# رسو — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B3%D9%88/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رسو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%88.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: رسو

رسو
رَسَا - يَرْسُوْ - رَاسِي - رَوَاسِي - مُرْسَى - أَرْسَى - يُرْسِي
رَسَا - يَرْسُوْ + الكائن أو الشيء أو الأمر: ينتهي إلى موضع مخصوص يقف فيه عن الحركة ويستقر فيه ويثبت
رَسَا - يَرْسُوْ + الكائن أو الشيء: ينتهي إلى مكان مخصوص يقف فيه عن الحركة ويستقر فيه ويثبت
رَسَا - يَرْسُوْ + الأمر: ينتهي إلى زمان أو وقت مخصوص يقف فيه عن الحركة والتبدل ويستقر فيه ويثبت
رَاسِي: اسم فاعل من " رَسَا - يَرْسُوْ " صفة مشبهة: المتحرك المنتهي إلى ثابت يقره في مكانه: من جبل أو قَدور
رَواسِي: جمع " رَاسِي "
أَرْسَى - يُرْسِي: على وزن " أَفْعَلَ" من " رَسَا - يَرْسُوْ ": جعله " يَرْسُوْ ": ينهي حركته بربطه وتثبيته إلى ثابت فيستقر في مكانه ولا يبتعد، مثل السفن والمراكب والجبال
﴿والجبال أرساها﴾: جعلها تثبت على طبقات الأرض العميقة، وتُرْسِي وتُثَبِّت بذلك طبقات الأرض الأعلى، فهي راسية ومرسية في آن واحد ﴿وجعلنا في الأرض رواسي أن تميد بهم﴾
مُرْسى: على وزن " مـُفـْعـَل": اسم مفعول من " أَرْسَى - يُرْسِي ": وهو كذلك اسم زمان ومكان منه: مكان أو وقت رسو الأمر أو المركب
﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا﴾: متى وقت رُسُوِّها
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التوقف عن الحركة بعد الحركة الانتقالية، والهدوء والاستقرار النسبي"، وهي:
قََرَّ - يَقَرُّ، جَمَدَ - يَجْمُدُ، رَسَا - يَرْسُوْ، رَكَدَ - يَرْكُدُ، سَكَنَ - يَسْكُنُ (اللازم)، سَبَتَ - يَسْبِتُ
راسيات
﴿يعملون له ما يشاء من محاريب وتماثيل وجفان كالجواب وقدور راسيات اعملوا آل داوود شكرا وقليل من عبادي الشكور(13)﴾ سبأ
رواسي
وجعل لها رواسي﴿أمن جعل الأرض قرارا وجعل خلالها أنهارا وجعل لها رواسي وجعل بين البحرين حاجزا أئله مع الله بل أكثرهم لا يعلمون(61)﴾ النمل ﴿وهو الذي مد الأرض وجعل فيها رواسي وأنهارا ومن كل الثمرات جعل فيها زوجين اثنين يغشي الليل النهار إن في ذلك لآيات لقوم يتفكرون(3)﴾ الرعد
 	﴿وجعلنا في الأرض رواسي أن تميد بهم وجعلنا فيها فجاجا سبلا لعلهم يهتدون (31)﴾ الأنبياء ﴿وجعل فيها رواسي من فوقها وبارك فيها وقدر فيها أقواتها في أربعة أيام سواء للسائلين(10)﴾ فصلت ﴿وجعلنا فيها رواسي شامخات وأسقيناكم ماء فراتا(27)﴾ المرسلات
وألقينا فيها رواسي	﴿والأرض مددناها وألقينا فيها رواسي وأنبتنا فيها من كل شيء موزون(19)﴾ الحجر ﴿والأرض مددناها وألقينا فيها رواسي وأنبتنا فيها من كل زوج بهيج(7)﴾ ق
ألقى رواسي أن تميد بكم	﴿وألقى في الأرض رواسي أن تميد بكم وأنهارا وسبلا لعلكم تهتدون(15)﴾ النحل ﴿خلق السماوات بغير عمد ترونها وألقى في الأرض رواسي أن تميد بكم وبث فيها من كل دابة وأنزلنا من السماء ماء فأنبتنا فيها من كل زوج كريم(10)﴾ لقمان
مرساها
 ﴿يسألونك عن الساعة أيان مرساها قل إنما علمها عند ربي لا يجليها لوقتها إلا هو ثقلت في السماوات والأرض لا تأتيكم إلا بغتة يسألونك كأنك حفي عنها قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون(187)﴾ الأعراف ﴿يَسْأَلُونَكَ عَنْ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا(42)﴾ النازعات
	﴿وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِاِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ(41)﴾ هود
أرسى
﴿والجبال أرساها (32)﴾النازعات
مختار الصحاح
● [رسا] ر س ا: رَسَا الشيء ثبت وبابه عدا و مَرْسىً أيضا بفتح الميم و رَسَتِ السفينة وقفت على الأنجر وبابه عدا وسما قلت قال الأزهري في ن ج ر الأنجر مرساة السفينة وهو اسم عراقي وربما قالوا فلان أثقل من أنجر وذكر الأزهري رحمه الله صورة عمله في التهذيب وقوله تعالى ﴿باسم الله مجراها ومرساها﴾ سبق في ج ر ي و المِرْساةُ التي ترسي بها السفينة تسميها الفُرس لَنْكَرْ و الرَّوَاسِي من الجبال الثوابت الرواسخ واحدتها رَاسِيَةٌ
الراغب
رسا
- يقال: رسا الشيء يرسو: ثبت، وأرساه غيره، قال تعالى: }وقدور راسيات﴿[سبأ/13]، وقال:﴾رواسي شامخات﴿[المرسلات/27]، أي: جبالا ثابتات،﴾والجبال أرساها﴿[النازعات/32]، وذلك إشارة إلى نحو قوله تعالى:﴾والجبال أوتادا{ [النبأ/7]، قال الشاعر:  - 190 - ولا جبال إذا لم ترس أوتاد
(هذا عجز بيت، وشطره:  البيت لا يبتنى إلا له عمد
وهو للأفوه الأودي، من قصيدة له، وفيها يقول:
لا يصلح الناس فوضى لا سراة لهم *** ولا سراة إذا جهالهم سادوا
تلفى الأمور بأهل الرأي ما صلحت *** فإن تولوا فبالأشرار تنقاد
وهو في الحماسة البصرية 2/69؛ والاختيارين ص 76؛ وأمالي القالي 2/225؛ والطرائف الأدبية ص 9)
وألقت السحابة مراسيها، نحو: ألقت طنبها (ألقت السحابة مراسيها: استقرت وجادت.
والطنب: حبل الخباء والسرادق. وانظر: المجمل 2/377؛ والبصائر 3/74)، وقال تعالى: }اركبوا فيها بسم الله مجراها ومرساها{ (سورة هود: آية 41، وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو ويعقوب وابن عامر وشعبة) من: أجريت، وأرسيت، فالمرسى يقال للمصدر، والمكان، والزمان، والمفعول، وقرئ: (مجريها ومرسيها) (قرأ بفتح الميمين المطوعي، وهي قراءة شاذة.
وقرأ حفص }مجريها ومرساها﴿بفتح الميم الأولى، وضم الثانية، انظر: الإتحاف 256) وقوله:﴾يسألونك عن الساعة أيان مرساها{ [الأعراف/ 187]، أي: زمان ثبوتها، ورسوت بين القوم، أي: أثبت بينهم إيقاع الصلح.
ملخص اللسان
1.     رَسَا الشَّيءُ يَرْسُو رُسُوّاً وأَرْسَى: ثَبَتَ، وأَرْساه هو.
2.     ورَسَا الجَبَلُ يَرْسُو إذا ثَبَت أَصلهُ في الأَرض،
3.     وجبالٌ راسِياتٌ.والرَّواسِي من الجبال: الثَّوابتُ الرَّواسخُ؛: واحدتها راسِيةٌ.
4.     ورَسَتْ قَدَمُه: ثبَتَتْ في الحَرْب.
5.    ورَسَتِ السَّفينةُ تَرْسُو رُسُوّاً: بَلَغَ أَسفلُها القَعْرَ وانتهى إلى قرارِ الماءِ فَثَبَتَت وبقيت لا تَسير، وأَرْساها
6.     يسْأَلُونَكَ عن السَّاعة أَيَّانَ مُرْساها؛ قال الزجاج: المعنى يسْأَلُونَكَ عن الساعة متَى وقُوعُها، قال: والساعة هنا الوقت الذي يموتُ فيه الخَلْق.
7. والمِرْساةُ: أَنْجَرُ السَّفينة التي تُرْسَى بها، وهو أَنْجَرُ ضَخْمٌ يُشَدُّ بالحِبال ويُرْسلُ في الماء فيُمْسِكُ السَّفينة ويُرْسِيها حتى لا تَسِير، تُسَمِّيها الفُرْسُ «لَنْكَرْ».
8.     أَرْسَيْتُ الوَتِدَ في الأَرض إذا ضَرَبْتَه فيها؛
9.    وقِدْرٌ راسِيَة: لا تَبْرَح مَكَانَها ولا يُطاقُ تَحْوِيلُها. وقوله تعالى:وقُدُورٍ رَاسِياتٍ؛ قال الفراءُ: لا تُنْزَلُ عن مَكَانِها لعِظَمِها.والرَّاسِيَةُ: التي تَرْسُو، وهي القائمة.
لسان العرب
● -    رسا: رَسَا الشَّيءُ يَرْسُو رُسُوّاً وأَرْسَى: ثَبَتَ، وأَرْساه هو.   ورَسَا الجَبَلُ يَرْسُو إذا ثَبَت أَصلهُ في الأَرض، وجبالٌ راسِياتٌ.   والرَّواسِي من الجبال: الثَّوابتُ الرَّواسخُ؛ قال الأَخفش: واحدتها   راسِيةٌ. ورَسَتْ قَدَمُه: ثبَتَتْ في الحَرْب. ورَسَتِ السَّفينةُ تَرْسُو   رُسُوّاً: بَلَغَ أَسفلُها القَعْرَ وانتهى إلى قرارِ الماءِ فَثَبَتَت   وبقيت لا تَسير، وأَرْساها هو. وفي التنزيل العزيز في قصة نوح، عليه   السلام، وسفينته: بسم الله مَجْرِيها ومُرْساهَا، وقرئَ: مُجْرِيهَا   ومُرْسِيها، على النعت لله عز وجل؛ الجوهري: من قرأَ مُجْراها ومُرْساهَا،   بالضم، من أَجْرَيْت وأَرْسَيْت، ومَجْراها ومَرْساها، بالفتح، من رَسَت   وجَرَت؛ التهذيب: القرَّاء كلهم اجتمعوا على ضم الميم من مُرْساها واختلفوا في   مُجْراها، فقرأَ الكوفيون مَجْراها وقرأَ نافع وابن كثير وأَبو عمرو   وابن عامر مُجْراها؛ قال أَبو إسحق: من قرأَ مُجْراها ومُرْساها فالمعنى   بسم الله إجْراؤُها وإرساؤُها، وقد رَسَت السَّفينةُ وأَرْساها اللهُ، قال:   ولَوْ قُرِئَت مُجْرِيها ومُرْسِيها فمعناه أَن الله يُجْريها   ويُرْسيها، ومن قرأَ مَجْراها ومَرْساها فمعناه جَرْيُها وثَباتُها غير جارِيَة،   وجائز أَن يكونا بمَعنَى مُجْراها ومُرْساها. وقوله عزَّ وجل:   يسْأَلُونَكَ عن السَّاعة أَيَّانَ مُرْساها؛ قال الزجاج: المعنى يسْأَلُونَكَ عن   الساعة متَى وقُوعُها، قال: والساعة هنا الوقت الذي يموتُ فيه الخَلْق.   والمِرْساةُ: أَنْجَرُ السَّفينة التي تُرْسَى بها، وهو أَنْجَرُ ضَخْمٌ   يُشَدُّ بالحِبال ويُرْسلُ في الماء فيُمْسِكُ السَّفينة ويُرْسِيها حتى   لا تَسِير، تُسَمِّيها الفُرْسُ «لَنْكَرْ». قال ابن بري: يقال   أَرْسَيْتُ الوَتِدَ في الأَرض إذا ضَرَبْتَه فيها؛ قال الأَحوص:   سِوَى خَالِدَاتٍ مَا يُرَمْنَ وهَامِدٍ،   وأَشْعَتَ تُرْسِيه الوَلِيدَةُ بالفِهْرِ   وإذا ثَبَتَت السَّحابة بمكان تُمطِر قيل: أَلْقَت مَرَاسِيَها. قال ابن   سيده: ألْقَت السَّحابَةُ مَراسِيهَا اسْتَقَرَّت ودَامَتْ وجَادَت.   ورَسا الفَحْل بِشُوَّلِهِ: هَدَرَ بها فاسْتَقَرَّت. التهذيب: والفَحْل من   الإبِل إذا تَفَرَّقَ عنه شُوَّلُه فَهَدَرَ بها ورَاغَت إليه وسَكَنَت   قِيلَ رَسَا بِهَا؛ وقال رؤْبة:   إذا اشمعَلَّتْ سَنَناً رَسَا بِهَا   بِذات خَرْقَيْن إذا حَجَا بِها   اشمعَلَّت: انْتَشَرَتْ، وقوله: بذات خَرْقَيْنِ يعني شِقْشِقَة   الفَحْلِ إذا هَدَرَ فيها. ويقال: أَرْسَتْ قَدماه أَي ثَبَتَتا. الجوهري: وربما   قالوا قَد رَسا الفَحْلُ بالشُّوَّل وذلك إذا قَعَا عَلَيْها. وقِدْرٌ   راسِيَة: لا تَبْرَح مَكَانَها ولا يُطاقُ تَحْوِيلُها. وقوله تعالى:   وقُدُورٍ رَاسِياتٍ؛ قال الفراءُ: لا تُنْزَلُ عن مَكَانِها لعِظَمِها.   والرَّاسِيَةُ: التي تَرْسُو، وهي القائمة. والجبال الرَّوَاسِي   والرَّاسِياتُ: هي الثَّوابِتُ. ورَسَا لَهُ رَسْواً من حديث: ذكره. ورَسَوْت له إذا   ذَكَرْتَ له طَرَفاً منه. ورَسَوْتُ عنه حَديثاً أَرْسُوهُ رَسْواً،   ورَسَا عنه حديثاً رَسْواً: رَفَعه وحَدَّث به عنه؛ قال ابن بري: قال عُمر بن   قَبِيصة العَبْدِي من بني عبد الله ابن دارم:   أَبا مَالِكٍ، لَوْلا حَواجِزُ بَيْنَنا   وحُرْماتُ حَقٍّ لم تُهَتَّكْ سُتُورُها،   رَمَيْتُك إذْ عَرَّضْتَ نَفْسَكَ رَمْيَةً   تَبَازَخُ مِنْها، حِينَ يُرْسَى عَذِيرُها   قوله: حِينَ يُرْسَى عَذِيرُها أَي حين يُذْكَرُ حالُها وحَدِيثُها.   ابن الأَعرابي: الرَّسُّ والرُّسُوُّ بمعنًى واحدٍ. ورَسَسْتُ الحَدِيثَ   أَرُسُّه في نَفْسِي أَي حَدَّثْتُ به نَفْسي؛ وأَنشد ابن بري لذي   الرمة:   خَلِيلَيَّ، عُوجَا، بارَكَ اللهُ فِيكُمَا،   على دارِ مَيٍّ، أَوْ أَلِمَّا فَسَلِّمَا   كما أَنْتُما لو عُجْتُمَا بِي لِحاجةٍ،   لَكَانَ قَلِيلاً أَنْ تُطاعَا وتُكْرَما   أَلِمِّا بمَحْزُونٍ سَقِيمٍ، وأَسْعِفا   هواهُ بمَيٍّ قَبْلَ أن تَتَكَلَّما   أَلا فاحْذَرَا الأَعْداءَ واتَّقِياهُمُ،   ورُسَّا إلى مَيٍّ كلاماً مُتَمَّما   وفي حديث النَّخَعي: إني لأَسْمَعُ الحديثَ   (* قوله «إني لأسمع الحديث   إلخ» هكذا في الأصل. ولفظ النهاية: إني لأسمع الحديث أرسه في نفسي واحدث   به الخادم، أرسه في نفسي أي اثبته إلخ). فأُحَدِّثُ به أَرُسُّه في   نَفْسي؛ قال أَبو عبيد: أَبتدئ بذكر الحديث ودَرْسِهِ في نَفْسي وأُحَدِّثُ   به خادمي أَسْتَذْكِرُ الحديث؛ وقال الفراء: معناه أُرَدِّدُه وأُعاوِدُ   ذِكْرَه. ورَسا الصومَ إذا نَواهُ. وراسى فلانٌ فلاناً إذا سابَحَه،   وساراهُ إذا فاخَرَه. ورَسا بينَهم رَسْواً: أَصْلَح.   والرَّسْوَةُ: السِّوارُ من الذَّبْلِ، وقال كراع: الرَّسْوَةُ   الدَّسْتِينَجُ، وجمعهُ رَسَوات ولا يُكَسَّر، وقيل: الرِّسْوَةُ السِّوارُ إذا   كان من خَرَزٍ فهو رَسْوةٌ. الجوهري: الرَّسْوَةُ شيء من خَرَزٍ   يُنْظَمُ.ابن الأَعرابي: الرِّسيُّ الثابت في الخير والشر. والرَّسِيُّ: العمود   الثابتُ في وسَط الخِباءِ. الجوهري: تَمْرةٌ نِرْسِيانةٌ، بكسر النون،   لضرب من التَّمْرِ.
مقاييس اللغة:
(رسي) الراء والسين والحرف المعتلّ أصلٌ يدلُّ على ثباتٍ. تقول رَسَا الشَّيءُ يرسُو، إذا ثَبَتَ. والله جلّ ثناؤُه أَرسَى الجِبالَ، أي أثْبَتَها. وجبلٌ راسٍ: ثابتٌ. ورَسَتْ أَقدامُهم في الحرب. ويقال ألْقَت السّحابةُ مَرَاسِيَها، إذا دامَتْ. والفحل إِذا تفرّقَتْ عنه شَوْلُه فصاح بها استقرَّت، فيُقال عند ذلك رسا بها(11). ومن الباب رَسَوْت بين القوم رَسْواً، إذا أصلَحْتَ. وبقيتْ في الباب كلمةٌ إنْ صحّتْ فقياسُها صحيحٌ. يقال رَسَوْتُ عنه حديثاً أَرْسُوه، إذا حدَّثْتَ به عنه. وفي ذلك إثباتُ شيءٍ أيضاً.‏
القاموس المحيط:
و رَسَا رَسْواً ورُسُوًّا ثَبَتَ، كأَرْسَى، و السَّفينَةُ وقَفَتْ على الأَنْجَرِ، وأرْسَيْتُهُ، و الصَّوْمَ نَواهُ. و رَسْواً من الحدِيثِ ذَكَرَ طَرَفاً منه، و عنه حَدِيثاً رَفَعَه، وحَدَّثَ به عنه،
و الفَحْلُ بِشُوَّلِهِ: تَفَرَّقَتْ عنه، فَهَدَرَ بها، فَراغَتْ إليه وسَكَنَتْ. والمِرْساةُ: أنْجَرُ السَّفينةِ.
والرَّسْوَةُ: الدَّسْتِينَجُ و " مُجْراها ومُرْساها " وقد تُفْتَحُ مِيمُهما، مِن جَرَتْ ورَسَتْ، وقُرِىءَ: مُجْرِيها ومُرْسِيهَا، نَعْتاً للّه تعالى. وألْقَتِ السَّحابُ مَرَاسِيهَا: اسْتَقَرَّتْ وجادَتْ. و " أَيَّانَ مُرْساها " : مَتَى وُقُوعُها. وراساهُ: سابَحَهُ. وكَغَنِيٍّ: العَمُودُ الثابِتُ وسَطَ الخِباءِ، والثابِتُ في الخَيْرِ والشَّرِّ. ومُرْسِيَةٌ، بالضم: د بالمَغْرِبِ. وقِدْرٌ راسِيَةٌ: لا تَبْرَحُ مكانَها لِعِظَمِها.
تاج العروس:
( رسا ) الشئ يرسو ( رسوا ) بالفتح ( ورسوا ) كعلو ( ثبت كأرسى ) ارساء ( و ) رست ( السفينة ) ترسو رسوا أي ( وقفت على البحر ) كذا في النسخ والصواب اللنجر كما هو نص الصحاح وفى التهذيب الانجر وهو الصحيح * قلت واللنجر معرب لنكر وهو المرساة وقد مر ما فيه في ن ج ر وفى المحكم رست السفينة بلغ اسفلها القعر فثبتت وفي التهذيب انتهى اسفلها الى قرار الماء فبقيت لا تسير ( وأرسيته ) هكذا في النسخ فان كان الضمير الى السفينة فالصواب وأرسيتها وان كان الى أبعد مذكور وهو الشئ فهو بعيد ( و ) رسا ( الصوم ) رسوا ( نواه ) نقله الازهرى ( و ) رساله ( رسوا من الحديث ) إذا ذكره كذا في المحكم وفى التهذيب ( ذكر طرفا منه ) قاله الليث وقال ابن الاعرابي هو الرسو والرس ( و ) رسا ( عنه ) حديثا إذا ( رفعه وحدث به عنه ) نقله ابن سيده والجوهري ( و ) من المجاز رسا ( الفحل بشوله ) رسوا إذا ( تفرقت عنه فهدر بها ) وصاح ( فراغت إليه وسكنت ) واستقرت كما في الاساس والمحكم قال رؤية إذا اشمعلت سننا رسا بها * بذات خرقين إذا حجا بها وفى الصحاح وربما قالوا قد رسا الفحل بالشمول وذلك إذا قعا ( والمرساة ) بالكسر ( أنجر السفينة ) التى ترسى به وتسميها الفرس لنكر كما في الصحاح وفى التهذيب أنجر ضخم يشد بالحبال ويرسل في الماء فيمسك السفينة ويرسيها حتى لا تسير ( والرسوة الدستينج ) عن ابن الاعرابي كما وفى التهذيب وهكذا هو مضبوط في النسخ بكسر التاء وسكون التحتية وفتح النون وفى المحكم الرسوة السوار من الذبل وعن كراع الدستينج وجمعه رسوات ولا يكسر قال الارموى كذا وجدته في كتاب المجرد لكراع فليحقق * قلت يشير الى انه بفتح التاء والموحدة وسكون النون وكلاهما معربان وقال ابن السكيت السوار إذا كان من خرز فهو الرسوة في الصحاح الرسوة شئ من خرز ينظم كالدستينج ( و ) قوله تعالى بسم الله ( مجراها ومرساها ) بضم ميمهما من أجريت وأرسيت ( وقد تفتح ميمهما من جرت ورست )
قال الازهرى أجمع القراء على ضم ميم مرساها واختلفوا في ميم مجراها ففتحها الكوفيون وقال أبو اسحق من ضمهما فمعناه بسم الله اجراؤها وارساؤها ومن قرأ بالفتح فمعناه جريها وثباتها غير جارية وجاز أن يكونا بمعنى مجراها ومرساها ( وقرئ مجريها ومرسيها ) على ان يكون ( نعتا لله تعالى ) معناه الله يجريها ويرسيها ( و ) من المجاز ( ألقت السحاب ) وفى الصحاح والمحكم والاساس السحابة ( مراسيها ) أي دامت وقيل ( استقرت وجادت ) كما في المحكم وفى التهذيب ثبتت تمطر ( و ) قوله تعالى يسألونك عن الساعة ( أيان مرساها ) قال الزجاج معناه ( متى وقوعها ) والساعة هنا الوقت الذى يموت فيه الخلق ( وراساه ) مراساة ( سابحه ) نقله الازهرى ( و ) الرسى ( كغنى العمود الثابت ) في ( وسط الخباء و ) هو إيضا ( الثابت في الخير والشر ) كل ذلك عن الازهرى والصاغانى ( ومرسية بالضم د بالمغرب ) وهو من أعمال تدمير محدث بناه الامير عبد الرحمن بن الحكم الاموى المعروف بالداخل وقال ابن الاثير مرسية مدينة بالانلس وقال ان الامير ظبطها هكذا بالميم المضمومة وقال قال السمعاني كنت أسمع المغاربة بفتحونها منها الامام أبو غالب
تمام بن غالب التيانى اللغوى المصنف ( و ) من المجاز ( قدر راسية ) أي ( لا تبرح مكانها لعظمها ) وبه فسر قوله تعالى وقدور راسيات قال الفراء أي لا تنزل غن مكانها لعظمها وزاد ابن سيده ولا يطاق تحويلها * ومما يستدرك عليه رست قدمه ثبتت في الحرب ورسا بينهم أصلح ورسا الحديث في نفسه أي حدث به نفسه ورسا الجبل يرسو إذا ثبت أصله في الارض وجبال رواس وراسيات وذكر الجوهرى هنا تمرة نرسيانه بالكسر وقد ذكره المصنف في ن ر ص وترسي ثبت وألقوا مراسيهم أقاموا وما أرسى ثبير أي ما أقام في محله وهو مجاز والمراسي قرية بمصر

### Türkçe

رسو
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** - **رَاسِي** - **رَوَاسِي** - **مُرْسَى** - **أَرْسَى** - **يُرْسِي**
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + canlı varlık veya şey veya iş: hareketten durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir yere varır
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + canlı varlık veya şey: hareketten durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir yere varır
**رَسَا** - **يَرْسُوْ** + iş: hareket ve değişmeden durup içinde yerleşip karar kıldığı ve sabit kaldığı belirli bir zamana veya vakte varır
**رَاسِي**: “**رَسَا** - **يَرْسُوْ**”dan ism-i fâil; sıfat-ı müşebbehe: hareketli olup sabite varan, onu yerinde yerleşik kılan: dağdan veya kazanlardan
**رَواسِي**: “**رَاسِي**”nin çoğulu
**أَرْسَى** - **يُرْسِي**: “**رَسَا** - **يَرْسُوْ**”dan “**أَفْعَلَ**” vezninde: onu “**يَرْسُوْ**” kıldı: onu bağlayıp sabite tesbit etmekle hareketini sona erdirir; böylece yerinde karar kılar ve uzaklaşmaz; gemiler, kayıklar ve dağlar gibi
﴿Ve dağları, onları yerleştirdi﴾: onları yerin derin tabakaları üzerine sabit kıldı; bununla yerin daha üst tabakalarını da yerleştirir ve sabitler; böylece o, aynı anda hem **راسية** hem **مرسية**dir ﴿Ve yerde, onları sarsmasın diye, sabit dağlar kıldık﴾
**مُرْسى**: “**مـُفـْعـَل**” vezninde: **أَرْسَى** - **يُرْسِي**’den ism-i mef‘ûl; ondan ayrıca zaman ve mekân ismidir: işin veya geminin demirlemesinin yeri veya vakti
﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman?﴾: onun demirlemesinin vakti ne zaman
Ve lafız, “yer değiştirme hareketinden sonra hareketten durma, sükûnet ve nispi istikrar” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**قََرَّ** - **يَقَرُّ**, **جَمَدَ** - **يَجْمُدُ**, **رَسَا** - **يَرْسُوْ**, **رَكَدَ** - **يَرْكُدُ**, **سَكَنَ** - **يَسْكُنُ** (lâzım), **سَبَتَ** - **يَسْبِتُ**
راسيات
﴿Onun için dilediği şeylerden: mihraplar, heykeller, havuzlar gibi leğenler ve sabit kazanlar yaparlar; “Ey Dâvûd ailesi, şükür olarak çalışın”; kullarımdan şükreden azdır (13)﴾ Sebe
رواسي
Ve ona sabit dağlar kıldı ﴿Yeri bir karar yeri kılan, aralarında ırmaklar kılan, ona sabit dağlar kılan ve iki deniz arasına bir engel kılan kimdir? Allah ile beraber bir ilâh mı? Hayır; onların çoğu bilmez (61)﴾ Neml ﴿Ve O, yeri yaydı ve onda sabit dağlar ve ırmaklar kıldı; her meyveden onda iki çift kıldı; geceyi gündüze bürür; bunda düşünen bir kavim için elbette âyetler vardır (3)﴾ Ra‘d
 	﴿Yerde, onları sarsmasın diye, sabit dağlar kıldık; onda geçitler, yollar kıldık; umulur ki hidayet bulurlar (31)﴾ Enbiyâ ﴿Onda, üstünden sabit dağlar kıldı; onda bereket kıldı; onda rızıklarını dört günde takdir etti; isteyenler için eşit olarak (10)﴾ Fussilet ﴿Onda yüce sabit dağlar kıldık ve size tatlı su içirdik (27)﴾ Mürselât
Ve onda sabit dağlar attık	﴿Yeri yaydık ve onda sabit dağlar attık; onda her ölçülü şeyden bitirdik (19)﴾ Hicr ﴿Yeri yaydık ve onda sabit dağlar attık; onda her sevinçli çiftten bitirdik (7)﴾ Kâf
Sizi sarsmasın diye sabit dağlar attı	﴿Yerde, sizi sarsmasın diye, sabit dağlar attı; ırmaklar ve yollar (kıldı); umulur ki hidayet bulursunuz (15)﴾ Nahl ﴿Gökleri, gördüğünüz direksiz yarattı; yerde, sizi sarsmasın diye, sabit dağlar attı; onda her canlıdan yaydı; gökten su indirdik de onda her kerim çiftten bitirdik (10)﴾ Lokmân
مرساها
 ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman? De ki: onun ilmi ancak Rabbimin katındadır; vaktinde onu ancak O açığa çıkarır; göklerde ve yerde ağır geldi; size ancak ansızın gelir; sana soruyorlar, sanki sen ondan haberdarmışsın gibi; de ki: onun ilmi ancak Allah katındadır; fakat insanların çoğu bilmez (187)﴾ A‘râf ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْسَاهَا**sı ne zaman? (42)﴾ Nâzi‘ât
	﴿“Ona binin; Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi; şüphesiz Rabbim elbette çok bağışlayıcıdır, çok merhametlidir (41)”﴾ Hûd
أرسى
﴿Ve dağları, onları yerleştirdi (32)﴾ Nâzi‘ât
مختار الصحاح
● [**رسا**] ر س ا: **رَسَا** şey sabit oldu; babı **عدا**’dır; **مَرْسىً** da (mîm’in fethiyle) (vardır). **رَسَتِ** gemi, **الأنجر** üzerine durdu; babı **عدا** ve **سما**’dır. Dedim ki: el-Ezherî **ن ج ر** maddesinde dedi: **الأنجر** geminin demiridir; o Irakî bir isimdir. Bazen “falanca **أنجر**’dan daha ağırdır” derler. El-Ezherî رحمه الله onun yapılışının şeklini **التهذيب**’de zikretti. Ve onun تعالى sözü ﴿Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi﴾ **ج ر ي** maddesinde geçti. Ve **المِرْساةُ**: gemiyi onunla demirlediğin şey; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir. Ve dağlardan **الرَّوَاسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; onun bir tanesi **رَاسِيَةٌ**dur.
الراغب
رسا
- Denilir: **رسا** şey **يرسو**: sabit oldu; ve başkası onu **أرساه** etti. Allah تعالى dedi: }**وقدور راسيات**﴿[Sebe/13], ve dedi:﴾**رواسي شامخات**﴿[Mürselât/27], yani: sabit dağlar;﴾**والجبال أرساها**﴿[Nâzi‘ât/32], ve bu, Allah تعالى’nın şu sözüne benzer şeye işarettir:﴾**والجبال أوتادا**{ [Nebe/7]. Şair dedi:  - 190 -
Ve dağlar yoktur, eğer kazıklar demirlemezse
(Bu bir beytin ikinci yarısıdır; ve onun ilk yarısı:
Ev, ancak onun için direkler olursa bina edilir
Ve o, el-Afveh el-Evdî’nindir; ona ait bir kasidedendir; onda şöyle der:
İnsanlar, kendilerine reisler olmaksızın başıboş olmazlar *** ve reisler de olmaz, cahilleri baş olursa
İşler, ehil görüş sahipleriyle düzelince görülür *** eğer giderlerse, kötülerle sevk olunur
Ve o, el-Hamâse el-Basriyye 2/69; el-İhtiyârân s. 76; Emâlî el-Kâlî 2/225; et-Tarâif el-Edebiyye s. 9’dadır)
Ve bulut, demirlerini attı; şu gibi: çadır ipini attı (**ألقت السحابة مراسيها**: yerleşti ve bol verdi.
Ve **الطنب**: çadırın ve serdâkın ipidir. Bak: el-Mücmel 2/377; el-Basâir 3/74). Ve Allah تعالى dedi: }**اركبوا فيها بسم الله مجراها ومرساها**{ (Hûd sûresi: âyet 41; ve bu, Nâfi‘, İbn Kesîr, Ebû ‘Amr, Ya‘kûb, İbn ‘Âmir ve Şu‘be’nin kıraatidir) **أجريت** ve **أرسيت**’ten; böylece **المرسى** masdar, mekân, zaman ve mef‘ûl için söylenir. Ve şöyle okundu: (**مجريها ومرسيها**) (mîm’lerin fethiyle el-Mutavvi‘ okudu; bu şâz bir kıraattir.
Ve Hafs }**مجريها ومرساها**﴿birinci mîm’in fethiyle, ikincinin zammıyla okudu; bak: el-İthâf 256). Ve onun sözü:﴾**يسألونك عن الساعة أيان مرساها**{ [A‘râf/ 187], yani: onun sabit oluşunun zamanı. Ve **رسوت** kavimler arasında, yani: aralarında sulhun gerçekleşmesini sabit kıldım.
ملخص اللسان
1.     **رَسَا** şey **يَرْسُو** **رُسُوّاً** ve **أَرْسَى**: sabit oldu; ve onu o **أَرْساه** etti.
2.     Ve **رَسَا** dağ **يَرْسُو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa,
3.     Ve sabit dağlar. Ve dağlardan **الرَّواسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; onun bir tanesi **راسِيةٌ**dir.
4.     Ve onun ayağı **رَسَتْ**: savaşta sabit oldu.
5.    Ve gemi **رَسَتِ** **تَرْسُو** **رُسُوّاً**: altı dibe ulaştı ve suyun kararına vardı; böylece sabit oldu ve yürümeyip kaldı; ve onu **أَرْساها** etti.
6.     ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: mana, sana kıyamet saatini soruyorlar: onun vuku‘u ne zaman? dedi; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir.
7. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أَنْجَر**’idir; onunla demirlenir; o, iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أَنْجَر**’dir; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir.
8.     **أَرْسَيْتُ** kazığı yere: eğer onu oraya çaktıysam;
9.    Ve sabit kazan: yerinden ayrılmaz ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve onun تعالى sözü: **وقُدُورٍ رَاسِياتٍ**; el-Ferrâ’ dedi: büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. Ve **الرَّاسِيَةُ**: demirleyen; o, dikili olandır.
لسان العرب
● -    **رسا**: **رَسَا** şey **يَرْسُو** **رُسُوّاً** ve **أَرْسَى**: sabit oldu; ve onu o **أَرْساه** etti. Ve **رَسَا** dağ **يَرْسُو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa; ve sabit dağlar. Ve dağlardan **الرَّواسِي**: sabit, kökleşmiş olanlar; el-Ahfeş dedi: onun bir tanesi **راسِيةٌ**dir. Ve onun ayağı **رَسَتْ**: savaşta sabit oldu. Ve gemi **رَسَتِ** **تَرْسُو** **رُسُوّاً**: altı dibe ulaştı ve suyun kararına vardı; böylece sabit oldu ve yürümeyip kaldı; ve onu o **أَرْساها** etti. Ve aziz tenzilde Nûh’un, عليه السلام, kıssasında ve gemisinde: ﴿Allah’ın adıyla onun akışı ve onun demirlemesi﴾; ve şöyle okundu: ﴿**مُجْرِيهَا** ve **مُرْسِيها**﴾, Allah عز وجل için sıfat olarak; el-Cevherî: kim ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾yı zamm ile okursa, **أَجْرَيْت** ve **أَرْسَيْت**’tendir; ve ﴿**مَجْراها** ve **مَرْساها**﴾yı feth ile (okursa), **رَسَت** ve **جَرَت**’tendir. **التهذيب**: kurrânın hepsi **مُرْساها**’nın mîm’inin zammı üzerinde birleşti; **مُجْراها**’da ihtilaf ettiler: Kûfeliler **مَجْراها** okudu; Nâfi‘, İbn Kesîr, Ebû ‘Amr ve İbn ‘Âmir **مُجْراها** okudu. Ebû İshâk dedi: kim ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾ okursa mana: Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve onun demirletilmesi; ve gemi **رَسَت** ve Allah onu **أَرْساها** etti. Dedi: eğer ﴿**مُجْرِيها** ve **مُرْسِيها**﴾ okunsaydı manası: Allah onu yürütür ve onu demirletir olurdu. Ve kim ﴿**مَجْراها** ve **مَرْساها**﴾ okursa manası: onun akışı ve onun sabitliği, akıcı olmayan (hâlde); ve ikisinin ﴿**مُجْراها** ve **مُرْساها**﴾ manasında olması caizdir. Ve onun عز وجل sözü: ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **مُرْساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: mana, sana kıyamet saatini soruyorlar: onun vuku‘u ne zaman? dedi; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أَنْجَر**’idir; onunla demirlenir; o, iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أَنْجَر**’dir; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin; Farslar ona «**لَنْكَرْ**» adını verir. İbn Berrî dedi: denilir: **أَرْسَيْتُ** kazığı yere: eğer onu oraya çaktıysam; el-Ahvas dedi:
Sürekli kalanlardan başka, atılamayan ve sönük olan,
Ve hizmetçi onu çakmaktaşıyla yerleştirir
Ve eğer bulut bir yerde sabit olup yağdırırsa denilir: demirlerini attı. İbn Sîde dedi: bulut demirlerini attı: yerleşti, devam etti ve bol verdi. Ve **رَسا** aygır, dişi develeriyle: onlara böğürdü de yerleştiler. **التهذيب**: develerden aygır, dişi develeri ondan ayrılıp dağıldığında onlara böğürür; onlar ona yönelir ve sakinleşir; o vakit denilir: onunla **رَسَا**. Ru’be dedi:
Eğer yayılıp da bir yaşa (girerlerse) onunla **رَسَا**
İki yarıklı olanla, onunla böğürdüğünde
**اشمعَلَّت**: yayıldı. Ve onun sözü: “iki yarıklı olanla” aygırın, onlarda böğürdüğünde, **شِقْشِقَة**sini kasteder. Ve denilir: onun iki ayağı **أَرْسَتْ**: yani sabit oldu. el-Cevherî: bazen “aygır dişi develerle **رَسا** etti” derler; bu, onların üzerine çöktüğünde olur. Ve sabit kazan: yerinden ayrılmaz ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve onun تعالى sözü: **وقُدُورٍ رَاسِياتٍ**; el-Ferrâ’ dedi: büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. Ve **الرَّاسِيَةُ**: demirleyen; o, dikili olandır. Ve dağlar **الرَّوَاسِي** ve **الرَّاسِياتُ**: onlar sabit olanlardır. Ve ona, hadisten **رَسْواً**: onun bir tarafını zikretti. Ve ona **رَسَوْت**: ona ondan bir taraf zikrettim. Ve ondan bir hadisi **رَسَوْتُ**; onu **أَرْسُوهُ** **رَسْواً**; ve ondan bir hadisi **رَسَا** **رَسْواً**: onu yükseltti ve ondan rivayet etti; İbn Berrî dedi: ‘Abdullah b. Dârim’den Benî ‘Abdullah’tan ‘Umer b. Kabîsa el-‘Abdî dedi:
Ey Mâlik’in babası, aramızda engeller ve
Perdeleri yırtılmamış bir hakkın hürmetleri olmasaydı,
Kendini ortaya attığında seni bir atışla vururdum,
Onunla böbürlenilir; o sırada onun özrü **يُرْسَى** edilir
Onun sözü: “o sırada onun özrü **يُرْسَى** edilir” yani: onun hâli ve hadisi zikredildiği sırada. İbnü’l-A‘râbî: **الرَّسُّ** ve **الرُّسُوُّ** bir manadadır. Ve hadisi kendi nefsimde **رَسَسْتُ**; onu **أَرُسُّه**: yani nefsime onunla konuştum. İbn Berrî, Zü’r-Rumme’den şu beyti inşad etti:
Ey iki dostum, dönün; Allah sizi mübarek kılsın,
Mey’in yurduna; yahut uğrayın da selam verin
Siz ikiniz, benimle bir ihtiyaç için dönseydiniz,
Az olurdu ki itaat edilip ikram olunasınız
Hüzünlü, hasta bir yere uğrayın ve yardım edin,
Mey’e olan hevasını, konuşmadan önce
Düşmanlardan sakının ve onlardan sakının,
Ve Mey’e tamamlanmış bir söz **رُسَّا** edin
Ve en-Neha‘î’nin hadisinde: “Ben hadisi işitirim … onu nefsimde **أَرُسُّه** ederim”; Ebû ‘Ubeyd dedi: hadisi nefsimde zikretmeye ve onu nefsimde ders etmeye başlarım ve onu hizmetçime rivayet ederim; hadisi hatırlamak isterim. el-Ferrâ’ dedi: manası, onu tekrar ederim ve onun zikrini yenilerim. Ve **رَسا** orucu: eğer ona niyet ettiyse. Ve falanca falancayla **راسى** etti: eğer onunla yüzdüyse; ve onunla **ساراهُ** etti: eğer onunla övünüşte yarıştıysa. Ve aralarında **رَسا** etti **رَسْواً**: ıslah etti. Ve **الرَّسْوَةُ**: **الذَّبْل**den bileziktir; Kirâ‘ dedi: **الرَّسْوَةُ** **الدَّسْتِينَجُ**dur; onun çoğulu **رَسَوات**tır ve kırık çoğul yapılmaz. Ve denildi: **الرِّسْوَةُ** bileziktir; eğer boncuktan olursa o **رَسْوةٌ**dur. el-Cevherî: **الرَّسْوَةُ** dizilen bir şey, boncuktandır. İbnü’l-A‘râbî: **الرِّسيُّ** hayırda ve şerde sabit olandır. Ve **الرَّسِيُّ**: çadırın ortasındaki sabit direkten ibarettir. el-Cevherî: **تَمْرةٌ نِرْسِيانةٌ**, nûn’un kesriyle, hurmanın bir türü içindir.
مقاييس اللغة:
(**رسي**) **الراء** ve **السين** ve illetli harf, sabitliğe delalet eden bir asıldır. Dersin: **رَسَا** şey **يرسُو**, eğer sabit olursa. Ve Allah جلّ ثناؤُه dağları **أَرسَى** etti, yani onları sabit kıldı. Ve sabit dağ: sabittir. Ve onların ayakları savaşta **رَسَتْ**. Ve denilir: bulut demirlerini attı, eğer devam ettiyse. Ve aygır, dişi develeri ondan ayrılıp dağıldığında onlara bağırır da yerleşirler; o vakit “onunla **رسا** etti” denilir(11). Ve bu babdandır: kavimler arasında **رَسَوْت** **رَسْواً**, eğer ıslah ettiysem. Ve babda bir kelime kaldı: eğer sahihse, onun kıyası sahihdir. Denilir: ondan bir hadisi **رَسَوْتُ**; onu **أَرْسُوه**: eğer ondan rivayet ettiysem. Ve bunda da bir şeyin sabit kılınması vardır.
القاموس المحيط:
Ve **رَسَا** **رَسْواً** ve **رُسُوًّا**: sabit oldu; **أَرْسَى** gibi. Ve gemi **الأَنْجَرِ** üzerine durdu; ve onu **أرْسَيْتُ**; ve oruca niyet etti. Ve hadisten **رَسْواً**: onun bir tarafını zikretti; ve ondan bir hadisi: onu yükseltti ve ondan rivayet etti. Ve aygır, dişi develeriyle: ondan ayrılıp dağıldı; onlara böğürdü; onlar ona yöneldi ve sakinleşti. Ve **المِرْساةُ**: geminin **أنْجَر**’idir.
Ve **الرَّسْوَةُ**: **الدَّسْتِينَجُ**dur. Ve “**مُجْراها ومُرْساها**”da iki mîm de fetholunabilir; **جَرَتْ** ve **رَسَتْ**’tendir. Ve şöyle okundu: **مُجْرِيها ومُرْسِيهَا**, Allah تعالى’ya sıfat olarak. Ve bulut demirlerini attı: yerleşti ve bol verdi. Ve “**أَيَّانَ مُرْساها**”: onun vuku‘u ne zaman. Ve onunla **راساهُ**: onunla yüzdü. Ve **غَنِيّ** gibi: çadırın ortasındaki sabit direk; ve hayırda ve şerde sabit olan. Ve **مُرْسِيَةٌ**, zamm ile: Mağrib’de bir beldedir. Ve sabit kazan: büyüklüğünden dolayı yerinden ayrılmaz.
تاج العروس:
(**رسا**) şey **يرسو** (**رسوا**) feth ile (**ورسوا**) **علو** gibi: sabit oldu; **أرسى** gibi, **ارساء**. Ve gemi **رست** **ترسو** **رسوا**: yani denizde durdu; nüshalarda böyle; doğrusu, **اللنجر**dir; nitekim **الصحاح**’ın nassıdır; ve **التهذيب**’de **الانجر**dir; o doğrudur. Dedim: **اللنجر** «**لنكر**»in mu‘arrebidir; o demirdir; onda olan **ن ج ر**’de geçti. Ve **المحكم**’de: gemi **رست**: altı dibe ulaştı da sabit oldu. Ve **التهذيب**’de: altı suyun kararına vardı da yürümeyip kaldı. Ve onu **وأرسيته**: nüshalarda böyle; eğer zamir gemiye ise doğrusu **وأرسيتها**dır; eğer en uzak zikredilene, yani şeye ise, o uzaktır. Ve oruç **رسا** **رسوا**: ona niyet etti; el-Ezherî nakletti. Ve onu **رساله**: hadisten **رسوا**: eğer onu zikrettiyse; **المحكم**’de böyle; **التهذيب**’de: onun bir tarafını zikretti; el-Leys dedi. İbnü’l-A‘râbî dedi: o **الرسو** ve **الرس**tir. Ve ondan bir hadisi **رسا**: eğer onu yükseltip ondan rivayet ettiyse; İbn Sîde ve el-Cevherî nakletti. Ve mecazdan: aygır dişi develeriyle **رسا** **رسوا**: eğer ondan ayrılıp dağıldıysa, onlara böğürdüyse ve bağırdıysa; onlar ona yönelip sakinleşti ve yerleşti; **الأساس** ve **المحكم**’de olduğu gibi. Ru’be dedi: “Eğer yayılıp da bir yaşa (girerlerse) onunla **رسا** etti …”. Ve **الصحاح**’ta: bazen “aygır dişi develerle **رسا** etti” derler; bu, onların üzerine çöktüğünde olur. Ve **المرساة**: kesr ile: geminin **أنجر**’idir; onunla demirlenir; Farslar ona «**لنكر**» adını verir; **الصحاح**’ta böyle. Ve **التهذيب**’de: iplerle bağlanan ve suya salınan büyük bir **أنجر**; gemiyi tutar ve onu demirler; ta ki yürümesin. Ve **الرسوة**: **الدستينج**dir; İbnü’l-A‘râbî’den; **التهذيب**’de de böyle. Ve nüshalarda, tâ’nın kesri, yâ’nın sükûnu ve nûn’un fethiyle ضبط edilmiştir. Ve **المحكم**’de: **الرسوة** **الذبل**den bileziktir. Kirâ‘dan: **الدستينج**; onun çoğulu **رسوات**tır ve kırık çoğul yapılmaz. el-Ermevî dedi: Kirâ‘ın **المجرد** kitabında böyle buldum; araştırılsın. Dedim: tâ’nın fethi ve bâ’nın (موحدة) sükûnu ve nûn’un sükûnu olduğuna işaret eder; ikisi de mu‘arrebdir. İbnü’s-Sikkît dedi: eğer bilezik boncuktan olursa o **الرسوة**dir. **الصحاح**’ta: **الرسوة** dizilen bir şey, boncuktandır; **الدستينج** gibi. Ve onun تعالى sözü: Allah’ın adıyla (**مجراها ومرساها**): ikisinin mîm’inin zammıyla; **أجريت** ve **أرسيت**’tendir. Ve ikisinin mîm’i fetholunabilir; **جرت** ve **رست**’tendir. el-Ezherî dedi: kurrâ, **مرساها**’nın mîm’inin zammı üzerinde icmâ etti; **مجراها**’nın mîm’inde ihtilaf etti: Kûfeliler onu feth etti. Ebû İshâk dedi: kim ikisini zamm ederse manası: Allah’ın adıyla onun yürütülmesi ve onun demirletilmesi; kim feth ile okursa manası: onun akışı ve onun sabitliği, akıcı olmayan (hâlde); ve ikisinin **مجراها** ve **مرساها** manasında olması caizdir. Ve **مجريها ومرسيها** okundu: Allah تعالى’ya sıfat olmak üzere; manası: Allah onu yürütür ve onu demirletir. Ve mecazdan: bulut demirlerini attı; **الصحاح** ve **المحكم** ve **الأساس**’ta: bulut: demirlerini attı; yani devam etti; ve denildi: yerleşti ve bol verdi; **المحكم**’de olduğu gibi; **التهذيب**’de: sabit oldu, yağdırır. Ve onun تعالى sözü: ﴿Sana kıyamet saatini soruyorlar: onun **أيان مرساها**sı ne zaman?﴾; ez-Zeccâc dedi: manası: onun vuku‘u ne zaman; ve kıyamet saati burada, halkın öldüğü vakittir. Ve onunla **راساه**: **مراساة**: onunla yüzdü; el-Ezherî nakletti. Ve **الرسى**: **غنى** gibi: çadırın ortasındaki sabit direk; ve o ayrıca hayırda ve şerde sabit olandır; bunların hepsi el-Ezherî ve es-Sâgânî’dendir. Ve **مرسية** zamm ile: Mağrib’de bir beldedir; o, Tedmîr’in amellerindendir; yeni olup, “ed-Dâhil” diye bilinen Emevî el-Emîr ‘Abdurrahmân b. el-Hakem tarafından bina edilmiştir. İbnü’l-Esîr dedi: **مرسية** Endülüs’te bir şehirdir. Ve dedi ki: emîr onu mîm’in zammıyla böyle ضبط etti. Ve dedi: es-Sem‘ânî dedi: Mağriblilerin onu feth ile söylediklerini işitirdim; onlardan imam Ebû Gâlib Temmâm b. Gâlib et-Teyyânî, lugavî musannif. Ve mecazdan: sabit kazan: yani büyüklüğünden dolayı yerinden ayrılmaz; ve bununla onun تعالى sözü **وقدور راسيات** tefsir edildi. el-Ferrâ’ dedi: yani büyüklüğünden dolayı yerinden indirilmez. İbn Sîde artırdı: ve yerinin değiştirilmesine güç yetirilmez. Ve bunun üzerine istidrâk edilenlerdendir: onun ayağı **رست**: savaşta sabit oldu. Ve aralarında **رسا**: ıslah etti. Ve dağ **رسا** **يرسو**: eğer onun aslı yerde sabit olursa. Ve sabit dağlar: **رواس** ve **راسيات**. Ve el-Cevherî burada **تمرة نرسيانه**yı kesr ile zikretti; musannif onu **ن ر ص**’ta zikretmiştir. Ve **ترسي**: sabit oldu. Ve demirlerini attılar: ikamet ettiler. Ve “**ما أرسى ثبير**”: yani yerinde durmadı; bu mecazdır. Ve **المراسي** Mısır’da bir köydür.
