# رشن (ر-ش-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B4%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - ش - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الراشِنُ: الذي يأتي الوليمة ولم يُدْعَ إليها، وهو الذي يسمَّى الطُفَيليّ. يقال: رَشَنَ الرجلُ، إذا تطفّلَ ودخل بغير إذنٍ. ورَشَنَ الكلبُ في الإناء يَرْشُنُ رَشْناً ورُشوناً أيضاً، إذا أدخَل فيه رأسَه. والرَوْشَنُ: الكُوَّةُ.

##### Türkçe

**الراشِنُ**: ziyafete gelip ona davet edilmemiş olan; o, **الطُفَيليّ** diye adlandırılan kimsedir. Denir ki: **رَشَنَ** adam, eğer asalaklık etti ve izinsiz girdi ise. Ve **رَشَنَ** köpek kap içinde **يَرْشُنُ** **رَشْناً** ve ayrıca **رُشوناً**, eğer onun içine başını soktu ise. Ve **الرَوْشَنُ**: pencere deliği.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ر ن
شنر ، شرن ، نشر ، رشن .
نشر : قال الله جلَّ وعَزَّ : ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ) ، قرأها ابن عباس ( نُنشِرُها ) ، وقرأ الحسن : ( نَنْشرُها ) .
أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ : أَنشرَ اللَّهُ الميِّتَ ونَشرَهُ ، فنشر الميِّتُ لا غير .
وقال الفراء : من قرأها ( كيف نُنشْرُها ) بضم النون ، فإنشارها إحْياؤُها . واحْتَجَّ
ابن عباس بقوله : ( فَأَقْبَرَهُ ثُمَّ إِذَا شَآءَ ) ( عبس : 22 ) .
قال : ومن قرأها ( نَنْشرها ) فكأَنه يَذْهَب إلى النشرِ والطّيّ ، والوجه أن يقال : أنشرَ اللَّهُ الموْتى فنَشروا هم إذا حَيُوا ، كما قال الأعشى :
حتى يَقولَ النّاس ما رَأَوْا
يا عَجَباً لِلميِّت النّاشرِ
قال : وسمِعْت بعضَ بني الحارث يقول : كانَ به جَرَبٌ فنُشر ، إذا عادَ وحَيِيَ .
وقال الزجاج : يقال : نَشَرَهُمُ الله أي ، بَعَثهم ، كما قال الله : ( رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ ) ( الملك : 15 ) . وقال جلّ وعزَّ : ( وَهُوَ الَّذِى يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرىً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ ) ( الأعراف : 57 ) وقرىء ( نُشُراً ) و ( نُشْراً ) .
قال أبو إسحاق : من قرأ ( نَشْراً ) فمعناه إحْياء بنشر السَّحاب الذي فيه حَياةُ كلِّ شيء ، ومن قرأ : ( نُشْراً ) و ( نُشُراً ) ، فهو جمع نَشور ، مثل : رَسُول ، ورُسُل ورُسْل .
وقال في قوله : ( عَصْفاً والنَّاشِرَاتِ نَشْراً ) ( المرسلات : 3 ) هي الرِّياح تَأْتِي بالمَطَر .
الحَرانيّ ، عن ابن السِّكِّيت : النَّشْرُ أن يَخْرُجَ النَّبْتُ يُبْطِيءُ عنه المطر فيَيْبَس ثم يُصِيبُه مطرٌ بعدَ الْيُبْس ، فينْبُت ، وهو ردِيء للغَنم والإبل في أول ما يَظْهر .
قال : مصدر نَشرْتُ الثوبَ أَنْشُرُه نَشْراً ، ومصدر نَشَرْتُ الخَشَبَةَ بالمنْشار أنشرُها نَشْراً ، والنّشْرَ : أَنْ تَنْتَشرَ الغَنمُ باللَّيل فَتَرْعَى .
وأخبرني المنذريّ : عن أبي الهيثم ، عن نُصَير الرازي ، قال : النّشرُ : أن تَرْعَى الإبل بَقْلاً قد أَصابه صَيْفُ ، وهو يَضُرُّها .
ويقال : اتّقِ على إبِلِك النَّشْر . ويقال : أصابَها النَّشَر ، أي دَوِيَتْ عن النَّشر .
وقال أبو عُبَيد : النَّشْرُ : الرِّيح .
وقال الليث : النّشْرُ نَشرُ الرِّيح الطّيبة . وفي الحديث : خَرَجَ معاوية ونَشْرُه أمامَه ، يعني رِيحَ المِسْك .
وقال أبو الدُّقَيْش : النَّشْرُ : ريحُ فَمِ المرأة وأَنْفِها وأَعْطافها بعد النّوم ، وأنشد غيره :
ورَيحَ الْخُزَامَى ونَشْرَ الْقُطُرْ
وقال الليث : النَّشْرُ : الْكَلأُ يَهيجُ أَعْلاه ، وأَسْفَله نَدٍ أَخْضَر ، تَدْوَى منه الإبِلُ إذَا رَعَتْه ، وأنشد :
وَفِينَا وَإِنْ قِيلَ اصْطَلَحْنا تَضَاغُنٌ
كما طَرَّ أَوْبَارُ الجِرابِ على النَّشِر
قلت : وقال غيره : النَّشْرُ في هذا البيت نَشْر الجَرَبِ بعد خَفَائِهِ ونَبَاتِ الْوَبَرِ عليه ، وهذا هو الصَّواب .
يقال : نشَرَ الجَرَبُ يَنْشُرُ نَشْراً ونُشُوراً ، إذا حَيِيَ بَعد ذَهابِه .
ويقال : جاءَ الجيشُ نَشَراً ، أي مُتَفَرِّقِين .
وضَمَّ اللَّهُ نَشَرَكَ ، أي ما انْتَشَر من أَمْرِك كقولهم : لَمَّ اللَّهُ شَعَثَك .
وقال أبو العباس : نَشَرُ الماءِ : ما تَطاير منه عند الوُضوء . وسأل رجلٌ الحسن عن انْتِضَاحِ الماءِ في إنَائِه إذا تَوَضَّأَ ، فقال : وَيْلَكَ أَتَمْلِكُ نَشَرَ الْماء ، يعني ما يَنْتَشرُ منه ، كلُّ هذا مُحَرَّك الشين مثلُ نَشَرِ الْغَنَمِ وانْتَشَرَ ذَكَرُه إذا قَامَ ، وانتشار عَصَبِ الدَّابَّةِ في يدِه : أَنْ يُصِيبَه عَنَتٌ فَيَزُولَ الْعَصَبُ عن مَوْضعه .
وقال أبو عبيدة : الانتِشَار : انْتِفَاخٌ في العصب للإِتْعاب .
قال : والعَصَبَةُ التي تَنْتَشِرُ هي العُجَابَة . قال : وتَحَرُّكُ الشَّظَى كانْتِشَارِ الْعَصَب غير أنَّ الفرس لانْتِشَارِ العَصَب أشَدُّ احْتمالاً منه لتحريك الشَّظى .
أبو عُبيد ، عن أبي عَمرو والأصمعيّ : النَّواشِرُ والرَّوَاهِسُ : عُروق باطِنِ الذِّراع .
وقال زهير :
مَراجِيعُ وَشْمٍ في نَوَاشِرِ مِعْصَمِ
ثعلب ، عن ابن الأعربيّ : امرأة مَنْشُورَةٌ ومَشْبورَةٌ ، إذا كانت سَخِيَّةً كَريمة .
قال : ومن المنشُورَة قوله : ( نشراً بين يدي رحمته ) ( الأعراف : 57 ) . أي سخاء وكرامة .
وقال الليث : النُّشْرَةُ : عِلاجُ رُقْيَةٍ يُعالج بها المَجْنُون ، يُنَشَّرُ بها عنه تَنشِيراً ، ورُبَّما قالوا للإنسان المهزول الهالك ، كأنَّهُ نُشْرَة ، والتّناشِيرُ : كتابَةَ الغِلمان في الكُتّاب ، والمنْشُور من كُتُب السلطان : ما كان غَيْرَ مَخْتُوم .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ ، قال : النَّشْرُ نَبَاتُ الوَبَرِ على الجَرَبِ بعد ما يَبْرَأُ . والنَّشْرُ : نَفَيانُ الطّهُور . والنَّشْرُ : الحيَاة . والنَّشْرُ : الرِّيجُ الطّيَّبَةُ .
شرن : أبو العباس ، عن ابن الأعرابيّ ، قال : الشَّرْنُ : الشَّقُّ في الصَّخْرَة .
عمرو عن أبيه : في الصَّخْرَة شَرْمٌ وشَرْنٌ وثَتٌّ وفَتٌّ وشِيقٌ وشِرْيَانُ ، وقد شَرِنَ وشَرِمَ ، إذا انْشَقّ .
شنر : أبو عُبيد : الشَّنَارُ : العارُ والعَيْب .
الليث : رجل شِرِّيرٌ شِنِّيرٌ ، إذا كان كثِيرَ الشَرِّ والْعُيُوبِ ، وشَنَّرْتُ بالرَّجل تَشْنِيراً ، إذا سَمَّعْتَ به وفَضَحْتَه .
وقال شَمِر : الشَّنَارُ : الأَمْرُ المشهور بالقُبْح والشُّنْعَةِ .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : الشَّمْرَةُ : مِشْيَةُ الْعَيَّار ، والشَّنْرَةُ : مِشْيَةُ الرَّجل الصَّالح المشَمِّر .
وقال اللّحيانيّ : رَجُلٌ شِنِّيرٌ : شِرِّير .
رشن : أبو زَيْد : رَشَنَ الرَّجُل يَرْشُنُ رُشُوناً فهو راشِنٌ ، وهو الذي يَتَعَهَّدُ مواقِيتَ
طعامِ الْنَوم فيَغتَرُّهُم اغْتِراراً ، وهو الذي يقال له الطّفَيْليّ .
ويقال للكلب إذا وَلَغَ في الإِناء : قَدْ رَشَنَ رُشُوناً ، وأنشد :
لَيْسَ بِقَصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ
عند البُيُوتِ راسِنٍ مِقَمِّ
عمرو عن أبيه : الرَّفيفُ : الرَّوْشَنُ ، قلت : هو الرَّفُّ .

##### Türkçe

ش ر ن
**شنر** , **شرن** , **نشر** , **رشن** .

**نشر** : Allah Teâlâ’nın sözü: ( وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا ) ( البقرة : 259 ) ; onu İbn Abbas ( نُنشِرُها ) diye okudu; Hasan da ( نَنْشرُها ) diye okudu.

Ebu’l-Abbas, İbnü’l-A‘râbî’den: Allah ölüyü **أَنشرَ** etti ve onu **نَشرَهُ**; ölü ise ancak **نَشرَ** eder, başka değil.

Ferrâ dedi: Onu ( كيف نُنشْرُها ) diye **النون**’u zamme ile okuyan kimseye gelince, onu **إنشارها** onun diriltilmesidir. Ve İbn Abbas şu sözüyle delil getirdi: ( فَأَقْبَرَهُ ثُمَّ إِذَا شَآءَ ) ( عبس : 22 ) .

Dedi: Onu ( نَنْشرها ) diye okuyan kimse ise sanki **النشر** ve **الطّيّ**’ye gider; vech şudur ki denilsin: Allah ölüleri **أَنشرَ** etti; onlar da dirildikleri zaman **نَشروا** ettiler; A‘şâ’nın dediği gibi:
حتى يَقولَ النّاس ما رَأَوْا
يا عَجَباً لِلميِّت النّاشرِ

Dedi: Ben Hâris oğullarından bazısını şöyle derken işittim: onda uyuz vardı, sonra **نُشر** oldu; yani geri döndü ve dirildi.

Zeccâc dedi: Denilir: Allah onları **نَشَرَهُمُ**; yani onları diriltti; Allah’ın dediği gibi: ( رِّزْقِهِ وَإِلَيْهِ ) ( الملك : 15 ) . Ve Azîz ve Celîl dedi: ( وَهُوَ الَّذِى يُرْسِلُ الرِّيَاحَ بُشْرىً بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِ ) ( الأعراف : 57 ) ; ve ( نُشُراً ) ve ( نُشْراً ) diye okunmuştur.

Ebu İshak dedi: ( نَشْراً ) diye okuyan kimseye gelince, mânası: içinde her şeyin hayatı bulunan bulutun yayılmasıyla diriltmedir; ( نُشْراً ) ve ( نُشُراً ) diye okuyan kimseye gelince, o **نَشور**’un cem‘idir; **رَسُول** gibi; ve **رُسُل** ve **رُسْل**.

Ve şu sözü hakkında dedi: ( عَصْفاً والنَّاشِرَاتِ نَشْراً ) ( المرسلات : 3 ) ; onlar yağmuru getiren rüzgârlardır.

Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: **النَّشْرُ** şudur: bitki çıkar; yağmur ondan gecikir de kurur; sonra kuruluğun ardından ona bir yağmur isabet eder de biter; ve o, ilk göründüğü zamanda koyun ve deve için kötüdür.

Dedi: **نَشرْتُ** الثوبَ **أَنْشُرُه** **نَشْراً**’nın masdarıdır; ve **نَشَرْتُ** الخَشَبَةَ بالمنْشار **أنشرُها** **نَشْراً**’nın masdarıdır; ve **النّشْرَ**: koyunların geceleyin yayılıp otlamasıdır.

Bana Münzirî haber verdi: Ebu’l-Heysem’den, Nusayr er-Râzî’den, dedi: **النّشرُ**: develerin yazın isabet ettiği bir otu otlamasıdır; o onlara zarar verir.

Ve denilir: develerin üzerinde **النَّشْر**’den sakın. Ve denilir: ona **النَّشَر** isabet etti; yani **النَّشر**’den dolayı hastalandı.

Ebu Ubeyd dedi: **النَّشْرُ**: rüzgâr.

Leys dedi: **النّشْرُ** güzel rüzgârın yayılmasıdır. Hadiste: Muâviye çıktı ve **نَشْرُه** önündeydi; yani misk kokusu.

Ebu’d-Dukayş dedi: **النَّشْرُ**: kadının ağzının, burnunun ve yanlarının uykudan sonraki kokusudur. Başkası şu beyti okudu:
ورَيحَ الْخُزَامَى ونَشْرَ الْقُطُرْ

Leys dedi: **النَّشْرُ**: otlaktır; üstü kabarır, altı ise yeşil bir nemdir; develer onu otladıkları zaman ondan hastalanırlar. Şu beyti okudu:
وَفِينَا وَإِنْ قِيلَ اصْطَلَحْنا تَضَاغُنٌ
كما طَرَّ أَوْبَارُ الجِرابِ على النَّشِر

Ben dedim: Başkası dedi ki: bu beyitte **النَّشْرُ**, gizlendikten sonra uyuzun yayılması ve üzerinde kılın bitmesidir; ve bu doğru olandır.

Denilir: uyuz **نشَرَ** eder, **يَنْشُرُ** **نَشْراً** ve **نُشُوراً**; yani gitmesinden sonra dirildiği zaman.

Ve denilir: ordu **نَشَراً** geldi; yani dağınık kimseler olarak.

Ve Allah senin **نَشَرَكَ**’ını topladı; yani işinden yayılmış olanı; onların “Allah senin **شَعَثَك**’ını topladı” demeleri gibi.

Ebu’l-Abbas dedi: **نَشَرُ الماءِ**: abdest alırken ondan sıçrayan şeydir. Bir adam Hasan’a, abdest aldığı zaman kabında suyun sıçramasını sordu; o da dedi: Vay sana, sen **نَشَرَ الْماء**’ı elinde tutabilir misin? yani ondan yayılan şeyi. Bütün bunlar **الشين**’in harekeli oluşundadır; **نَشَرِ الْغَنَمِ** gibi; ve **ذَكَرُه** **انْتَشَرَ** etti, yani kalktığı zaman; ve onun elinde binek hayvanının sinirinin **انتشار**ı: ona bir zorluk isabet edip sinirin yerinden çıkmasıdır.

Ebu Ubeyde dedi: **الانتِشَار**: yormadan dolayı sinirde bir şişkinliktir.

Dedi: yayılan **العَصَبَةُ** ise **العُجَابَة**’dır. Dedi: kıymığın hareketi, sinirin **انْتِشَار**ı gibidir; ancak at, sinirin **انْتِشَار**ına, kıymığın hareket ettirilmesine olduğundan daha çok dayanır.

Ebu Ubeyd, Ebu Amr ve Asmaî’den: **النَّواشِرُ** ve **الرَّوَاهِسُ**: önkolun iç tarafının damarlarıdır.

Züheyr dedi:
مَراجِيعُ وَشْمٍ في نَوَاشِرِ مِعْصَمِ

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **امرأة مَنْشُورَةٌ** ve **مَشْبورَةٌ**: cömert, kerîm olduğu zaman.

Dedi: **المنشُورَة**’den olan, şu sözdür: ( نشراً بين يدي رحمته ) ( الأعراف : 57 ) ; yani cömertlik ve kerem.

Leys dedi: **النُّشْرَةُ**: kendisiyle delinin tedavi edildiği bir rukye tedavisidir; onunla ondan **تَنشِيراً** ile **يُنَشَّرُ** olunur. Ve bazen, zayıflamış helâk olmuş insana, sanki o bir **نُشْرَة** imiş gibi derler. Ve **التّناشِيرُ**: mektepte oğlanların yazısıdır. Ve sultanın kitaplarından **المنْشُور**: mühürlü olmayan şeydir.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den, dedi: **النَّشْرُ**: iyileştikten sonra uyuzun üzerinde kılın bitmesidir. Ve **النَّشْرُ**: temizliğin giderilmesidir. Ve **النَّشْرُ**: hayattır. Ve **النَّشْرُ**: güzel kokudur.

**شرن** : Ebu’l-Abbas, İbnü’l-A‘râbî’den, dedi: **الشَّرْنُ**: kayadaki yarıktır.

Amr, babasından: kayada **شَرْمٌ** ve **شَرْنٌ** ve **ثَتٌّ** ve **فَتٌّ** ve **شِيقٌ** ve **شِرْيَانُ** vardır; ve **شَرِنَ** ve **شَرِمَ** olmuştur; yani yarıldığı zaman.

**شنر** : Ebu Ubeyd: **الشَّنَارُ**: ayıp ve kusurdur.

Leys: **رجل شِرِّيرٌ شِنِّيرٌ**: çok şer ve kusur sahibi olduğu zaman. Ve **شَنَّرْتُ** بالرَّجل **تَشْنِيراً**: onunla ilgili söz yaydığın ve onu rezil ettiğin zaman.

Şemir dedi: **الشَّنَارُ**: çirkinlik ve iğrençlikle meşhur olan iştir.

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الشَّمْرَةُ**: serserinin yürüyüşüdür; ve **الشَّنْرَةُ**: paçalarını sıvamış salih adamın yürüyüşüdür.

Lihyânî dedi: **رَجُلٌ شِنِّيرٌ**: şerirdir.

**رشن** : Ebu Zeyd: adam **رَشَنَ** eder, **يَرْشُنُ** **رُشُوناً**; o da **راشِنٌ**’dir: uyku yemeğinin vakitlerini gözeten, sonra onları bir aldatma ile aldatan kimsedir; ve ona **الطّفَيْليّ** denilen odur.

Ve köpek için, kaba yaladığı zaman denilir: **قَدْ رَشَنَ رُشُوناً**. Şu beyti okudu:
لَيْسَ بِقَصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ
عند البُيُوتِ راسِنٍ مِقَمِّ

Amr, babasından: **الرَّفيفُ**: **الرَّوْشَنُ**’dur. Ben dedim: o, **الرَّفُّ**’tür.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الراء والشين وما يثلثهما)
(رشف)  الراء والشين والفاء أصلٌ واحد، وهو تَقَصِّي شُرب الشّيء. والرَّشْف: استِقْصاء الشُّرب حتَّى لا يَدَع في الإِناء شيئاً. رشف يرشُف ويَرْشِف. وفي كتاب الخليل: الرَّشَْف: بقيّة الماء في الحَوض. والرَّشْف: أخْذُ الماء بالشَّفَتَين، وهو فوقَ المَصّ. والرَّشُوف: المرأة الطيِّبة الفَم. ومعنى هذا أنَّ رِيقَتَها مِن طِيبها تُتَرَشَّف.
  (رشق)  الراء والشين والقاف أصلٌ واحد، وهو رمْي الشَّيء بسهم وما أشبَهَه في خِفَّة. فالرَّشْق مصدر رشَقَه بسهمٍ رَشْقاً. والرِّشْق: الوَجْه من الرَّمْي، إذا رمَى القومُ جَميعُهم قالوا: رمينا رِشْقاً. قال أبو زُبَيد:
كلَّ يومٍ ترمِيهِ منها برِشْقٍ *** فمُصِيبٌ أو صَافَ غيرَ بَعِيدِ([1])  ومن الباب قولهم: أرشَقْتُ، إذا حدّدتَ النَّظَر. قال القُطَاميّ:
  * وتَرُوعُنِي مُقَل الصُِّوار المُرْشِقِ([2]) *
  ويقال رَشَقه بالكَلام. ومن الباب الرَّشيق: الخفيفُ الجِسْم، كأنّه شُبِّه بالسَّهم الذي يُرشَق به. ومنه أرشَقَتِ الظَّبيةُ: مدَّت عُنُقها لتنظُر.
  (رشم)  الراء والشين والميم كلمةٌ واحدة لا يقاس عليها، وليس في الباب غيرها. وذلك الأرشَم: الذي يتشمّم الطّعامَ ويَحرِص عليه. قال:
لَقىً حملَتْهُ أُمُّه وهي ضَيْفَةٌ *** فجاءَتْ بنَزٍّ لِلنِّزَالَةِ أرشَما([3])  (رشن)  الراء والشين والنون ليس أصلاً ولا فيه ما يُؤْخَذُ به. لكنَّهم يقولون. رشَنَ الكلبُ في الإناء: أدخَلَ رأسَه. والرَّاشن: الذي يتحيَّن وقْتَ الطعام فيأتِي ولم يُدْعَ. وفي كلِّ ذلك نَظر.
   (رشي)  الراء والشين والحرف المعتل أصلٌ يدلُّ على سَببٍ أو تسبُّبٍ لشيءٍ بِرفْق وملايَنَة. فالرِّشاء: الحبل الممدود، والجمع* أرشِيَة. ويقال للحنْظَل  إذا امتدَّت أغصانُه: قد أَرْشَى. يُعْنَى أنّه صار كالأرشية، وهي الحبال. ومن الباب: رشَاه يَرشُوهُ رَشْواً. والرَُِّّشْوة الاسمُ. وتقول ترشَّيْت الرّجلَ: لايَنْتُه. ومنه قول امرئ القيس:
  * تُرَاشِي الفؤادَ([4]) *
  ومن الباب استرشَى الفصيلُ، إذا طلب الرَّضاع، وقد أرشَيْتُه إرشاء. وراشَيْتُ الرّجُل، إذا عاونتَه فظاهَرْتَه. والأصل في ذلك كلِّه واحد.
  (رشأ)  الراء والشين والهمزة كلمةٌ واحدة وهي الرّشأ، مهموز، وهو ولد الظَّبْية.
  (رشح)  الراء والشين والحاء أصلٌ واحد؛ وهو النّدَى يبدو من الشّيء. فالرَّشْح: العَرَق. يقال رشَح بدَنُه بعَرَقِه. فأمّا قولهم يُرشَّح لكذا، فهو من هذا، وأصله الوحشيّةُ إذا بَلَغ ولدها أن يمشيَ معَها مشَتْ به حتَّى يَرشَحَ عرَقاً فيقوى؛ ثم استُعير ذلك لكلِّ من رُبِّي، فقيل يُرشّح للخِلافة؛ كأنَّه يُرَبَّى لها. والرّاشِح: الجَبَلُ يندَى أصلُه. ورَشَّحَ النَّدى النَّبْتَ، إذا ربّاه. وأرشَحَت النّاقةُ، إذا دنا فِطامُ ولَدِها، وذلك هو عندما تفعل([5]). وقال:
كأنَّ فيه عِشاراً جِلّةً شُرُفاً *** مِن آخِرِ الصَّيف قد همَّتْ بإرشاحِ([6])  (رشد)  الراء والشين والدال أصلٌ واحدٌ يدلُّ على استقامةِ الطريق. فالمرَاشِد: مقاصد الطُّرُقِ. والرُّشْد والرَّشَد: خِلافُ الغَيّ. وأصاب فلان من أمره رُشدْاً ورَشَداً ورِشْدة. وهو لِرَِشْدةٍ خلاف لِغَِيّة.
---------------------------------------------------------------
([1]) البيت في اللسان (صيف، رشق)، وسيعيده في (صيف، ضيف).
([2]) ديوان القطامي 34 واللسان (رشق). وصدره: * ولقد يروق قلوبهن تكلمي *
([3]) البيت للبعيث يهجو جريراً. انظر اللسان (لقا، ضيف، نزز،نزل، رشم، يتن).
([4]) قطعة من بيت له. وهو بتمامه كما في الديوان 95:
نزيف إذا قامت لوجه تمايلت *** تراشي الفؤاد الرخص ألا تخترا([5]) كذا في الأصل.
([6]) لأوس بن حجر في ديوانه 4. وقصيدة البيت تروى أيضاً لعبيد بن الأبرص في مختارات ابن الشجري 100.
ـ

##### Türkçe

(رâ ve **ش** ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(**رشف**)  **الراء** ve **الشين** ve **الفاء** tek bir asıldır; o da bir şeyin içişini iyice araştırıp tüketmektir. Ve **الرَّشْف**: içişi sonuna kadar tüketmek; öyle ki kapta hiçbir şey bırakmaz. **رشف** **يرشُف** ve **يَرْشِف**. Ve Halîl’in kitabında: **الرَّشَْف**: havuzdaki suyun kalıntısıdır. Ve **الرَّشْف**: suyu iki dudakla almaktır; o, emmenin üstündedir. Ve **الرَّشُوف**: ağzı hoş olan kadındır. Bunun mânâsı: onun tükürüğü, hoşluğundan dolayı **تُتَرَشَّف** edilir (dudakla alınır).

(**رشق**)  **الراء** ve **الشين** ve **القاف** tek bir asıldır; o da bir şeyi okla ve benzeriyle hafiflik içinde atmaktır. O hâlde **الرَّشْق**: onu okla **رَشْقاً** atmasının masdarıdır. Ve **الرِّشْق**: atıştan bir veçhedir; kavim topluca attığında “**رمينا رِشْقاً**” derler. Ebû Zübeyd dedi ki:
كلَّ يومٍ ترمِيهِ منها برِشْقٍ *** فمُصِيبٌ أو صَافَ غيرَ بَعِيدِ([1])
Ve bâbdan onların sözü: **أرشَقْتُ**; bakışı keskinleştirdiğinde. Kutâmî dedi ki:
  * وتَرُوعُنِي مُقَل الصُِّوار المُرْشِقِ([2]) *
Ve “onu sözle **رَشَقه** etti” denir. Ve bâbdan **الرَّشيق**: cismi hafif olan; sanki onunla **يُرشَق** edilen oka benzetilmiştir. Ve ondan: ceylan **أرشَقَت**: bakmak için boynunu uzattı.

(**رشم**)  **الراء** ve **الشين** ve **الميم** tek bir kelimedir; ona kıyas edilmez; bâbda ondan başkası yoktur. O da **الأرشَم**: yemeği koklayıp ona hırs gösteren kimsedir. Dedi ki:
لَقىً حملَتْهُ أُمُّه وهي ضَيْفَةٌ *** فجاءَتْ بنَزٍّ لِلنِّزَالَةِ أرشَما([3])

(**رشن**)  **الراء** ve **الشين** ve **النون** bir asıl değildir ve onda kendisiyle tutulacak bir şey yoktur. Lâkin onlar derler: köpek kapta **رشَنَ**: başını soktu. Ve **الرَّاشن**: yemeğin vaktini kollayıp davet edilmeden gelen kimsedir. Ve bunların hepsinde bir nazar vardır.

(**رشي**)  **الراء** ve **الشين** ve illetli harf, tek bir asıldır; bir şeye yumuşaklık ve yumuşatma ile bir sebep veya sebep olmayı gösterir. O hâlde **الرِّشاء**: uzatılmış iptir; çoğulu **أرشِيَة**. Ve **الحنْظَل** için, dalları uzadığında: “**قد أَرْشَى**” denir; yani o, ipler olan **الأرشية** gibi oldu. Ve bâbdan: onu **رشَاه يَرشُوهُ رَشْواً**. Ve **الرَُِّّشْوة** isimdir. Ve “adamı **ترشَّيْت**”: ona yumuşak davrandım, dersin. Ondan İmru’ul-Kays’ın sözü:
  * تُرَاشِي الفؤادَ([4]) *
Ve bâbdan: tay **استرشَى** etti; yani emzirmeyi istedi; ve ben onu **إرشاء** ile **أرشَيْتُ** ettim. Ve adamla **راشَيْتُ**: ona yardım ettiğimde, onu desteklediğimde. Ve bunun hepsindeki asıl birdir.

(**رشأ**)  **الراء** ve **الشين** ve **الهمزة** tek bir kelimedir; o da hemzeli **الرّشأ**’dır; ve o, ceylan yavrusudur.

(**رشح**)  **الراء** ve **الشين** ve **الحاء** tek bir asıldır; o da bir şeyden görünen çiydir. O hâlde **الرَّشْح**: terdir. “Bedeni teriyle **رشَح** etti” denir. “Şuna **يُرشَّح** olunur” sözüne gelince, o bundandır; aslı: vahşî hayvan, yavrusu onunla yürümeye varınca, onunla yürür; ta ki ter **يَرشَحَ** edip güçlensin; sonra bu, terbiye edilen herkes için ödünç alındı; böylece “hilâfete **يُرشّح** olunur” denildi; sanki onun için yetiştiriliyor. Ve **الرّاشِح**: kökü çiylenen dağdır. Ve çiy bitkiyi **رَشَّحَ** etti: onu yetiştirdiğinde. Ve deve **أرشَحَت**: yavrusunun sütten kesilmesi yaklaştığında; ve bu, onun yaptığı zamandır([5]). Ve dedi ki:
كأنَّ فيه عِشاراً جِلّةً شُرُفاً *** مِن آخِرِ الصَّيف قد همَّتْ بإرشاحِ([6])

(**رشد**)  **الراء** ve **الشين** ve **الدال** tek bir asıldır; yolun doğruluğuna delâlet eder. O hâlde **المرَاشِد**: yolların maksatlarıdır. Ve **الرُّشْد** ve **الرَّشَد**: **الغَيّ**’in zıddıdır. Ve falan kimse işinden **رُشدْاً** ve **رَشَداً** ve **رِشْدة** isabet ettirdi. Ve o, **لِرَِشْدةٍ** içindir; **لِغَِيّة**’nin zıddıdır.
---------------------------------------------------------------
([1]) Beyit Lisân’da (صيف، رشق)’tadır; onu (صيف، ضيف)’te yeniden getirecektir.
([2]) Kutâmî divanı 34 ve Lisân (رشق). Sadrı: * ولقد يروق قلوبهن تكلمي *
([3]) Beyit, Bu‘ayth’ındır; Cerîr’i hicveder. Lisân’a bak: (لقا، ضيف، نزز،نزل، رشم، يتن).
([4]) Ona ait bir beyitten bir parçadır. Tamamı divanda 95’te olduğu üzere:
نزيف إذا قامت لوجه تمايلت *** تراشي الفؤاد الرخص ألا تخترا([5]) Asılda böyle.
([6]) Evs b. Hacer’indir; divanında 4. Beytin kasidesi, İbnüş-Şecerî’nin Muhtârât’ında 100’de Ubeyd b. el-Ebras’a da rivayet olunur.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر ش ن
فلـان أرشـم راشـن‏:‏ متشمـم للطعام متحين له‏.‏
وقد رشن فلان يرشن إذا تطفل وتحين‏.‏
ورشن الكلب في الإباء: وَلَغ.

##### Türkçe

ر ش ن
Falan **أرشـم راشـن**: yemeğe karşı koklayıp duran, onu kollayıp fırsatını gözeten.
Ve “falan **رشن** **يرشن**” denir; eğer asalaklık edip fırsatını gözettiyse.
Ve “köpek **رشن**” (kapta): yaladı.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الرَّشْنُ، بسكون الشين: الفُرْضَة من الماء. والرَّاشِنُ: الداخل على القوم الآتي ليأْكل، رَشَنَ يَرْشُن رُشُوناً. أَبو زيد: رَشَنَ الرجلُ يَرْشُنُ رُشوناً، فهو رَاشِنٌ، وهو الذي يتعهد مواقيت طعام القوم فيَغْتَرُّهم اغتراراً، وهو الذي يقال له الطُّفَيلي. الجوهري: الرَّاشِن الذي يأْتي الوليمة ولم يُدْعَ إليها، وهو الذي يسمى الطُّفَيْلي، وأَما الذي يَتَحَيَّنُ وقت الطعام فيدخل على القوم وهم يأْكلون فهو الوَارِشُ. ويقال: رَشَنَ الرجل إذا تَطَفَّل ودخل بغير إذن. ويقال للكلب إذا ولغ في الإناء: قد رَشَنَ رُشُوناً؛ وأَنشد:
ليس بِقصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ،
عند البيوتِ، راشِنٍ مِقَمِّ
(* قوله «حلسم» كذا بضبط الأَصل هنا وكذلك في المحكم، وضبط في مادة ح ل س م بفتح اللام المشددة وسكون السين وتخفيف الميم عكس ما هنا ومثله في التكملة وغيرها).
ورَشَنَ الكلبُ في الإناء يَرْشُنُ رَشْناً ورُشُوناً: أَدخل رأْسه فيه ليأْكل ويشرب؛ أَنشد ابن الأعرابي:
تَشْرَبُ ما في وَطْبِها قَبْلَ العَيَنْ،
تُعارِضُ الكلبَ إِذا الكلبُ رَشَنْ
والرَّوْشَنُ: الرَّفُّ. أَبو عمرو: الرَّفيفُ الرَّوْشَنُ، والرَّوْشَنُ الكُوَّة.

##### Türkçe

**الرَّشْنُ**, **الشين**’in sükûnu ile: sudan bir pay. Ve **الرَّاشِنُ**: kavmin üzerine giren, yemek için gelen içeri giren; **رَشَنَ يَرْشُن رُشُوناً**. Ebû Zeyd: **رَشَنَ** adam **يَرْشُنُ رُشوناً**, o hâlde o **رَاشِنٌ**’dir; ve o, kavmin yemek vakitlerini gözetip onları bir aldanışla aldatan kimsedir; ve o, kendisine **الطُّفَيلي** denilen kimsedir. el-Cevherî: **الرَّاشِن**: davet edilmediği hâlde ziyafete gelen kimsedir; ve o, **الطُّفَيْلي** diye adlandırılan kimsedir. Ama yemek vaktini kollayıp kavmin üzerine, onlar yerken giren kimse ise **الوَارِشُ**’tur. Ve denilir: Adam **رَشَنَ**; yani **تَطَفَّل** etti ve izin olmaksızın girdi. Ve köpeğe, kapta yalayınca denilir: “Muhakkak **رَشَنَ رُشُوناً**”; ve inşâd etti:

ليس بِقصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّ،
عند البيوتِ، **راشِنٍ** مِقَمِّ

(* Onun “**حلسم**” sözü: burada aslın ضبط’ı ile böyle; yine **المحكم**’de de böyledir. **ح ل س م** maddesinde ise, şeddeli **اللام**’ın fethası, **السين**’in sükûnu ve **الميم**’in tahfîfi ile, buradakinin aksine ضبط edilmiştir; ve bunun benzeri **التكملة** ve başkalarında da böyledir.)

Ve köpek kapta **رَشَنَ**; **يَرْشُنُ رَشْناً ورُشُوناً**: başını onun içine soktu; yemek ve içmek için. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

تَشْرَبُ ما في وَطْبِها قَبْلَ العَيَنْ،
تُعارِضُ الكلبَ إِذا الكلبُ **رَشَنْ**

Ve **الرَّوْشَنُ**: raf. Ebû Amr: **الرَّفيفُ** **الرَّوْشَنُ**’dur; ve **الرَّوْشَنُ**: pencere deliğidir.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ر ش ن * * الرَّاشِنُ * الذي يأتي الوليمة ولم يدع إليها وهو الذي يسمى الطفيلي وأما الذي يتحين وقت الطعام فيدخل على القوم وهم يأكلون فهو الوارش و * الرَّوْشَنُ * الكوة

##### Türkçe

* ر ش ن * * **الرَّاشِنُ** * o kimsedir ki ziyafete gelir ve ona davet edilmemiştir; ve o, **الطفيلي** diye adlandırılan kimsedir. Amma yemeğin vaktini kollayan, sonra kavmin yanına giren ve onlar yerlerken (giren) kimse ise **الوارش**’tir. Ve * **الرَّوْشَنُ** * küçük pencere (duvardaki açıklık).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( الرَّاشِنُ : المُقيمُ ) ، هكذا في سائِرِ النُّسخِ ، والصَّوابُ : المقَمُّ ، أَخذاً مِن قوْلِ الشاعِرِ :
ليس بِقصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّعند البيوتِ راشِنٍ مِقَمِّفتأَمَّل .
( و ) أَيْضاً : ( ما يُرْضَخُ لِتِلْمينِ الصَّانِعِ ، فارِسِيَّتُه شاكردانه .
( و ) أَيْضاً : ( الطُّفَيْلِيُّ ) الذي يَأْتي الوَليمَةَ ولم يُدْعَ إليها ، وأَمَّا الوَارِشُ فهو الذي يَتَحَيَّنُ وقْتَ الطَّعامِ فيدْخلُ عليهم وهم يأْكُلونَ .
( وقد رَشَنَ ) الرَّجلُ : إذا تَطَفَّلَ ( و ) رَشَنَ ( الكَلْبُ في الإِناءِ ) يَرْشُنُ ( رَشْناً ورُشُوناً : أَدْخَلَ ) فيه ( رأْسَه ) ليأْكُلَ ويَشْرَبَ ؛ وأَنْشَدَ ابنُ الأَعْرابيِّ يَصِفُ امْرأَةً بالشَّرَهِ :

تَشْرَبُ ما في وَطْبِها قَبْلَ العَيَنْتُعارِضُ الكلبَ إذا الكلبُ رَشَنْ ( و ) أَبو محمدٍ ( عبدُ اللهاِ بنُ مُحمدٍ الراشِنِيُّ الأَدِيبُ ) الزَّاهدُ القُدْرَةُ ( تِلميذُ ) أَبي محمدٍ ( الحَرِيريِّ ) صاحِبِ المَقامَاتِ ، ( توفي سنة 367 ) .
( والرَّشْنُ : الفُرْضةُ من الماءِ ) ، كما في المحْكَمِ ، ( ويُحَرَّكُ .
( وكزُبَيْرٍ : ة ) بجُرْجانَ ( منها : إدْريسُ بنُ إبراهيمَ الرُّشَيْنِيُّ الجُرْجانيُّ ) عن إسْحق بنِ الصَّلْتِ ، وعنه أَحمدُ بنُ حصنٍ النَّقدِيُّ ، ذَكَرَه أَبو العَلاءِ الفَرَضِيّ .
( والرَّشنُ : الكُوَّةُ ) ، كما في الصِّحاحِ ، وهي فارِسِيَّةٌ .
( وغَنَمٌ رَشونٌ ) : أَي ( رِتاعٌ ) :
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
الرَّوْشَنُ : الرَّفُّ .
وأَيْضاً عَلَم على كُورَةٍ بالعَجَمِ تُعْرَفُ بابدين منها : عُمَرُ الرَّوْشَنِيُّ أَحَدُ مشايخِ الطَّريقَةِ الخلوتية .
وسفط رَشِين ، كأَمِيرٍ : مِن قُرَى البَهْنساوية بمِصْرَ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه .

##### Türkçe

: ( **الرَّاشِنُ** : yerleşik olan ) , işte böyle sâir nüshalarda; ve doğrusu: **المقَمُّ**’dur, şairin sözüne dayanarak:
ليس بِقصْلٍ حَلِسٍ حِلْسَمِّعند البيوتِ راشِنٍ مِقَمِّفتأَمَّل .
( ve ) ayrıca: ( sanatkârın iki çırağına ezilip verilen şey; onun Farsçası **شاكردانه**’dir.
( ve ) ayrıca: ( **الطُّفَيْلِيُّ** ) ki davet edilmediği hâlde ziyafete gelir; أما **الوَارِشُ** ise yemeğin vaktini kollayan, onlar yerlerken yanlarına girendir.
( ve gerçekten **رَشَنَ** ) adam: **تَطَفَّلَ** ettiğinde ( ve ) **رَشَنَ** ( **الكَلْبُ في الإِناءِ** ) **يَرْشُنُ** ( **رَشْناً ورُشُوناً** : soktu ) ona ( başını ) yemek ve içmek için; ve İbnü’l-A‘râbî, bir kadını oburlukla vasfederek inşâd etti:

تَشْرَبُ ما في وَطْبِها قَبْلَ العَيَنْتُعارِضُ الكلبَ إذا الكلبُ رَشَنْ ( ve ) Ebû Muhammed ( **عبدُ اللهاِ بنُ مُحمدٍ الراشِنِيُّ الأَدِيبُ** ) zâhid, kudret sahibi, Ebû Muhammed ( **الحَرِيريِّ** ) **المَقامَاتِ** sahibinin ( öğrencisi ); ( 367 senesinde vefat etti ) .
( ve **الرَّشْنُ** : sudan bir paydır ) , **المحْكَم**’de olduğu gibi, ( ve harekelenir ).
( ve **زُبَيْرٍ** gibi: ة ) Cürcân’da; ( ondan: **إدْريسُ بنُ إبراهيمَ الرُّشَيْنِيُّ الجُرْجانيُّ** ) İshâk b. es-Salt’tan; ondan da Ahmed b. Hisn en-Nakdî; onu Ebû’l-Alâ el-Faradî zikretti.
( ve **الرَّشنُ** : pencere/duvardaki açıklıktır ) , **الصِّحاح**’ta olduğu gibi; ve o Farsçadır.
( ve **غَنَمٌ رَشونٌ** ) : yani ( **رِتاعٌ** ) :
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**الرَّوْشَنُ** : raf.
Ve ayrıca Acem’de bir kûre üzerine alemdir; **بابدين** diye bilinir; ondan: **عُمَرُ الرَّوْشَنِيُّ** Halvetiyye tarîkatının şeyhlerinden biridir.
Ve **وسفط رَشِين** , **أَمِيرٍ** gibi: Mısır’da el-Behnasâviyye köylerindendir.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَشَنَ
1 رَشَنَ ذ , (S, K, TK,) [in the CK رَشُنَ, there said to be like كَرُمَ,] aor, and inf. ns. as in the next sentence, (TK,) He (a man) came to a feast uninvited thereto, and entered without permission. (S, K. * [See رَاشِنٌ, below.]) ― -b2- And رَشَنَ فِى الاـِنَآءِ, (S, K,) aor. رَشُنَ , (S,) inf. n. رَشْنٌ and رُشُونٌ, (S, K,) He (a dog) put his head into the vessel, (S, K, TA,) to eat and drink. (TA.)

رَشْنٌ
رَشْنٌ ذ A turn, or time, for the taking of water; (K;) so in the M; (TA;) as also ↓ رَشَنٌ. (K.)

رَشَنٌ
رَشَنٌ ذ : see what next precedes.

غَنَمٌ رُشُونٌ
غَنَمٌ رُشُونٌ ذ Sheep, or goats, pasturing and drinking at pleasure, amid abundance of herbage, and plenty. (K.)

رَاشِنٌ
رَاشِنٌ ذ i. q. طُفَيْلِىٌّ; (S, K;) i. e. One who comes to a feast uninvited thereto: he who watches for the time of food, and then goes in to the party when they are eating, is termed وَارِشٌ. (S.) ― -b2- And One who eats all that is upon the table of food; syn. مِقَمٌّ: in the K, المُقِيمُ is erroneously put for المِقَمُّ. (TA.) -A2- Also A small gift to the pupil of the صَائِغ [or goldsmith]; in Pers, called شاكردانه [correctly شَاكِرْدَانَهْ]. (K. [ما يُرْضَحُ in the CK is a mistake for ما يُرْضَخُ.])

رَوْشَنٌ
رَوْشَنٌ ذ i. q. كُوَّةٌ [i. e. A window; so in the present day; or a mural aperture; an aperture in a wall or chamber]: (S, K:) [arabicized:] in Pers. رَوْزَنْ. (KL, PS,) ― -b2- Also i. q. رَفٌّ [q. v.; app. here meaning A kind of arched construction, upon which are placed vessels and other utensils &c. of the house]. (TA.)

##### Türkçe

رَشَنَ
1 **رَشَنَ** ذ, (S, K, TK,) [CK’de **رَشُنَ**; orada **كَرُمَ** gibi olduğu söylenir,] muzâri‘ ve mastar, bir sonraki cümledeki gibidir, (TK,) O (bir adam) ona davet edilmemiş olarak bir ziyafete geldi ve izin olmaksızın girdi. (S, K. * [Aşağıda **رَاشِنٌ**’e bak.]) ― -b2- Ve **رَشَنَ فِى الاـِنَآءِ**, (S, K,) muzâri‘i **رَشُنَ**, (S,) mastarı **رَشْنٌ** ve **رُشُونٌ**, (S, K,) O (bir köpek) yemek ve içmek için başını kaba soktu. (TA.)

رَشْنٌ
**رَشْنٌ** ذ Su alma için bir sıra, yahut vakit; (K;) M’de de böyledir; (TA;) ve ayrıca ↓ **رَشَنٌ**. (K.)

رَشَنٌ
**رَشَنٌ** ذ : bir sonraki önce gelen şeye bak.

غَنَمٌ رُشُونٌ
**غَنَمٌ رُشُونٌ** ذ Bol ot ve bolluk içinde, dilediğince otlayan ve içen koyunlar yahut keçiler. (K.)

رَاشِنٌ
**رَاشِنٌ** ذ **طُفَيْلِىٌّ** ile aynı mânâdadır; (S, K;) yani ona davet edilmemiş olarak bir ziyafete gelen: yemeğin vaktini gözetleyip sonra onlar yerken topluluğa girene **وَارِشٌ** denir. (S.) ― -b2- Ve sofradaki yemeğin hepsini yiyen kimse; eş anlamlısı **مِقَمٌّ**: K’de **المُقِيمُ**, yanlış olarak **المِقَمُّ** yerine konmuştur. (TA.) -A2- Ayrıca **صَائِغ** [yahut kuyumcu] çırağına küçük bir hediye; Farsçada **شاكردانه** [doğrusu **شَاكِرْدَانَهْ**] denir. (K. [CK’deki **ما يُرْضَحُ**, **ما يُرْضَخُ** yerine bir hatadır.])

رَوْشَنٌ
**رَوْشَنٌ** ذ **كُوَّةٌ** ile aynı mânâdadır [yani bir pencere; günümüzde de böyledir; yahut duvarî bir açıklık; bir duvarda veya odada bir açıklık]: (S, K:) [Arapçalaştırılmış:] Farsçada **رَوْزَنْ**. (KL, PS,) ― -b2- Ayrıca **رَفٌّ** ile aynı mânâdadır [bk. o; burada görünüşe göre evin kapları ve diğer eşyası vb. konulan kemerli bir çeşit yapı mânâsındadır]. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4%D9%86/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَشَنَ
رَشَنَ U ( n. ac. رَشْن 1 ,  رُشُوْن 27 ),
a.  Came to a feast uninvited.

b.  [ Fī ], Poked his nose into ( a vessel: dog ).

رَشْن
رَشْن 1 ,  رَشَن 4 ,
a.  Sup, mouthful.

رَوْشَن
رَوْشَن P. , ( pl. رَوَاشِن ),
a.  Dormerwindow, skylight.

##### Türkçe

رَشَنَ
رَشَنَ U (mast. **رَشْن** 1, **رُشُوْن** 27),
a. Davete çağrılmadan bir ziyafete geldi.

b. [**فِي**], (bir kaba: köpek) burnunu soktu.

رَشْن
رَشْن 1, **رَشَن** 4,
a. Bir yudum, bir lokma.

رَوْشَن
رَوْشَن F., (çoğ. **رَوَاشِن**),
a. Çatı penceresi, tavan penceresi.
