# رصن (ر-ص-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B1%D8%B5%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ر - ص - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الصاد والراء والنون معهما
ر ص ن، ن ص ر يستعملان فقط
رصن:
رَصُنَ الشيءُ يرصُنُ رَصانةً، وهو شِدَّة الثبات ونحوه، وأرصَنْتُه إِرصاناً.
نصر:
النَّصرُ: عَوْنُ المظلوم.
وفي الحديث: انصُرْ أخاك ظالماً أو مظلوماً، وتفسيره: أن يمنعه من الظُّلْم إنْ وَجَدَه ظالماً، وان كان مظلوماً أعانه على ظالمِهِ.
والأنصارُ: جماعة الناصِر، وأنصار النبيِّ- صَلّى اللهُ عليه وسلَّم-: أعوانُه.
وانتَصَرَ الرجل: انتَقَمَ من ظالمه.
والنَّصيرُ والنّاصِرُ واحدٌ، وقال اللهُ جلَّ وعَزَّ-: نِعمَ المَوْلَى ونعم النصيرُ.
والنُّصْرة: حُسْنُ المَعُونة، وقال اللهُ- جَلَّ وعَزَّ-: من كانَ يظُنُّ أنْ لَنْ يَنصُرَه اللهُ في الدنيا والآخرةِ.. الآية.
المعنى: من ظنّ من الكُفّارَ أنَّ اللهَ لا يُظهِرُ مُحمداً على مَن خالَفَه فليَخْتَنِقْ غيظاً حتى يموت كمداً فانّ اللهَ يُظهِرُه ولا ينفَعُه مَوْتُه خنْقاً، والهاء في قوله: أنْ لنْ ينصُرَه للنبي محمدٍ- صلّى الله عليه وسلّم-.
وتَنَصَّرَ: دَخَلَ في النَّصرانيّة.
ونَصْرونة: قرية بالشام، ويقال: نَصْرَى.
ونَصَرَ الغَيْثُ البِلادَ: أَرواها.

##### Türkçe

باب **الصاد** ve**الراء** ve**النون** onlarla birlikte

**ر ص ن**، **ن ص ر** yalnızca kullanılırlar

**رصن**:
**رَصُنَ** şey **يرصُنُ** **رَصانةً**; o, sebatın şiddeti ve benzeridir; ve ben onu **أرصَنْتُه** **إِرصاناً** (yaptım).

**نصر**:
**النَّصرُ**: mazlumun yardımı.
Ve hadiste: “**انصُرْ** kardeşini zalim veya mazlum (iken).” Ve onun tefsiri: onu zulümden men etmesidir, eğer onu zalim bulursa; ve eğer mazlum ise, zalimine karşı ona yardım eder.
Ve **الأنصارُ**: **الناصِر**’in cemaati; ve Peygamber’in **أنصار**’ı -Allah ona salât ve selâm etsin-: onun yardımcılarıdır.
Ve **انتَصَرَ** adam: zaliminden intikam aldı.
Ve **النَّصيرُ** ve**النّاصِرُ** birdir; ve Allah -azze ve celle- dedi: “Ne güzel **المَوْلَى** ve ne güzel **النصيرُ**.”
Ve **النُّصْرة**: yardımın güzelliği; ve Allah -azze ve celle- dedi: “Kim, Allah’ın onu dünyada ve âhirette asla **يَنصُرَه** etmeyeceğini zannederse...” âyet.
Mânâ: kâfirlerden kim Allah’ın Muhammed’i ona muhalefet edene karşı izhar etmeyeceğini zannettiyse, öfkesinden boğulup kederden ölene dek (kendini) boğsun; çünkü Allah onu izhar eder ve onun boğularak ölmesi ona fayda vermez; ve “**أنْ لنْ ينصُرَه**” sözündeki **الهاء**, Peygamber Muhammed içindir -Allah ona salât ve selâm etsin-.
Ve **تَنَصَّرَ**: **النَّصرانيّة**’ye girdi.
Ve **نَصْرونة**: Şam’da bir köydür; ve denilir: **نَصْرَى**.
Ve **نَصَرَ** **الغَيْثُ** **البِلادَ**: onu suladı.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الأصمعي: رَصَنتُ الشيءَ أرصُنه رَصْناً: أكملته. وأَرْصَنْتُهُ: أحكمته. والرَصينُ: المحكَم الثابت. وقد رَصُنَ بالضم رَصانَةً. والرَصينانِ في رُكبة الفرس: أطراف القصَب المركّب في الرَضَفَةِ. وفلان رَصينٌ بحاجتك، أي حفيٌّ بها. ورَصَنْتُهُ بلساني رَصْناً: شتمتُه. ورجل رَصينُ الجوف، أي مُوجَع الجوف. أبو زيد: رَصَنْتُ الشيء معرفةً، أي عَلِمْتُهُ.

##### Türkçe

الأصمعي: **رَصَنتُ** şeyi **أرصُنه** **رَصْناً**: onu tamamladım. Ve **أَرْصَنْتُهُ**: onu sağlamlaştırdım. Ve **الرَصينُ**: sağlamlaştırılmış, sabit olandır. Ve (fiil) zamme ile **رَصُنَ** (olur), **رَصانَةً** (olarak). Ve atın dizindeki **الرَصينانِ**: **الرَضَفَةِ** içinde birleştirilmiş kamışın uçlarıdır. Ve falan kimse, ihtiyacın hususunda **رَصينٌ**’dir; yani ona karşı özenlidir. Ve onu dilimle **رَصَنْتُهُ** **رَصْناً**: ona sövdüm. Ve (bir) adam **رَصينُ الجوف**’tur; yani içi ağrılıdır. أبو زيد: **رَصَنْتُ** şeyi bilgi olarak; yani onu bildim.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ص ر ن
صنر ، نصر ، رصن : ( مستعملة ) .
صنر : الحَرّاني عن ابن السكيت قال أبو عمرو : تقول : هي الصِّنَارة بكسر الصاد ولا تقل : صَنَّارة .
وقال الليث : الصِّنَّارةُ : مِغْزَلُ المرأة ، وهو دخيل .
وقال غيره : صِنَّارةُ المِغْزل : هي الحديدةُ المُعَقَّفةُ في رأسه .
ثعلب عن ابن الأعرابيّ : الصِنَّارَة : السيء الخُلق . والصِّنْوَرُ : البخيل السيىءُ الخلُق . والصنانير : البخلاء من الرجال وإن كانوا ذوي شرف .
قال : والصّنانير : السَّيِّئُو الآداب وإن كانوا ذوِي نباهة .
رصن : قال الليث : رصن الشيء يرصن رصانة ، وهو شدة الثبات . وأرصنته أنا إرصاناً .
أبو عُبَيد عن الأصمعي : رَصَنتُ الشيء : أكملته .
وقال غيره : أرصَنته : أحكمته ، فهو مرصون ، وقال لبيد :
أو مُسلِمٌ عَمِلتْ له عُلوِيَّةٌ
رَصنتْ ظهورَ رواجبٍ وبَنَانِ
أراد بالمسلم غلاماً وَشَمَتْ يدَه امرأةٌ من أهل العالية .
نصر : ثعلب عن ابن الأعرابي : النُّصْرةُ : المَطْرةُ التّامّة ، وأرضٌ منصورةٌ ومَضْبُوطة .
وقال أبو عُبَيد : نُصِرت البلادُ : إذا مُطِرت ، فهي منصورة . ونُصِر القومُ : إذا أغِيثُوا .
وقال الشاعر :
من كان أخطاه الرّبيعُ فإنما
نُصر الحجاز بِغيْث عبد الواحد
وقال أبو عمرو : نَصرْتُ أرضَ بني فلان ، أي : أتيتها . وقال الرّاعي :
إذا ما انقضى الشهر الحرام فَودِّعِي
بلادَ تميمٍ وانْصُرِي أرضَ عامِرِ
وقال الفراء : نَصَر الغيثُ البلادَ : إِذا أنبتها .
وقال أبو خَيرة : النّواصرُ من الشِّعاب : ما جاء من مكان بعيد إلى الوادي فنصَرَ سيْلَ الوادي ؛ الواحد ناصر .
وقال الليث : النَّصْرُ : عوْنُ المظلوم ، وفي الحديث : ( انصُرْ أخاك ظالماً أو مظلوماً ) ، وتفسيره : أن يمنعه من الظُّلم إن وجَدَه ظالماً ، وإن كان مظلوماً أعانه على ظالمه ، وجمعُ النّاصِر أنصار . وانتصر الرجُل : إذا امتنع مِنْ ظالمه . قلت : ويكون الانتصارُ من الظالم : الانتصافُ والانتقامُ منه ، قال الله مخبراً عن نوح ودُعائه إيّاه بأن ينصره على قومه : ( مَغْلُوبٌ فَانتَصِرْ ) ( القمر : 10 ، 11 ) ، كأنه قال لربّه انتقم منهم ، كما قال : ( نُوحٌ رَّبِّ لاَ تَذَرْ عَلَى الاَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ ) ( نوح : 26 ) .
والنصيرُ : الناصرُ ، قال الله جل وعز : ( نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ) ( الأنفال : 40 ) . والنُّصْرَةُ : حسنُ المعونة ، وقال الله جل وعز : ( مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ اللَّهُ فِى الدُّنْيَا وَالاَخِرَةِ ) ( الحج : 15 ) الآية . المعنى : من ظن من الكفار أن الله لا يُظْهر محمّداً على مَن خالَفَه فليختنق غيْظاً حتى يموتَ كمداً فإن الله يُظْهره ولا ينْفعُه موْتُه خَنْقاً . والهاء في قوله : ( أَن لَّن يَنصُرَهُ ( للنبيّ محمدٍ ( صلى الله عليه وسلم )
قال أبو إسحاق : واحد النصارى في أحد القولين : نصران كما ترى ؛ مثل نَدْمان ونَدامَى والأنثى نصرانة ، وأنشد :
فكِلْتاهما خَرَّتْ وأَسْجَد رأسُها
كما سَجَدَتْ نَصْرَانة لم تَحنَّفِ
فنَصْرانة : تأنيثُ نَصْران . ويجوز أن يكون واحدُ النصارى : نَصْرِيًّا مثلُ بعير مَهْرِيَ وإبلٍ مَهَارَى .
وقال الليث : زعموا أنهم نُسِبوا إلى قرية بالشام اسمُها نَصْرُونَه . والتّنَصُّرُ : الدخولُ في النّصرانية .
شمر عن ابن شميل : النَّواصِرُ : مَسايل المياه ، واحدُها ناصِرة ، لأنها تجيء من مكان بعيد حتى تقع في مُجْتَمع الماء حيث انتهت ، لأن كلّ مَسِيل يَضِيع ماؤه فلا يقع في مُجْتَمع الماء فهو ظالم لمائه .

##### Türkçe

ص ر ن
**صنر** ، **نصر** ، **رصن** : (kullanılan).

**صنر** : el-Ḥarrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: Ebû ʿAmr dedi ki: “Şöyle dersin: o, **الصِّنَارة** (ṣād’ın kesresiyle); **صَنَّارة** deme.”
Leys dedi ki: **الصِّنَّارةُ**: kadının iği; ve o, dâhildir (yabancı kökenlidir).
Başkası dedi ki: **صِنَّارةُ المِغْزل**: onun başındaki kıvrık demirdir.
Saʿleb, İbnü’l-Aʿrâbî’den: **الصِنَّارَة**: kötü huylu. **الصِّنْوَرُ**: cimri, kötü huylu. **الصنانير**: erkeklerden cimriler; şeref sahipleri olsalar bile.
Dedi ki: **الصّنانير**: edebi kötü olanlar; nübâhet (ün/şöhret) sahipleri olsalar bile.

**رصن** : Leys dedi ki: **رصن** şeyi **يرصن** **رصانة** (ile): o, sağlam sabit duruşun şiddetidir. Ben onu **أرصنته** **إرصاناً** (ile) yaptım.
Ebû ʿUbeyd, el-Aṣmaʿî’den: **رَصَنتُ** şeyi: onu tamamladım.
Başkası dedi ki: **أرصَنته**: onu sağlamlaştırdım; o hâlde o **مرصون**dur. Lebîd dedi ki:
أو مُسلِمٌ عَمِلتْ له عُلوِيَّةٌ
رَصنتْ ظهورَ رواجبٍ وبَنَانِ
**المسلم** ile, el-ʿÂliye ehlinden bir kadının elini dövmelediği bir oğlanı kastetti.

**نصر** : Saʿleb, İbnü’l-Aʿrâbî’den: **النُّصْرةُ**: tam yağmur; ve **أرضٌ منصورةٌ** ve **مَضْبُوطة** (olan yer).
Ebû ʿUbeyd dedi ki: **نُصِرت البلادُ**: yağmur yağdırıldığı zaman; o hâlde o **منصورة**dur. **ونُصِر القومُ**: yardım edildikleri zaman.
Şair dedi ki:
من كان أخطاه الرّبيعُ فإنما
نُصر الحجاز بِغيْث عبد الواحد
Ebû ʿAmr dedi ki: **نَصرْتُ** Benî falân’ın toprağını; yani: ona geldim. er-Râʿî dedi ki:
إذا ما انقضى الشهر الحرام فَودِّعِي
بلادَ تميمٍ وانْصُرِي أرضَ عامِرِ
Ferrâ dedi ki: **نَصَر الغيثُ البلادَ**: onu bitirdiği zaman.
Ebû Ḫayra dedi ki: **النّواصرُ** (vadilerden/yarıklardan): uzak bir yerden vadiye gelip vadinin selini “**نصَرَ**” eden şeylerdir; tekili **ناصر**.
Leys dedi ki: **النَّصْرُ**: mazluma yardım. Hadiste: “( **انصُرْ أخاك ظالماً أو مظلوماً** )”; onun tefsiri: onu zulümden men etmesidir, eğer onu zalim bulursa; eğer mazlum ise zalimine karşı ona yardım eder. **النّاصِر**in çoğulu **أنصار**dır. **وانتصر** adam: zaliminden korunup engellendiği zaman. Dedim ki: zalimden **الانتصار**: ondan hakkını alma ve ondan intikam alma olur. Allah, Nûh’tan ve onun, kavmine karşı kendisini yardım etmesi için O’na duasından haber vererek dedi ki: “( **مَغْلُوبٌ فَانتَصِرْ** ) (القمر: 10، 11)”; sanki Rabbine: onlardan intikam al, demiştir; şu sözü gibi: “( **نُوحٌ رَّبِّ لاَ تَذَرْ عَلَى الاَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ** ) (نوح: 26)”.
**والنصيرُ**: **الناصرُ**dur. Allah, yüce ve aziz, dedi ki: “( **نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ** ) (الأنفال: 40)”. **والنُّصْرَةُ**: yardımın güzelliği. Allah, yüce ve aziz, dedi ki: “( **مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ اللَّهُ فِى الدُّنْيَا وَالاَخِرَةِ** ) (الحج: 15)” âyet. Mana: kâfirlerden kim, Allah’ın Muhammed’i ona muhalefet edene karşı üstün kılmayacağını zannederse, öfkesinden boğulup kederden ölene dek (öylece) boğulsun; çünkü Allah onu üstün kılar ve onun boğularak ölmesi ona fayda vermez. Ve onun sözündeki **الهاء**: “( **أَن لَّن يَنصُرَهُ** )” (Nebî Muhammed’e (sallallahu aleyhi ve sellem)).
Ebû İshâk dedi ki: iki görüşten birinde **النصارى**nın tekili: gördüğün gibi **نصران**dır; **نَدْمان** ve **نَدامَى** gibi. Dişisi **نصرانة**dır. Ve şu beyiti okudu:
فكِلْتاهما خَرَّتْ وأَسْجَد رأسُها
كما سَجَدَتْ نَصْرَانة لم تَحنَّفِ
Böylece **نَصْرانة**: **نَصْران**ın dişilidir. Ve **النصارى**nın tekilinin **نَصْرِيًّا** olması caizdir; **بعير مَهْرِيَ** ve **إبلٍ مَهَارَى** gibi.
Leys dedi ki: onların, Şam’da adı **نَصْرُونَه** olan bir köye nisbet edildiklerini iddia ettiler. **والتّنَصُّرُ**: **النّصرانية**ye girmektir.
Şemmer, İbn Şümeyl’den: **النَّواصِرُ**: suların akış yataklarıdır; tekili **ناصِرة**dir; çünkü uzak bir yerden gelir, nihayet vardığı yerde suyun toplandığı yere düşer; çünkü her akış yatağı, suyu zayi olur da suyun toplandığı yere düşmezse, suyu için zalimdir.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الراء والصاد وما يثلثهما)
(رصع) الراء والصاد والعين أصلٌ واحدٌ يدلُّ على عَقْد شيءٍ بشيءٍ كالتَّزْيِين له به. يقال لِحلْية السَّيف رَصِيعةٌ، والجمع رصائع، وذلك ما كان منها مستديراً. وكل حَلْقَةِ حِلْيَةٍ مستديرةٍ : رصيعةٌ. قال الهذليّ(1):‏
ضربنَاهُمُ حتى إذا ارْبَثَّ جمعُهُمْ *** وعادَ الرَّصيعُ نُهْبَةً للحمائلِ(2)‏
ومن الباب المراصِعُ، وهي التمائِم، سمِّيت بذلك لأنها تعلَّق. ويقال رُصِعَ الشيء، إذا عُقِد. ويقال رَصَع به، إذا عَبِقَ.‏
ويجوز أن يكون الباقي من الكَلِم في هذا أصلاً آخرَ يدلُّ على خِفَّةٍ وصِغَر حجْم، فيقال لفراخ النَّخْل الرَّصَع، الواحدة رصَعَةٌ. ويقال للمرأة الرَّسْحاء رَصْعاء. والرَّصْع: الضَّرب باليد ضرباً خفيفاً. والترصّع: النَّشاط والخِفّة.‏
(رصغ) الراء والصاد والغين ليس أصلاً. لكنّ الخليل قال: الرُّصْغ لغةٌ في الرُّسغ.‏
(رصف) الراء والصاد والفاء أصلٌ واحدٌ منقاسٌ مطّرد، وهو ضمُّ الشيءِ بعضِه إلى بعض. فالرَّصْف: ضَمُّ الحِجارة بعضِها إلى بعض. والحجارة نَفْسُها رَصَفٌ. ومن ذلك رَصْف الصّخْر في البِناء. والرِّصَاف: العَقَبُ يُشَدُّ على فُوقِ السَّهم. وحكى الخليل الرُّصَافة والرَّصَفَةَ أيضاً. والرَّصوف: المرأة الصَّغيرة الفَرْج؛ وكأنّ ذلك من تَراصُفِ الشيء ويقال هذا أمرٌ لا يَرْصُفُ بك، أي لا يَليق. وعملٌ رصِيفٌ: مُحْكَم. وفلانٌ رصيفُ فلانٍ، أي يعارِضُه في عمَله.‏
(رصن) الراء والصاد والنون أصلٌ واحد يدلُّ على ثَبَاتٍ وكمال وإحكام. تقول: شيءٌ رصينٌ، أي شديد ثابت. وقد رَصُن رَصانةً، وأرصنتُه أنا. وحكى ناسٌ: فلانٌ رصينٌ بحاجَتِك، أي حَفِيٌّ. ويقال رَصَنْتُ الشيءَ(3): أكملتُه. وقال أبو زيد: رصَنْت الشيءَ معرفةً(4). والرَّصِينانِ في رُكْبة الفرس: أطرافُ القَصَب المركَّب في رَضَْفَة الفَرَس.‏
ومما شذَّ عن الباب قولهم: هو رصينُ الجَوف، أي مُوجَع الجوف. قال:‏
* تقول إنِّي رَصِينُ الجَوْفِ فاسقُونِي(5) *‏
ويقولون: رصَنَه بلسانه رصْناً، أي شَتَمه. وفيه نظرٌ.‏
(رصد) الراء والصاد والدال أصلٌ واحد، وهو التهيُّؤُ لِرِقْبةِ شيءٍ على مَسْلكِه، ثم يُحمَل عليه ما يشاكلُه. يقال أرصدتُ لـه كذا، أي هيّأْتُه* له، كأنّك جعلتَه على مَرصَده. وفي الحديث: "إلاّ أنْ أُرْصِدَه لدَيْنٍ عَلَيّ" وقال الكسائيّ: رصدتُه أرصُدُه، أي ترقَّبتُه؛ وأرصَدْت لـه، أي أعدَدْت. والمَرْصَد: موقع الرَّصْد. والرَّصَد: القوم يَرصُدون. والرَّصْد الفِعل. والرَّصود من الإبل: التي ترصُد شُربَ الإبل ثم تَشرَب هي. ويقال إنَّ الرُّصْدة(6) الزُّبْية، كأنها للسبُع ليقَعَ فيها. ويقال الرَّصيد: السبُع الذي يَرْصُد ليَثِب.‏
وشذّتْ عن الباب كلمةٌ واحدة، يقال الرَّصَْد: أوّل المطر. والله أعلمُ بالصواب.‏
--------------------------------------------------------
(1) هو أبو ذؤيب الهذلي. انظر ديوانه 85 واللسان (رسع، رصع، نهي) ومعجم البلدان (الرسيع).‏
(2)في الأصل:" اربت"، تحريف، صوابه بالثاء المثلثة كما في المجمل والديوان.‏
(3) في الأصل: "أرصنت"، صوابه في المجمل وسائر المعاجم المتداولة.‏
(4) زاد في اللسان: "أي علمته". وفي المجمل: "أي غلبته"، محرفة.‏
(5) في اللسان: "يقول إني".‏
(6) ذكرت في القاموس. ولم تذكر في اللسان.‏
ـ

##### Türkçe

(باب **الراء** و**الصاد** وما يثلثهما)

(**رصع**) **الراء** ve**الصاد** ve**العين** tek bir asıldır; bir şeyi bir şeye bağlamaya delâlet eder; onu onunla süslemek gibi. Kılıcın süsüne **رَصِيعةٌ** denir; çoğulu **رصائع**’dır; bu, ondan yuvarlak olan şeydir. Yuvarlak olan her süs halkası: **رصيعةٌ**. Hüzeli dedi ki:
ضربنَاهُمُ حتى إذا ارْبَثَّ جمعُهُمْ *** وعادَ الرَّصيعُ نُهْبَةً للحمائلِ

Bu bâbdan **المراصِعُ** vardır; o da temâimdir; ona bu ad verilmiştir, çünkü asılır. Ve “**رُصِعَ** şey” denir; bağlandığı zaman. Ve “**رَصَع** onunla” denir; koktuğu zaman.

Ve câizdir ki bu hususta kelimeden geri kalan, hafifliğe ve hacmin küçüklüğüne delâlet eden başka bir asıl olsun; hurma fidanlarının yavrularına **الرَّصَع** denir; bir tanesi **رصَعَةٌ**’dır. Ve kadına **الرَّسْحاء** (olan) **رَصْعاء** denir. Ve **الرَّصْع**: elle hafif bir vuruşla vurmaktır. Ve **الترصّع**: canlılık ve hafifliktir.

(**رصغ**) **الراء** ve**الصاد** ve**الغين** bir asıl değildir. Lâkin Halîl dedi: **الرُّصْغ** **الرُّسغ**’de bir lugattır.

(**رصف**) **الراء** ve**الصاد** ve**الفاء** ölçülü, düzenli tek bir asıldır; o, şeyin bir kısmını bir kısmına katmaktır. İşte **الرَّصْف**: taşların bir kısmını bir kısmına katmaktır. Taşların kendisi de **رَصَفٌ**’tur. Bundan, binada kayanın **رَصْف**’i vardır. Ve **الرِّصَاف**: okun üst tarafına bağlanan topuktur. Halîl **الرُّصَافة** ve **الرَّصَفَةَ**’yi de nakletti. Ve **الرَّصوف**: ferci küçük olan kadındır; sanki bu, şeyin birbirine bitişmesindendir. Ve “bu, seninle **لا يَرْصُفُ** bir iştir” denir; yani yakışmaz. Ve **رصِيفٌ** bir iş: sağlamlaştırılmıştır. Ve “falanca, falancanın **رصيفُ**’idir” (denir); yani işinde ona karşı durur.

(**رصن**) **الراء** ve**الصاد** ve**النون** tek bir asıldır; sebat, kemal ve sağlamlaştırmaya delâlet eder. Dersin ki: **رصينٌ** bir şey; yani şiddetli, sabit. Ve **رَصُن** **رَصانةً**; ve ben onu **أرصنتُه**. Bazı kimseler nakletti: “falanca, ihtiyacınla **رصينٌ**’dir”; yani özenlidir. Ve “**رَصَنْتُ** şeyi” denir: onu tamamladım. Ebû Zeyd dedi: “**رصَنْت** şeyi **معرفةً**.” Atın dizinde **الرَّصِينانِ**: atın **رَضَْفَة**’sinde birleştirilmiş kamışın uçlarıdır.

Bâbdan şâz olan şeylerden, onların “o, **رصينُ الجَوف**’tur” sözüdür; yani içi ağrılıdır. Dedi ki:
* تقول إنِّي رَصِينُ الجَوْفِ فاسقُونِي *

Ve derler ki: “diliyle onu **رصَنَه** **رصْناً**”; yani ona sövdü. Onda bir bakış vardır.

(**رصد**) **الراء** ve**الصاد** ve**الدال** tek bir asıldır; o, bir şeyin yolunda gözetlenmesine hazırlanmadır; sonra ona benzeri olan şeyler yüklenir. “Ona şunu **أرصدتُ**” denir; yani onu onun için hazırladım; sanki onu onun gözetleme yerine koymuşsun. Hadiste: “Ancak onu üzerimde olan bir borç için **أُرْصِدَه**.” Kisâî dedi: “Onu **رصدتُه** **أرصُدُه**”; yani onu gözetledim; ve “ona **أرصَدْت**”; yani hazırladım. Ve **المَرْصَد**: **الرَّصْد**’ün yeri. Ve **الرَّصَد**: gözetleyen kavimdir. Ve **الرَّصْد** fiildir. Ve develerden **الرَّصود**: develerin içmesini gözetler, sonra kendisi içer. Ve denir ki **الرُّصْدة**: **الزُّبْية**’dir; sanki yırtıcı hayvan için, içine düşsün diye. Ve **الرَّصيد** denir: sıçramak için gözetleyen yırtıcı hayvan.

Bâbdan şâz olan tek bir kelime vardır; **الرَّصَْد** denir: yağmurun ilki. Allah doğruyu daha iyi bilendir.

--------------------------------------------------------
(1) O, Ebû Züeyb el-Hüzelî’dir. Dîvânına 85’e ve Lisân’a (**رسع**، **رصع**، **نهي**) ve Mu‘cemü’l-büldân’a (**الرسيع**) bak.
(2) Asılda: “**اربت**”, tahriftir; doğrusu, Mücmel’de ve Dîvân’da olduğu gibi üç noktalı **الثاء** iledir.
(3) Asılda: “**أرصنت**”; doğrusu Mücmel’de ve yaygın diğer sözlüklerdedir.
(4) Lisân’da artırdı: “yani onu bildim”. Mücmel’de: “yani ona galip geldim”; tahrif edilmiştir.
(5) Lisân’da: “**يقول إني**”.
(6) Kâmûs’ta zikredildi. Lisân’da zikredilmedi.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ر ص ن
رصن البناء وغيره رصانة فهو رصين ورصـن فهـو مرصـون وأرصـن فهـو مرصـن‏.‏
وتقـول‏:‏ هذه درع رصينة حصينة‏.‏
ومـن المجـاز‏:‏ لـه رأي رصيـن وكلـام متين رصين‏.‏
وهو رصين الرأي‏.‏
وسمعتهم يقولون‏:‏ رصّن لي هذا الخبر بمعنى حققه‏.‏
وإذا عملت عملاً فأرصنه وأتقنه‏.‏

##### Türkçe

ر ص ن
**رصن**: bina ve başkasını sağlamlaştırdı; o hâlde o **رصين**’dir. Ve **رصـن**: o hâlde o **مرصـون**’dur. Ve **أرصـن**: o hâlde o **مرصـن**’dir.‏
Ve dersin ki: Bu, sağlam, korunaklı bir zırhtır.‏
Ve mecazdan: Onun sağlam bir görüşü ve sağlam, metin bir sözü vardır.‏
Ve o, görüşte sağlamdır.‏
Onları şöyle derken işittim: “Bu haberi benim için **رصّن**” yani “onu tahkik etti” (anlamında).‏
Ve bir iş yaptığında, onu **أرصنه** ve onu sağlam yap.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

رَصُنَ الشيءُ، بالضم، رَصانَةً، فهو رَصِين: ثبت، وأَرصَنه: أَثبته وأَحكمه. ورَصَنه: أَكمله. الأَصمعي: رَصَنْتُ الشيءَ أَرْصُنه رَصْناً أَكْملته. والرَّصِين: المحكم الثابت. أَبو زيد: رَصَنْتُ الشيءَ معرفةً أَي علمته. ورجل رصين: كرَزِينٍ، وقد رَصُنَ. ورَصَنْتُ الشيءَ: أَحكمته، فهو مَرْصُون؛ قال لبيد:
أَو مُسْلِم عَمِلَتْ له عُلْوِيَّةٌ،
رَصَنَتْ ظهورَ رَواجِبٍ وبَنانِ
أَراد بالمسلم غلاماً وشَمتْ يده
(* قوله «وشمت يده إلخ» ومنه ساعد
مرصون أي موشوم كما في التكملة، قال: والمرصن كمنبر حديدة تكوى بها الدواب) امرأَة من أَهل العالية. وفلان رَصِينٌ بحاجتك أَي حَفِيٌّ بها. ورَصَنْتُه بلساني رَصْناً: شتمته. ورجل رَصِين الجوف أَي مُوجَع الجوف؛ وقال: يقول إني رَصِينُ الجوفِ فاسْقُوني
والرَّصِينانِ في ركبة الفرس: أَطرافُ القَصَب المركب في الرَّضْفَة.

##### Türkçe

**رَصُنَ** şey, (zammesiyle), **رَصانَةً** (olarak); o hâlde o **رَصِين**’dir: sabit oldu. Ve onu **أَرصَنه**: onu sabit kıldı ve sağlamlaştırdı. Ve onu **رَصَنه**: onu tamamladı. **الأَصمعي**: “Şeyi **رَصَنْتُ**; onu **أَرْصُنه** **رَصْناً** (olarak): onu tamamladım.” Ve **الرَّصِين**: sağlamlaştırılmış, sabit olandır. **أَبو زيد**: “Şeyi **رَصَنْتُ** (onu) bilme olarak: yani onu bildim.” Ve **رَصين** bir adam: **رَزِينٍ** gibi; ve (adam) **رَصُنَ** olmuştur. Ve “Şeyi **رَصَنْتُ**: onu sağlamlaştırdım; o hâlde o **مَرْصُون**’dur”; **لبيد** dedi ki:

أَو مُسْلِم عَمِلَتْ له عُلْوِيَّةٌ،
رَصَنَتْ ظهورَ رَواجِبٍ وبَنانِ

**المسلم** ile bir oğlanı kastetti ve eli dövme oldu.
(* “Ve eli dövme oldu, ilh.” sözü: bundan (olarak) **ساعد مرصون** yani dövmeli, **التكملة**’de olduğu gibi. Dedi ki: ve **المرصن** (kalıbı) **منبر** gibi: hayvanlara dağlanan bir demir parçasıdır.)
**العالية** ehli bir kadın. Ve falan kimse **رَصِينٌ** senin ihtiyacınla: yani ona karşı özenli/ilgili olandır. Ve onu dilimle **رَصَنْتُه** **رَصْناً**: ona sövdüm. Ve **رَصِين الجوف** bir adam: yani içi (karnı) ağrılı olandır; ve dedi ki:

يقول إني رَصِينُ الجوفِ فاسْقُوني

Ve **الرَّصِينانِ**, atın dizinde: **الرَّضْفَة** içinde yerleştirilmiş kamışın uçlarıdır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ر ص ن * * الرَّصِينُ * المحكم الثابت وقد * رَصُنَ * من باب ظرف

##### Türkçe

* ر ص ن * * **الرَّصِينُ** * sağlamlaştırılmış, sabit olan; ve **رَصُنَ** (fiili) **ظرف** bâbındandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( رَصَنَهُ ) يَرْصنُه رَصْناً : ( أَكْمَلَهُ ) ، نَقَلَهُ الجَوْهرِيُّ عن الأصْمعيّ .
( و ) رَصَنَه ( بِلِسانِه ) رَصْناً : ( شَتَمهُ وأَرْصَنَه : أَحْكَمَه كما في

الصِّحاحِ يقالُ عَملْتَ عَمَلاً فأَرْصنْه وأَتْقِنْه وهو مجازٌ ( وقد رَصُنَ البناءُ ككَرُمَ رَصانَةً والرَّصِينُ ( كأَميرٍ : المُحْكَمُ الثَّابِتُ .
( و ) الرَّصِينُ : ( الحَفِيُّ بحاجَةِ صاحِبِه .
( و ) رَجُلٌ رَصِينُ الجَوْفِ : هو ( المُوْجَعُ المُتَأَلِّمُ ) ؛ وأَنْشَدَ الجوْهرِيُّ :
يقولُ : إِنّي رَصِينُ الجوْفِ فاسْقُوني ( ورَصِينا الفَرَسِ في رُكْبَتَيْهِ : أَطْرافُ القَصَبِ المُرَكَّبِ في الرَّضَفَةِ ) ؛ نَقَلَه الجَوْهرِيُّ والرَّضَفَةُ ، بالضّادِ المعْجمَةِ : عَلَمٌ مُنْطبِقٌ على الرَّكْبَةِ ، ولم يَذْكرْه الجَوْهرِيُّ في موْضِعِه .
( ورَصَّنَ الشَّيءَ مَعْرِفَةً تَرْصِيناً : عَلِمَهُ ) ؛ نَقَلَهُ الجَوْهرِيُّ عن أَبي زيْدٍ ، ولكنَّه ضَبَطَه بتخْفِيفِ الصَّادِ ، وفي بعضِ النسخِ بالتَّشْديدِ كما المصنِّفُ ، ويُؤَيّدُه قوْلُ الزَّمَخْشَريّ في الأساسِ : رَصِّنْ لي هذا الخَبَرَ : أَي حَقّقْه ؛ وهو مجازٌ .
( وساعِدٌ مَرْصونٌ ) : أَي ( مَوْسومٌ .
( و ) المِرْصَنُ ، ( كمِنْبَرٍ : حَديدَةٌ تُكْوَى بها الدَّوابُّ .
( والأرْصانُ : ع لِتِلْحَارِثِ بنِ كَعْبٍ ) .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
رجُلٌ رَصِينٌ ، كرَزِينٍ وله رأْيٌ رَصِينٌ .
ورَصَنْتُ الشيءَ : أَحْكَمْتُه ، فهو مَرْصونٌ .
وأُرْصِنَ البناءُ فهو مُرْصَنٌ .
ودِرْعٌ رَصِينَةٌ : حَصِينَةٌ ، واللهُ سبْحانه وتعالى أعْلَم .

##### Türkçe

: ( **رَصَنَهُ** ) onu **يَرْصنُه** **رَصْناً**: (onu tamamladı), el-Cevherî bunu el-Asma‘î’den nakletti.
( Ve ) **رَصَنَه** (diliyle) **رَصْناً**: (ona sövdü) ve **أَرْصَنَه**: (onu sağlamlaştırdı), **الصِّحاحِ**’ta olduğu gibi; denilir: “Bir iş yaptın; onu **فأَرْصنْه** ve onu sağlam yap”; bu mecazdır. (Ve bina **رَصُنَ** ( **ككَرُمَ** gibi) **رَصانَةً** (sağlamlıkla); ve **الرَّصِينُ** ( **كأَميرٍ** gibi): sağlamlaştırılmış, sabit olandır.
( Ve ) **الرَّصِينُ**: (sahibinin ihtiyacına özen gösteren).
( Ve ) **رَجُلٌ رَصِينُ الجَوْفِ**: o (acı çeken, elem duyan)dır; el-Cevherî inşad etti:
der ki: “Şüphesiz ben **رَصِينُ الجوْفِ**’im; bana içirin.” (Ve atın **ورَصِينا الفَرَسِ في رُكْبَتَيْهِ**: **الرَّضَفَةِ** içinde yerleştirilmiş kamışın uçlarıdır); el-Cevherî onu nakletti; ve **الرَّضَفَةُ** — **بالضّادِ المعْجمَةِ** ile — diz üzerine kapanan bir kemiktir; el-Cevherî onu yerinde zikretmedi.
( Ve **رَصَّنَ الشَّيءَ مَعْرِفَةً تَرْصِيناً**: onu bildi); el-Cevherî bunu Ebû Zeyd’den nakletti; fakat onu **الصَّادِ**’ı hafifletmekle ضبط etti; bazı nüshalarda ise musannif gibi şeddeli olarak; bunu, ez-Zemahşerî’nin **الأساسِ**’taki sözü destekler: “Bu haberi bana **رَصِّنْ**: yani onu tahkik et”; bu mecazdır.
( Ve **ساعِدٌ مَرْصونٌ** ): yani (damgalı).
( Ve ) **المِرْصَنُ** ( **كمِنْبَرٍ** gibi): onunla binek hayvanları dağlanan bir demirdir.
( Ve **الأرْصانُ**: **ع**; Tilhâris b. Ka‘b’a aittir).

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**رجُلٌ رَصِينٌ**، **كرَزِينٍ**; ve onun sağlam bir görüşü vardır.
**ورَصَنْتُ الشيءَ**: onu sağlamlaştırdım; o hâlde o **مَرْصونٌ**dur.
Bina **وأُرْصِنَ**; o hâlde o **مُرْصَنٌ**dur.
**ودِرْعٌ رَصِينَةٌ**: korunaklıdır; ve Allah, subhânehû ve teâlâ, daha iyi bilendir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

رَصُنَ
1 رَصُنَ ذ , (S, M, K,) inf. n. رَصَانَةٌ, (S, M,) It (a thing, M, or a building, TA) was, or became, firm, stable, strong, solid, compact, or sound. (S, M, * K. *) ― -b2- Also, said of a man, i. q. رَزُنَ (assumed tropical:) [He was, or became, grave, staid, steady, sedate, or calm; and forbearing: still, or motionless: or firm, or sound, of judgment: wise, or sensible]. (M.) -A2- رَصَنَهُ, (As, S, M, K,) aor. رَصُنَ , inf. n. رَصَنٌ, (As, S,) He made it complete, entire, or perfect; (As, S, M, K;) namely, a thing. (As, S.) ― -b2- See also 4. ― -b3- And see 2, in two places. ― -b4- رَصَنَهُ بِلِسَانِهِ, (S, K,) inf. n. رَصْنٌ, (S,) He reviled him, or vilified him. (S, K.)

رصّن الشَّىْءَ مَعْرِفَةً
2 رصّن الشَّىْءَ مَعْرِفَةً ذ , (K,) thus accord. to some copies of the S, (TA,) inf. n. تَرْصِينٌ; (K;) accord. to other copies of the S, ↓ رَصَنَ; (TA; [and accord. to the KL, the inf. n. of the verb in this sense, expl. by غالب شدن, is رَصْنٌ;]) (assumed tropical:) He overcame the thing by knowledge: (S, K:) so says AZ: (S:) [accord. to the JM, ↓ رَصَنَهُ signifies He knew it: but] the reading in the K, with teshdeed, is confirmed by the saying of Z, in the A, that رَصِّنْ لِى هٰذَا الخَبَرَ means (tropical:) Verify thou for me, or to me, this information; syn. حَقِّقْهُ; a tropical phrase. (TA.)

ارصنهُ
4 ارصنهُ ذ He made it, or rendered it, firm, stable, strong, solid, compact, or sound; (S, M, K;) as also ↓ رَصَنَهُ; namely, a thing. (TA.) You say, أُرْصِنَ البِنَآءُ The building was made, or rendered, firm, stable, &c. (TA.) And اـِذَا عَمِلْتَ عَمَلًا فَأَرْصِنْهُ (tropical:) When thou doest a deed, do it soundly, thoroughly, skilfully, judiciously, or well. (TA.)

رَصِينٌ
رَصِينٌ ذ Firm, stable, strong, solid, compact, or sound; (S, M, K;) applied to a thing: (M:) and ↓ مُرْصَنٌ and ↓ مَرْصُونٌ, made, or rendered, firm, stable, strong, &c. (TA.) You say دِرْعٌ رَصِينٌ A coat of mail firmly, strongly, or compactly, made. (TA.) And ↓ بِنَآءٌ مُرْصَنٌ A building made, or rendered, firm, stable, strong, &c. (TA.) And رَجُلٌ لَهُ رَأْىٌ رَصِينٌ (assumed tropical:) [A man having firm, or sound, judgment]. (TA.) ― -b2- Also, applied to a man, i. q. رَزِينٌ (assumed tropical:) [Grave, staid, steady, sedate, or calm; and forbearing: still, or motionless: or firm, or sound, of judgment: wise, or sensible]. (M.) ― -b3- فُلانٌ رَصِينٌ بِحَاجَتِكَ (assumed tropical:) Such a one is gracious, or knowing and gracious, with respect to thy want; or mindful, regardful, or considerate, thereof; syn. حَفِىٌّ بِهَا. (S, K. *) ― -b4- رَصِينٌ also signifies Pained, or suffering pain: (S, K:) so in the saying of a poet,
يَقُولُ اـِنِّى رَصِينُ الجُوْفِ فَاسْقُونِى
[He says, or he saying, Verily I am suffering pain of the belly, or chest, therefore give ye me to drink]. (S.) -A2- What are termed الرَّصِينَانِ, (S,) or رَصِينَا الفَرَسِ, (K,) are The [two] extremities of the قَصَب [or round and hollow bones, meaning here of the arms, (in one of my copies of the S, erroneously, of the عَصَب, or sinews,)] that are set in, or upon, the رَضْفَة [n. un. of رَضْفٌ, which is evidently the correct reading, meaning the bones that are between the arm and the shank], in the knee. (S, K.)

مُرْصَنٌ
مُرْصَنٌ ذ : see the paragraph next preceding, in two places.

مِرْصَنٌ
مِرْصَنٌ ذ An iron instrument with which beasts (دَوَابّ) are cauterized. (K.)

مَرْصُونُ
مَرْصُونُ ذ : see رَصِينٌ. ― -b2- سَاعِدٌ مَرْصُونٌ [A fore arm, or an upper arm, of a man, or a fore shank, or an arm, of a beast, (for ساعد has all these meanings,)] marked with a hot iron; syn. مَوْسُومٌ. (K.)

##### Türkçe

**رَصُنَ**
1 **رَصُنَ** ذ , (S, M, K,) mastar ismi **رَصَانَةٌ**, (S, M,) O (bir şey, M, yahut bir bina, TA) sağlam, sabit, güçlü, katı, sıkı, yekpâre, yahut sahih idi, yahut oldu. (S, M, * K. *) ― -b2- Keza, bir adam hakkında söylenir; **رَزُنَ** ile aynı (farz olunan mecaz:) [O vakarlı idi, yahut oldu; ağırbaşlı, metin, sakin, yahut dingin; ve tahammüllü: hareketsiz, yahut kımıldamaz: yahut hükümde sağlam, yahut sahih: hikmetli, yahut akıllı]. (M.) -A2- **رَصَنَهُ**, (As, S, M, K,) muzari‘ **رَصُنَ** , mastar ismi **رَصَنٌ**, (As, S,) Onu tam, bütün, yahut mükemmel yaptı; (As, S, M, K;) yani, bir şeyi. (As, S.) ― -b2- Keza 4’e bak. ― -b3- Ve 2’ye de bak, iki yerde. ― -b4- **رَصَنَهُ بِلِسَانِهِ**, (S, K,) mastar ismi **رَصْنٌ**, (S,) Ona sövdü, yahut onu kötüledi. (S, K.)

**رصّن الشَّىْءَ مَعْرِفَةً**
2 **رصّن الشَّىْءَ مَعْرِفَةً** ذ , (K,) S’nin bazı nüshalarına göre böyle, (TA,) mastar ismi **تَرْصِينٌ**; (K;) S’nin diğer nüshalarına göre, ↓ **رَصَنَ**; (TA; [ve KL’ye göre, bu mânada fiilin mastar ismi, غالب شدن ile açıklanan, **رَصْنٌ**’dür;]) (farz olunan mecaz:) Şeyi bilgi ile yendi: (S, K:) AZ böyle der: (S:) [JM’ye göre, ↓ **رَصَنَهُ** “Onu bildi” demektir: fakat] K’de, şedde ile olan kıraat, A’da Z’nin şu sözüyle teyit olunur: **رَصِّنْ لِى هٰذَا الخَبَرَ** demektir ki (mecaz:) “Bu haberi benim için, yahut bana, doğrula;” eş anlamlısı **حَقِّقْهُ**; mecaz bir ibaredir. (TA.)

**ارصنهُ**
4 **ارصنهُ** ذ Onu sağlam, sabit, güçlü, katı, sıkı, yekpâre, yahut sahih yaptı, yahut öyle kıldı; (S, M, K;) keza ↓ **رَصَنَهُ**; yani, bir şeyi. (TA.) Dersin ki, **أُرْصِنَ البِنَآءُ** “Bina sağlam, sabit, vb. yapıldı, yahut öyle kılındı.” (TA.) Ve **اـِذَا عَمِلْتَ عَمَلًا فَأَرْصِنْهُ** (mecaz:) “Bir iş yaptığında, onu sağlamca, iyice, maharetle, isabetle, yahut iyi yap.” (TA.)

**رَصِينٌ**
**رَصِينٌ** ذ Sağlam, sabit, güçlü, katı, sıkı, yekpâre, yahut sahih; (S, M, K;) bir şeye uygulanır: (M:) ve ↓ **مُرْصَنٌ** ve ↓ **مَرْصُونٌ**, sağlam, sabit, güçlü, vb. yapılmış, yahut öyle kılınmış. (TA.) Dersin ki **دِرْعٌ رَصِينٌ** “Sağlamca, güçlüce, yahut sıkıca yapılmış bir zırh.” (TA.) Ve ↓ **بِنَآءٌ مُرْصَنٌ** “Sağlam, sabit, güçlü, vb. yapılmış, yahut öyle kılınmış bir bina.” (TA.) Ve **رَجُلٌ لَهُ رَأْىٌ رَصِينٌ** (farz olunan mecaz:) [Sağlam, yahut sahih, hükmü olan bir adam]. (TA.) ― -b2- Keza, bir adama uygulanır; **رَزِينٌ** ile aynı (farz olunan mecaz:) [Vakarlı, ağırbaşlı, metin, sakin, yahut dingin; ve tahammüllü: hareketsiz, yahut kımıldamaz: yahut hükümde sağlam, yahut sahih: hikmetli, yahut akıllı]. (M.) ― -b3- **فُلانٌ رَصِينٌ بِحَاجَتِكَ** (farz olunan mecaz:) Filân kimse, senin ihtiyacın hususunda lütufkârdır; yahut bilen ve lütufkârdır; yahut onu gözeten, ona dikkat eden, yahut onu dikkate alan; eş anlamlısı **حَفِىٌّ بِهَا**. (S, K. *) ― -b4- **رَصِينٌ** ayrıca “acı çeken, yahut acı duyan” demektir: (S, K:) şairin şu sözünde olduğu gibi,
يَقُولُ اـِنِّى رَصِينُ الجُوْفِ فَاسْقُونِى
[“Der ki, yahut derken: Şüphesiz ben karın, yahut göğüs, ağrısı çekiyorum; öyleyse bana içirin.”]. (S.) -A2- **الرَّصِينَانِ**, (S,) yahut **رَصِينَا الفَرَسِ**, (K,) denilen şey, dizde, **رَضْفَة** üzerine, yahut içine yerleştirilen **قَصَب**’ın [yahut yuvarlak ve içi boş kemiklerin; burada kastedilen kolların kemikleri; (S’nin nüshalarımın birinde, yanlış olarak, **عَصَب**’ın, yahut sinirlerin)] [iki] ucudur; (**رَضْفَة** ise **رَضْفٌ**’un isim birilidir; bu, doğru kıraattir; kol ile incik arasındaki kemikler demektir]. (S, K.)

**مُرْصَنٌ**
**مُرْصَنٌ** ذ : iki yerde, bir önceki paragrafı gör.

**مِرْصَنٌ**
**مِرْصَنٌ** ذ Hayvanların (**دَوَابّ**) dağlandığı demir bir âlet. (K.)

**مَرْصُونُ**
**مَرْصُونُ** ذ : **رَصِينٌ**’e bak. ― -b2- **سَاعِدٌ مَرْصُونٌ** [Bir insanın ön kolu, yahut üst kolu; yahut bir hayvanın ön incik kemiği, yahut kolu, (çünkü **ساعد** bütün bu mânalara gelir,)] kızgın demirle işaretlenmiş; eş anlamlısı **مَوْسُومٌ**. (K.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B5%D9%86/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

رَصَنَ
رَصَنَ U ( n. ac. رَصْن 1 ),
a.  Completed, finished off.

b.  Reviled, abused.

رَصُنَ
رَصُنَ U ( n. ac. رَصَاْنَة 22t ),
a.  Was firm, solid, compact; was steady, staid, grave.

رَصَّنَ
رَصَّنَ II ,
a.  Acquired a perfect ( knowledge of ), was thoroughly acquainted with, master of.

أَرْصَنَ
أَرْصَنَ IV ,
a.  Made strong, firm, compact; did with thoroughness.

مِرْصَن
مِرْصَن 20 ,
a.  Branding-iron.

رَصَاْنَة
رَصَاْنَة 22t ,
a.  Gravity, staid demeanour, seriousness.

رَصِيْن
رَصِيْن 25 ,
a.  Firm, solid, compact; grave, staid, sedate.

b.  Sick, suffering.

c.  [ Bi ], Favourable, well-disposed to.

##### Türkçe

رَصَنَ
**رَصَنَ** U (n. ac. **رَصْن** 1),
a. Tamamladı, bitirdi.

b. Sövdü, kötüledi.

رَصُنَ
**رَصُنَ** U (n. ac. **رَصَاْنَة** 22t),
a. Sağlam, katı, sıkı idi; sâbit, vakur, ağırbaşlı idi.

رَصَّنَ
**رَصَّنَ** II,
a. (… hakkında) mükemmel (bir bilgi) edindi, ona bütünüyle vâkıf oldu, ona tam mânâsıyla hâkim oldu.

أَرْصَنَ
**أَرْصَنَ** IV,
a. Güçlü, sağlam, sıkı yaptı; tam bir sağlamlıkla yaptı.

مِرْصَن
**مِرْصَن** 20,
a. Dağlama demiri.

رَصَاْنَة
**رَصَاْنَة** 22t,
a. Vakar, ağırbaşlı tavır, ciddiyet.

رَصِيْن
**رَصِيْن** 25,
a. Sağlam, katı, sıkı; vakur, ağırbaşlı, sakin.

b. Hasta, ıstırap çeken.

c. [Bi], (…e) elverişli, (…e) iyi niyetli.
