# رش — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B4/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [رش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B4.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: رش

رَشَّ
1 رَشَّ ذ , (A, Msb,) aor. رَشُ٣َ , (MS,) inf. n. رَشٌّ (S, A, Msb, K) and تَرْشَاشٌ, (A, K,) He sprinkled, or scattered in drops, (A, K, TK,) water, (S, A, Msb, K,) and blood, (S, A, K,) and tears, (S, K,) &c. (A.) ― -b2- رَشَّ المَكَانَ, (S, TA,) or المَوْضِعَ, (Msb,) and البَيْتَ, (A,) inf. n. رَشٌّ, (S, TA,) He sprinkled, or wetted by sprinkling, (TA,) the place, (S, Msb, TA,) and the house, or chamber, or tent, (A,) بِمَاء ٍ with water. (Msb, TA.) And رَشَّ الحَائِكُ النَّسِيجَ بِالْمِرَشَّةِ [The weaver sprinkled the web with the مرشّة]. (A, TA.) ― -b3- [Hence,] رَشَّتِ السَّمَآءُ, and ↓ أَرَشَّت, (S, A, Msb, K,) The shy rained: (A, Msb:) or let fall a little rain, such as is termed رَشٌّ. (S. [After the former of these verbs, الأَرْضَ, or the like, seems to be understood.]) [And hence,] الطَّعْنَةُ ↓ أَرَشَّتِ [The spear-wound, or the like, sprinkled forth blood: a signification implied, but not expressed, in the S and A: or] became wide, so that its blood became scattered about: (K:) or passed through, and made the blood to flow, or to appear and flow, or to flow copiously, or with force. (Msb.) ― -b4- [Hence also,] رَشَّهُ بِثَآء ٍ حَسَن ٍ (assumed tropical:) He eulogized him. (TA voce خَمَّ.) ― -b5- And رَشَّهُ He washed him, or it. (MF, from the Expositions of the “ Muwatta. ”)

2 رَشَّ٣َ [رشّش القَلَمُ الحِبْرَ The pen spirtled the ink.]

4 أَرْشَ٣َ see 1, in two places. -A2- ارشّ الفَرَسَ, (A, K,) inf. n. اـِرْشَاشٌ, (A,) He made the horse to sweat by urging him with his feet. (A, K.)

ترشّش عَلَيْهِ المَآءُ
5 ترشّش عَلَيْهِ المَآءُ ذ , (S,) and عليه ↓ تَرَشْرَشَ, (A,) [The water became sprinkled, or scattered in drops, upon him or it.] And ترشّشت نُقْطَةٌ مِنَ القَلَمِ [A drop of ink became spirtled from the pen]. (S and K in art. مج)

تَرَشْرَشَ
R. Q. 2 تَرَشْرَشَ ذ : see 5. ― -b2- Also It (roasted meat) dripped with gravy; or was succulent, and dripping with juice; or was fat. (TA.) ― -b3- And It flowed. (TA.)

رَشٌّ
رَشٌّ ذ , (S, K,) or رَشٌّ مِنْ مَطَر ٍ, (A, TA,) A little [sprinkling] rain: (S, K:) [and so ↓ رَشَّةٌ in the present day:] or the first [or lightest and weakest] of rain: (IAar: [see رَكٌّ:] pl. رِشَاشٌ. (S, K.) ― -b2- Also the former, (assumed tropical:) A painful beating. (Sgh, K.)

رَشَّةٌ
رَشَّةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

رَشَاشٌ
رَشَاشٌ ذ What is sprinkled, (S, A, * K,) or scattered, (Msb,) of water, (A, Msb,) and the like, (Msb,) or of blood, (S, A, K,) and of tears, (S, K,) and the like, (K,) and of rain; (TA in art. طش;) what is scattered, or flies about, of blood. (Msb.) ― -b2- [Hence the saying,] لَمْ يَدْخُلْ فِى الشَّرِّ وَأَصَابَهُ مِنْ رَشَاشِهِ (tropical:) [He did not enter into evil, or mischief, and yet somewhat thereof, or of its effects, befell him]. (A, TA.) And أَلَحَّ بِنَا العُطَاشُ وَمَا نَالَنَا مِنْكَ اـِلَّا الرَّشَاشُ [app. meaning Insatiable thirst, or desire, to hear from thee, or the like, remained in us, and there did not reach us from thee aught save a mere sprinkling; or perhaps, what was scattered abroad, of rumours, or the like]. (A, TA. *) [See also an ex. voce رَذَاذٌ.]

رَشِيشٌ
رَشِيشٌ ذ : see مَرْشُوشٌ.

رَشْرَاشٌ
رَشْرَاشٌ ذ Roasted meat (Aboo-Sa'eed, A, K) dripping with its gravy; (Aboo-Sa'eed, A, TA;) or succulent, and dripping with its juice; (TA;) or fat: (K:) and ↓ مُرِشٌّ signifies the same. (TA.)

مُرِشٌّ
مُرِشٌّ ذ : see what next precedes.

مِرَشَّةٌ
مِرَشَّةٌ ذ A thing with which one sprinkles: (Ibn- 'Abbلd:) a thing with which the weaver sprinkles the web: (A, TA:) [in the present day, applied to a long-necked bottle, with a stopper pierced with a hole or holes, for sprinkling scented water.]

مَرْشُوشٌ
مَرْشُوشٌ ذ [Sprinkled, or scattered in drops; as also ↓ رَشِيشٌ, occurring in this sense in a verse in the TA in art. خفت]. ― -b2- مَحَلٌّ مَرْشُوشٌ [A place of alighting sprinkled, or wetted by sprinkling]. (A.) ― -b3- أَرْضٌ مَرْشُوشَةٌ Land upon which [rain such as is called] الرَّشّ has fallen. (TA.)

### Türkçe

رَشَّ
1 **رَشَّ** ذ , (A, Msb,) muzâri‘i **رَشُ٣َ** , (MS,) mastar ismi **رَشٌّ** (S, A, Msb, K) ve **تَرْشَاشٌ**, (A, K,) O, suyu, (S, A, Msb, K,) ve kanı, (S, A, K,) ve gözyaşlarını, (S, K,) vb. (A.) serpti, yahut damlalar hâlinde saçtı. (A, K, TK.) ― -b2- **رَشَّ المَكَانَ**, (S, TA,) yahut **المَوْضِعَ**, (Msb,) ve **البَيْتَ**, (A,) mastar ismi **رَشٌّ**, (S, TA,) O, yeri, (S, Msb, TA,) ve evi, yahut odayı, yahut çadırı, (A,) **بِمَاء ٍ** su ile (Msb, TA.) serpti, yahut serperek ıslattı. (TA.) Ve **رَشَّ الحَائِكُ النَّسِيجَ بِالْمِرَشَّةِ** [Dokumacı, dokumayı **المِرَشَّة** ile serpti]. (A, TA.) ― -b3- [Bundan dolayı,] **رَشَّتِ السَّمَآءُ**, ve ↓ **أَرَشَّت**, (S, A, Msb, K,) Gök hafif yağmur yağdı: (A, Msb:) yahut **رَشٌّ** diye adlandırılan türden az bir yağmur düşürdü. (S. [Bu iki fiilden ilkinin ardından, **الأَرْضَ** yahut benzeri anlaşılır görünür.]) [Ve bundan dolayı,] **الطَّعْنَةُ** ↓ **أَرَشَّتِ** [Mızrak yarası yahut benzeri kanı serpti: S ve A’da ima edilen fakat ifade edilmeyen bir anlam: yahut] genişledi; böylece onun kanı etrafa saçılır oldu: (K:) yahut delip geçti ve kanı akıttı, yahut görünür kılıp akıttı, yahut bolca, yahut kuvvetle akıttı. (Msb.) ― -b4- [Bundan dolayı ayrıca,] **رَشَّهُ بِثَآء ٍ حَسَن ٍ** (mecaz kabul edilerek:) O, onu övdü. (TA, **خَمَّ** maddesinde.) ― -b5- Ve **رَشَّهُ** O, onu yahut onu yıkadı. (MF, “Muwatta” şerhlerinden.)

2 **رَشَّ٣َ** [**رشّش القَلَمُ الحِبْرَ** Kalem mürekkebi fışkırttı.]

4 **أَرْشَ٣َ**: 1’e bak, iki yerde. -A2- **ارشّ الفَرَسَ**, (A, K,) mastar ismi **اـِرْشَاشٌ**, (A,) O, atı ayaklarıyla dürterek terletti. (A, K.)

ترشّش عَلَيْهِ المَآءُ
5 **ترشّش عَلَيْهِ المَآءُ** ذ , (S,) ve onun üzerine ↓ **تَرَشْرَشَ**, (A,) [Su onun üzerine yahut onun üzerine damlalar hâlinde serpilir, yahut saçılır oldu.] Ve **ترشّشت نُقْطَةٌ مِنَ القَلَمِ** [Kalemden bir mürekkep damlası fışkırıp saçıldı]. (S ve K, **مج** maddesinde)

تَرَشْرَشَ
R. Q. 2 **تَرَشْرَشَ** ذ : 5’e bak. ― -b2- Ayrıca O (kızarmış et) suyuyla damladı; yahut sulu idi ve özsuyuyla damlıyordu; yahut yağlı idi. (TA.) ― -b3- Ve O aktı. (TA.)

رَشٌّ
**رَشٌّ** ذ , (S, K,) yahut **رَشٌّ مِنْ مَطَر ٍ**, (A, TA,) Az [serpinti] yağmur: (S, K:) [ve günümüzde bunun gibi ↓ **رَشَّةٌ**:] yahut yağmurun ilki [yahut en hafifi ve en zayıfı]: (IAar: [**رَكٌّ**’e bak:] çoğulu **رِشَاشٌ**. (S, K.) ― -b2- Ayrıca birincisi, (mecaz kabul edilerek:) Acı verici bir dövme. (Sgh, K.)

رَشَّةٌ
**رَشَّةٌ** ذ : bir önceki paragrafa bak.

رَشَاشٌ
**رَشَاشٌ** ذ Suyun, (A, Msb,) ve benzerinin, (Msb,) yahut kanın, (S, A, K,) ve gözyaşlarının, (S, K,) ve benzerinin, (K,) ve yağmurun; (TA, **طش** maddesinde;) serpilmiş olanı, (S, A, * K,) yahut saçılmış olanı, (Msb,) kanın saçılmış olanı yahut etrafa uçuşanı. (Msb.) ― -b2- [Bundan dolayı şu söz,] **لَمْ يَدْخُلْ فِى الشَّرِّ وَأَصَابَهُ مِنْ رَشَاشِهِ** (mecaz:) [O, kötülüğe yahut fesada girmedi, yine de ondan, yahut onun etkilerinden, bir şey ona isabet etti]. (A, TA.) Ve **أَلَحَّ بِنَا العُطَاشُ وَمَا نَالَنَا مِنْكَ اـِلَّا الرَّشَاشُ** [görünüşe göre anlamı: senden işitmeye, yahut benzerine, doymaz susuzluk yahut arzu bizde kaldı ve senden bize, sırf bir serpintiden başka bir şey ulaşmadı; yahut belki, söylentilerden yahut benzerinden, etrafa saçılmış olan]. (A, TA. *) [Ayrıca **رَذَاذٌ** maddesinde bir örneğe bak.]

رَشِيشٌ
**رَشِيشٌ** ذ : **مَرْشُوشٌ**’a bak.

رَشْرَاشٌ
**رَشْرَاشٌ** ذ Kızarmış et (Aboo-Sa'eed, A, K) suyuyla damlayan; (Aboo-Sa'eed, A, TA;) yahut sulu ve özsuyuyla damlayan; (TA;) yahut yağlı: (K:) ve ↓ **مُرِشٌّ** aynı anlama gelir. (TA.)

مُرِشٌّ
**مُرِشٌّ** ذ : bir sonraki önce gelene bak.

مِرَشَّةٌ
**مِرَشَّةٌ** ذ Serpmek için kullanılan bir şey: (Ibn- 'Abbād:) dokumacının dokumayı serptiği bir şey: (A, TA:) [günümüzde, güzel kokulu su serpmek için, boynu uzun, tıpalı ve tıpası bir delik yahut deliklerle delinmiş şişeye uygulanır.]

مَرْشُوشٌ
**مَرْشُوشٌ** ذ [Damlalar hâlinde serpilmiş yahut saçılmış; bunun gibi ↓ **رَشِيشٌ**, bu anlamda, TA’da **خفت** maddesinde bir beyitte vârid olmuştur]. ― -b2- **مَحَلٌّ مَرْشُوشٌ** [Konaklama yeri serpilmiş, yahut serperek ıslatılmış]. (A.) ― -b3- **أَرْضٌ مَرْشُوشَةٌ** Üzerine [**الرَّشّ** diye adlandırılan türden] yağmur düşmüş arazi. (TA.)
