve **الصِّحاح**’ta: ve bazen derler: aygır **رَسا** **بالشُّوَّل**; ve bu, çöktüğü zamandır.

( **والمِرْساةُ** ), kesre ile: ( geminin **أَنْجَرُ**’u ) ki onunla demirlenir; Farslar ona **لَنْكَرْ** derler; **الصِّحاح**’ta olduğu gibi.

Ve **التَّهْذِيب**’de: iplerle bağlanan ve suya salınan iri bir **أَنْجَر**; gemiyi tutar **ويُرْسِيها** ta ki yürümesin.

( **والرَّسْوَةُ : الدَّسْتِينَجْ** ); **ابنِ الأَعرابيِّ**’den; **التَّهْذيب**’de olduğu gibi.

Ve nüshalarda, **التَّاءِ**’nin kesresi, **التَّحْتيَّة**’nin sükûnu ve **النون**’un fethi ile böyle ضبط edilmiştir.

Ve **المُحْكَم**’de: **الرَّسْوَةُ** **الذَّبْل**’den bileziktir.

Ve **كُراعٍ**’dan: **الدَّسْتِيْنَجُ**; cem‘i **رَسَواتٌ**’tır ve kırılmaz.

**الأَرمويّ** dedi: onu **كُراعٍ**’ın **المُجرَّد** kitabında böyle buldum; öyleyse tahkik edilsin.

Dedim: **التَّاءِ**’nin fethi, **الموحَّدَة** ve **النون**’un sükûnu ile olduğuna işaret eder; ve ikisi de muarrebdir.

Ve **ابنُ السِّكِّيت** dedi: eğer bilezik boncuktan olursa o **الرَّسْوةُ**’dur.

Ve **الصِّحاح**’ta: **الرَّسْوَةُ** boncuktan bir şeydir; **الدَّسْتِينَجِ** gibi dizilir.

( ve ) O’nun—yüce—sözü: ﴿Allah’ın adıyla ( **مُجْراها** **ومُرْساها** )﴾, ikisinin **مِيم**’inin zammı ile, **أَجْرَيْت** ve **أَرْسَيْت**’ten; ( ve ikisinin **مِيم**’i **جَرَتْ** ve **رَسَتْ**’ten fethedilebilir ).

**الأزْهرِيُّ** dedi: kurrâ, **مُرْساها**’nın **مِيم**’inin zammı üzerinde icmâ etti; **مُجْراها**’nın **مِيم**’inde ihtilaf ettiler; Kûfeliler onu fethetti.

Ve **أَبو إسْحاق** dedi: kim ikisini zammederse manası: Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve **إرْساؤُها**’dır; kim fetih ile okursa manası: onun akışı ve akmayan olarak sabit oluşudur; ve ikisinin **مُجْراها** ve **مُرْساها** manasında olması caizdir.

( Ve şöyle okunmuştur: **مُجْرِيها** **ومُرْسِيها** ), ( Allah—yüce—için sıfat ) olması üzere; manası: Allah onu yürütür **ويُرْسِيها**.

( ve ) mecazdan: ( bulut attı ); ve **الصِّحاح** ve **المُحْكَم** ve **الأساس**’ta: bulut; ( **مَراسِيَها** ): yani devam etti.

Ve denildi: ( yerleşti ve bol yağdı ); **المُحْكَم**’da olduğu gibi.

Ve **التَّهْذيب**’de: sabit oldu, yağmur yağdırır halde.

( ve ) O’nun—yüce—sözü: ﴿Sana kıyametten soruyorlar: ( **أَيَّانَ مُرْساها** )﴾.

**الزجَّاجُ** dedi: manası ( onun vukuunun ne zaman olduğu )dır; ve saat burada, halkın öldüğü vakittir.

( **ورَاساهُ** ) **مُراساةً**: ( onunla yüzdü ); onu **الأزْهرِيُّ** nakletti.

( ve ) **الرَّسِيُّ**, ( **غَنِيَ** gibi: sabit direk ) ( çadırın ortasında ).

( ve ) o ayrıca: ( hayırda ve şerde sabit olan )dır; bunların hepsi **الأزْهرِيِّ** ve **الصَّاغانيِّ**’dendir.

( **ومُرْسِيَةُ** , zamm ile: Mağrib’de bir belde ), ve o **تَدْمِير**’in amellerindendir; muhdes, onu **الدَّاخلِ** diye bilinen Emevî **عبْدُ الرحمنِ بنُ الحَكَم** emîri bina etti.

Ve **ابنُ الأثيرِ** dedi: **مُرْسِيَةُ** Endülüs’te bir şehirdir; ve dedi: emîr onu zammeli **الميم** ile böyle ضبط etti; ve dedi: **السَّمعاني** dedi: Mağriblilerin onu fethettiklerini işitirdim;

ondandır: lugavî, musannif imam **أَبو غالِبِ تمّامُ بنُ غالِبٍ التيانيُّ**.

( ve ) mecazdan: ( **قِدْرٌ راسِيَةٌ** ): yani ( büyüklüğünden dolayı yerinden ayrılmaz ); ve bununla O’nun—yüce—sözü tefsir edilmiştir: ﴿ve kazanlar **رَاسِياتٍ**﴾.

**الفرَّاءُ** dedi: yani büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez.

Ve **ابنُ سِيدَه** artırdı: ve onun yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez.

Ona istidrâk olunanlardandır:
**رَسَتْ** ayağı: savaşta sabit oldu.
Ve aralarında **رَسا**: ıslah etti.
Ve hadisi kendi nefsinde **رَسا**: yani onu kendi kendine söyledi.
Ve dağ **رَسا** **يَرْسُو**: kökü yerde sabit olduğu zaman.
Ve dağlar **رَواسٍ** ve **رَاسِياتٌ**.
Ve **الجوهريُّ** burada zikretti: **نِرْسِيانَة** bir hurma, kesre ile.
Ve musannif onu **نرس**’te zikretmişti.
**وتَرَسَّى**: sabit oldu.
Ve **مَراسِيَهُم** attılar: ikamet ettiler.
Ve **أَرْسَى ثَبِير** ne (kadar): yani yerinde ikamet etmedi; ve o mecazdır.
Ve **المَرَاسِى**: Mısır’da bir köydür.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَسَا
1 رَسَا ذ , (S, M, Msb, K,) aor. يَرْسُو, (S, Msb,) inf. n. رُسُوٌّ (M, Msb, K) and رَسْوٌ, (K,) It (a thing, S, M, Msb) was, or became, stationary, at rest, fixed, fast, firm, steady, steadfast, or stable; (S, M, Msb, K) as also ↓ ارسى, (M, K,) inf. n. اـِرْسَآءٌ; and ↓ ترسّى. (TA.) الرسو and الرسوخ [i. e. الرُّسُوُّ and الرُّسُوخُ] are nearly the same [in meaning]. (Ham p. 51.) You say, رَسَا الجَبَلُ (assumed tropical:) The mountain was firmly based, or firm in its base, upon the ground. (TA.) And ثَبِيرٌ ↓ مَا أَرْسَى (tropical:) As long as Thebeer [the mountain so called] remains [firm] in its place. (TA.) [Its being said that this is tropical is app. meant to indicate that the verbs above are properly used only in relation to a ship, in senses explained in what follows; which, however, I doubt.] You say also, رَسَتْ قَدَمُهُ, meaning His foot stood firm in war: (M:) or رَسَتْ أَقْدَامُهُمْ فِى الحَرْبِ Their feet stood firm in war. (S, Msb. *) And رَسَتِ السَّفِينَةُ, (S, M, K,) aor. تَرْسُو, inf. n. رُسُوٌّ and رَسْوٌ (S) [and مَرْسًى, as shown below, see 4], The ship [anchored; cast anchor; lay at anchor; or] rested, or became stationary, upon the anchor: (T, S, K:) in [some of] the copies of the K [and of the S], عَلَى البَحْرِ is erroneously put for على الأَنْجَرِ [or على اللَّنْجَرِ]: (TA:) or the meaning is, [in some instances, the ship grounded; i. e.] the lower, or lowest, part of the ship reached the bottom of the water, and she consequently remained stationary. (T, M, TA.) ― -b2- رَسَا الفَحْلُ بِشَوْلِهِ (S, M, K,) (tropical:) The stallion [-camel] leaped, or leaped upon, his شول [or she-camels that had passed seven or eight months since the period of their bringing forth]: (S, TA:) or brayed to his شول, and they became motionless, or still: (M:) or brayed to his شول when they had dispersed themselves from him, and they turned aside to him, and became motionless, or still. (K, TA.) ― -b3- رَسَوْتُ بَيْنَ القَوْمِ, (S, M, * Msb,) inf. n. رَسْوٌ, (S, M,) I effected an agreement, a harmony, a reconciliation, an accommodation, or an adjustment, between the people, or party. (S, M, * Msb.) -A2- رَسَا لَهُ رَسْوًا مِنْ حَدِيثٍ (S, * M, K *) He mentioned to him a part, or portion, of a tradition, or story. (S, M, * K. [See also رَسْوٌ below.]) And رَسَا عَنْهُ حَدِيثًا, (S, M, K,) inf. n. رَسْوٌ, (M,) He related a tradition, or story, as received from him, (S, M, K,) ascribing it to him. (M, K.) And رَسَا الحَدِيثَ فِى نَفْسِهِ He related the tradition, or story, to himself. (TA.) ― -b2- رَسَا الصَّوْمَ, (K,) inf. n. رَسْوٌ, (TA,) He intended, or purposed, fasting. (K.)

راساهُ
3 راساهُ ذ , (T, K,) inf. n. مُرَاسَاةٌ, (TA,) i. q. سَابَحَهُ, (T, K,) i. e. He swam with him. (TK.)

ارسى
4 ارسى ذ , inf. n. اـِرْسَآءٌ: see 1, in two places. -A2- ارساهُ He made it (a thing, M, Msb) to become stationary, at rest, fixed, fast, firm, steady, steadfast, or stable. (M, Msb, K.) And ارسى السَّفِينَةَ, [inf. n. as above and also (as is shown by what follows) مُرْسًى, He anchored the ship;] he made the ship to rest, or become stationary, upon the anchor: (TA:) or the meaning is, [in some instances, he grounded the ship; i. e.] he made the lower, or lowest, part of the ship to reach the bottom of the water, so that she remained stationary. (M, TA.) You say also of a ship, تُرْسَى بَالأَنْجَرِ [She is made fast by means of the anchor]: (M:) and of the anchor, يُرْسِى السَّفِينَةَ It makes fast the ship, so that it does not go on. (T, TA.) For the words of the Kur [xi. 43], بِسْمِ اللّٰهِ مُجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا, (S, M, * K, *) meaning اـِجْرَاؤُهَا وَاـِرْسَاؤُهَا [i. e. In the name of God be the making it to run and the making it to rest], (Aboo-Is-hلk, TA,) from أَجْرَيْتُ and أَرْسَيْتُ, (so in one copy of the S,) or [its being made to run and its being made to rest,] from أُجْرِيَتْ and أُرْسِيْتْ, (so in another copy of the S,) some say مَجْرَاهَا وَمَرْسَاهَا, (S, K,) meaning its running and its resting, (Aboo-Is-hلk, TA,) from جَرَتْ and رَسَتْ, (S, K,) [though] Az says that the readers agree in pronouncing the م of مرساها with damm, but differ as to the م of مجراها, the Koofees pro- nouncing this with fet-h, (TA,) or the latter reading may have the same meaning as the former, (Aboo-Is-hلk, TA,) or the former reading may mean in the time, or the place, of making it to run, and that of making it to rest, and the latter reading may mean in the time, or the place, of its running, and that of its resting, for in each case each noun may be a n. of time or a n. of place or an inf. n.; (Bd, q. v.;) and some read مُجْرِيهَا ↓ وَمُرْسِيهَا, as epithets applied to God, (M, K,) who maketh it to run and who maketh it to rest. (TA.) Accord. to Zj, (M,) يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا, in the Kur [vii. 186 and lxxix. 42], means [They will ask thee respecting the ساعة,] when will be its taking place? [or when will be the time of its being made to take place?]; (M, K; *) by the ساعة being meant the time in which all created beings shall die. (M.)

5 تَرَسَّوَ see 1, first sentence.

رَسْوٌ
رَسْوٌ ذ A part, or portion, of a tradition, or story: (Lth, T, K:) [see an ex. near the end of the first paragraph:] accord. to IAar, i. q. رَسٌّ [app. as meaning the first part or portion]. (T.)

رَسْوَةٌ
رَسْوَةٌ ذ A [bracelet, or one of a particular kind, called] دَسْتِبنَج; (IAar, T, M, K;) so accord. to Kr: (M, TA: but in a copy of the M written دَسْتَبَنْج:) a certain thing of strung beads; (S, TA;) like the دستينج; which is an arabicized word [from the Pers. دَسْتِينَهْ]: (TA:) a bracelet of beads: (ISK, TA:) or a bracelet of ذَبْل [i. e. turtle-shell, or tortoise-shell]: pl. رَسَوَاتٌ: it has no broken pl. (M, TA. [Golius and Freytag say that its pl. is رِسًى; but on what authority, I know not: the former mentions no authority beside the S and K; and the latter, none but the K.])

رَسِىٌّ
رَسِىٌّ ذ Firm, or steadfast, in good and in evil. (Az, Sgh, K.) ― -b2- And The pole that is fixed in the middle of the [tent called] خِبَآء. (Az, Sgh, K.)

رَاس ٍ
رَاس ٍ ذ Stationary, at rest, fixed, fast, firm, steady, steadfast, or stable. (Msb.) You say جِبَالٌ رَاسِيَةٌ (Msb) and رَاسِياَتٌ and رَوَاس ٍ (S, Msb) Firm, or steadfast, mountains; (S, Msb;) the sing. of the last said by Akh to be رَاسِيَةٌ. (S.) And قِدْرٌ رَاسِيَةٌ (tropical:) A cooking-pot that will not move from its place, (M, K, TA,) by reason of its greatness, (K, TA,) and that cannot be removed. (M.) قُدُور رَاسِيَات in the Kur [xxxiv. 12] means, accord. to Fr, (tropical:) Cooking-pots that would not be lowered from their place, by reason of their greatness. (TA.)

مَرْسًى
مَرْسًى ذ may be used as an inf. n., or a n. of time, or a n. of place. (Bd in xi. 43 [cited above: see 4].) [As a n. of place, it commonly means An anchorage, or a place of anchoring; a port; or a station for ships: pl. مَرَاس ٍ.]

مُرْسًى
مُرْسًى ذ may be used as an inf. n., or a n. of time, or a n. of place. (Bd in xi. 43 [cited above: see 4].)

مُرْس ٍ
مُرْس ٍ ذ , as an epithet applied to God: see 4, near the end of the paragraph.

مِرْسَاةٌ
مِرْسَاةٌ ذ , The anchor of a ship: (S, M, K:) or a large anchor, which, being tied with ropes and let down into the water, holds fast the ship, so that she does not go on: (T, TA:) pl. مَرَاس ٍ. (Har p. 111.) [Hence,] one says, أَلْقَوْا مَرَاسِيَهُمْ, meaning (assumed tropical:) They remained, stayed, dwelt, or abode. (TA.) And أَلْقَتِ السَّحَابَةُ مَرَاسِيَهَا (tropical:) The cloud rained continually; syn. دَامَت: (S, Msb:) or remained steady, raining: (T, TA:) or remained still, or stationary, and rained. (M, K: * in the latter, السَّحَابُ is put in the place of السحابة.)

##### Türkçe

**رَسَا**
1 **رَسَا** ذ , (S, M, Msb, K,) muzâri‘i **يَرْسُو**, (S, Msb,) mastarı **رُسُوٌّ** (M, Msb, K) ve **رَسْوٌ**, (K,) O (bir şey, S, M, Msb) durgun oldu, yahut durgunlaştı; sükûnet üzere oldu; sabit oldu; sağlam oldu; metin oldu; müstakar oldu; sebatkâr oldu; yahut istikrarlı oldu; (S, M, Msb, K) bunun gibi ↓ **ارسى**, (M, K,) mastarı **اـِرْسَآءٌ**; ve ↓ **ترسّى**. (TA.) **الرسو** ve **الرسوخ** [yani **الرُّسُوُّ** ve **الرُّسُوخُ**] manaca neredeyse aynıdır. (Ham s. 51.) Dersin ki, **رَسَا الجَبَلُ** (mecaz kabul edilerek:) Dağ, yer üzerine sağlamca temellendi, yahut temeli sağlam oldu. (TA.) Ve **ثَبِيرٌ** ↓ **مَا أَرْسَى** (mecaz:) Thebeer [bu adla anılan dağ] yerinde [sağlam] kaldığı müddetçe. (TA.) [Bunun mecaz olduğunun söylenmesi, görünüşe göre, yukarıdaki fiillerin aslında ancak bir gemi hakkında, aşağıda açıklanan manalarda kullanıldığını belirtmek içindir; ki ben buna şüphe ederim.] Yine dersin ki, **رَسَتْ قَدَمُهُ**, yani Savaşta ayağı sağlam durdu: (M:) yahut **رَسَتْ أَقْدَامُهُمْ فِى الحَرْبِ** Onların ayakları savaşta sağlam durdu. (S, Msb. *) Ve **رَسَتِ السَّفِينَةُ**, (S, M, K,) muzâri‘i **تَرْسُو**, mastarı **رُسُوٌّ** ve **رَسْوٌ** (S) [ve aşağıda gösterildiği üzere **مَرْسًى**, bk. 4], Gemi [demirledi; demir attı; demirde durdu; yahut] demir üzerinde durdu, yahut durgunlaştı: (T, S, K:) K’nin [ve S’nin] bazı nüshalarında **عَلَى البَحْرِ**, yanlışlıkla **على الأَنْجَرِ** [yahut **على اللَّنْجَرِ**] yerine konmuştur: (TA:) yahut mana şudur: [bazı durumlarda, gemi karaya oturdu; yani] geminin alt, yahut en alt kısmı suyun dibine ulaştı ve bu sebeple durgun kaldı. (T, M, TA.) ― -b2- **رَسَا الفَحْلُ بِشَوْلِهِ** (S, M, K,) (mecaz:) Erkek [deve], kendi **شول**’üne [yahut doğurmalarından beri yedi yahut sekiz ay geçmiş dişi develere] sıçradı, yahut onların üzerine sıçradı: (S, TA:) yahut kendi **شول**’üne böğürdü de onlar hareketsiz, yahut sakin oldular: (M:) yahut kendisinden dağılıp ayrıldıklarında kendi **شول**’üne böğürdü; onlar da ona yöneldiler ve hareketsiz, yahut sakin oldular. (K, TA.) ― -b3- **رَسَوْتُ بَيْنَ القَوْمِ**, (S, M, * Msb,) mastarı **رَسْوٌ**, (S, M,) Kavim arasında bir anlaşma, bir uyum, bir barışma, bir uzlaşma, yahut bir düzenleme gerçekleştirdim. (S, M, * Msb.) -A2- **رَسَا لَهُ رَسْوًا مِنْ حَدِيثٍ** (S, * M, K *) Ona bir rivayetten, yahut bir hikâyeden bir parça, yahut bir bölüm zikretti. (S, M, * K. [Aşağıda **رَسْوٌ**’a da bak.]) Ve **رَسَا عَنْهُ حَدِيثًا**, (S, M, K,) mastarı **رَسْوٌ**, (M,) Ondan alınmış olarak bir rivayet, yahut bir hikâye nakletti, (S, M, K,) onu ona isnad ederek. (M, K.) Ve **رَسَا الحَدِيثَ فِى نَفْسِهِ** Rivayeti, yahut hikâyeyi kendi kendine nakletti. (TA.) ― -b2- **رَسَا الصَّوْمَ**, (K,) mastarı **رَسْوٌ**, (TA,) Oruç tutmayı niyet etti, yahut kastetti. (K.)

**راساهُ**
3 **راساهُ** ذ , (T, K,) mastarı **مُرَاسَاةٌ**, (TA,) **سَابَحَهُ** ile aynı manadadır, (T, K,) yani Onunla birlikte yüzdü. (TK.)

**ارسى**
4 **ارسى** ذ , mastarı **اـِرْسَآءٌ**: 1’e iki yerde bak. -A2- **ارْساهُ** Onu (bir şeyi, M, Msb) durgun, sükûnet üzere, sabit, sağlam, metin, müstakar, sebatkâr, yahut istikrarlı kıldı. (M, Msb, K.) Ve **ارسى السَّفِينَةَ**, [mastarı yukarıdaki gibi ve ayrıca (aşağıdakinden anlaşıldığı üzere) **مُرْسًى**, Gemiyi demirledi;] gemiyi demir üzerinde durdurdu, yahut durgunlaştırdı: (TA:) yahut mana şudur: [bazı durumlarda, gemiyi karaya oturttu; yani] geminin alt, yahut en alt kısmını suyun dibine ulaştırdı; böylece gemi durgun kaldı. (M, TA.) Gemi hakkında da dersin ki, **تُرْسَى بَالأَنْجَرِ** [Demir vasıtasıyla bağlanıp sağlamlanır]: (M:) ve demir hakkında, **يُرْسِى السَّفِينَةَ** Gemiyi sağlamlar; böylece o ilerlemez. (T, TA.) Kur’ân’daki [xi. 43] **بِسْمِ اللّٰهِ مُجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا** sözleri, (S, M, * K, *) **اـِجْرَاؤُهَا وَاـِرْسَاؤُهَا** manasınadır [yani Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve onun durdurulması], (Aboo-Is-hلk, TA,) **أَجْرَيْتُ** ve **أَرْسَيْتُ**’ten, (S’nin bir nüshasında böyle,) yahut [onun yürütülmesi ve onun durdurulması,] **أُجْرِيَتْ** ve **أُرْسِيْتْ**’ten, (S’nin başka bir nüshasında böyle,) bazıları **مَجْرَاهَا وَمَرْسَاهَا** okur, (S, K,) manası onun akması ve onun durmasıdır, (Aboo-Is-hلk, TA,) **جَرَتْ** ve **رَسَتْ**’ten, (S, K,) [hâlbuki] Az der ki: kurrâ **مرساها**’daki **م**’yi damme ile okumakta ittifak eder; fakat **مجراها**’daki **م** hususunda ihtilaf ederler; Kûfeliler bunu fetha ile okurlar, (TA,) yahut ikinci kıraat birincisiyle aynı manaya gelebilir, (Aboo-Is-hلk, TA,) yahut birinci kıraat, onu yürütmenin zamanı yahut yeri ve onu durdurmanın zamanı yahut yeri manasına gelebilir; ikinci kıraat ise onun akmasının zamanı yahut yeri ve onun durmasının zamanı yahut yeri manasına gelebilir; çünkü her iki durumda da her bir isim zaman ismi yahut mekân ismi yahut mastar olabilir; (Bd, bk.;) ve bazıları **مُجْرِيهَا** ↓ **وَمُرْسِيهَا** okur; Allah’a nispet edilen sıfatlar olarak, (M, K,) onu yürüten ve onu durduran. (TA.) Zj’ye göre, (M,) Kur’ân’daki [vii. 186 ve lxxix. 42] **يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا**, [Sana **السَّاعَة** hakkında soracaklar,] onun vuku bulması ne zamandır? [yahut onun vuku buldurulmasının zamanı ne zamandır?] demektir; (M, K; *) **السَّاعَة** ile, bütün yaratılmışların öleceği zaman kastedilmiştir. (M.)

5 **تَرَسَّوَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

**رَسْوٌ**
**رَسْوٌ** ذ Bir rivayetin, yahut bir hikâyenin bir parçası, yahut bir bölümü: (Lth, T, K:) [ilk paragrafın sonuna yakın bir örneğe bak:] IAar’a göre, **رَسٌّ** ile aynı manadadır [görünüşe göre ilk parça yahut bölüm manasında]. (T.)

**رَسْوَةٌ**
**رَسْوَةٌ** ذ **دَسْتِبنَج** denilen [bilezik, yahut belirli bir türden olanı]: (IAar, T, M, K;) Kr’ye göre böyledir: (M, TA: fakat M’nin bir nüshasında **دَسْتَبَنْج** yazılmıştır:) dizilmiş boncuklardan bir şey: (S, TA;) **دستينج** gibi; bu, arapçalaştırılmış bir kelimedir [Farsça **دَسْتِينَهْ**’ten]: (TA:) boncuk bileziği: (ISK, TA:) yahut **ذَبْل**’den [yani kaplumbağa kabuğundan] bir bilezik: çoğulu **رَسَوَاتٌ**: kırık çoğulu yoktur. (M, TA. [Golius ve Freytag onun çoğulunun **رِسًى** olduğunu söyler; fakat hangi otoriteye dayanarak, bilmem: birincisi S ve K dışında bir otorite zikretmez; ikincisi de K dışında hiçbirini.])

**رَسِىٌّ**
**رَسِىٌّ** ذ Hayırda da şerde de sağlam, yahut sebatkâr. (Az, Sgh, K.) ― -b2- Ve [çadır denilen] **خِبَآء**’ın ortasına sabitlenen direk. (Az, Sgh, K.)

**رَاس ٍ**
**رَاس ٍ** ذ Durgun; sükûnet üzere; sabit; sağlam; metin; müstakar; sebatkâr; yahut istikrarlı. (Msb.) Dersin ki **جِبَالٌ رَاسِيَةٌ** (Msb) ve **رَاسِياَتٌ** ve **رَوَاس ٍ** (S, Msb) Sağlam, yahut sebatkâr dağlar; (S, Msb;) sonuncunun tekilinin Akh tarafından **رَاسِيَةٌ** olduğu söylenmiştir. (S.) Ve **قِدْرٌ رَاسِيَةٌ** (mecaz:) Büyüklüğü sebebiyle, (K, TA,) yerinden oynamayan, (M, K, TA,) ve kaldırılamayan bir tencere. (M.) Kur’ân’daki [xxxiv. 12] **قُدُور رَاسِيَات** Fr’ye göre, (mecaz:) büyüklükleri sebebiyle yerlerinden indirilmeyen tencereler demektir. (TA.)

**مَرْسًى**
**مَرْسًى** ذ mastar olarak, yahut zaman ismi olarak, yahut mekân ismi olarak kullanılabilir. (Bd, xi. 43’te [yukarıda zikredilen: 4’e bak].) [Mekân ismi olarak, çoğunlukla demirleme yeri, yahut demir atma yeri; bir liman; yahut gemiler için bir durak manasına gelir: çoğulu **مَرَاس ٍ**.]

**مُرْسًى**
**مُرْسًى** ذ mastar olarak, yahut zaman ismi olarak, yahut mekân ismi olarak kullanılabilir. (Bd, xi. 43’te [yukarıda zikredilen: 4’e bak].)

**مُرْس ٍ**
**مُرْس ٍ** ذ , Allah’a nispet edilen bir sıfat olarak: paragrafın sonuna yakın 4’e bak.

**مِرْسَاةٌ**
**مِرْسَاةٌ** ذ , Geminin demiri: (S, M, K:) yahut büyük bir demir; iplerle bağlanıp suya indirildiğinde gemiyi sağlam tutar; böylece o ilerlemez: (T, TA:) çoğulu **مَرَاس ٍ**. (Har s. 111.) [Bundan dolayı,] denir ki, **أَلْقَوْا مَرَاسِيَهُمْ**, yani (mecaz kabul edilerek:) kaldılar, durdular, ikamet ettiler, yahut yerleşip kaldılar. (TA.) Ve **أَلْقَتِ السَّحَابَةُ مَرَاسِيَهَا** (mecaz:) Bulut sürekli yağmur yağdırdı; eş anlamlısı **دَامَت**: (S, Msb:) yahut sabit kaldı, yağmur yağdırarak: (T, TA:) yahut sakin, yahut durgun kaldı ve yağmur yağdırdı. (M, K: * ikincisinde **السَّحَابُ**, **السحابة** yerine konmuştur.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَسَا
رَسَا U ( n. ac. رَسْو 1 ,  رُسُوّ 27 ),
a.  Was, became stationary, motionless; was firm, steady; was grave, sedate, staid.

b.  Cast anchor, anchored; lay at anchor.

c.  ( n. ac. رَسْو 1 ) [ Bain ], Pacified, reconciled.

d.  [ acc. &  La ], Related, quoted to.

e.  [ 'An ], Quoted, cited, related from.

رَاْسَوَ
رَاْسَوَ III ,
a.  Competed with in swimming.

أَرْسَوَ
أَرْسَوَ IV ,
a.  see I (b) .

رَسْوَة
رَسْوَة [ 1t ],
a.  Bead-bracelets.

مَرْسًى
مَرْسًى [ 17 ] , ( pl. مَرَاسٍ [ 44 ] ),
a.  Anchorage, roadstead; port, haven, harbour.

b.  In port; at anchor, anchored; moored.

مِرْسَاة
مِرْسَاة [ 20tA ] , ( pl. مَرَاْسِوُ 44 ),
a.  Anchor.

رَاسٍ
رَاسٍ [ 21 ] , ( pl. رَواسٍ [ 41 ] ),
a.  see 17 (b) .

b.  see 25 .

رَاسِيَة
رَاسِيَة [ 21t ] , ( pl. reg. ),
a.  Fem. of رَاْسِو 21 .

رَسِيّ
رَسِيّ [ 25 ],
a.  Motionless, firm, steady, immovable; steadfast, constant.

مُرْسَى
مُرْسَى [ N. P.
a.  IV], Anchorage, moorings.

##### Türkçe

رَسَا
رَسَا U ( n. ac. **رَسْو** 1 ,  **رُسُوّ** 27 ),
a. Durağan, hareketsiz oldu; sağlam, sabit oldu; ağırbaşlı, sakin, vakur oldu.

b. Demir attı, demirledi; demirde durdu.

c. ( n. ac. **رَسْو** 1 ) [ Bain ], Yatıştırdı, barıştırdı.

d. [ acc. &  La ], -e/-a nispet edildi, -e/-a atfedildi; -e/-a rivayet edildi, -e/-a nakledildi.

e. [ 'An ], -den rivayet edildi, -den nakledildi.

رَاْسَوَ
رَاْسَوَ III ,
a. Yüzmede onunla yarıştı.

أَرْسَوَ
أَرْسَوَ IV ,
a. I (b)’ye bak.

رَسْوَة
رَسْوَة [ 1t ],
a. Boncuk bilezikler.

مَرْسًى
مَرْسًى [ 17 ] , ( pl. **مَرَاسٍ** [ 44 ] ),
a. Demirleme yeri, demirleme sahası; liman, sığınak, barınak.

b. Limanda; demirde, demirlemiş; bağlanmış.

مِرْسَاة
مِرْسَاة [ 20tA ] , ( pl. **مَرَاْسِوُ** 44 ),
a. Çapa.

رَاسٍ
رَاسٍ [ 21 ] , ( pl. **رَواسٍ** [ 41 ] ),
a. 17 (b)’ye bak.

b. 25’e bak.

رَاسِيَة
رَاسِيَة [ 21t ] , ( pl. reg. ),
a. **رَاْسِو** 21’in müennesi.

رَسِيّ
رَسِيّ [ 25 ],
a. Hareketsiz, sağlam, sabit, kımıldamaz; sebatkâr, devamlı.

مُرْسَى
مُرْسَى [ N. P.
a. IV], Demirleme yeri, bağlama yerleri.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

رسو
رَسَا - يَرْسُوْ - رَاسِي - رَوَاسِي - مُرْسَى - أَرْسَى - يُرْسِي
رَسَا - يَرْسُوْ + الكائن أو الشيء أو الأمر: ينتهي إلى موضع مخصوص يقف فيه عن الحركة ويستقر فيه ويثبت
رَسَا - يَرْسُوْ + الكائن أو الشيء: ينتهي إلى مكان مخصوص يقف فيه عن الحركة ويستقر فيه ويثبت
رَسَا - يَرْسُوْ + الأمر: ينتهي إلى زمان أو وقت مخصوص يقف فيه عن الحركة والتبدل ويستقر فيه ويثبت
رَاسِي: اسم فاعل من " رَسَا - يَرْسُوْ " صفة مشبهة: المتحرك المنتهي إلى ثابت يقره في مكانه: من جبل أو قَدور
رَواسِي: جمع " رَاسِي "
أَرْسَى - يُرْسِي: على وزن " أَفْعَلَ" من " رَسَا - يَرْسُوْ ": جعله " يَرْسُوْ ": ينهي حركته بربطه وتثبيته إلى ثابت فيستقر في مكانه ولا يبتعد، مثل السفن والمراكب والجبال
﴿والجبال أرساها﴾: جعلها تثبت على طبقات الأرض العميقة، وتُرْسِي وتُثَبِّت بذلك طبقات الأرض الأعلى، فهي راسية ومرسية في آن واحد ﴿وجعلنا في الأرض رواسي أن تميد بهم﴾
مُرْسى: على وزن " مـُفـْعـَل": اسم مفعول من " أَرْسَى - يُرْسِي ": وهو كذلك اسم زمان ومكان منه: مكان أو وقت رسو الأمر أو المركب
﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا﴾: متى وقت رُسُوِّها
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التوقف عن الحركة بعد الحركة الانتقالية، والهدوء والاستقرار النسبي"، وهي:
قََرَّ - يَقَرُّ، جَمَدَ - يَجْمُدُ، رَسَا - يَرْسُوْ، رَكَدَ - يَرْكُدُ، سَكَنَ - يَسْكُنُ (اللازم)، سَبَتَ - يَسْبِتُ
راسيات
﴿يعملون له ما يشاء من محاريب وتماثيل وجفان كالجواب وقدور راسيات اعملوا آل داوود شكرا وقليل من عبادي الشكور(13)﴾ سبأ
رواسي
وجعل لها رواسي﴿أمن جعل الأرض قرارا وجعل خلالها أنهارا وجعل لها رواسي وجعل بين البحرين حاجزا أئله مع الله بل أكثرهم لا يعلمون(61)﴾ النمل ﴿وهو الذي مد الأرض وجعل فيها رواسي وأنهارا ومن كل الثمرات جعل فيها زوجين اثنين يغشي الليل النهار إن في ذلك لآيات لقوم يتفكرون(3)﴾ الرعد
 	﴿وجعلنا في الأرض رواسي أن تميد بهم وجعلنا فيها فجاجا سبلا لعلهم يهتدون (31)﴾ الأنبياء ﴿وجعل فيها رواسي من فوقها وبارك فيها وقدر فيها أقواتها في أربعة أيام سواء للسائلين(10)﴾ فصلت ﴿وجعلنا فيها رواسي شامخات وأسقيناكم ماء فراتا(27)﴾ المرسلات
وألقينا فيها رواسي	﴿والأرض مددناها وألقينا فيها رواسي وأنبتنا فيها من كل شيء موزون(19)﴾ الحجر ﴿والأرض مددناها وألقينا فيها رواسي وأنبتنا فيها من كل زوج بهيج(7)﴾ ق
ألقى رواسي أن تميد بكم	﴿وألقى في الأرض رواسي أن تميد بكم وأنهارا وسبلا لعلكم تهتدون(15)﴾ النحل ﴿خلق السماوات بغير عمد ترونها وألقى في الأرض رواسي أن تميد بكم وبث فيها من كل دابة وأنزلنا من السماء ماء فأنبتنا فيها من كل زوج كريم(10)﴾ لقمان
مرساها
 ﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها قل إنما علمها عند ربي لا يجليها لوقتها إلا هو ثقلت في السماوات والأرض لا تأتيكم إلا بغتة يسألونك كأنك حفي عنها قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون(187)﴾ الأعراف ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا(42)﴾ النازعات
	﴿وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِاِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ(41)﴾ هود
أرسى
﴿والجبال أرساها (32)﴾النازعات
مختار الصحاح
● [رسا] ر س ا: رَسَا الشيء ثبت وبابه عدا و مَرْسىً أيضا بفتح الميم و رَسَتِ السفينة وقفت على الأنجر وبابه عدا وسما قلت قال الأزهري في ن ج ر الأنجر مرساة السفينة وهو اسم عراقي وربما قالوا فلان أثقل من أنجر وذكر الأزهري رحمه الله صورة عمله في التهذيب وقوله تعالى ﴿باسم الله مجراها ومرساها﴾ سبق في ج ر ي و المِرْساةُ التي ترسي بها السفينة تسميها الفُرس لَنْكَرْ و الرَّوَاسِي من الجبال الثوابت الرواسخ واحدتها رَاسِيَةٌ
الراغب
رسا
- يقال: رسا الشيء يرسو: ثبت، وأرساه غيره، قال تعالى: }وقدور راسيات﴿[سبأ/13]، وقال:﴾رواسي شامخات﴿[المرسلات/27]، أي: جبالا ثابتات،﴾والجبال أرساها﴿[النازعات/32]، وذلك إشارة إلى نحو قوله تعالى:﴾والجبال أوتادا{ [النبأ/7]، قال الشاعر:  - 190 - ولا جبال إذا لم ترس أوتاد
(هذا عجز بيت، وشطره:  البيت لا يبتنى إلا له عمد
وهو للأفوه الأودي، من قصيدة له، وفيها يقول:
لا يصلح الناس فوضى لا سراة لهم *** ولا سراة إذا جهالهم سادوا
تلفى الأمور بأهل الرأي ما صلحت *** فإن تولوا فبالأشرار تنقاد
وهو في الحماسة البصرية 2/69؛ والاختيارين ص 76؛ وأمالي القالي 2/225؛ والطرائف الأدبية ص 9)
وألقت السحابة مراسيها، نحو: ألقت طنبها (ألقت السحابة مراسيها: استقرت وجادت.
والطنب: حبل الخباء والسرادق. وانظر: المجمل 2/377؛ والبصائر 3/74)، وقال تعالى: }اركبوا فيها بسم الله مجراها ومرساها{ (سورة هود: آية 41، وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو ويعقوب وابن عامر وشعبة) من: أجريت، وأرسيت، فالمرسى يقال للمصدر، والمكان، والزمان، والمفعول، وقرئ: (مجريها ومرسيها) (قرأ بفتح الميمين المطوعي، وهي قراءة شاذة.
وقرأ حفص }مجريها ومرساها﴿بفتح الميم الأولى، وضم الثانية، انظر: الإتحاف 256) وقوله:﴾يسألونك عن الساعة أيان مرساها{ [الأعراف/ 187]، أي: زمان ثبوتها، ورسوت بين القوم، أي: أثبت بينهم إيقاع الصلح.
ملخص اللسان
1.     رَسَا الشَّيءُ يَرْسُو رُسُوّاً وأَرْسَى: ثَبَتَ، وأَرْساه هو.
2.     ورَسَا الجَبَلُ يَرْسُو إذا ثَبَت أَصلهُ في الأَرض،
3.     وجبالٌ راسِياتٌ.والرَّواسِي من الجبال: الثَّوابتُ الرَّواسخُ؛: واحدتها راسِيةٌ.
4.     ورَسَتْ قَدَمُه: ثبَتَتْ في الحَرْب.
5.    ورَسَتِ السَّفينةُ تَرْسُو رُسُوّاً: بَلَغَ أَسفلُها القَعْرَ وانتهى إلى قرارِ الماءِ فَثَبَتَت وبقيت لا تَسير، وأَرْساها
6.     يسْأَلُونَكَ عن السَّاعة أَيَّانَ مُرْساها؛ قال الزجاج: المعنى يسْأَلُونَكَ عن الساعة متَى وقُوعُها، قال: والساعة هنا الوقت الذي يموتُ فيه الخَلْق.
7. والمِرْساةُ: أَنْجَرُ السَّفينة التي تُرْسَى بها، وهو أَنْجَرُ ضَخْمٌ يُشَدُّ بالحِبال ويُرْسلُ في الماء فيُمْسِكُ السَّفينة ويُرْسِيها حتى لا تَسِير، تُسَمِّيها الفُرْسُ «لَنْكَرْ».
8.     أَرْسَيْتُ الوَتِدَ في الأَرض إذا ضَرَبْتَه فيها؛
9.    وقِدْرٌ راسِيَة: لا تَبْرَح مَكَانَها ولا يُطاقُ تَحْوِيلُها. وقوله تعالى:وقُدُورٍ رَاسِياتٍ؛ قال الفراءُ: لا تُنْزَلُ عن مَكَانِها لعِظَمِها.والرَّاسِيَةُ: التي تَرْسُو، وهي القائمة.
لسان العرب
● -    رسا: رَسَا الشَّيءُ يَرْسُو رُسُوّاً وأَرْسَى: ثَبَتَ، وأَرْساه هو.   ورَسَا الجَبَلُ يَرْسُو إذا ثَبَت أَصلهُ في الأَرض، وجبالٌ راسِياتٌ.   والرَّواسِي من الجبال: الثَّوابتُ الرَّواسخُ؛ قال الأَخفش: واحدتها   راسِيةٌ. ورَسَتْ قَدَمُه: ثبَتَتْ في الحَرْب. ورَسَتِ السَّفينةُ تَرْسُو   رُسُوّاً: بَلَغَ أَسفلُها القَعْرَ وانتهى إلى قرارِ الماءِ فَثَبَتَت   وبقيت لا تَسير، وأَرْساها هو. وفي التنزيل العزيز في قصة نوح، عليه   السلام، وسفينته: بسم الله مَجْرِيها ومُرْساهَا، وقرئَ: مُجْرِيهَا   ومُرْسِيها، على النعت لله عز وجل؛ الجوهري: من قرأَ مُجْراها ومُرْساهَا،   بالضم، من أَجْرَيْت وأَرْسَيْت، ومَجْراها ومَرْساها، بالفتح، من رَسَت   وجَرَت؛ التهذيب: القرَّاء كلهم اجتمعوا على ضم الميم من مُرْساها واختلفوا في   مُجْراها، فقرأَ الكوفيون مَجْراها وقرأَ نافع وابن كثير وأَبو عمرو   وابن عامر مُجْراها؛ قال أَبو إسحق: من قرأَ مُجْراها ومُرْساها فالمعنى   بسم الله إجْراؤُها وإرساؤُها، وقد رَسَت السَّفينةُ وأَرْساها اللهُ، قال:   ولَوْ قُرِئَت مُجْرِيها ومُرْسِيها فمعناه أَن الله يُجْريها   ويُرْسيها، ومن قرأَ مَجْراها ومَرْساها فمعناه جَرْيُها وثَباتُها غير جارِيَة،   وجائز أَن يكونا بمَعنَى مُجْراها ومُرْساها. وقوله عزَّ وجل:   يسْأَلُونَكَ عن السَّاعة أَيَّانَ مُرْساها؛ قال الزجاج: المعنى يسْأَلُونَكَ عن   الساعة متَى وقُوعُها، قال: والساعة هنا الوقت الذي يموتُ فيه الخَلْق.   والمِرْساةُ: أَنْجَرُ السَّفينة التي تُرْسَى بها، وهو أَنْجَرُ ضَخْمٌ   يُشَدُّ بالحِبال ويُرْسلُ في الماء فيُمْسِكُ السَّفينة ويُرْسِيها حتى   لا تَسِير، تُسَمِّيها الفُرْسُ «لَنْكَرْ». قال ابن بري: يقال   أَرْسَيْتُ الوَتِدَ في الأَرض إذا ضَرَبْتَه فيها؛ قال الأَحوص:   سِوَى خَالِدَاتٍ مَا يُرَمْنَ وهَامِدٍ،   وأَشْعَتَ تُرْسِيه الوَلِيدَةُ بالفِهْرِ   وإذا ثَبَتَت السَّحابة بمكان تُمطِر قيل: أَلْقَت مَرَاسِيَها. قال ابن   سيده: ألْقَت السَّحابَةُ مَراسِيهَا اسْتَقَرَّت ودَامَتْ وجَادَت.   ورَسا الفَحْل بِشُوَّلِهِ: هَدَرَ بها فاسْتَقَرَّت. التهذيب: والفَحْل من   الإبِل إذا تَفَرَّقَ عنه شُوَّلُه فَهَدَرَ بها ورَاغَت إليه وسَكَنَت   قِيلَ رَسَا بِهَا؛ وقال رؤْبة:   إذا اشمعَلَّتْ سَنَناً رَسَا بِهَا   بِذات خَرْقَيْن إذا حَجَا بِها   اشمعَلَّت: انْتَشَرَتْ، وقوله: بذات خَرْقَيْنِ يعني شِقْشِقَة   الفَحْلِ إذا هَدَرَ فيها. ويقال: أَرْسَتْ قَدماه أَي ثَبَتَتا. الجوهري: وربما   قالوا قَد رَسا الفَحْلُ بالشُّوَّل وذلك إذا قَعَا عَلَيْها. وقِدْرٌ   راسِيَة: لا تَبْرَح مَكَانَها ولا يُطاقُ تَحْوِيلُها. وقوله تعالى:   وقُدُورٍ رَاسِياتٍ؛ قال الفراءُ: لا تُنْزَلُ عن مَكَانِها لعِظَمِها.   والرَّاسِيَةُ: التي تَرْسُو، وهي القائمة. والجبال الرَّوَاسِي   والرَّاسِياتُ: هي الثَّوابِتُ. ورَسَا لَهُ رَسْواً من حديث: ذكره. ورَسَوْت له إذا   ذَكَرْتَ له طَرَفاً منه. ورَسَوْتُ عنه حَديثاً أَرْسُوهُ رَسْواً،   ورَسَا عنه حديثاً رَسْواً: رَفَعه وحَدَّث به عنه؛ قال ابن بري: قال عُمر بن   قَبِيصة العَبْدِي من بني عبد الله ابن دارم:   أَبا مَالِكٍ، لَوْلا حَواجِزُ بَيْنَنا   وحُرْماتُ حَقٍّ لم تُهَتَّكْ سُتُورُها،   رَمَيْتُك إذْ عَرَّضْتَ نَفْسَكَ رَمْيَةً   تَبَازَخُ مِنْها، حِينَ يُرْسَى عَذِيرُها   قوله: حِينَ يُرْسَى عَذِيرُها أَي حين يُذْكَرُ حالُها وحَدِيثُها.   ابن الأَعرابي: الرَّسُّ والرُّسُوُّ بمعنًى واحدٍ. ورَسَسْتُ الحَدِيثَ   أَرُسُّه في نَفْسِي أَي حَدَّثْتُ به نَفْسي؛ وأَنشد ابن بري لذي   الرمة:   خَلِيلَيَّ، عُوجَا، بارَكَ اللهُ فِيكُمَا،   على دارِ مَيٍّ، أَوْ أَلِمَّا فَسَلِّمَا   كما أَنْتُما لو عُجْتُمَا بِي لِحاجةٍ،   لَكَانَ قَلِيلاً أَنْ تُطاعَا وتُكْرَما   أَلِمِّا بمَحْزُونٍ سَقِيمٍ، وأَسْعِفا   هواهُ بمَيٍّ قَبْلَ أن تَتَكَلَّما   أَلا فاحْذَرَا الأَعْداءَ واتَّقِياهُمُ،   ورُسَّا إلى مَيٍّ كلاماً مُتَمَّما   وفي حديث النَّخَعي: إني لأَسْمَعُ الحديثَ   (* قوله «إني لأسمع الحديث   إلخ» هكذا في الأصل. ولفظ النهاية: إني لأسمع الحديث أرسه في نفسي واحدث   به الخادم، أرسه في نفسي أي اثبته إلخ). فأُحَدِّثُ به أَرُسُّه في   نَفْسي؛ قال أَبو عبيد: أَبتدئ بذكر الحديث ودَرْسِهِ في نَفْسي وأُحَدِّثُ   به خادمي أَسْتَذْكِرُ الحديث؛ وقال الفراء: معناه أُرَدِّدُه وأُعاوِدُ   ذِكْرَه. ورَسا الصومَ إذا نَواهُ. وراسى فلانٌ فلاناً إذا سابَحَه،   وساراهُ إذا فاخَرَه. ورَسا بينَهم رَسْواً: أَصْلَح.   والرَّسْوَةُ: السِّوارُ من الذَّبْلِ، وقال كراع: الرَّسْوَةُ   الدَّسْتِينَجُ، وجمعهُ رَسَوات ولا يُكَسَّر، وقيل: الرِّسْوَةُ السِّوارُ إذا   كان من خَرَزٍ فهو رَسْوةٌ. الجوهري: الرَّسْوَةُ شيء من خَرَزٍ   يُنْظَمُ.ابن الأَعرابي: الرِّسيُّ الثابت في الخير والشر. والرَّسِيُّ: العمود   الثابتُ في وسَط الخِباءِ. الجوهري: تَمْرةٌ نِرْسِيانةٌ، بكسر النون،   لضرب من التَّمْرِ.
مقاييس اللغة:
(رسي) الراء والسين والحرف المعتلّ أصلٌ يدلُّ على ثباتٍ. تقول رَسَا الشَّيءُ يرسُو، إذا ثَبَتَ. والله جلّ ثناؤُه أَرسَى الجِبالَ، أي أثْبَتَها. وجبلٌ راسٍ: ثابتٌ. ورَسَتْ أَقدامُهم في الحرب. ويقال ألْقَت السّحابةُ مَرَاسِيَها، إذا دامَتْ. والفحل إِذا تفرّقَتْ عنه شَوْلُه فصاح بها استقرَّت، فيُقال عند ذلك رسا بها(11). ومن الباب رَسَوْت بين القوم رَسْواً، إذا أصلَحْتَ. وبقيتْ في الباب كلمةٌ إنْ صحّتْ فقياسُها صحيحٌ. يقال رَسَوْتُ عنه حديثاً أَرْسُوه، إذا حدَّثْتَ به عنه. وفي ذلك إثباتُ شيءٍ أيضاً.‏
القاموس المحيط:
و رَسَا رَسْواً ورُسُوًّا ثَبَتَ، كأَرْسَى، و السَّفينَةُ وقَفَتْ على الأَنْجَرِ، وأرْسَيْتُهُ، و الصَّوْمَ نَواهُ. و رَسْواً من الحدِيثِ ذَكَرَ طَرَفاً منه، و عنه حَدِيثاً رَفَعَه، وحَدَّثَ به عنه،
و الفَحْلُ بِشُوَّلِهِ: تَفَرَّقَتْ عنه، فَهَدَرَ بها، فَراغَتْ إليه وسَكَنَتْ. والمِرْساةُ: أنْجَرُ السَّفينةِ.
والرَّسْوَةُ: الدَّسْتِينَجُ و " مُجْراها ومُرْساها " وقد تُفْتَحُ مِيمُهما، مِن جَرَتْ ورَسَتْ، وقُرِىءَ: مُجْرِيها ومُرْسِيهَا، نَعْتاً للّه تعالى. وألْقَتِ السَّحابُ مَرَاسِيهَا: اسْتَقَرَّتْ وجادَتْ. و " أَيَّانَ مُرْساها " : مَتَى وُقُوعُها. وراساهُ: سابَحَهُ. وكَغَنِيٍّ: العَمُودُ الثابِتُ وسَطَ الخِباءِ، والثابِتُ في الخَيْرِ والشَّرِّ. ومُرْسِيَةٌ، بالضم: د بالمَغْرِبِ. وقِدْرٌ راسِيَةٌ: لا تَبْرَحُ مكانَها لِعِظَمِها.
تاج العروس:
( رسا ) الشئ يرسو ( رسوا ) بالفتح ( ورسوا ) كعلو ( ثبت كأرسى ) ارساء ( و ) رست ( السفينة ) ترسو رسوا أي ( وقفت على البحر ) كذا في النسخ والصواب اللنجر كما هو نص الصحاح وفى التهذيب الانجر وهو الصحيح * قلت واللنجر معرب لنكر وهو المرساة وقد مر ما فيه في ن ج ر وفى المحكم رست السفينة بلغ اسفلها القعر فثبتت وفي التهذيب انتهى اسفلها الى قرار الماء فبقيت لا تسير ( وأرسيته ) هكذا في النسخ فان كان الضمير الى السفينة فالصواب وأرسيتها وان كان الى أبعد مذكور وهو الشئ فهو بعيد ( و ) رسا ( الصوم ) رسوا ( نواه ) نقله الازهرى ( و ) رساله ( رسوا من الحديث ) إذا ذكره كذا في المحكم وفى التهذيب ( ذكر طرفا منه ) قاله الليث وقال ابن الاعرابي هو الرسو والرس ( و ) رسا ( عنه ) حديثا إذا ( رفعه وحدث به عنه ) نقله ابن سيده والجوهري ( و ) من المجاز رسا ( الفحل بشوله ) رسوا إذا ( تفرقت عنه فهدر بها ) وصاح ( فراغت إليه وسكنت ) واستقرت كما في الاساس والمحكم قال رؤية إذا اشمعلت سننا رسا بها * بذات خرقين إذا حجا بها وفى الصحاح وربما قالوا قد رسا الفحل بالشمول وذلك إذا قعا ( والمرساة ) بالكسر ( أنجر السفينة ) التى ترسى به وتسميها الفرس لنكر كما في الصحاح وفى التهذيب أنجر ضخم يشد بالحبال ويرسل في الماء فيمسك السفينة ويرسيها حتى لا تسير ( والرسوة الدستينج ) عن ابن الاعرابي كما وفى التهذيب وهكذا هو مضبوط في النسخ بكسر التاء وسكون التحتية وفتح النون وفى المحكم الرسوة السوار من الذبل وعن كراع الدستينج وجمعه رسوات ولا يكسر قال الارموى كذا وجدته في كتاب المجرد لكراع فليحقق * قلت يشير الى انه بفتح التاء والموحدة وسكون النون وكلاهما معربان وقال ابن السكيت السوار إذا كان من خرز فهو الرسوة في الصحاح الرسوة شئ من خرز ينظم كالدستينج ( و ) قوله تعالى بسم الله ( مجراها ومرساها ) بضم ميمهما من أجريت وأرسيت ( وقد تفتح ميمهما من جرت ورست )
قال الازهرى أجمع القراء على ضم ميم مرساها واختلفوا في ميم مجراها ففتحها الكوفيون وقال أبو اسحق من ضمهما فمعناه بسم الله اجراؤها وارساؤها ومن قرأ بالفتح فمعناه جريها وثباتها غير جارية وجاز أن يكونا بمعنى مجراها ومرساها ( وقرئ مجريها ومرسيها ) على ان يكون ( نعتا لله تعالى ) معناه الله يجريها ويرسيها ( و ) من المجاز ( ألقت السحاب ) وفى الصحاح والمحكم والاساس السحابة ( مراسيها ) أي دامت وقيل ( استقرت وجادت ) كما في المحكم وفى التهذيب ثبتت تمطر ( و ) قوله تعالى يسألونك عن الساعة ( أيان مرساها ) قال الزجاج معناه ( متى وقوعها ) والساعة هنا الوقت الذى يموت فيه الخلق ( وراساه ) مراساة ( سابحه ) نقله الازهرى ( و ) الرسى ( كغنى العمود الثابت ) في ( وسط الخباء و ) هو إيضا ( الثابت في الخير والشر ) كل ذلك عن الازهرى والصاغانى ( ومرسية بالضم د بالمغرب ) وهو من أعمال تدمير محدث بناه الامير عبد الرحمن بن الحكم الاموى المعروف بالداخل وقال ابن الاثير مرسية مدينة بالانلس وقال ان الامير ظبطها هكذا بالميم المضمومة وقال قال السمعاني كنت أسمع المغاربة بفتحونها منها الامام أبو غالب
تمام بن غالب التيانى اللغوى المصنف ( و ) من المجاز ( قدر راسية ) أي ( لا تبرح مكانها لعظمها ) وبه فسر قوله تعالى وقدور راسيات قال الفراء أي لا تنزل غن مكانها لعظمها وزاد ابن سيده ولا يطاق تحويلها * ومما يستدرك عليه رست قدمه ثبتت في الحرب ورسا بينهم أصلح ورسا الحديث في نفسه أي حدث به نفسه ورسا الجبل يرسو إذا ثبت أصله في الارض وجبال رواس وراسيات وذكر الجوهرى هنا تمرة نرسيانه بالكسر وقد ذكره المصنف في ن ر ص وترسي ثبت وألقوا مراسيهم أقاموا وما أرسى ثبير أي ما أقام في محله وهو مجاز والمراسي قرية بمصر

##### Türkçe

رسو
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** - **رَاسِي** - **رَوَاسِي** - **مُرْسَى** - **أَرْسَى** - **يُرْسِي**
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + canlı varlık veya şey veya iş: hareketten durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir yere varır
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + canlı varlık veya şey: hareketten durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir yere varır
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + iş: hareket ve değişmeden durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir zamana veya vakte varır
**رَاسِي**: “**رَسَا** - **يَرْسُوْ**”dan ism-i fâil; sıfat-ı müşebbehe: hareketli olup sabite varan, onu yerinde yerleşik kılan: dağdan veya kazanlardan
**رَواسِي**: “**رَاسِي**”nin çoğulu
**أَرْسَى** - **يُرْسِي**: “**رَسَا** - **يَرْسُوْ**”dan “**أَفْعَلَ**” vezninde: onu “**يَرْسُوْ**” kıldı: onu bağlayıp sabite tesbit etmekle hareketini sona erdirir; böylece yerinde karar kılar ve uzaklaşmaz; gemiler, kayıklar ve dağlar gibi
﴿Ve dağları, onları yerleştirdi﴾: onları yerin derin tabakaları üzerine sabit kıldı; bununla yerin daha üst tabakalarını da yerleştirir ve sabitler; böylece o, aynı anda hem **راسية** hem **مرسية**dir ﴿Ve yerde, onları sarsmasın diye, sabit dağlar kıldık﴾
**مُرْسى**: “**مـُفـْعـَل**” vezninde: **أَرْسَى** - **يُرْسِي**’den ism-i mef‘ûl; ondan ayrıca zaman ve mekân ismidir: işin veya geminin demirlemesinin yeri veya vakti
﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman?﴾: onun demirlemesinin vakti ne zaman
Ve lafız, “yer değiştirme hareketinden sonra hareketten durma, sükûnet ve nispi istikrar” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**قََرَّ** - **يَقَرُّ**, **جَمَدَ** - **يَجْمُدُ**, **رَسَا** - **يَرْسُوْ**, **رَكَدَ** - **يَرْكُدُ**, **سَكَنَ** - **يَسْكُنُ** (lâzım), **سَبَتَ** - **يَسْبِتُ**
راسيات
﴿Onun için dilediği şeylerden: mihraplar, heykeller, havuzlar gibi leğenler ve sabit kazanlar yaparlar; “Ey Dâvûd ailesi, şükür olarak çalışın”; kullarımdan şükreden azdır (13)﴾ Sebe
رواسي
Ve ona sabit dağlar kıldı ﴿Yeri bir karar yeri kılan, aralarında ırmaklar kılan, ona sabit dağlar kılan ve iki deniz arasına bir engel kılan kimdir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Hayır; onların çoğu bilmez (61)﴾ Neml ﴿Ve O, yeri yaydı ve onda sabit dağlar ve ırmaklar kıldı; her meyveden onda iki çift kıldı; geceyi gündüze bürür; bunda düşünen bir kavim için elbette âyetler vardır (3)﴾ Ra‘d
 	﴿Yerde, onları sarsmasın diye, sabit dağlar kıldık; onda geçitler, yollar kıldık; umulur ki hidayet bulurlar (31)﴾ Enbiyâ ﴿Onda, üstünden sabit dağlar kıldı; onda bereket kıldı; onda rızıklarını dört günde takdir etti; isteyenler için eşit olarak (10)﴾ Fussilet ﴿Onda yüce sabit dağlar kıldık ve size tatlı su içirdik (27)﴾ Mürselât
Ve onda sabit dağlar attık	﴿Yeri yaydık ve onda sabit dağlar attık; onda her ölçülü şeyden bitirdik (19)﴾ Hicr ﴿Yeri yaydık ve onda sabit dağlar attık; onda her sevinçli çiftten bitirdik (7)﴾ Kâf
Sizi sarsmasın diye sabit dağlar attı	﴿Yerde, sizi sarsmasın diye, sabit dağlar attı; ırmaklar ve yollar (kıldı); umulur ki hidayet bulursunuz (15)﴾ Nahl ﴿Gökleri, gördüğünüz direksiz yarattı; yerde, sizi sarsmasın diye, sabit dağlar attı; onda her canlıdan yaydı; gökten su indirdik de onda her kerim çiftten bitirdik (10)﴾ Lokmân
مرساها
 ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman? De ki: onun ilmi ancak Rabbimin katındadır; vaktinde onu ancak O açığa çıkarır; göklerde ve yerde ağır geldi; size ancak ansızın gelir; sana soruyorlar, sanki sen ondan haberdarmışsın gibi; de ki: onun ilmi ancak Allah katındadır; fakat insanların çoğu bilmez (187)﴾ A‘râf ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman? (42)﴾ Nâzi‘ât
	﴿“Ona binin; Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi; şüphesiz Rabbim elbette çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir (41)”﴾ Hûd
أرسى
﴿Ve dağları, onları yerleştirdi (32)﴾ Nâzi‘ât
مختار الصحاح
● [**رسا**] ر س ا: **رَسَا** şey sabit oldu; babı **عدا**’dır; **مَرْسىً** da (mîm’in fethiyle) (vardır). **رَسَتِ** gemi, **الأنجر** üzerine durdu; babı **عدا** ve **سما**’dır. Dedim ki: el-Ezherî **ن ج ر** maddesinde dedi: **الأنجر** geminin demiridir; o Irakî bir isimdir. Bazen “falanca **أنجر**’dan daha ağırdır” derler. El-Ezherî رحمه الله onun yapılışının şeklini **التهذيب**’de zikretti. Ve onun تعالى sözü ﴿Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi﴾ **ج ر ي** maddesinde geçti. Ve **المِرْساةُ**: gemiyi onunla demirlediğin şey; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir. Ve dağlardan **الرَّوَاسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; onun bir tanesi **رَاسِيَةٌ**dur.
الراغب
رسا
- Denilir: **رسا** şey **يرسو**: sabit oldu; ve başkası onu **أرساه** etti. Allah تعالى dedi: }**وقدور راسيات**﴿[Sebe/13], ve dedi:﴾**رواسي شامخات**﴿[Mürselât/27], yani: sabit dağlar;﴾**والجبال أرساها**﴿[Nâzi‘ât/32], ve bu, Allah تعالى’nın şu sözüne benzer şeye işarettir:﴾**والجبال أوتادا**{ [Nebe/7]. Şair dedi:  - 190 -
Ve dağlar yoktur, eğer kazıklar demirlemezse
(Bu bir beytin ikinci yarısıdır; ve onun ilk yarısı:
Ev, ancak onun için direkler olursa bina edilir
Ve o, el-Afveh el-Evdî’nindir; ona ait bir kasidedendir; onda şöyle der:
İnsanlar, kendilerine reisler olmaksızın başıboş olmazlar *** ve reisler de olmaz, cahilleri baş olursa
İşler, ehil görüş sahipleriyle düzelince görülür *** eğer giderlerse, kötülerle sevk olunur
Ve o, el-Hamâse el-Basriyye 2/69; el-İhtiyârân s. 76; Emâlî el-Kâlî 2/225; et-Tarâif el-Edebiyye s. 9’dadır)
Ve bulut, demirlerini attı; şu gibi: çadır ipini attı (**ألقت السحابة مراسيها**: yerleşti ve bol verdi.
Ve **الطنب**: çadırın ve serdâkın ipidir. Bak: el-Mücmel 2/377; el-Basâir 3/74). Ve Allah تعالى dedi: }**اركبوا فيها بسم الله مجراها ومرساها**{ (Hûd sûresi: âyet 41; ve bu, Nâfi‘, İbn Kesîr, Ebû ‘Amr, Ya‘kûb, İbn ‘Âmir ve Şu‘be’nin kıraatidir) **أجريت** ve **أرسيت**’ten; böylece **المرسى** masdar, mekân, zaman ve mef‘ûl için söylenir. Ve şöyle okundu: (**مجريها ومرسيها**) (mîm’lerin fethiyle el-Mutavvi‘ okudu; bu şâz bir kıraattir.
Ve Hafs }**مجريها ومرساها**﴿birinci mîm’in fethiyle, ikincinin zammıyla okudu; bak: el-İthâf 256). Ve onun sözü:﴾**يسألونك عن الساعة أيان مرساها**{ [A‘râf/ 187], yani: onun sabit oluşunun zamanı. Ve **رسوت** kavimler arasında, yani: aralarında sulhun gerçekleşmesini sabit kıldım.
ملخص اللسان
1.     **رَسَا** şey **يَرْسُو** **رُسُوّاً** ve **أَرْسَى**: sabit oldu; ve onu o **أَرْساه** etti.
2.     Ve **رَسَا** dağ **يَرْسُو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa,
3.     Ve sabit dağlar. Ve dağlardan **الرَّواسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; onun bir tanesi **راسِيةٌ**dir.
4.     Ve onun ayağı **رَسَتْ**: savaşta sabit oldu.
5.    Ve gemi **رَسَتِ** **تَرْسُو** **رُسُوّاً**: altı dibe ulaştı ve suyun kararına vardı; böylece sabit oldu ve yürümeyip kaldı; ve onu **أَرْساها** etti.
6.     ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: mana, sana kıyamet saatini soruyorlar: onun vuku‘u ne zaman? dedi; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir.
7. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أَنْجَر**’idir; onunla demirlenir; o, iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أَنْجَر**’dir; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir.
8.     **أَرْسَيْتُ** kazığı yere: eğer onu oraya çaktıysam;
9.    Ve sabit kazan: yerinden ayrılmaz ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve onun تعالى sözü: **وقُدُورٍ رَاسِياتٍ**; el-Ferrâ’ dedi: büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. Ve **الرَّاسِيَةُ**: demirleyen; o, dikili olandır.
لسان العرب
● -    **رسا**: **رَسَا** şey **يَرْسُو** **رُسُوّاً** ve **أَرْسَى**: sabit oldu; ve onu o **أَرْساه** etti. Ve **رَسَا** dağ **يَرْسُو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa; ve sabit dağlar. Ve dağlardan **الرَّواسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; el-Ahfeş dedi: onun bir tanesi **راسِيةٌ**dir. Ve onun ayağı **رَسَتْ**: savaşta sabit oldu. Ve gemi **رَسَتِ** **تَرْسُو** **رُسُوّاً**: altı dibe ulaştı ve suyun kararına vardı; böylece sabit oldu ve yürümeyip kaldı; ve onu o **أَرْساها** etti. Ve aziz tenzilde Nûh’un, عليه السلام, kıssasında ve gemisinde: ﴿Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi﴾; ve şöyle okundu: ﴿**مُجْرِيهَا** ve **مُرْسِيها**﴾, Allah عز وجل için sıfat olarak; el-Cevherî: kim ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾yı zamm ile okursa, **أَجْرَيْت** ve **أَرْسَيْت**’tendir; ve ﴿**مَجْراها** ve **مَرْساها**﴾yı feth ile (okursa), **رَسَت** ve **جَرَت**’tendir. **التهذيب**: kurrânın hepsi **مُرْساها**’nın mîm’inin zammı üzerinde birleşti; **مُجْراها**’da ihtilaf ettiler: Kûfeliler **مَجْراها** okudu; Nâfi‘, İbn Kesîr, Ebû ‘Amr ve İbn ‘Âmir **مُجْراها** okudu. Ebû İshâk dedi: kim ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾ okursa mana: Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve onun demirletilmesi; ve gemi **رَسَت** ve Allah onu **أَرْساها** etti. Dedi: eğer ﴿**مُجْرِيها** ve **مُرْسِيها**﴾ okunsaydı manası: Allah onu yürütür ve onu demirletir olurdu. Ve kim ﴿**مَجْراها** ve **مَرْساها**﴾ okursa manası: onun akışı ve onun sabitliği, akıcı olmayan (hâlde); ve ikisinin ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾ manasında olması caizdir. Ve onun عز وجل sözü: ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: mana, sana kıyamet saatini soruyorlar: onun vuku‘u ne zaman? dedi; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أَنْجَر**’idir; onunla demirlenir; o, iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أَنْجَر**’dir; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir. İbn Berrî dedi: denilir: **أَرْسَيْتُ** kazığı yere: eğer onu oraya çaktıysam; el-Ahvas dedi:
Sürekli kalanlardan başka, atılamayan ve sönük olan,
Ve hizmetçi onu çakmaktaşıyla yerleştirir
Ve eğer bulut bir yerde sabit olup yağdırırsa denilir: demirlerini attı. İbn Sîde dedi: bulut demirlerini attı: yerleşti, devam etti ve bol verdi. Ve **رَسا** aygır, dişi develeriyle: onlara böğürdü de yerleştiler. **التهذيب**: develerden aygır, dişi develeri ondan ayrılıp dağıldığında onlara böğürür; onlar ona yönelir ve sakinleşir; o vakit denilir: onunla **رَسَا**. Ru’be dedi:
Eğer yayılıp da bir yaşa (girerlerse) onunla **رَسَا**
İki yarıklı olanla, onunla böğürdüğünde
**اشمعَلَّت**: yayıldı. Ve onun sözü: “iki yarıklı olanla” aygırın, onlarda böğürdüğünde, **شِقْشِقَة**sini kasteder. Ve denilir: onun iki ayağı **أَرْسَتْ**: yani sabit oldu. el-Cevherî: bazen “aygır dişi develerle **رَسا** etti” derler; bu, onların üzerine çöktüğünde olur. Ve sabit kazan: yerinden ayrılmaz ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve onun تعالى sözü: **وقُدُورٍ رَاسِياتٍ**; el-Ferrâ’ dedi: büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. Ve **الرَّاسِيَةُ**: demirleyen; o, dikili olandır. Ve dağlar **الرَّوَاسِي** ve **الرَّاسِياتُ**: onlar sabit olanlardır. Ve ona, hadisten **رَسْواً**: onun bir tarafını zikretti. Ve ona **رَسَوْت**: ona ondan bir taraf zikrettim. Ve ondan bir hadisi **رَسَوْتُ**; onu **أَرْسُوهُ** **رَسْواً**; ve ondan bir hadisi **رَسَا** **رَسْواً**: onu yükseltti ve ondan rivayet etti; İbn Berrî dedi: ‘Abdullah b. Dârim’den Benî ‘Abdullah’tan ‘Umer b. Kabîsa el-‘Abdî dedi:
Ey Mâlik’in babası, aramızda engeller ve
Perdeleri yırtılmamış bir hakkın hürmetleri olmasaydı,
Kendini ortaya attığında seni bir atışla vururdum,
Onunla böbürlenilir; o sırada onun özrü **يُرْسَى** edilir
Onun sözü: “o sırada onun özrü **يُرْسَى** edilir” yani: onun hâli ve hadisi zikredildiği sırada. İbnü’l-A‘râbî: **الرَّسُّ** ve **الرُّسُوُّ** bir manadadır. Ve hadisi kendi nefsimde **رَسَسْتُ**; onu **أَرُسُّه**: yani nefsime onunla konuştum. İbn Berrî, Zü’r-Rumme’den şu beyti inşad etti:
Ey iki dostum, dönün; Allah sizi mübarek kılsın,
Mey’in yurduna; yahut uğrayın da selam verin
Siz ikiniz, benimle bir ihtiyaç için dönseydiniz,
Az olurdu ki itaat edilip ikram olunasınız
Hüzünlü, hasta bir yere uğrayın ve yardım edin,
Mey’e olan hevasını, konuşmadan önce
Düşmanlardan sakının ve onlardan sakının,
Ve Mey’e tamamlanmış bir söz **رُسَّا** edin
Ve en-Neha‘î’nin hadisinde: “Ben hadisi işitirim … onu nefsimde **أَرُسُّه** ederim”; Ebû ‘Ubeyd dedi: hadisi nefsimde zikretmeye ve onu nefsimde ders etmeye başlarım ve onu hizmetçime rivayet ederim; hadisi hatırlamak isterim. el-Ferrâ’ dedi: manası, onu tekrar ederim ve onun zikrini yenilerim. Ve **رَسا** orucu: eğer ona niyet ettiyse. Ve falanca falancayla **راسى** etti: eğer onunla yüzdüyse; ve onunla **ساراهُ** etti: eğer onunla övünüşte yarıştıysa. Ve aralarında **رَسا** etti **رَسْواً**: ıslah etti. Ve **الرَّسْوَةُ**: **الذَّبْل**den bileziktir; Kirâ‘ dedi: **الرَّسْوَةُ** **الدَّسْتِينَجُ**dur; onun çoğulu **رَسَوات**tır ve kırık çoğul yapılmaz. Ve denildi: **الرِّسْوَةُ** bileziktir; eğer boncuktan olursa o **رَسْوةٌ**dur. el-Cevherî: **الرَّسْوَةُ** dizilen bir şey, boncuktandır. İbnü’l-A‘râbî: **الرِّسيُّ** hayırda ve şerde sabit olandır. Ve **الرَّسِيُّ**: çadırın ortasındaki sabit direkten ibarettir. el-Cevherî: **تَمْرةٌ نِرْسِيانةٌ**, nûn’un kesriyle, hurmanın bir türü içindir.
مقاييس اللغة:
(**رسي**) **الراء** ve **السين** ve illetli harf, sabitliğe delalet eden bir asıldır. Dersin: **رَسَا** şey **يرسُو**, eğer sabit olursa. Ve Allah جلّ ثناؤُه dağları **أَرسَى** etti, yani onları sabit kıldı. Ve sabit dağ: sabittir. Ve onların ayakları savaşta **رَسَتْ**. Ve denilir: bulut demirlerini attı, eğer devam ettiyse. Ve aygır, dişi develeri ondan ayrılıp dağıldığında onlara bağırır da yerleşirler; o vakit “onunla **رسا** etti” denilir(11). Ve bu babdandır: kavimler arasında **رَسَوْت** **رَسْواً**, eğer ıslah ettiysem. Ve babda bir kelime kaldı: eğer sahihse, onun kıyası sahihdir. Denilir: ondan bir hadisi **رَسَوْتُ**; onu **أَرْسُوه**: eğer ondan rivayet ettiysem. Ve bunda da bir şeyin sabit kılınması vardır.
القاموس المحيط:
Ve **رَسَا** **رَسْواً** ve **رُسُوًّا**: sabit oldu; **أَرْسَى** gibi. Ve gemi **الأَنْجَرِ** üzerine durdu; ve onu **أرْسَيْتُ**; ve oruca niyet etti. Ve hadisten **رَسْواً**: onun bir tarafını zikretti; ve ondan bir hadisi: onu yükseltti ve ondan rivayet etti. Ve aygır, dişi develeriyle: ondan ayrılıp dağıldı; onlara böğürdü; onlar ona yöneldi ve sakinleşti. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أنْجَر**’idir.
Ve **الرَّسْوَةُ**: **الدَّسْتِينَجُ**dur. Ve “**مُجْراها ومُرْساها**”da iki mîm de fetholunabilir; **جَرَتْ** ve **رَسَتْ**’tendir. Ve şöyle okundu: **مُجْرِيها ومُرْسِيهَا**, Allah تعالى’ya sıfat olarak. Ve bulut demirlerini attı: yerleşti ve bol verdi. Ve “**أَيَّانَ مُرْساها**”: onun vuku‘u ne zaman. Ve onunla **راساهُ**: onunla yüzdü. Ve **غَنِيّ** gibi: çadırın ortasındaki sabit direk; ve hayırda ve şerde sabit olan. Ve **مُرْسِيَةٌ**, zamm ile: Mağrib’de bir beldedir. Ve sabit kazan: büyüklüğünden dolayı yerinden ayrılmaz.
تاج العروس:
(**رسا**) şey **يرسو** (**رسوا**) feth ile (**ورسوا**) **علو** gibi: sabit oldu; **أرسى** gibi, **ارساء**. Ve gemi **رست** **ترسو** **رسوا**: yani denizde durdu; nüshalarda böyle; doğrusu, **اللنجر**dir; nitekim **الصحاح**’ın nassıdır; ve **التهذيب**’de **الانجر**dir; o doğrudur. Dedim: **اللنجر** «**لنكر**»in mu‘arrebidir; o demirdir; onda olan **ن ج ر**’de geçti. Ve **المحكم**’de: gemi **رست**: altı dibe ulaştı da sabit oldu. Ve **التهذيب**’de: altı suyun kararına vardı da yürümeyip kaldı. Ve onu **وأرسيته**: nüshalarda böyle; eğer zamir gemiye ise doğrusu **وأرسيتها**dır; eğer en uzak zikredilene, yani şeye ise, o uzaktır. Ve oruç **رسا** **رسوا**: ona niyet etti; el-Ezherî nakletti. Ve onu **رساله**: hadisten **رسوا**: eğer onu zikrettiyse; **المحكم**’de böyle; **التهذيب**’de: onun bir tarafını zikretti; el-Leys dedi. İbnü’l-A‘râbî dedi: o **الرسو** ve **الرس**tir. Ve ondan bir hadisi **رسا**: eğer onu yükseltip ondan rivayet ettiyse; İbn Sîde ve el-Cevherî nakletti. Ve mecazdan: aygır dişi develeriyle **رسا** **رسوا**: eğer ondan ayrılıp dağıldıysa, onlara böğürdüyse ve bağırdıysa; onlar ona yönelip sakinleşti ve yerleşti; **الأساس** ve **المحكم**’de olduğu gibi. Ru’be dedi: “Eğer yayılıp da bir yaşa (girerlerse) onunla **رسا** etti …”. Ve **الصحاح**’ta: bazen “aygır dişi develerle **رسا** etti” derler; bu, onların üzerine çöktüğünde olur. Ve **المرساة**: kesr ile: geminin **أنجر**’idir; onunla demirlenir; Farslar ona «**لنكر**» adını verir; **الصحاح**’ta böyle. Ve **التهذيب**’de: iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أنجر**; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin. Ve **الرسوة**: **الدستينج**dir; İbnü’l-A‘râbî’den; **التهذيب**’de de böyle. Ve nüshalarda, tâ’nın kesri, yâ’nın sükûnu ve nûn’un fethiyle ضبط edilmiştir. Ve **المحكم**’de: **الرسوة** **الذبل**den bileziktir. Kirâ‘dan: **الدستينج**; onun çoğulu **رسوات**tır ve kırık çoğul yapılmaz. el-Ermevî dedi: Kirâ‘ın **المجرد** kitabında böyle buldum; araştırılsın. Dedim: tâ’nın fethi ve bâ’nın (موحدة) sükûnu ve nûn’un sükûnu olduğuna işaret eder; ikisi de mu‘arrebdir. İbnü’s-Sikkît dedi: eğer bilezik boncuktan olursa o **الرسوة**dir. **الصحاح**’ta: **الرسوة** dizilen bir şey, boncuktandır; **الدستينج** gibi. Ve onun تعالى sözü: Allah’ın adıyla (**مجراها ومرساها**): ikisinin mîm’inin zammıyla; **أجريت** ve **أرسيت**’tendir. Ve ikisinin mîm’i fetholunabilir; **جرت** ve **رست**’tendir. el-Ezherî dedi: kurrâ, **مرساها**’nın mîm’inin zammı üzerinde icmâ etti; **مجراها**’nın mîm’inde ihtilaf etti: Kûfeliler onu feth etti. Ebû İshâk dedi: kim ikisini zamm ederse manası: Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve onun demirletilmesi; kim feth ile okursa manası: onun akışı ve onun sabitliği, akıcı olmayan (hâlde); ve ikisinin **مجراها** ve **مرساها** manasında olması caizdir. Ve **مجريها ومرسيها** okundu: Allah تعالى’ya sıfat olmak üzere; manası: Allah onu yürütür ve onu demirletir. Ve mecazdan: bulut demirlerini attı; **الصحاح** ve **المحكم** ve **الأساس**’ta: bulut: demirlerini attı; yani devam etti; ve denildi: yerleşti ve bol verdi; **المحكم**’de olduğu gibi; **التهذيب**’de: sabit oldu, yağdırır. Ve onun تعالى sözü: ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **أيان مرساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: manası: onun vuku‘u ne zaman; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir. Ve onunla **راساه**: **مراساة**: onunla yüzdü; el-Ezherî nakletti. Ve **الرسى**: **غنى** gibi: çadırın ortasındaki sabit direk; ve o ayrıca hayırda ve şerde sabit olandır; bunların hepsi el-Ezherî ve es-Sâgânî’dendir. Ve **مرسية** zamm ile: Mağrib’de bir beldedir; o, Tedmîr’in amellerindendir; yeni olup, “ed-Dâhil” diye bilinen Emevî el-Emîr ‘Abdurrahmân b. el-Hakem tarafından bina edilmiştir. İbnü’l-Esîr dedi: **مرسية** Endülüs’te bir şehirdir. Ve dedi ki: emîr onu mîm’in zammıyla böyle ضبط etti. Ve dedi: es-Sem‘ânî dedi: Mağriblilerin onu feth ile söylediklerini işitirdim; onlardan imam Ebû Gâlib Temmâm b. Gâlib et-Teyyânî, lugavî musannif. Ve mecazdan: sabit kazan: yani büyüklüğünden dolayı yerinden ayrılmaz; ve bununla onun تعالى sözü **وقدور راسيات** tefsir edildi. el-Ferrâ’ dedi: yani büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. İbn Sîde artırdı: ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve bunun üzerine istidrâk edilenlerdendir: onun ayağı **رست**: savaşta sabit oldu. Ve aralarında **رسا**: ıslah etti. Ve dağ **رسا** **يرسو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa. Ve sabit dağlar: **رواس** ve **راسيات**. Ve el-Cevherî burada **تمرة نرسيانه**yı kesr ile zikretti; musannif onu **ن ر ص**’ta zikretmiştir. Ve **ترسي**: sabit oldu. Ve demirlerini attılar: ikamet ettiler. Ve “**ما أرسى ثبير**”: yani yerinde durmadı; bu mecazdır. Ve **المراسي** Mısır’da bir köydür.
