# رشف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B4%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: رشف

رَشَفَ الماءَ والرِّيقَ ونحوهما يَرْشُفُه ويَرْشِفه رَشْفاً ورَشَفاً ورَشِيفاً؛ أَنشد ثعلب:
قابَلَه ما جاء في سِلامِها
بِرَشَفِ الذِّنابِ والْتِهامِها
وحكى ابن بري: رَشِفَه يَرْشَفُه رَشَفاً ورَشَفاناً، والرّشْفُ: المَصُّ. وتَرَشّفَه وارْتَشَفَه: مصَّه. والرَّشِيفُ: تَناوُلُ الماء بالشَّفَتَيْنِ، وقيل: الرَّشْفُ والرَّشِيفُ فَوْق المَصِّ؛ قال الشاعر:سَقَيْنَ البَشامَ المِسْكَ ثم رَشَفْنَه،
رَشِيفَ الغُرَيْرِيّاتِ ماءَ الوَقائِعِ
وقيل: هو تَقَصِّي ما في الإناء واشْتِفافُه؛ وقوله أَنشده ابن الأَعرابي:
يَرْتَشِفُ البَوْلَ ارْتِشافَ المَعْذُورْ
فَسَّره بجميع ذلك. وفي المثل: الرَّشْفُ أَنْقَعُ أَي إذا تَرَشَّفْتَ الماء قليلاً قليلاً كان أَسْكَنَ للعَطَشِ. والرَّشَفُ والرَّشْفُ: بَقِيّةُ الماء في الحَوْضِ، وهو وجه الماء الذي ارْتَشَفَتْه الإبلُ. والرَّشفُ: ماء قليل يبقى في الحوض تَرْشُِفُه الإبلُ بأَفْواهها. قال الأَزهري: وسمعت أَعرابيّاً يقول: الجَرْعُ أَرْوَى والرَّشِيفُ أَشْرَبُ؛ قال: وذلك أَن الإبل إذا صادَفَتِ الحَوْضَ مَلآنَ جَرَعَتْ ماءَه جَرْعاً يَمْلأُ أَفْواهَها وذلك أَسْرَعُ لِرِيِّها، وإذا سُقِيَتْ على أَفْواهِها قبل مَلء الحَوْضِ تَرَشّفَتِ الماء بمَشافِرِها قليلاً قليلاً، ولا تكاد تَرْوَى منه، والسُّقاةُ إذا فَرَطُوا النَّعَم وسَقَوْا في الحَوْضِ تَقَدَّموا غلى الرُّعْيانِ بأَن لا يُورِدُوا النَّعَمَ ما لم يَطْفَحِ الحوضُ، لأَنها لا تكاد تَرْوَى إذا سُقِيَتْ قليلاً، وهو معنى قولهم الرَّشِيفُ أَشْرَبُ. وناقة رَشُوفٌ تشرب الماء فَتَرتَشِفُه؛ قال القطامي:
رَشُوفٌ ورَاء الخُورِ لم تَنْدَرئْ بها
صَباً وشَمالٌ، حَرْجَفٌ لم تَقَلَّبِ
وأَرْشَفَ الرجلُ ورشَفَ إذا مَصَّ رِيقَ جاريته. أَبو عمرو: رَشَفْتُ ورشِفْتُ قَبّلْت ومَصِصْتُ، فمن قال رَشَفْتُ قال أَرْشُفُ، ومن قال رَشِفتُ قال أَرْشَفُ.
والرَّشُوفُ: المرأَة الطَّيِّبَةُ الفَمِ. ابن سيده: امرأَة رَشُوفٌ طيبة الفم، وقيل: قَلِيلَةُ البِلّةِ. وقالوا في المثل: لَحَسُنَ ما أَرْضَعْتِ إن لم تُرْشِفي أَي تُذْهبي اللَّبنَ، ويقال ذلك للرجل أَيضاً إذا بدأَ أَن يُحْسِنَ فخِيفَ عليه أَن يُسِيءَ. ابن الأَعرابي: الرّشُوفُ من النساء اليابسةُ المَكانِ، والرّصُوفُ الضَّيِّقَةُ المكان.

### Türkçe

**رَشَفَ** suyu, **الرِّيقَ**i ve bunların benzerlerini **يَرْشُفُه** ve **يَرْشِفه** olarak **رَشْفاً**
ve **رَشَفاً** ve **رَشِيفاً** (şeklinde) (yapar); ثعلب inşad etti:
قابَلَه ما جاء في سِلامِها
بِرَشَفِ الذِّنابِ والْتِهامِها

İbn بري nakletti: **رَشِفَه يَرْشَفُه رَشَفاً ورَشَفاناً**; ve **الرّشْفُ**:
emme. Ve **تَرَشّفَه** ve **ارْتَشَفَه**: onu emdi. Ve **الرَّشِيفُ**: suyu
iki dudakla alma; ve denildi ki: **الرَّشْفُ** ve **الرَّشِيفُ** emmenin üstündedir; dedi
şair:سَقَيْنَ البَشامَ المِسْكَ ثم رَشَفْنَه،
رَشِيفَ الغُرَيْرِيّاتِ ماءَ الوَقائِعِ

Ve denildi ki: o, kapta olanı araştırıp sonuna kadar içip bitirmektir; ve onun sözü, İbn
الأَعرابي’nin inşad ettiği:
يَرْتَشِفُ البَوْلَ ارْتِشافَ المَعْذُورْ

Onu bütün bunlarla tefsir etti. Ve meselde: **الرَّشْفُ أَنْقَعُ** yani, eğer
suyu azar azar **تَرَشَّفْتَ** (içersen) susuzluğa daha yatıştırıcı olur. Ve **الرَّشَفُ** ve **الرَّشْفُ**:
havuzda kalan su artığıdır; ve o, develerin **ارْتَشَفَتْه** ettiği suyun yüzüdür.
Ve **الرَّشفُ**: havuzda kalan az bir sudur; develer onu ağızlarıyla **تَرْشُِفُه** eder.
الأَزهري dedi: ve bir bedevîyi şöyle derken işittim: **الجَرْعُ أَرْوَى** ve **الرَّشِيفُ
أَشْرَبُ**; dedi: bunun sebebi, develer havuzu dolu bulduklarında onun suyunu
**جَرَعَتْ** ederler; **جَرْعاً** (öyle bir içişle ki) ağızlarını doldurur; ve bu, onların
kanmasına daha çabuktur. Havuz dolmadan önce ağızlarına (su) verilirse,
dudaklarıyla suyu azar azar **تَرَشّفَتِ** ederler; ondan neredeyse kanmazlar. Ve sucular,
hayvanları öne sürüp havuzda suladıklarında, çobanlara karşı öne geçerek (şunu şart koşarlar):
havuz taşmadıkça hayvanları suya getirmesinler; çünkü az suyla sulandıklarında neredeyse kanmazlar;
ve bu, onların **الرَّشِيفُ أَشْرَبُ** sözünün manasıdır. Ve **ناقة رَشُوفٌ**: su içer de onu
**فَتَرتَشِفُه** eder; القطامي dedi:
رَشُوفٌ ورَاء الخُورِ لم تَنْدَرئْ بها
صَباً وشَمالٌ، حَرْجَفٌ لم تَقَلَّبِ

Ve adam **أَرْشَفَ** etti ve **رشَفَ** etti: cariyesinin **رِيقَ**ini emdiği zaman. أَبو عمرو:
**رَشَفْتُ** ve **رشِفْتُ**: öptüm ve emdim. Kim **رَشَفْتُ** derse **أَرْشُفُ** der; kim
**رَشِفتُ** derse **أَرْشَفُ** der.

Ve **الرَّشُوفُ**: ağzı hoş olan kadın. İbn سيده: **امرأَة رَشُوفٌ**
ağzı hoş (kadın); ve denildi ki: ıslaklığı az olan. Ve meselde dediler: **لَحَسُنَ ما
أَرْضَعْتِ إن لم تُرْشِفي** yani sütü götürmen (tüketmen); ve bu, erkek için de söylenir:
iyilik etmeye başlayıp da kendisinden kötülük etmesinden korkulduğunda. İbn الأَعرابي:
**الرّشُوفُ** kadınlardan, yeri kuru olan; ve **الرّصُوفُ** yeri dar olan.
